21 maí 2026

/

Mál nr. 158/2026-Úrskurður

Úrskurðarnefnd velferðarmála

Mál nr. 158/2026

Fimmtudaginn 21. maí 2026

A

gegn

Reykjavíkurborg

Ú R S K U R Ð U R

Mál þetta úrskurða Hólmfríður Birna Guðmundsdóttir lögfræðingur, Agnar Bragi Bragason lögfræðingur og Eva Dís Pálmadóttir lögfræðingur.

Með kæru, dags. 26. febrúar 2026, kærði A, til úrskurðarnefndar velferðarmála ákvörðun velferðarsviðs Reykjavíkurborgar, dags. 15. október 2025, um að synja umsókn hennar um stuðningsþjónustu í formi heimastuðnings.

I.  Málsatvik og málsmeðferð

Kærandi var með samþykktan stuðning í formi heimastuðnings á grundvelli umsóknar þar um, dags. 20. mars 2020. Í júlí 2025 fór fram endurmat á þörf kæranda fyrir heimastuðning þar sem komist var að þeirri niðurstöðu að hún væri ekki í þörf fyrir þann stuðning. Kæranda var því synjað um stuðning í formi heimastuðnings og var sú ákvörðun staðfest af áfrýjunarnefnd velferðarráðs 15. október 2025. Kærandi fór fram á rökstuðning fyrir þeirri ákvörðun og var hann veittur með bréfi Reykjavíkurborgar, dags. 22. desember 2025.

Kæra barst úrskurðarnefnd velferðarmála 26. febrúar 2026. Með bréfi úrskurðarnefndar, dags. 3. mars 2026, var óskað eftir greinargerð Reykjavíkurborgar ásamt gögnum málsins. Greinargerð barst úrskurðarnefndinni 24. mars 2026 og var hún kynnt kæranda með bréfi úrskurðarnefndar, dags. 25. mars 2026. Athugasemdir bárust ekki.

II.  Sjónarmið kæranda

Í kæru til úrskurðarnefndar er vísað til þess að kærandi hefur notið heimaþjónustu frá Reykjavíkurborg í nokkur ár í formi heimilisþrifa. Í fyrstu hafi verið um fjögur skipti í mánuði að ræða en svo skorið niður í tvö skipti í mánuði. Sótt hafi verið um áframhaldandi heimaþjónustu því samningur hafi verið að renna út í byrjun sumars 2025. Þann 28. júlí 2025 hafi kærandi fengið bréf þess efnis frá félagsþjónustu Reykjavíkurborgar/Suðurmiðstöð að umsókn um áframhaldandi heimaþjónustu hefði verið hafnað. Hægt væri að kæra niðurstöðuna til áfrýjunarnefndar velferðarráðs Reykjavíkurborgar sem kærandi hafi gert þann 22. ágúst 2025. Auk þess hafi félagsráðgjafi hjá Suðurmiðstöð, sem hafi séð um fjölskyldumál barna kæranda, sent greinargerð, dags. 26. ágúst 2025, með kæru til áfrýjunarnefndar. Áfrýjunarnefnd velferðarráðs hafi staðfest niðurstöðu Suðurmiðstöðvar, þrátt fyrir þá greinargerð sem staðfesti erfiðar heimilisaðstæður kæranda, maka og barna þeirra. Kærandi mótmæli niðurstöðu áfrýjunarnefndar velferðarráðs Reykjavíkurborgar og rökstuðningi borgarinnar fyrir höfnun á heimaþjónustu.

Að mati kæranda sé sérstakt að gripið sé til þess rökstuðnings að hún sé ekki í þörf fyrir stuðning í formi heimaþjónustu fimm til sex árum eftir að hún hafi fyrst fengið heimaþjónustu og þá fjórum sinnum í mánuði sem síðar hafi verið skorið niður í tvö skipti í mánuði. Þá hafi þótt full ástæða til þess að létta á með fjölskyldunni vegna erfiðra heimilisaðstæðna sem þegar hafi verið  til staðar vegna fatlaðra barna á heimilinu. Kærandi spyrji hvað hafi breyst á heimilinu til hins betra að velferðarráð telji tilefni til að hafna umsókn kæranda um áframhaldandi heimaþjónustu þegar aðstæður á heimilinu hafi farið versnandi.

Kærandi tekur fram að hún hafi á þessu tímabili farið úr 50% örorku í 75% örorku vegna aukins álags innan veggja heimilisins og krónísks mígrenis. Það sé hægt að fá staðfest hjá Tryggingastofnun ríkisins. Kærandi hafi glímt við erfið veikindi vegna starfa sinna á leikskólum Reykjavíkurborgar vegna myglu og óheilnæms húsnæðis, ofan á allt annað álag. Það sé hægt að fá staðfest hjá Reykjavíkurborg. Hegðunar- og svefnvandamál dóttur kæranda hafi farið vaxandi sem hafi mikil áhrif á heilsu og andlegt ástand beggja foreldra. Aðstæður hafi verið það erfiðar að mati félagsráðgjafans að hún hafi ljáð máls á því við þau hjónin að dóttir þeirra myndi einfaldlega flytja af heimilinu og á heimili með þjónustu svo að aðrir heimilismeðlimir geti öðlast frið og eðlilegt heimilislíf. Þess megi geta að dóttirin sé einungis X ára gömul og slíkt úrræði fyrir svo ungan einstakling komi ekki til tals nema rík ástæða sé til þess. Félagsráðgjafinn geti staðfest þessa tillögu hvenær sem er. Þá hafi maki kæranda átt við stoðkerfisvanda að etja og hafi farið í tvær axlaraðgerðir, í febrúar 2025 og janúar 2026. Vegna verkja hafi hann oft ekki verið ástandi til að höndla dóttur sína og álagið hafi því flust yfir á kæranda.

Í rökstuðningi fyrir synjun sé einnig tekið fram að hægt sé að nota orkusparandi aðferðir við þrif (róbóta). Þessar orkusparandi aðferðir hafi einnig verið til staðar þegar kærandi hafi fengið vilyrði fyrir heimaþjónustu á sínum tíma. Kærandi spyrji af hverju sá rökstuðningur hafi ekki verið til staðar á þeim tíma. Auk þess sé hæpið að sjá hvernig róbótarnir muni skúra gólf og þrífa salernin. Þessi rökstuðningur standist því ekki.

Þegar dóttirin sé heima geri annað foreldrið ekkert annað en að sinna henni því hún geti ekki verið ein og þarfnist stöðugrar athygli og hjálp við daglegt líf. Þótt hún vaxi úr grasi eins og aðrir krakkar hverfi fjölþætti vandinn ekkert. Auk þess þurfi einhverfur bróðir hennar athygli. Þeir sem þekki til viti að slíkt sé mjög lýjandi andlega og líkamlega. Það foreldri sem sé laust þurfi að sinna öllu öðru sem viðkomi heimilislífinu. Dagafjöldi vegna skammtímavistunar fyrir dóttur þeirra hafi verið aukinn til að mæta auknu álagi á fjölskyldumeðlimi. Félagsþjónustan geti staðfest það. Greinargerð félagsráðgjafans hafi verið algerlega hunsuð þrátt fyrir greinargóð rök um áframhaldandi heimaþjónustu en ráðgjafinn þekki málefni fjölskyldunnar manna best. Það sé sérstakt að velferðarráð fari gegn svo sterkum rökstuðningi því aðstæður hafi ekki batnað innan veggja heimilisins.

Hvað varði rök velferðarráðs um að tekið hafi verið mið af því að maki og uppkomið barn búi á heimili kæranda skuli tekið fram að það hafi komið skýrt fram í samtölum við fulltrúa velferðarráðs sem hafi komið í heimsókn á heimili kæranda, sem og í öðrum málsgögnum, að maki kæranda vinni fulla vinnu, oft við krefjandi aðstæður og mjög erfið mál. Þegar heim sé komið hafi makinn oft einfaldlega ekki orku til að sinna öllu því sem fylgi stóru heimili þrátt fyrir góðan vilja. Þegar annar makinn sé fastur í því að sinna fötluðum börnum sínum, sérstaklega dótturinni, lendi allt heimilislífið eðlilega á öðrum makanum. Álagið hafi lagst þyngra á kæranda, með tilheyrandi örorku, en makans sem valdi því að álagið á makann hafi aukist samfara því. Þessum rökstuðningi velferðarráðs sé því hafnað af hálfu kæranda en hann sýni hversu litla innsýn velferðarráð hafi á álagið innan veggja heimilisins á foreldrana þrátt fyrir skýrar ábendingar um annað. Auk þess hafi kærandi bent á það áður að þrátt fyrir að uppkominn sonur kæranda búi á heimilinu sé hann í mjög krefjandi námi og hlutastarfi með fullu námi. Hann fari fyrstur út á morgnana og komi síðastur heim seint um kvöld. Sonur kæranda sinni einfaldlega engum heimilisverkum né hjálpi til við heimilislífið því viðkomandi sé einfaldlega ekki á staðnum stóran hluta sólarhringsins. Þetta sé því haldlítill rökstuðningur hjá velferðarráði þrátt fyrir að bent hafi verið á þetta við áfrýjun á sínum tíma og í viðtölum við fulltrúann sem hafi heimsótt kæranda og maka hennar.

Kærandi bendi einnig á SIS-mat sem hafi verið gert fyrir dóttur hennar þann 11. september 2024 af ráðgjafar-og greiningarstöð en SIS-matið sé staðlað mat á umfangi á stuðningsþörf barna. Þar komi fram að dóttir kæranda skori í flestum tilvikum 15 og 16 í stuðningsflokkum (hæsta skor 16) en skor á milli 15-16 sé skilgreint sem mjög mikil stuðningsþörf vegna heilsu eða hegðunar. Hæsta skorið sé 16 sem sé viðfangsefni á heimili, sem undirstriki það sem áður hafi verið sagt varðandi álag á heimilinu. Stuðningsþörf heimilisins sé því langt frá því fullnægjandi að mati SIS-matsins. Heimaþjónustan hafi verið einn liður í því að létta undir með fjölskyldunni.

III.  Sjónarmið Reykjavíkurborgar

Í greinargerð Reykjavíkurborgar kemur fram að kærandi sé x ára gömul kona frá B. Kærandi sé gift, búsett í eigin húsnæði og eigi fjögur börn. Tvö barnanna séu með fötlun. Kærandi sé kennari að mennt er þiggi nú örorkulífeyri sér til framfærslu. Eiginmaður kæranda sé Íslendingur og í fullu starfi. Hjónin hafi lítinn stuðning í sínu nærumhverfi. Umfangsmikill stuðningur hafi verið veittur af hálfu barna- og fjölskyldudeildar Suðurmiðstöðvar vegna tveggja barna þeirra sem séu greind með fötlun. Virkt teymi starfi í kringum börnin þar sem skóli barnanna, starfsmenn skammtímaheimila, fötlunarráðgjafi á Suðurmiðstöð og ráðgjafa hjá Ráðgjafar- og greiningarstöð vinni saman. Sá stuðningur sem hafi verið veittur inn á heimilið feli í sér foreldra- og uppeldisráðgjöf, einstaklingsstuðning við bæði börnin og vistun í skammtímadvöl. Tilgangur framangreindrar stuðningsþjónustu hafi verið sá að styðja foreldra í uppeldi og umönnun barnanna með það að markmiði að börnin geti búið áfram heima við góðar aðstæður. Kærandi hafi því sótt um stuðning í formi heimastuðnings með umsókn, dags. 20. mars 2020. Samþykkt hafi verið að veita þeim stuðning í formi heimastuðnings, þ.e. vikulegri aðstoð við þrif, í fjóra mánuði. Stuðningur við kæranda í formi heimaþjónustu, þ.e. þrifum, hafi verið endurmetinn reglulega og dregið jafnt og þétt úr stuðningi. Stuðningur í formi þrifa hafi verið veittur samfleytt fram til 25. júlí 2025 þegar stuðningi hafi verið hafnað í kjölfar endurmats, sbr. d. lið 1. mgr. 4. gr. reglna Reykjavíkurborgar um stuðningsþjónustu. Kæranda hafi verið send framangreind synjun með bréfi þann 28. júlí 2025. Kærandi hafi skotið umræddri synjun til áfrýjunarnefndar velferðarráðs þann 19. ágúst 2025 sem hafi tekið málið fyrir á fundi sínum þann 15. október 2025 og afgreitt það með eftirfarandi bókun:

„Áfrýjunarnefnd velferðarráðs staðfesti synjun Suðurmiðstöðvar Reykjavíkurborgar um stuðningsþjónustu í formi heimastuðnings, skv. d. lið 1. mgr. 4. gr. reglna Reykjavíkurborgar um stuðningsþjónustu.“

Kærandi hafi óskað eftir rökstuðning í málinu sem hafi verið sendur með bréfi þann 22. desember 2025. Kærandi hafi skotið framangreindri ákvörðun áfrýjunarnefndar velferðarráðs Reykjavíkurborgar til úrskurðarnefndar velferðarmála.

Núgildandi reglur Reykjavíkurborgar um stuðningsþjónustu hafi tekið gildi þann 1. febrúar 2022. Reglurnar hafi verið samþykktar á fundi velferðarráðs þann 6. október 2021 og á fundi borgarráðs þann 14. október 2021. Umræddar reglur séu settar með stoð í 25.-27. gr. og X. kafla laga nr. 40/1991 um félagsþjónustu sveitarfélaga og 1. tölul. 1. mgr. 13. gr. laga nr. 125/1999 um málefni aldraðra. Markmið stuðningsþjónustu sé að leiðbeina, styðja og þjálfa notendur sem þurfi, aðstæðna sinna vegna, á stuðningi að halda við heimilishald og athafnir daglegs lífs til þess að geta búið heima, bjargað sér sjálfir og verið félagslega virkir. Stuðningurinn byggist fyrst og fremst á þeim markmiðum sem notandi setji sér til að ráða við daglegt líf.

Í 3. gr. reglna Reykjavíkurborgar um stuðningsþjónustu sé fjallað um stuðning samkvæmt reglunum. Undir 3. mgr. 3. gr. sé talinn upp sá stuðningur sem átt sé við með orðinu stuðningsþjónusta í reglunum. Fram komi í b. lið 3. mgr. 3. gr. reglnanna að stuðningur við heimilishald sé stuðningur við þau verk sem þurfi að leysa af hendi á heimili notanda svo hann geti búið heima. Auk þess sé veittur stuðningur við að nýta velferðartækni sem auðveldi notanda heimilishald og starfsfólki að veita þjónustuna.

Í 4. gr. reglnanna séu tilgreind skilyrði fyrir því að umsókn um stuðningsþjónustu verði samþykkt. Ákvæðið sé svohljóðandi:

„Umsækjandi skal uppfylla öll eftirtalin skilyrði til að fá stuðningsþjónustu samkvæmt reglum þessum.

a) Umsækjandi skal vera orðinn 18 ára. Ef um er að ræða stuðning við barnafjölskyldur vísast til reglna Reykjavíkurborgar um stuðning við börn og fjölskyldur þeirra. Ef umsækjandi er fatlaður og hefur mjög sértækar stuðningsþarfir vísast til reglna Reykjavíkurborgar um stoð- og stuðningsþjónustu við fatlað fólk með langvarandi stuðningsþarfir.

b) Umsækjandi skal eiga lögheimili í Reykjavík þegar sótt er um.

c) Umsækjandi skal búa í sjálfstæðri búsetu. Einstaklingar, sem dveljast á sjúkrahúsi/eru innlagðir á spítala, búa á hjúkrunarheimili eða stofnun þar sem greidd eru daggjöld frá ríkinu, eiga ekki rétt á þjónustu samkvæmt reglum þessum.

d) Umsækjandi skal vera metinn í þörf fyrir stuðningsþjónustu samkvæmt 7. gr. reglna þessara.

Umsækjanda skal tilkynnt um hvort umsókn hans hafi verið samþykkt.“

Líkt og fram komi í d. lið 1. mgr. 4. gr. reglnanna skuli umsækjandi vera metinn í þörf fyrir stuðningsþjónustu samkvæmt 7. gr. reglnanna. Fram komi í 7. gr. að mat á stuðningsþörf fari fram í samvinnu við umsækjanda og sé framkvæmt á heimili umsækjanda. Við matið sé tekið tillit til markmiða og þarfa umsækjanda fyrir stuðning, líkamlegs og andlegs heilsufars, félagslegrar virkni, styrkleika og félags- og fjölskylduaðstæðna og færni umsækjanda til að sinna athöfnum daglegs lífs. Þegar aðstoð við heimilishald sé metin og fleiri fullorðnir einstaklingar búi á heimilinu skuli metið hvort þeir séu færir um að annast heimilið. Þá komi fram í 2. mgr. 7. gr. reglnanna að við mat á stuðningsþörf sé horft til heildaraðstæðna umsækjanda og skipulags daglegs lífs. Markmiðið sé að þjálfa og styðja umsækjanda til að leita bestu mögulegu lausna við heimilishald og athafnir daglegs lífs, til þess að hann geti búið heima, bjargað sér sjálfur og verið félagslega virkur. Stuðningur byggist fyrst og fremst á þeim markmiðum sem notandi setji sér til að ráða við daglegt líf.

Gert hafi verið mat á þjónustuþörf kæranda og metið sem svo að hún værir ekki í þörf fyrir stuðning í formi heimaþjónustu þar sem hún hafi verið talin fær um að sinna þrifum á heimili sínu með skipulagi og beitingu orkusparandi aðferða. Þá hafi einnig verið tekið mið af því að maki og uppkomið barn búi á heimili kæranda sem séu einnig færir um að sinna heimilisverkum.

Með vísan til framangreinds hafi áfrýjunarnefnd velferðarráðs því staðfest synjun starfsmanna velferðarsviðs Reykjavíkurborgar á stuðningsþjónustu í formi heimastuðnings, sbr. d. lið 1. mgr. 4. gr. gr. reglna Reykjavíkurborgar um stuðningsþjónustu.

Með vísan til alls framangreinds verði að telja að ákvörðun áfrýjunarnefndar velferðarráðs Reykjavíkurborgar hafi hvorki brotið gegn fyrrgreindum reglum um stuðningsþjónustu, sbr. 25.- 27. gr. og X. kafla laga nr. 40/1991 um félagsþjónustu sveitarfélaga, né öðrum ákvæðum laga nr. 40/1991 eða ákvæðum stjórnsýslulaga nr. 37/1993.

IV.  Niðurstaða

Kærð er ákvörðun Reykjavíkurborgar, dags. 15. október 2025, um að synja kæranda um stuðningsþjónustu í formi heimastuðnings.

Markmið félagsþjónustu á vegum sveitarfélaga er að tryggja fjárhagslegt og félagslegt öryggi og stuðla að velferð íbúa á grundvelli samhjálpar, sbr. 1. mgr. 1. gr. laga nr. 40/1991 um félagsþjónustu sveitarfélaga. Samkvæmt 2. mgr. 1. gr. laganna skal þess gætt við framkvæmd félagsþjónustunnar að hvetja einstaklinginn til ábyrgðar á sjálfum sér og öðrum, virða sjálfsákvörðunarrétt hans og styrkja hann til sjálfshjálpar. Um leið skulu við framkvæmd félagsþjónustunnar sköpuð skilyrði til að einstaklingurinn geti tekið virkan þátt í samfélaginu á eigin forsendum. Félagsleg þjónusta skuli í heild sinni miða að valdeflingu og miðast við einstaklingsbundnar þarfir og aðstæður. Með félagsþjónustu er átt við þjónustu, aðstoð og ráðgjöf, meðal annars í tengslum við stuðningsþjónustu, sbr. 1. mgr. 2. gr.

Í VII. kafla laga nr. 40/1991 er fjallað um stuðningsþjónustu. Markmið stuðningsþjónustu er að aðstoða og hæfa notendur sem þurfa aðstæðna sinna vegna á stuðningi að halda við athafnir daglegs lífs og/eða til þess að rjúfa félagslega einangrun. Stuðningsþjónusta skal stefna að því að efla viðkomandi til sjálfsbjargar og gera honum kleift að búa sem lengst í heimahúsi, sbr. 25. gr. laganna. Samkvæmt 1. mgr. 26. gr. laganna er sveitarfélagi skylt að sjá um stuðningsþjónustu til handa þeim sem búa á eigin heimilum og þurfa aðstoð vegna skertrar getu, fjölskylduaðstæðna, álags, veikinda eða fötlunar. Stuðningsþjónustu skal veita svæðisbundið með þeim hætti sem best hentar á hverjum stað. Aðstoð skal veitt fjölskyldum barna sem metin eru í þörf fyrir stuðning. Aðstoð skal veitt innan og utan heimilis samkvæmt reglum sem sveitarfélagið setur.

Í 3. mgr. 26. gr. laganna kemur fram að ráðherra skuli gefa út leiðbeiningar um framkvæmd stuðningsþjónustu, tímafjölda og mat á þörf fyrir þjónustu í samráði við Samband íslenskra sveitarfélaga. Þá segir að sveitarstjórn skuli setja nánari reglur um stuðningsþjónustu á grundvelli leiðbeininga ráðherra. Lög um félagsþjónustu sveitarfélaga veita þannig sveitarfélögum ákveðið svigrúm til að meta sjálf, miðað við aðstæður á hverjum stað, hvers konar þjónustu þau vilja veita. Í samræmi við þetta og ákvæði stjórnarskrárinnar um sjálfstjórn sveitarfélaga er mat á þeirri útfærslu að meginstefnu til lagt í hendur viðkomandi sveitarstjórnar. Verður ekki við því mati hróflað af hálfu úrskurðarnefndar velferðarmála, svo fremi það byggi á lögmætum sjónarmiðum og sé í samræmi við lög að öðru leyti.

Núgildandi reglur Reykjavíkurborgar um stuðningsþjónustu tóku gildi 1. febrúar 2022. Þar segir í 2. gr. að markmið stuðningsþjónustu sé að leiðbeina, styðja og þjálfa notendur sem þurfi, aðstæðna sinna vegna, á stuðningi að halda við heimilishald og athafnir daglegs lífs til þess að geta búið heima, bjargað sér sjálfir og verið félagslega virkir. Stuðningurinn byggist fyrst og fremst á þeim markmiðum sem notandi setji sér til að ráða við daglegt líf.

Með stuðningsþjónustu er meðal annars átt við stuðning við heimilishald, sbr. b. lið 3. mgr. 3. gr. framangreindra reglna. Stuðningur við heimilishald er stuðningur við þau verk sem þarf að leysa af hendi á heimili notanda svo hann geti búið heima. Auk þess er veittur stuðningur við að nýta velferðartækni sem auðveldar notanda heimilishald og starfsfólki að veita þjónustuna.

Þá segir í 4. mgr. 3. gr. reglnanna að leitast sé við að koma til móts við einstaklingsbundnar þarfir hvers og eins og að notandi skuli vera á heimilinu þegar stuðningur sé veittur. Þá skuli notandi taka þátt í þeim verkum sem leysa þarf af hendi, eftir því sem kostur sé. Ef aðstæður séu með þeim hætti að notandi geti ekki verið til staðar geti stuðningur við heimilishald farið fram gegn skriflegu samþykki notanda. Þá er jafnframt tekið fram í 5. mgr. 3. gr. reglnanna að við veitingu stuðnings skuli leitast við að nýta stafrænar og tæknilegar lausnir og að það skuli háð samráði við viðkomandi einstakling.

Í 4. gr. reglna um stuðningsþjónustu er greint frá skilyrðum fyrir því að umsókn um stuðningsþjónustu verði samþykkt. Ákvæðið er svohljóðandi:

„Umsækjandi skal uppfylla öll eftirtalin skilyrði til að fá stuðningsþjónustu samkvæmt reglum þessum.

a) Umsækjandi skal vera orðinn 18 ára. Ef um er að ræða stuðning við barnafjölskyldur vísast til reglna Reykjavíkurborgar um stuðning við börn og fjölskyldur þeirra. Ef umsækjandi er fatlaður og hefur mjög sértækar stuðningsþarfir vísast til reglna Reykjavíkurborgar um stoð- og stuðningsþjónustu við fatlað fólk með langvarandi stuðningsþarfir.

b) Umsækjandi skal eiga lögheimili í Reykjavík þegar sótt er um.

c) Umsækjandi skal búa í sjálfstæðri búsetu. Einstaklingar, sem dveljast á sjúkrahúsi/eru innlagðir á spítala, búa á hjúkrunarheimili eða stofnun þar sem greidd eru daggjöld frá ríkinu, eiga ekki rétt á þjónustu samkvæmt reglum þessum.

d) Umsækjandi skal vera metinn í þörf fyrir stuðningsþjónustu samkvæmt 7. gr. reglna þessara.

Umsækjanda skal tilkynnt um hvort umsókn hans hafi verið samþykkt.“

Í 7. gr. reglnanna er fjallað um mat á stuðningsþörf. Þar segir í 1. mgr. að mat á stuðningsþörf fari fram í samvinnu við umsækjanda og sé framkvæmt á heimili umsækjanda. Við matið sé tekið tillit til markmiða og þarfa umsækjanda fyrir stuðning, líkamlegs og andlegs heilsufars, félagslegrar virkni, styrkleika og félags- og fjölskylduaðstæðna og færni umsækjanda til að sinna athöfnum daglegs lífs. Þegar aðstoð við heimilishald sé metin og fleiri fullorðnir einstaklingar búi á heimilinu skuli metið hvort þeir séu færir um að annast heimilið. Mat á stuðningsþörf nái einnig til möguleika á að nýta tækni, hjálpartæki og/eða þess að breyta verklagi í athöfnum daglegs lífs með tilliti til nýrrar tækni kjósi umsækjandi það. Við mat á stuðningsþörf skuli einnig taka mið af mati samkvæmt viðeigandi matstækjum. Þá segir í 2. mgr. 7. gr. reglnanna að við mat á stuðningsþörf sé horft til heildaraðstæðna umsækjanda og skipulags daglegs lífs. Markmiðið sé að þjálfa og styðja umsækjanda til að leita bestu mögulegu lausna við heimilishald og athafnir daglegs lífs, til þess að hann geti búið heima, bjargað sér sjálfur og verið félagslega virkur. Stuðningur byggist fyrst og fremst á þeim markmiðum sem notandi setji sér til að ráða við daglegt líf.

Reykjavíkurborg hefur vísað til þess að gert hafi verið mat á þjónustuþörf kæranda og metið sem svo að hún værir ekki í þörf fyrir stuðning í formi heimaþjónustu þar sem hún hafi verið talin fær um að sinna þrifum á heimili sínu með skipulagi og beitingu orkusparandi aðferða. Þá hafi einnig verið tekið mið af því að maki og uppkomið barn búi á heimili kæranda sem séu einnig færir um að sinna heimilisverkum.

Úrskurðarnefnd velferðarmála hefur yfirfarið gögn málsins og telur ekki ástæðu til að gera athugasemd við framangreint mat Reykjavíkurborgar. Líkt og að framan greinir gera reglur Reykjavíkurborgar um stuðningsþjónustu ráð fyrir að umsækjandi og aðrir fullorðnir heimilismenn taki þátt í heimilishaldi. Sveitarfélagið hefur metið það svo að maki og uppkomið barn kæranda séu færir um að sinna heimilisverkum sem nefndin telur málefnalegt. Ekki verður annað ráðið en að sveitarfélagið hafi lagt einstaklingsbundið og heildstætt mat á aðstæður kæranda sem leiddi til þess að kærandi var ekki metin í þörf fyrir stuðning í formi heimaþjónustu. Skilyrði framangreinds d. liðar 4. gr. reglna um stuðningsþjónustu var því ekki uppfyllt.

Að því virtu er það niðurstaða úrskurðarnefndarinnar að staðfesta beri synjun Reykjavíkurborgar á umsókn kæranda um stuðningsþjónustu.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Ákvörðun velferðarsviðs Reykjavíkurborgar, dags. 15. október 2025, um að synja umsókn A, um stuðningsþjónustu í formi heimastuðnings, er staðfest.

F.h. úrskurðarnefndar velferðarmála

 

Hólmfríður Birna Guðmundsdóttir