Framlög til varnarmála og stuðningur við Úkraínu efst á baugi á utanríkisráðherrafundi Atlantshafsbandalagsins

Atlantshafstengslin, aukin framlög til varnarmála, jafnari byrðaskipting bandalagsríkja og áframhaldandi stuðningur við Úkraínu voru meðal helstu umræðuefna á fundi utanríkisráðherra Atlantshafsbandalagsins sem lauk í Helsingborg í Svíþjóð í dag. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra tók þátt í fundinum.

Utanríkisráðherrarnir ræddu eftirfylgni ákvarðana leiðtogafundarins í Haag síðastliðið sumar um stóraukin framlög til varnarmála og hvernig bandalagsríki í Evrópu og Kanada axla nú auknar byrðar af vörnum bandalagsins. Þá ræddu ráðherrarnir undirbúning fyrir leiðtogafund Atlantshafsbandalagsins sem fram fer í Ankara í Tyrklandi í júlí þar sem áhersla verður lögð á eflingu varnariðnaðar samhliða auknum framlögum til varnarmála, sem og áframhaldandi stuðning við varnarbaráttu Úkraínu gegn innrásarstríði Rússlands. 

„Það er ánægjulegt að sjá hvernig bandalagsríki Evrópu og Kanada hafa svarað kallinu af festu með því að styrkja sig verulega og axla aukna ábyrgð á fælingu og vörnum bandalagsins. Fyrir vikið birtist sterkari Evrópa í sterkara Atlantshafsbandalagi,“ segir Þorgerður Katrín. 

Öryggis- og varnarmál á norðurslóðum voru einnig til umræðu og þá sérstaklega aukin viðvera og eftirlit bandalagsins á svæðinu, m.a. með árvekniaðgerðinni Arctic Sentry sem sett var á laggirnar í febrúar og Ísland hefur tekið virkan þátt í.  Nýleg drónaatvik í Eystrasaltsríkjunum og upplýsingaóreiða sem rússnesk stjórnvöld hafa staðið fyrir í framhaldinu voru einnig ofarlega á baugi og sendu Norðurlöndin og Eystrasaltsríkin (NB8) frá sér sérstaka yfirlýsingu hvað þetta varðar. Loks var staða öryggismála í Mið-Austurlöndum til umræðu, einkum hvað varðar Íran og á Hormússundi. 

Að auki funduðu utanríkisráðherrar óformlega í NATO-Úkraínuráðinu í viðurvist konungs og forsætisráðherra Svíþjóðar. „Það er engan bilbug að finna á samheldni og stuðningi Atlantshafsbandalagsins við úkraínsku þjóðina og þá höfum við dregið mikilvægan lærdóm af hetjulegri varnarbaráttu hennar gegn blóðugu landvinningastríði Rússlands,“ segir Þorgerður Katrín. „Við ræddum sömuleiðis mikilvægi þess að stuðningur okkar taki áfram mið af brýnustu þörfum Úkraínu hverju sinni. Við stöndum sem fyrr með Úkraínu, og munum gera það eins lengi og til þarf.“

Þá áttu utanríkisráðherrar Norðurskautsríkjanna sjö innan Atlantshafsbandalagsins með sér sérstakan fund um öryggismál á norðurslóðum. Í sameiginlegri yfirlýsingu sem gefin var út að fundi loknum boða ríkin stóraukið samstarf við að tryggja öryggi norðslóða með áherslu á aukna viðveru, eftirlit og sameiginlegar varnaræfingar. 

Utanríkisráðherra átti jafnframt fundi með starfsbræðrum sínum frá Tékklandi og Grænlandi.