12 janúar 2024
/
Nr. 68/2024 Úrskurður
Hinn 12. janúar 2024 er kveðinn upp svohljóðandi
úrskurður nr. 68/2024
í stjórnsýslumálum nr. KNU23120013 og KNU23120014
Endurteknar umsóknir og beiðnir um frestun réttaráhrifa í málum [...] og [...]
I. Málsatvik
Með úrskurði kærunefndar útlendingamála nr. 704/2023, dags. 23. nóvember 2023, staðfesti kærunefnd útlendingamála ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 4. ágúst 2023, um að taka umsóknir [...], fd. [...], ríkisborgara Jórdaníu (hér eftir M) og [...], fd. [...], ríkisborgara Jórdaníu (hér eftir K), um alþjóðlega vernd á Íslandi ekki til efnismeðferðar og vísa þeim frá landinu. Niðurstaða kærunefndar var birt kærendum 24. nóvember 2023.
Hinn 5. desember 2023 bárust kærunefnd endurteknar umsóknir kærenda. Kærendur lögðu ekki fram greinargerð í málinu, en með tölvubréfi, dags. 11. desember 2023, lögðu kærendur fram frekari gögn og rökstuðning með umsóknum sínum. Upplýsingar um málsmeðferð í máli kærenda bárust kærunefnd frá stoðdeild Ríkislögreglustjóra 18. desember 2023, Vinnumálastofnun 28. desember 2023 og Útlendingastofnun 3. janúar 2024.
Af beiðni kærenda má ráða að umsóknir þeirra byggi á 35. gr. a laga um útlendinga nr. 80/2016.
II. Málsástæður og rök kærenda
Í tölvubréfi kæranda M, fyrir hönd hans og K, frá 11. desember 2023 kemur fram að þegar þau hafi dvalið í Belgíu hafi fundist ber í brjósti K. Kveði kærendur að enginn hafi upplýst þau um að K hafi verið með brjóstakrabbamein. Þegar nánari rannsóknir hafi verið framkvæmdar hér á landi hafi komið í ljós að K hafi verið með setkrabbamein, n.t.t. Ductal Carcinoma In Situ í vinstra brjósti (DCIS gráða 3). M telji það ljóst að í Belgíu hafi ekki verið vilji til að veita K þá meðferð sem hún þurfti. Þetta sé staðfest í belgískum og íslenskum heilbrigðisgögnum. Þá sé kærunefndinni kunnugt um að K þjáist af ýmsum öðrum sjúkdómum, þ. á m. miðjarðarhafssótt (e. Familial Mediterranean Fever) og æxli í heiladingli. Jafnframt glími hún við ýmsa geðsjúkdóma og hafi alvarleiki þeirra aukist vegna krabbameinsins. Einnig sé M með sykursýki tvö. Kærendur hafi heilsufarsgögn sem renni stoðum undir ofangreint.
Í viðtölum þeirra hjá Útlendingastofnun hafi kærendur framvísað frumritum af staðfestingum þess efnis að þau séu ekki með sjúkratryggingar í Jórdaníu. Þar af leiðandi óski kærendur þess að réttaráhrifum úrskurðar kærunefndar útlendingamála nr. 704/2023, dags. 23. nóvember 2023, verði frestað og kærendum veitt mannúðarleyfi. Telji kærendur sannað að þau muni þarfnist mikillar heilbrigðisaðstoðar næstu árin. Þá sé K í virkri geislameðferð hér á landi.
III. Niðurstaða kærunefndar útlendingamála
- Endurteknar umsóknir samkvæmt 1. mgr. 35. gr. a laga um útlendinga
Samkvæmt 1. mgr. 35. gr. a laga um útlendinga skal endurtekinni umsókn vísað frá. Þó skal taka endurtekna umsókn til meðferðar að nýju ef umsækjandi er staddur hér á landi og nýjar upplýsingar liggja fyrir í máli hans sem leiða til þess að sýnilega auknar líkur séu á því að fallist verði á fyrri umsókn hans samkvæmt 24. gr. laganna.
Í upplýsingum sem bárust kærunefnd frá stoðdeild Ríkislögreglustjóra 18. desember 2023 kemur fram að lögregla hafi farið í búsetuúrræði kærenda 5. desember 2023 til að hitta þau hjónin. Samkvæmt öryggisverði í úrræðinu voru kærendur ekki heima en hann hefði hitt þau þá um morguninn. Sagði hann þau vera í úrræðinu allar nætur og á milli þess sem þau færu út að sinna erindum. Í upplýsingum sem bárust frá Vinnumálastofnun 28. desember 2023 kemur fram að staðfest sé að kærendur búi enn í úrræði á vegum stofnunarinnar á tilgreindu heimilisfangi. Með vísan til framangreinds virðast kærendur sannanlega stödd á landinu og því fyrra skilyrði 35. gr. a laga um útlendinga uppfyllt.
Kærendur byggja endurteknar umsóknir sínar á því að mál þeirra skuli tekin til efnismeðferðar vegna aðstæðna í viðtökuríki og af heilbrigðisástæðum. Kærendur fái ekki viðeigandi heilbrigðisþjónustu í viðtökuríki og hafi ekki sjúkratryggingar í heimaríki. Þá uppfylli kærendur skilyrði 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga til að hljóta dvalarleyfi hér á landi á grundvelli mannúðarsjónarmiða. Með úrskurði kærunefndar í máli kærenda, dags. 23. nóvember 2023, var komist að þeirri niðurstöðu að synjun á efnismeðferð umsókna þeirra um alþjóðlega vernd á Íslandi bryti ekki gegn 1. mgr. 42. gr. laga um útlendinga, sbr. 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Þá var ekki talið að kærendur hefðu slík tengsl við landið að nærtækast væri að þau fengju hér vernd eða að sérstakar ástæður mæltu annars með því að taka umsóknir þeirra um alþjóðlega vernd til efnismeðferðar, sbr. 2. mgr. 36. gr. laga um útlendinga. Belgísk stjórnvöld beri ábyrgð á meðferð umsókna kærenda um alþjóðlega vernd á grundvelli Dyflinnarreglugerðarinnar.
Meðfylgjandi endurtekinni umsókn kærenda eru heilsufarsgögn sem lágu þegar fyrir þegar kærunefnd kvað upp úrskurð í málum þeirra 23. nóvember 2023, auk læknabréfs, dags. 29. september 2023, aðgerðarlýsingar brjóstaskurðlækninga, dags. 28. september 2023 og tvær göngudeildarnótur frá brjóstamiðstöð frá október 2023. Í framangreindum gögnum kemur m.a. fram að K hafi undirgengist fleygskurð og varðeitlatöku vegna setkrabbameins í vinstra brjósti 28. september 2023. Bendi gögnin til þess að aðgerðin hafi heppnast vel. K hafi greinst með Ductal Carcinoma In Situ í vinstra brjósti (DCIS). Vefjagreining hafi leitt í ljós DCIS á 15 mm stóru svæði með hárri kjarnagráðu (gráða 3). Tekinn hafi verið einn varðeitill og engin merki um meinvörp hafi verið í honum. Fyrirhuguð sé geislameðferð á vinstra brjóstinu, alls í 15 skipti. Þá hafi K verið ráðlagt eftirlit eftir ár og brjóstaskimun fyrir þann tíma. Jafnframt þurfi hún að vera undir eftirliti árlega í a.m.k. fimm ár.
Við meðferð máls kærenda hjá kærunefnd lágu fyrir upplýsingar um að K hefði greinst með setkrabbamein í vinstra brjósti og fyrirhugað hafi verið að framkvæma fleygskurð. Það er mat kærunefndar að framangreind heilsufarsgögn hafi aðeins að geyma nýrri og ítarlegri upplýsingar um heilsufar K og séu einungis til fyllingar þeim upplýsingum sem lágu fyrir við meðferð máls kærenda hjá nefndinni. Ekki verður af framlögðum gögnum ráðið að heilsu K hafi hrakað verulega eftir aðgerðina eða frá því kærunefnd kvað upp úrskurð sinn 23. nóvember 2023. Þvert á móti benda gögnin til þess að aðgerðin hafi gengið vel og heilsa K fari batnandi. Í úrskurði kærunefndar frá 23. nóvember 2023, kemur m.a. fram að kærendum standi til boða heilbrigðisþjónusta í viðtökuríki og ljóst sé að kærendur hafi bæði fengið viðeigandi læknisaðstoð þar í landi. Kærunefnd telur að þrátt fyrir framangreind heilsufarsgögn, sem bendi til þess að K þurfi á geislameðferð að halda í kjölfar aðgerðarinnar, geti þau ekki talist vera nýjar upplýsingar sem leiði til þess að sýnilega auknar líkur séu á að fallist verði á fyrri umsóknir þeirra. Þá áréttar kærunefnd að samkvæmt 31. og 32. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar skuli miðla upplýsingum um heilsufar umsækjenda um alþjóðlega vernd til yfirvalda í viðtökuríki, að uppfylltum skilyrðum ákvæðanna, þannig að flutningur viðkomandi fari fram með þeim hætti að heilsufari þeirra verði ekki stefnt í hættu.
Fyrir liggur að stjórnvöld í viðtökuríkinu hafa viðurkennt skyldu sína til þess að taka við kærendum og umsóknum þeirra um alþjóðlega vernd á grundvelli Dyflinnarreglugerðarinnar. Kærunefnd ítrekar það sem kemur fram í úrskurði í máli kærenda frá 23. nóvember 2023 að gögn málanna hafi ekki gefið tilefni til að ætla að aðstæður í viðtökuríki séu þess eðlis að endursending kærenda þangað sé í andstöðu við 1. og 2. mgr. 42. gr. laga um útlendinga eða 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu eða að þeim sé ekki tryggð raunhæf leið til að ná fram rétti sínum þar í landi, sbr. 13. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Á grundvelli Dyflinnarreglugerðarinnar bera stjórnvöld viðtökuríkis ábyrgð á umsóknum kærenda um alþjóðlega vernd og er skylt að tryggja að þau verði ekki endursend í slíkar aðstæður annars staðar. Líkt og fram kemur í úrskurði kærunefndar í máli kærenda eiga umsækjendur um alþjóðlega vernd sem fengið hafa endanlega synjun á umsókn sinni hjá belgísku útlendingastofnuninni og dómstólum, þess kost að leggja fram viðbótarumsókn. Þá geti jafnframt verið litið á umsóknir umsækjenda sem séu endursendir til Belgíu á grundvelli Dyflinnarreglugerðarinnar sem viðbótarumsóknir. Grundvallist matið m.a. á því hvort nýjar upplýsingar liggi fyrir í málinu sem auki möguleika viðkomandi umsækjanda á því að fá alþjóðlega vernd. Sé viðbótarumsókn samþykkt eigi umsækjandi rétt á félagslegri aðstoð, en umsækjendur eigi þó alltaf rétt á heilbrigðisþjónustu og lögfræðiaðstoð. Umsækjendur geti borið mál sitt undir belgíska dómstóla sé viðbótarumsókn þeirra synjað.
Með vísan til framangreinds telur kærunefnd að skilyrði ákvæðis 35. gr. a laga um útlendinga, um að nýjar upplýsingar liggi fyrir í máli þeirra sem leiði til þess að sýnilega auknar líkur séu á að fallist verði á fyrri umsókn þeirra samkvæmt 24. gr. laga um útlendinga, séu ekki uppfyllt í máli kærenda. Ekki hafa komið fram upplýsingar í máli kærenda sem breyta framangreindu mati kærunefndar.
Að framangreindu virtu er kröfu kærenda um endurteknar umsóknir vísað frá.
- Krafa um frestun réttaráhrifa samkvæmt 3. mgr. 35. gr. a laga um útlendinga
Samkvæmt 3. mgr. 35. gr. a laga um útlendinga skal endurtekinni umsókn beint að því stjórnvaldi sem tók þá ákvörðun sem leitað er endurskoðunar á og frestar hún ekki réttaráhrifum þeirrar ákvörðunar. Því stjórnvaldi sem hefur endurtekna umsókn til skoðunar er þó heimilt að fresta réttaráhrifum fyrri ákvörðunar, enda hafi umsækjandi óskað eftir því þegar hin endurtekna umsókn var lögð fram og sýnt fram á brýna nauðsyn þess að fresta framkvæmd.
Þar sem endurteknum umsóknum kærenda er vísað frá telur nefndin ekki ástæðu til að fresta réttaráhrifum á meðan umsóknirnar eru til meðferðar. Að framangreindu virtu er kröfu kærenda um frestun réttaráhrifa á ákvörðunum Útlendingastofnunar hafnað.
Úrskurðarorð:
Endurteknum umsóknum kærenda er vísað frá.
Kröfu kærenda um frestun réttaráhrifa er hafnað.
The appellants’ subsequent applications are dismissed.
The appellants‘ requests to suspend the implementation of the decisions are denied.
F.h. kærunefndar útlendingamála,
Valgerður María Sigurðardóttir, varaformaður.