Úrskurður nr. 240/2024

Hinn 14. mars 2024 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 240/2024

í stjórnsýslumáli nr. KNU23110081

Kæra […]

á ákvörðun

Útlendingastofnunar

I. Kröfur, kærufrestir og kæruheimild

Hinn 15. nóvember 2023 kærði […], fd. […], ríkisborgari Marokkó (hér eftir nefndur kærandi) ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 14. nóvember 2023, um að synja honum um alþjóðlega vernd á Íslandi ásamt því að synja honum um dvalarleyfi á grundvelli 74. gr. laga nr. 80/2016 um útlendinga.

Kærandi krefst þess aðallega að ákvörðun Útlendingastofnunar verði felld úr gildi og að honum verði veitt staða flóttamanns hér á landi með vísan til 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga. Til vara krefst kærandi þess að ákvörðun Útlendingastofnunar verði felld úr gildi og að honum verði veitt viðbótarvernd með vísan til 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga. Til þrautavara krefst kærandi þess að ákvörðun Útlendingastofnunar verði felld úr gildi og að honum verði veitt dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða með vísan til 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga. Til þrautaþrautavara krefst kærandi þess að ákvörðun Útlendingastofnunar um brottvísun og endurkomubann verði felld úr gildi.

Fyrrgreind ákvörðun er kærð á grundvelli 7. gr. laga um útlendinga og barst kæran fyrir lok kærufrests.

II. Málsmeðferð

Kærandi sótti um alþjóðlega vernd hér á landi 23. febrúar 2023. Kærandi kom í viðtal hjá Útlendingastofnun 21. mars 2023 ásamt löglærðum talsmanni sínum. Með ákvörðun, dags. 14. nóvember 2023, synjaði Útlendingastofnun kæranda um alþjóðlega vernd ásamt því að synja honum um dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða. Kæranda var jafnframt brottvísað frá landinu og honum ákvarðað endurkomubann til tveggja ára. Var sú ákvörðun kærð til kærunefndar útlendingamála 15. nóvember 2023. Kærunefnd barst greinargerð kæranda 23. nóvember 2023.

III. Ákvörðun Útlendingastofnunar

Í ákvörðun Útlendingastofnunar kemur fram að kærandi byggi umsókn sína um alþjóðlega vernd á því að hann sé í hættu í heimaríki sínu vegna fjárkúgana og hótana glæpagengis.

Niðurstaða ákvörðunar Útlendingastofnunar í máli kæranda var sú að kærandi væri ekki flóttamaður og honum skyldi synjað um alþjóðlega vernd á Íslandi samkvæmt ákvæðum 37. og 40. gr. laga um útlendinga. Kæranda var jafnframt synjað um dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða samkvæmt 74. gr. laga um útlendinga. Þá taldi stofnunin að ákvæði 42. gr. laga um útlendinga stæði endursendingu til heimaríkis ekki í vegi.

Kæranda var brottvísað frá landinu og honum ákvarðað endurkomubann til tveggja ára. Kæranda var veittur 15 daga frestur til að yfirgefa landið. Fram kom að yfirgæfi kærandi landið sjálfviljugur innan frestsins yrði endurkomubannið fellt niður.

Útlendingastofnun tilkynnti kæranda jafnframt að kæra frestaði réttaráhrifum ákvörðunarinnar, sbr. 1. mgr. 35. gr. laga um útlendinga.

IV. Málsástæður og rök kæranda

Kærandi vísar til greinargerðar sinnar til Útlendingastofnunar og viðtals síns hjá Útlendingastofnun 21. mars 2023 hvað varðar málsástæður, rökstuðning og lagarök. Í greinargerð hans til Útlendingastofnunar kemur fram að kærandi sé fæddur í [...] í Marokkó og sé múslimi. Hann hafi gengið í samtökin […] árið 2009 í þeirri trú að þetta hafi verið hjálparsamtök. Hann hafi greitt því sem jafngildi um 5000 evrum til samtakanna og starfað fyrir samtökin í um eitt ár. Árið 2010 hafi kærandi flutt til Sádi-Arabíu, þar sem hann hafi búið og starfað þar til hann hafi flutt aftur til Marokkó árið 2013. Þá hafi komið í ljós að framangreind samtök hafi verið glæpasamtök sem hafi notað fjárframlög til að fjármagna brotastarfsemi, s.s. kaup og innflutning á fíkniefnum. Kærandi hafi þá farið fram á að fá fjárframlög sín til samtakanna endurgreidd. Meðlimir samtakanna hafi þá reynt að kúga af honum fé og hótað honum og fjölskyldu hans. Þeir hafi krafist þess að kærandi greiddi 15.000 dollara til viðbótar. Árið 2015 hafi meðlimir samtakanna beitt hann ofbeldi og pyntað hann, m.a. [...]. Í kjölfar þess hafi kærandi flutt aftur til Sádi-Arabíu. Þar hafi hann átt í sambandi við konu sem tilheyrði konungsfjölskyldunni og því hafi honum verið refsað með tveggja mánaða fangelsisvist þar í landi. Árið 2020 hafi kærandi flutt aftur til Marokkó og rekið lítinn veitingastað. Glæpasamtökin hafi byrjað að áreita kæranda aftur og hann hafi því lokað fyrirtæki sínu og flúið frá Marokkó.

Aðalkrafa kæranda er sú að honum verði veitt alþjóðleg vernd sem flóttamaður hér á landi samkvæmt 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga þar sem hann eigi á hættu ofsóknir í heimaríki sínu af hendi glæpasamtaka. Formaður samtakanna sé þingmaður og þau hafi ýmis tengsl við stjórnvöld og stofnanir í Marokkó. Hann hafi sætt ofsóknum, ofbeldi og pyntingum af hálfu samtakanna og telji ljóst að hann muni ekki njóta aðstoðar yfirvalda þar í landi. Hann óttist einnig að samtökin neyði hann til að fremja glæpi snúi hann aftur til heimaríkis. Lögregla og öryggissveitir í Marokkó beiti óþarfa hörku og fremji mannréttindabrot á óbreyttum borgurum þar í landi. Kærandi sé í minnihlutahópi í heimaríki þar sem hann tilheyri ættbálki sem kallist [...] og sé staðsettur í Sahara eyðimörkinni í sunnanverðri Marokkó.

Varakrafa kæranda er sú að honum verði veitt alþjóðleg vernd sem flóttamaður hér á landi sbr. 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga. Með vísan til framangreindrar umfjöllunar, gagna málsins og upplýsinga úr viðtali við kæranda byggir hann á því að skilyrði 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga séu uppfyllt í máli hans. Kærandi hafi sætt pyntingum af hálfu framangreindra glæpasamtaka og hann hafi ítrekað þurft að flýja heimaríki sitt vegna ofsókna samtakanna.

Þrautavarakrafa kæranda er sú að honum verði veitt dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða á grundvelli 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga. Kærandi vísar til þess að heimilt sé að veita honum dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða, m.a. af heilbrigðisástæðum eða vegna erfiðra félagslegra aðstæðna eða erfiðra almennra aðstæðna í heimaríki. Kærandi vísar til athugasemda við ákvæðið í frumvarpi því er varð að lögum um útlendinga máli sínu til stuðnings. Þar komi fram að með erfiðum almennum aðstæðum sé m.a. vísað til alvarlegra aðstæðna í heimaríki og tekið sem dæmi viðvarandi mannréttindabrot og sú aðstaða að yfirvöld veiti ekki þegnum sínum vernd gegn ofbeldisbrotum eða glæpum. Kærandi byggir á því að hann sé í hættu í heimaríki sínu vegna ofsókna. Frá því kærandi hafi reynt að fá fjárframlag sitt frá […] samtökunum greitt til baka hafi hann þurft að sæta ofsóknum, hótunum og líkamlegu ofbeldi af hálfu meðlima samtakanna. Þá hafi meðlimir samtakanna reynt að kúga af honum fé og hótað honum og fjölskyldu hans lífláti og líkamsmeiðingum. Með vísan til fyrri umfjöllunar, gagna málsins og því sem fram hafi komið í viðtali við kæranda byggi hann á því að skilyrði fyrir veitingu dvalarleyfis á grundvelli 74. gr. séu uppfyllt.

Kærandi telji að með því að senda hann aftur til Marokkó yrði brotið gegn meginreglunni um bann við því að vísa fólki brott eða endursenda þangað sem líf þess eða frelsi kunni að vera í hættu, sbr. 1. mgr. 42. gr. laga um útlendinga. Kærandi vísar til almennra aðstæðna í Marokkó og ofsókna sem hann hafi þurft að sæta af hálfu meðlima […] samtakanna hvað þetta varðar. Kærandi byggir á því að verði hann sendur aftur til heimaríkis þá eigi hann á hættu að láta lífið eða verða fyrir ómannúðlegri eða vanvirðandi meðferð.

V. Niðurstaða kærunefndar útlendingamála

Lagagrundvöllur

Í máli þessu koma einkum til skoðunar ákvæði laga um útlendinga nr. 80/2016, reglugerð nr. 540/2017 um útlendinga, ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37/1993, stjórnarskrá lýðveldisins Íslands nr. 33/1944 og mannréttindasáttmáli Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Jafnframt ber að líta til ákvæða alþjóðasamnings um stöðu flóttamanna frá 1951, ásamt viðauka við samninginn frá 1967, og annarra alþjóðlegra skuldbindinga Íslands á sviði mannréttinda eftir því sem tilefni er til.

Auðkenni

Í ákvörðun Útlendingastofnunar kemur fram að til að sanna á sér deili hafi kærandi framvísað marokkósku vegabréfi. Leggur kærunefnd því til grundvallar að kærandi sé marokkóskur ríkisborgari.

Landaupplýsingar

Kærunefnd útlendingamála hefur lagt mat á aðstæður í Click or tap here to enter text., m.a. með hliðsjón af eftirfarandi skýrslum:

• 2022 Country Reports on Human Rights Practices: Morocco (U.S. Department of State, 20. mars 2023);
• Amnesty International Report 2022/23 – Marocco and Western Sahara 2022 (Amnesty International, 27. mars 2023);
• Editorial: Medicines pricing, access and safety in Morocco (Tropical Medicine and International Health, mars 2019);
• Morocco – Country Commercial guide – Healthcare (International Trade Administration, 1. janúar 2024, sótt 29. febrúar 2024);
• New Country Partnership Framework between the Kingdom of Morocco and the World Bank Group- 2019-2024 (Alþjóðabankinn (e. The World Bank), sótt 29. febrúar 2024);
• Social Security Programs Throughout the World: Africa – Morocco (Social Security: Office of Retirement and Disability Policy september 2019);
• The World Factbook – Morocco (Central Intelligence Agency, síðast uppfært 20. febrúar 2024) og
• World Report 2024 – Morocco and Western Sahara: Events of 2023 (Human Rights Watch, 11. janúar 2024).

Marokkó er konungsríki með rúmlega 37 milljón íbúa, þar sem konungurinn, Mohammed VI, fer með yfirstjórn ríkisins. Árið 1956 gerðist Marokkó aðili að Sameinuðu þjóðunum. Árið 1976 gerðist ríkið aðili að bæði alþjóðasamningi um borgaraleg og stjórnmálaleg réttindi og alþjóðasamningi um efnahagsleg, félagsleg og menningarleg réttindi. Marokkó gerðist aðili að samningi Sameinuðu þjóðanna gegn pyndingum og annarri grimmilegri, ómannlegri eða vanvirðandi meðferð eða refsingu árið 1987 og samþykkti Barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna árið 1990. Í skýrslu bandaríska utanríkisráðuneytisins fyrir árið 2022 kemur fram að Marokkó sé stjórnarskrárbundið konungsríki með þingræði þar sem endanlegt vald hvíli hjá konungnum, Mohammed VI. Konungur sé yfir ráðherraráðinu en deili framkvæmdavaldi með Aziz Akhannouch, sem sé forsætisráðherra í ríkisstjórn landsins. Samkvæmt stjórnarskrá Marokkó skipi konungur forsætisráðherra úr þeim stjórnmálaflokki sem hafi flest sæti á þingi og samþykki aðra ráðherra ríkisstjórnarinnar sem skipaðir séu af forsætisráðherra. Sveitastjórnar-, svæðisstjórnar- og þingkosningar hafi verið haldnar í september 2021 og bæði innlendir og alþjóðlegir eftirlitsmenn hafi talið að kosningar hafi almennt verið frjálsar, sanngjarnar og gagnsæjar.

Í skýrslu bandaríska utanríkisráðuneytisins fyrir árið 2022 kemur fram að stjórnvöld hafi skilvirka stjórn á löggæslustofnunum ríkisins. Löggæslu landsins sé dreift á nokkrar mismunandi stofnanir, þ.á m. ríkislögregluna og sérsveit lögreglunnar, sem séu undir yfirstjórn innanríkisráðuneytisins og sjái um löggæslu í marokkóskum borgum. Konunglegi herinn, sem sé undir yfirstjórn varnarmálaráðherra landsins, sjái um löggæslu á dreifbýlissvæðum auk þess að hafa umsjón með löggæslu á hraðbrautum landsins. Í landinu starfi mannréttindasamtök, til að mynda Mannréttindaráðið (e. the National Council on Human Rights) sem sé sjálfstæð mannréttindastofnun sem starfi óháð stjórnvöldum og í samræmi við Parísar reglur Sameinuðu þjóðanna. Stofnunin gegni hlutverki eftirlitsaðila til að koma í veg fyrir pyndingar og hafi eftirlit með mannréttindaþjálfunarstofnuninni í Marokkó (e. Human Rights Training Institute). Mannréttindaþjálfunarstofnunin vinni að því ásamt alþjóðlegum stofnunum að veita þjálfun í mannréttindum fyrir samfélagið, fjölmiðla, lögreglumenn, heilbrigðisstarfsfólk, kennara og lögmenn. Stjórnvöld geri þær kröfur að nýir lögregluþjónar fái þjálfun í öryggi og mannréttindum einstaklinga sem séu handteknir og séu í lögreglu. Þá sé til staðar embætti sáttasemjara sem starfi líkt og umboðsmaður. Embættið taki fyrir mál er varði brot af hálfu stjórnvalda og hafi umboð til þess að framkvæma athuganir og rannsóknir, leggja til agaviðurlög og vísa málum til saksóknara. Þá sé starfandi ráðherranefnd um mannréttindi sem heyri undir dómsmálaráðherra, sem hafi það hlutverk að efla vernd mannréttinda í öllum ráðuneytum, sé samráðsaðili fyrir hönd ráðuneyta við innlend og alþjóðleg félagasamtök, sé í samskiptum við stofnanir Sameinuðu þjóðanna hvað varði skyldur Marokkó samkvæmt mannréttindasamningum sem landið sé aðili að og sé álitsgjafi um mannréttindi fyrir konunginn og stjórnvöld.

Í skýrslu bandaríska utanríkisráðuneytisins fyrir árið 2022 kemur einnig fram að stjórnarskrá og almenn löggjöf í Marokkó leggi bann við pyndingum og ómannúðlegri eða vanvirðandi meðferð og refsingu en þó séu dæmi þess að slíkt hafi verið viðhaft af opinberum starfsmönnum. Stjórnvöld hafi rannsakað meint mannréttindabrot opinberra starfsmanna en rannsókn yfirvalda á misbeitingu lögreglu, öryggissveita og í fangageymslum hafi skort gagnsæi og oft dregist úr hófi. Samkvæmt stjórnarskrá Marokkó sé dómsvaldið sjálfstætt í störfum sínum en í framangreindri skýrslu bandaríska utanríkisráðuneytisins hafi yfirvöld ekki alltaf virt sjálfstæði og hlutleysi dómstóla, sérstaklega í málum sem tengist stjórnmálum. Konungurinn skipi forseta hæstaréttar sem fari fyrir tuttugu manna ráði. Dómstólaráðið (e. The Supreme Judicial Council), sem stofnað hafi verið árið 2017, fari með yfirstjórn dómstólanna og dagleg málefni þeirra í stað dómsmálaráðuneytisins. Ráðinu hafi orðið lítið ágengt í því markmiði sínu að auka sjálfstæði dómstólanna. Almenn lög í Marokkó tryggi réttinn til réttlátrar og opinberrar málsmeðferðar og almennt tryggi dómsvaldið það að lögum sé fylgt hvað þetta varði. Þrátt fyrir að einstaklingar geti og hafi höfðað einkamál vegna mannréttindabrota fyrir dómstólum hafi þau mál ekki alltaf verið árangursrík vegna þess skorts á sjálfstæði dómstóla í málum sem væru pólitískt viðkvæm eða vegna utanaðkomandi áhrifa og spillingar. Það sé hlutverk dómstólaráðsins að tryggja sómasamlega háttsemi starfsfólks dómstólanna og það séu bæði stjórnsýslu- og réttarfarsúrræði vegna meintra brota. Þá hafi embætti sáttasemjara aðstoðað við úrlausn mála sem ekki uppfylli skilyrði til að vera tekin fyrir af dómstólum. Embætti sáttasemjara geti beint málum hvað varði ásakanir um mannréttindabrot af hálfu yfirvalda til Mannréttindaráðsins. Þá hafi borgarar einnig beint kvörtunum um mannréttindabrot beint til ráðsins. Löggjöf í Marokkó veiti einstaklingum sem tilheyri minnihlutahópi vegna þjóðernis eða uppruna vernd gegn ofbeldi og mismunun og sé framfylgni yfirvalda með lögum mjög virk.

Stjórnarskrá Marokkó kveður á um jafnan rétt ríkisborgara landsins m.a. til heilbrigðisaðstoðar og menntunar. Samkvæmt vefsíðu bandarísku velferðarstofnunarinnar (e. Office of Retirement and Disabiliyt Policy) er jafnframt almannatryggingakerfi í Marokkó. Þá eigi íbúar landsins m.a. rétt á atvinnuleysisbótum, fæðingarorlofi og barnabótum. Heilbrigðiskerfi landsins sé bæði ríkis- og einkarekið og almannatryggingakerfið veiti bæði fátækum og bágstöddum gjaldfrjálsa heilbrigðisþjónustu. Þá sé lögbundin heilbrigðistrygging hjá opinberum aðilum og einkaaðilum. Í umfjöllun bandarísku alþjóðlegu viðskiptastofnunarinnar (e. International Trade Administration) kemur fram að marokkósk yfirvöld séu helstu veitendur heilbrigðisþjónustu í landinu. Þar séu starfrækt sex háskólasjúkrahús í borgunum Rabat, Casablanca, Fez, Oujda, Marrakess og Tangier. Þá séu 159 ríkisrekin sjúkrahús og rúmlega 14.700 læknar sem starfi í opinbera heilbrigðiskerfinu. Þá hafi yfirvöld nokkrar áætlanir um að styrkja heilbrigðiskerfið með m.a. stofnun nýrra spítala og fjölgun lækna og hjúkrunarfræðinga á komandi árum. Að auki séu yfir 400 einkaheilsugæslustöðvar og rúmlega 14.500 læknar starfandi í einkaheilbrigðiskerfinu. Almenna heilbrigðistryggingakerfið (e. universal health coverage system) hafi verið ein sú mesta bót sem hafi verið innleidd í heilbrigðiskerfi í Marokkó. Markmið kerfisins sé að bjóða upp á niðurgreidda heilbrigðisþjónustu fyrir alla íbúa Marokkó óháð efnahag. Enn sé verið að þróa kerfið en stefnt sé að því að það verði komið að fullu í gagnið árið 2025. Í skýrslu samtakanna Tropical Medicine and International Health kemur m.a. fram að verð á lyfjum í Marokkó sé hátt í samanburði við önnur ríki m.a. vegna hárra opinberra gjalda og skorts á samkeppni. Árið 2013 hafi stjórnvöld í Marokkó þó ráðist í aðgerðir í því skyni að lækka lyfjaverð á yfir 3600 lyfjum í landinu og árið 2018 hafi stjórnvöld haldið áfram á þeirri vegferð með að lækka verð á tæplega 100 lyfjum til viðbótar. Samkvæmt gögnum frá Alþjóðabankanum hafi Marokkó, í samstarfi við bankann, sett rammaáætlun fyrir árin 2019-2024 með það að markmiði að styðja við þróun atvinnumála í landinu og m.a. að bæta stöðu þeirra sem séu fátækir og standi höllum fæti í samfélaginu. Meðal verkefna séu þróun og styrking innviða velferðarkerfisins, bætt skráning og aðgengi að þjónustu.

Ákvæði 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga

Í 1. mgr. 37. gr. laga nr. 80/2016 um útlendinga, sem byggir á A-lið 1. gr. flóttamannasamningsins, segir:

Flóttamaður samkvæmt lögum þessum telst vera útlendingur sem er utan heimalands síns af ástæðuríkum ótta við að vera ofsóttur vegna kynþáttar, trúarbragða, þjóðernis, aðildar að tilteknum þjóðfélagshópi eða vegna stjórnmálaskoðana og getur ekki eða vill ekki vegna slíks ótta færa sér í nyt vernd þess lands; eða sá sem er ríkisfangslaus og er utan þess lands þar sem hann áður hafði reglulegt aðsetur vegna slíkra atburða og getur ekki eða vill ekki vegna slíks ótta hverfa aftur þangað, sbr. A-lið 1. gr. alþjóðasamnings um réttarstöðu flóttamanna frá 28. júlí 1951 og bókun við samninginn frá 31. janúar 1967, sbr. einnig 38. gr. laga þessara.

Í 38. gr. laga um útlendinga eru sett fram viðmið um það hvað felist í hugtakinu ofsóknir samkvæmt 1. mgr. 37. gr., á hvaða grundvelli ofsóknir geta byggst og hvaða aðilar geta verið valdir að þeim. Í 1. mgr. ákvæðisins segir:

Ofsóknir samkvæmt 1. mgr. 37. gr. eru þær athafnir sem í eðli sínu eða vegna þess að þær eru endurteknar fela í sér alvarleg brot á grundvallarmannréttindum, einkum ófrávíkjanlegum grundvallarmannréttindum á borð við réttinn til lífs og bann við pyndingum eða ómannúðlegri eða vanvirðandi meðferð eða refsingu, bann við þrældómi og þrælkun og bann við refsingum án laga. Sama á við um samsafn athafna, þ.m.t. ólögmæta mismunun, sem hafa eða geta haft sömu eða sambærileg áhrif á einstakling.

Í 2. mgr. 38. gr. laga um útlendinga er fjallað um í hverju ofsóknir geta falist. Þá eru þær ástæður sem ofsóknir þurfa að tengjast skilgreindar nánar í 3. mgr. 38. gr. laganna.

Í 4. mgr. 38. gr. laga um útlendinga kemur fram að þeir aðilar sem geta verið valdir að ofsóknum eða ómannúðlegri eða vanvirðandi meðferð séu:

a. ríkið,

b. hópar eða samtök sem stjórna ríkinu eða verulegum hluta landsvæðis þess,

c. aðrir aðilar, sem ekki fara með ríkisvald, ef sýnt er fram á að ríkið eða hópar eða samtök samkvæmt b-lið, þ.m.t. alþjóðastofnanir, geti ekki eða vilji ekki veita vernd gegn ofsóknum eða meðferð sem fellur undir 2. mgr. 37. gr., m.a. með því að ákæra og refsa fyrir athafnir sem fela í sér ofsóknir.

Orðasambandið „ástæðuríkur ótti við að vera ofsóttur“ í 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga inniheldur huglæga og hlutlæga þætti og þarf að taka tillit til hvors tveggja þegar mat er lagt á umsókn um alþjóðlega vernd. Mat á því hvort ótti umsækjanda sé ástæðuríkur getur verið byggt á persónulegri reynslu umsækjanda sem og á upplýsingum um ofsóknir sem aðrir í umhverfi hans eða þeir sem tilheyra sama hópi hafa orðið fyrir. Umsækjandi sem hefur sýnt fram á að hann hafi þegar orðið fyrir ofsóknum í heimaríki, sbr. 1. mgr. 38. gr. laga um útlendinga, eða beinum og marktækum hótunum um slíkar ofsóknir, yrði almennt talinn hafa sýnt fram á ástæðuríkan ótta við slíkar ofsóknir snúi hann aftur til heimaríkis nema talið verði að miklar líkur séu á því að slíkar ofsóknir yrðu ekki endurteknar, t.d. þar sem aðstæður í heimaríki hans hafi breyst. Þótt umsækjandi um alþjóðlega vernd skuli njóta vafa upp að ákveðnu marki, verður umsækjandinn með rökstuddum hætti að leiða líkur að því að hans bíði ofsóknir í heimaríki. Frásögn umsækjanda og önnur gögn um einstaklingsbundnar aðstæður hans verða því almennt að fá stuðning í hlutlægum og áreiðanlegum upplýsingum um heimaríki umsækjanda, stjórnvöld, stjórnarfar og löggjöf þess. Þá er litið til sambærilegra upplýsinga um ástand, aðstöðu og verndarþörf þess hóps sem umsækjandi tilheyrir eða er talinn tilheyra.

Kærunefnd hefur við mat sitt á umsókn kæranda haft til hliðsjónar handbók Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna um málsmeðferð og viðmið við mat á umsókn um alþjóðlega vernd (Handbook and Guidelines on Procedures and Criteria for Determining Refugee Status, Genf 2019). Þá hefur aðferðarfræði trúverðugleikamats kærunefndar tekið mið af skýrslu Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna og Flóttamannasjóðs Evrópusambandsins um trúverðugleikamat, eftir því sem við á (Beyond Proof: Credibility Assessment in EU Asylum Systems, Brussel 2013).

Kærandi byggir umsókn sína um alþjóðlega vernd á því að hann sé í hættu í heimaríki sínu vegna ofsókna og hótana meðlima glæpahóps. Kærandi ber einnig fyrir sig að vera í minnihlutahóp á grundvelli þess ættbálks sem hann tilheyri.

Í viðtali hjá Útlendingastofnun kvaðst kærandi vera fæddur og uppalinn í [...] og hafa búið í borginni [...] þar til hann flúði heimaríki sitt í október 2022. Kærandi kvaðst tilheyra minnihlutahópi í heimaríki vegna þess að hann tilheyri ættbálki að nafni [...] sem sé staðsettur í suðurhluta Sahara eyðimerkurinnar. Kærandi greindi frá því að hann hafi verið virkur í hjálparsamtökunum […] sem hafi aðstoðað fólk í neyð. Samtökin hafi hætt starfsemi árið 2010. Kærandi hafi flutt til Sádi-Arabíu árið 2010 og búið þar til ársins 2013 þegar hann hafi flutt aftur til Marokkó. Í Marokkó hafi hann komist að því að hjálparsamtökin hafi verið hluti af mafíunni sem hafi notað samtökin til að fela fíkniefnasölu og aðra ólöglega starfsemi og notað fjármuni þeirra til fíkniefnakaupa og sölu. Árið 2015 hafi kærandi óskað eftir að fá endurgreidda þá fjármuni sem hann hafi gefið samtökunum. Einstaklingar sem hafi notað nafn samtakanna fyrir ólöglega starfsemi hafi neitað kæranda um endurgreiðslu, hótað honum og pyntað hann. Þá hafi þeir krafið hann um greiðslu 15.000 dollara til viðbótar. Kærandi hafi óttast um líf sitt og flutt aftur til Sádi-Arabíu og starfað þar fyrir konungsfjölskylduna. Í lok árs 2020 hafi kærandi flutt aftur til Marokkó þar sem hann hafi rekið veitingastað. Framangreindir einstaklingar, tengdir samtökunum, hafi farið að áreita hann aftur. Hann hafi verið krafinn um greiðslu 15.000 dollara og honum og fjölskyldu hans hótað pyndingum. Samtökin hafi hætt starfsemi árið 2010 en einstaklingar sem hafi starfað fyrir samtökin séu enn að kúga fé af fólki. Kærandi greindi frá því að hann óttist ekki yfirvöld en hann sé hræddur um að þurfa að verja sig gegn þessum aðilum og jafnvel drepa einhvern þeirra snúi hann aftur til heimaríkis og vera þá dæmdur til fangelsisvistar. Við málsmeðferð hjá Útlendingastofnun lagði kærandi fram myndir sem hann kveður vera af áverkum eftir pyndingar einstaklinga úr samtökunum.

Kærandi hefur borið fyrir sig að hafa orðið fyrir og að óttast ofsóknir og hótanir einstaklinga sem tengist mafíu í Marokkó snúi hann til baka til heimaríkis. Aðilarnir hafi nýtt samtökin […]sem skálkaskjól fyrir ólöglega starfsemi. Kærunefnd hefur farið yfir gögn málsins og litið til þess að engar upplýsingar er að finna um framangreind samtök við leit í heimildum eða á veraldarvefnum. Kærandi var beðinn um að leggja fram upplýsingar um samtökin við meðferð máls hans hjá Útlendingastofnun en hefur ekki lagt fram nein gögn. Af frásögn kæranda má ráða að hann óttist ekki yfirvöld í heimaríki sínu. Frásögn kæranda ber með sér að hann hafi snúið til baka frá Sádi-Arabíu árið 2020 og rekið veitingastað í heimaríki um tveggja ára skeið áður en hann hafi yfirgefið landið á ný. Þá hefur fjölskylda hans búið allan þennan tíma í Marokkó að því er virðist óáreitt. Kærunefnd telur ekki hægt að útiloka að kæranda hafi borist hótanir og hann orðið fyrir áreiti eða ofbeldi frá ótilgreindum aðilum í heimaríki á einhverjum tímapunkti. Kærandi hefur þó ekki með rökstuddum hætti leitt líkur að því að þeir aðilar hafi slík áhrif eða völd í heimaríki hans að honum sé ómögulegt að leita aðstoðar yfirvalda vegna þess áreitis. Heimildir bera með sér að yfirvöld hafi skilvirka stjórn á löggæslustofnunum í Marokkó, að löggæsla landsins sé virk í öllum helstu borgum og dreifbýlissvæðum í Marokkó. Verður því ekki annað ráðið en að kærandi geti leitað sér aðstoðar yfirvalda vegna hótana eða áreitis annarra aðila í heimaríki sínu.

Kærandi greindi frá því að tilheyra minnihlutaættbálknum [...] sem hafi aðsetur í suðurhluta Sahara eyðumerkurinnar. Litlar upplýsingar eru að finna um framangreindan ættbálk en kærunefnd telur þó ekki hægt að útiloka að kærandi tilheyri minnihlutaættbálknum [...] í Marokkó. Af frásögn kæranda má ráða að hann hafi ekki orðið fyrir áreiti eða mismunun á grundvelli uppruna síns í heimaríki enda lýsti hann engum slíkum atvikum. Ennfremur kvaðst hann sjálfur vera vel efnaður, hafa rekið veitingastað og eiga íbúð. Þá bera framangreindar heimildir með sér að löggjöf í heimaríki kæranda veiti einstaklingum sem tilheyri minnihlutahópum vegna þjóðernis eða uppruna vernd gegn ofbeldi og mismunun og að framfylgni yfirvalda með lögunum sé virk.

Með vísan til framangreinds er það niðurstaða kærunefndar að kærandi hafi ekki með rökstuddum hætti leitt líkur að því hann hafi áður en hann flúði heimaríki sitt mátt þola mismunun, áreiti eða ofbeldi af hálfu stjórnvalda eða annarra aðila sem nái því alvarleikastigi að fela í sér ofsóknir í skilningi 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga, sbr. 1. mgr. og 4. gr. 38. gr. laganna. Ekkert í frásögn kæranda eða í gögnum málsins bendir til þess að hann hafi sýnt fram á ástæðuríkan ótta við slíkar ofsóknir snúi hann aftur til heimaríkis. Þá verður ekki annað ráðið en að kærandi geti leitað aðstoðar yfirvalda í Marokkó gerist þess þörf.

Kærandi uppfyllir því ekki skilyrði 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga fyrir viðurkenningu á stöðu sem flóttamaður hér á landi.

Ákvæði 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga

Samkvæmt 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga er útlendingur einnig flóttamaður ef, verði hann sendur aftur til heimaríkis síns, raunhæf ástæða er til að ætla að hann eigi á hættu að sæta dauðarefsingu, pyndingum eða annarri ómannúðlegri eða vanvirðandi meðferð eða refsingu eða hann verði fyrir alvarlegum skaða af völdum árása í vopnuðum átökum þar sem ekki er greint á milli hernaðarlegra og borgaralegra skotmarka. Sama gildir um ríkisfangslausan einstakling.

Við mat á hvort aðstæður kæranda séu slíkar að þær eigi undir 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga ber að líta til 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Mannréttindadómstóll Evrópu hefur fjallað um það mat sem þarf að fara fram þegar metið er hvort kærandi sé í raunverulegri hættu á að verða fyrir meðferð sem falli undir 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu sem bannar pyndingar og ómannlega eða vanvirðandi meðferð eða refsingu. Hefur dómstóllinn sagt að 3. gr. sáttmálans geti átt við þegar hættan stafar frá einstaklingum eða hópi fólks sem ekki séu fulltrúar stjórnvalda. Kærandi verða þó að geta sýnt fram á að gildar ástæður séu til að ætla að um raunverulega hættu sé að ræða og að stjórnvöld í ríkinu séu ekki í stakk búin til að veita viðeigandi vernd. Ekki er nóg að aðeins sé um að ræða möguleika á illri meðferð og verður frásögn kæranda að fá stuðning í öðrum gögnum (sjá t.d. dóma Mannréttindadómstóls Evrópu í máli NA gegn Bretlandi (mál nr. 25904/07) frá 7. júlí 2008 og H.L.R. gegn Frakklandi (mál nr. 24573/94) frá 29. apríl 1997).

Af þeim gögnum og skýrslum sem kærunefnd hefur farið yfir má ráða að viðvarandi mannréttindabrot eigi sér ekki stað í Marokkó eða að yfirvöld þar í landi hafi ekki vilja eða getu til að veita þegnum sínum vernd. Þá er hvorki stríð í landinu né útbreidd vopnuð átök. Þá er það jafnframt mat kærunefndar með vísan til frásagnar kæranda og gagna málsins að ekkert gefi tilefni til að ætla að sérstakar aðstæður kæranda leiði til þess að hann eigi á hættu að sæta dauðarefsingum, pyndingum eða annarri ómannúðlegri eða vanvirðandi meðferð snúi hann til baka til heimaríkis.

Í ljósi þess sem að framan er rakið og þeirra gagna sem liggja fyrir um heimaríki kæranda telur kærunefnd að aðstæður kæranda þar séu ekki þannig að þær falli undir ákvæði 2. mgr. 37. gr. laganna. Kærandi uppfylli því ekki skilyrði 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga fyrir viðurkenningu á stöðu sem flóttamaður hér á landi.

Alþjóðleg vernd á grundvelli 40. gr. laga um útlendinga

Þar sem kærunefnd hefur komist að þeirri niðurstöðu að kærandi uppfylli ekki skilyrði 1. eða 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga á kærandi ekki rétt á alþjóðlegri vernd hér á landi, sbr. 40. gr. laga um útlendinga.

Dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða samkvæmt 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga

Samkvæmt 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga er heimilt að veita útlendingi sem staddur er hér á landi dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða, þrátt fyrir að skilyrði 37. gr. séu ekki uppfyllt, ef útlendingur getur sýnt fram á ríka þörf fyrir vernd, t.d. af heilbrigðisástæðum eða vegna erfiðra félagslegra aðstæðna viðkomandi eða erfiðra almennra aðstæðna í heimaríki eða í landi sem honum yrði vísað til. Kærunefnd telur, með vísan til orðalags ákvæðisins um „ríka þörf fyrir vernd“ auk lögskýringargagna sem fylgdu greininni, að dvalarleyfi á grundvelli 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga verði ekki veitt nema aðstæður, bæði almennar og sérstakar m.t.t. heilsufars og félagslegra þátta, auk atvika sem þar er vísað til, nái ákveðnu alvarleikastigi þegar málið er virt í heild.

Í athugasemdum við frumvarp til laga um útlendinga kemur fram að ákvæði 1. mgr. 74. gr. vísi m.a. til erfiðra almennra aðstæðna í heimaríki og væri þar oft um að ræða viðvarandi mannréttindabrot í ríkinu og þá aðstöðu að yfirvöld veiti þegnum sínum ekki vernd gegn ofbeldisbrotum eða glæpum. Í 43. gr. a reglugerðar um útlendinga nr. 540/2017, með síðari breytingum, kemur m.a. fram að með erfiðum almennum aðstæðum sé vísað til alvarlegra aðstæðna í heimaríki sem ekki séu staðbundin, svo sem vegna langvarandi stríðsátaka. Þá kemur fram að erfiðar almennar aðstæður taki að jafnaði ekki til neyðar af efnahagslegum rótum eða náttúruhamfara, svo sem fátæktar, hungursneyðar eða húsnæðisskorts. Eigi það m.a. við þegar í heimaríki viðkomandi ríki óðaverðbólga, atvinnuleysi í ríkinu sé mikið eða lágmarkslaun dugi ekki fyrir framfærslu. Með vísan til fyrri umfjöllunar um aðstæður kæranda og aðstæður í heimaríki hans er það niðurstaða kærunefndar að gögn málsins bendi ekki til þess að almennar aðstæður sem bíði kæranda í heimaríki nái því alvarleikastigi sem 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga kveði á um.

Í 43. gr. a reglugerðar um útlendinga og athugasemdum við frumvarp til laga um útlendinga kemur fram að með ríkri þörf á vernd af heilbrigðisástæðum sé m.a. miðað við að um skyndilegan og lífshættulegan sjúkdóm sé að ræða og meðferð við honum væri aðgengileg hér á landi en ekki í heimaríki viðkomandi. Í þessu sambandi kemur jafnframt fram að meðferð teljist ekki óaðgengileg þótt greiða þurfi fyrir hana heldur er hér átt við þau tilvik þar sem meðferð sé til í heimaríkinu en viðkomandi eigi ekki rétt á henni. Þá kunna að falla undir 1. mgr. 74. gr. mjög alvarlegir sjúkdómar sem ekki teljast lífshættulegir, svo sem ef sýnt þykir að þeir muni valda alvarlegu óbætanlegu heilsutjóni. Ef um langvarandi sjúkdóm sé að ræða væru ríkari verndarsjónarmið fyrir hendi ef sjúkdómur væri á lokastigi. Jafnframt væri rétt að líta til þess hvort meðferð hafi hafist hér á landi og ekki væri læknisfræðilega forsvaranlegt að rjúfa meðferð, sem og til atriða sem varði félagslegar aðstæður útlendings og horfur hans.

Ekki verður annað séð en að kærandi sé almennt heilsuhraustur. Þá bera gögn málsins og frásögn kæranda sjálfs með sér að hann hafi getað leitað sér læknisaðstoðar í heimaríki og fengið hana jafnvel þótt að greiða hafi þurft fyrir þjónustuna. Að framangreindu virtu verður ekki talið að kærandi þarfnist meðferðar sem sé svo sérhæfð að hann geti einungis hlotið hana hérlendis né að rof á henni yrði til tjóns fyrir kæranda verði honum gert að snúa aftur til heimaríkis. Verður því ekki séð að kærandi hafi sýnt fram á ríka þörf á vernd af heilbrigðisástæðum, sbr. 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga.

Í athugasemdum við frumvarp til laga um útlendinga er fjallað um erfiðar félagslegar aðstæður. Þar kemur fram að átt sé við að útlendingur hafi þörf á vernd vegna félagslegra aðstæðna í heimaríki og eru þar nefnd sem dæmi aðstæður kvenna sem hafa sætt kynferðislegu ofbeldi, sem leitt getur til erfiðrar stöðu þeirra í heimaríki, eða aðstæður kvenna sem ekki fella sig við kynhlutverk sem er hefðbundið í heimaríki þeirra og eiga á hættu útskúfun eða ofbeldi við endurkomu. Verndarþörf þjóðfélagshópa að öðru leyti myndi fara eftir aðstæðum í hverju máli. Þá segir í athugasemdunum að með erfiðum almennum aðstæðum að öðru leyti sé einnig vísað til alvarlegra aðstæðna í heimaríki og væri þar oft um að ræða viðvarandi mannréttindabrot í ríkinu eða þá aðstöðu að yfirvöld veiti ekki þegnum sínum vernd gegn ofbeldisbrotum eða glæpum.

Af gögnum málsins má ráða að kærandi sé almennt heilsuhraustur og vinnufær. Kærandi hefur greint frá því að eiga fjölskyldu í Marokkó sem hann sé í sambandi við. Af frásögn kæranda má einnig ráða að fjárhagur hans sé góður, hann hafi rekið sitt eigið fyrirtæki í heimaríki, hann eigi fasteign í Marokkó og að hann telji sig geta fengið vinnu snúi hann aftur til heimaríkis. Með vísan til þessa og framangreindrar umfjöllunar telur kærunefnd að félagslegar aðstæður kæranda við endurkomu til heimaríkis séu ekki með þeim hætti að þær teljist erfiðar í skilningi 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga.

Þegar upplýsingar um heimaríki kæranda og gögn málsins eru virt í heild, með hliðsjón af aðstæðum kæranda í heimaríki, er það niðurstaða kærunefndar að kærandi hafi ekki sýnt fram á aðstæður sem ná því alvarleikastigi að hann hafi ríka þörf á vernd líkt og kveðið er á um í 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga. Því er fallist á það með Útlendingastofnun að aðstæður kæranda í heimaríki séu ekki með þeim hætti að veita beri honum dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða, sbr. 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga.

Dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða samkvæmt 2. mgr. 74. gr. laga um útlendinga

Samkvæmt 2. mgr. 74. gr. laga um útlendinga er heimilt að veita útlendingi sem sótt hefur um alþjóðlega vernd hér á landi og ekki fengið niðurstöðu í máli sínu á stjórnsýslustigi innan 18 mánaða eftir að hann lagði inn umsókn sína dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða að uppfylltum skilyrðum 2. og 3. mgr. ákvæðisins. Ef um barn er að ræða skal miða við 16 mánuði.

Kærandi sótti um alþjóðlega vernd 23. febrúar 2023 og á ákvæði 2. mgr. 74. gr. laga um útlendinga því ekki við.

Bann við endursendingu samkvæmt 42. gr. laga um útlendinga

Samkvæmt 1. mgr. 42. gr. laga um útlendinga er ekki heimilt að senda útlending eða ríkisfangslausan einstakling til svæðis þar sem hann hefur ástæðu til að óttast ofsóknir, sbr. 37. og 38. gr., eða vegna svipaðra aðstæðna og greinir í flóttamannahugtakinu er í yfirvofandi hættu á að láta lífið eða verða fyrir ómannúðlegri eða vanvirðandi meðferð. Samkvæmt 2. mgr. sömu greinar er einnig óheimilt að senda útlending til svæðis þar sem ekki er tryggt að hann verði ekki sendur áfram til slíks svæðis sem greinir í 1. mgr.

Með vísan til umfjöllunar að framan um heimaríki kæranda telur kærunefnd að þær aðstæður sem ákvæðið tekur til ekki eiga við í máli kæranda. Kærunefnd telur því að ákvæði 42. gr. laga um útlendinga standi ekki í vegi fyrir endursendingu kæranda þangað.

Brottvísun og endurkomubann

Í 3. mgr. 43. gr. reglugerðar um útlendinga nr. 540/2017 kemur fram að verði umsækjanda um alþjóðlega vernd ekki veitt dvalarleyfi skuli Útlendingastofnun taka ákvörðun um frávísun eða brottvísun eftir ákvæðum laga um útlendinga og að útlendingur sem sótt hafi um alþjóðlega vernd teljist hafa áform um að dveljast á landinu lengur en 90 daga. Samkvæmt 2. mgr. 98. gr. laga um útlendinga skal vísa útlendingi úr landi sem dvelst ólöglega í landinu eða þegar tekin hefur verið ákvörðun sem bindur enda á heimild útlendings til dvalar í landinu svo framarlega sem ákvæði 102. gr. laganna eigi ekki við. Í 102. gr. laganna er kveðið á um vernd og takmarkanir við ákvörðun um brottvísun. Samkvæmt 3. mgr. 102. gr. laganna skal brottvísun ekki ákveðin ef hún, með hliðsjón af atvikum, alvarleika brots og tengslum útlendings við landið, felur í sér ósanngjarna ráðstöfun gagnvart útlendingi eða nánustu aðstandendum hans. Sérstaklega skal taka tillit til þess ef um barn eða nánasta aðstandanda barns er að ræða og skal það sem barni er fyrir bestu haft að leiðarljósi við ákvörðun. Við mat á því hvort brottvísun feli í sér ósanngjarna ráðstöfun gagnvart kæranda verður að hafa ákvæði 71. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands, sbr. nr. 33/1944 og 8. gr. mannréttindasáttmála Evrópu um friðhelgi einkalífs og fjölskyldu til hliðsjónar. Þegar útlendingur á hagsmuna að gæta í skilningi 8. gr. sáttmálans verður ákvörðun um brottvísun að vera í samræmi við það sem lög mæla fyrir um og nauðsyn ber til í lýðræðislegu þjóðfélagi, sbr. 2. mgr. 8. gr. sáttmálans.

Samkvæmt 1. mgr. 101. gr. laganna felst í endanlegri ákvörðun um brottvísun skylda útlendings til þess að yfirgefa Schengen-svæðið nema viðkomandi hafi heimild til dvalar í öðru ríki sem er þátttakandi í Schengen-samstarfinu. Með lögum um landamæri nr. 136/2022 voru gerðar breytingar á 98. gr. laga um útlendinga sem leiða til þess að brottvísun og endurkomubann er nú beitt þar sem áður var beitt frávísun en veita skal frest til sjálfviljugrar heimfarar, sbr. 104. gr. laga um útlendinga. Sá sem sætir slíkri ákvörðun getur komist hjá endurkomubanni með því að yfirgefa landið sjálfviljugur innan frestsins sbr. 3. mgr. 101. gr. laga um útlendinga.

Samkvæmt gögnum málsins sótti kærandi um alþjóðlega vernd hér á landi 23. febrúar 2023. Eins og að framan greinir hefur umsókn hans um alþjóðlega vernd og dvalarleyfi á grundvelli 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga verið synjað. Hefur hann því ekki frekari heimild til dvalar hér á landi. Af framangreindu leiðir að með hinni kærðu ákvörðun var réttilega bundinn endir á heimild kæranda til dvalar hér á landi og ber því samkvæmt 2. mgr. 98. gr. laga um útlendinga að vísa honum úr landi nema 102. gr. laganna standi því í vegi. Það athugast að kæra til kærunefndar útlendingamála frestaði réttaráhrifum hinnar kærðu ákvörðunar.

Kæranda var í viðtali hjá Útlendingastofnun leiðbeint um að til skoðunar væri að brottvísa honum frá Íslandi og ákvarða endurkomubann hingað til lands. Var kæranda gefið færi á að koma að andmælum hvað það varðar. Kærandi kvaðst eiga systur í Þýskalandi. Þá teldi kærandi þá ráðstöfun að brottvísa honum og veita honum endurkomubann ekki vera ósanngjarna.

Af þeim svörum sem kærandi gaf um tengsl sín við Ísland og önnur Schengen-ríki verður ekki séð að brottvísun hans og endurkomubann verði talin ósanngjörn ráðstöfun í garð hans eða nánustu aðstandenda hans, sbr. 3. mgr. 102. gr. laga um útlendinga. Þá horfir kærunefnd jafnframt til þess að kærandi getur komist hjá endurkomubanni og afleiðingum þess yfirgefi hann Ísland innan þess frest sem honum er gefinn.

Í ákvörðunarorðum í ákvörðun Útlendingastofnunar var kæranda brottvísað og honum ákvarðað endurkomubann til tveggja ára. Var kæranda veittur 15 daga frestur til að yfirgefa landið auk þess sem tekið var fram að yfirgefi hann landið sjálfviljugur innan þess frests verði endurkomubannið fellt niður.

Að mati kærunefndar og með vísan til 2. mgr. 104. gr. laga um útlendinga teljast 15 dagar hæfilegur frestur í tilviki kæranda til að yfirgefa landið. Endurkomubann kæranda fellur niður yfirgefi kærandi landið sjálfviljugur innan framangreinds frests.

Samantekt

Með vísan til alls þess sem að framan er rakið og forsendna hinnar kærðu ákvörðunar er ákvörðun Útlendingastofnunar staðfest.

Athygli kæranda er vakin á því að samkvæmt 6. mgr. 104. gr. laga um útlendinga frestar málshöfðun fyrir dómstólum til ógildingar á endanlegri ákvörðun um að útlendingur skuli yfirgefa landið ekki framkvæmd hennar. Að kröfu útlendings getur kærunefnd útlendingamála þó ákveðið að fresta réttaráhrifum endanlegrar ákvörðunar sé talin ástæða til þess. Krafa þess efnis skal gerð ekki síðar en sjö dögum eftir birtingu endanlegrar ákvörðunar. Skal frestun bundin því skilyrði að útlendingur beri málið undir dómstóla innan fimm daga frá birtingu ákvörðunar um frestun réttaráhrifa úrskurðar og óski eftir því að það hljóti flýtimeðferð. Nú er beiðni um flýtimeðferð synjað og skal þá mál höfðað innan sjö daga frá þeirri synjun. Þó getur kærunefnd útlendingamála tekið ákvörðun um að fresta framkvæmd ákvörðunarinnar ef sýnt er fram á að verulega breyttar aðstæður hafi skapast frá því að endanleg ákvörðun var tekin.

Úrskurðarorð:

Ákvörðun Útlendingastofnunar er staðfest. Endurkomubann kæranda verður fellt úr gildi fari hann sjálfviljugur frá Íslandi innan 15 daga.

The decision of the Directorate of Immigration is affirmed. If the appellant leaves Iceland voluntarily within 15 days, the re-entry ban will be revoked.

Þorsteinn Gunnarsson

Sindri M. [...] Þorbjörg I. Jónsdóttir

Frumrit:

Frumrit úrskurðarins verður sent talsmanni kæranda með öruggum rafrænum hætti.

Ljósrit:

Útlendingastofnun

Dalvegi 18

201 Kópavogi

Ríkislögreglustjóri

Skúlagötu 21

101 Reykjavík