Úrskurður nr. 334/2024

Hinn 27. mars 2024 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 334/2024

í stjórnsýslumáli nr. KNU24030060

Kæra [...]

á ákvörðun

Útlendingastofnunar

I. Kröfur, kærufrestir og kæruheimild

Hinn 8. mars 2024 kærði [...], fd. [...], ríkisborgari Pakistan (hér eftir kærandi), ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 22. febrúar 2024, um að synja henni um vegabréfsáritun til Íslands.

Af kæru má ráða að kærandi krefjist þess að ákvörðun Útlendingastofnunar verði felld úr gildi og fallist verði á beiðni hennar um vegabréfsáritun til Íslands.

Fyrrgreind ákvörðun er kærð á grundvelli 7. gr. laga um útlendinga og barst kæran fyrir lok kærufrests.

Lagagrundvöllur

Í máli þessu gilda einkum ákvæði laga um útlendinga nr. 80/2016, reglugerð um útlendinga nr. 540/2017, ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37/1993, reglugerð um vegabréfsáritanir nr. 795/2022, Schengen-samningurinn og verklagsreglur þess samnings.

II. Málsatvik og málsmeðferð

Með umsókn, dags. 13. febrúar 2024, óskaði kærandi eftir vegabréfsáritun til Íslands og Schengen-svæðisins fyrir sex daga dvöl frá 3. mars til 8. mars 2024. Umsókn kæranda var synjað með ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 22. febrúar 2024. Hinn 8. mars 2024 barst kærunefnd kæra frá kæranda. Með tölvubréfi, dags. 11. mars 2024, lagði kærandi fram greinargerð vegna málsins.

III. Málsástæður og rök kæranda

Í bréfi kæranda til kærunefndar kveður hún ástæðu synjunar Útlendingastofnunar á umsókn kæranda vera tvær. Í fyrsta lagi að upplýsingarnar, sem veittar hafi verið um tilgang og skilyrði fyrirhugaðrar dvalar hafi ekki verið áreiðanlegar. Í öðru lagi að rökstudd ástæða hafi verið til að draga í efa að yfirlýsingar varðandi ferðaáætlun hafi verið áreiðanlegar, þ.e. að kærandi hafi ekki sýnt fram á þekkingu á ferðaáætlun sinni í símtali við sendiráðsstarfsmann. Kærandi kveðst hafa svarað umræddu símtali á meðan hún var upptekin við störf sín og hún hafi í símtalinu í þrígang tekið fram við sendiráðsstarfsmanninn að henni þætti erfitt að muna eftir nöfnum staða sem hún ætti eftir að heimsækja. Þá væri erfitt að bera íslensk heiti staðanna fram þar sem kærandi er ekki mælandi á íslensku. Hefði kærandi fengið að hringja til baka nokkrum mínútum síðar hefði hún getað gefið betri svör. Frekari gögn voru lögð fram af hálfu kæranda hjá kærunefnd 18. mars 2024.

IV. Niðurstaða kærunefndar útlendingamála

Samkvæmt 1. mgr. 20. gr. laga um útlendinga þurfa útlendingar að hafa vegabréfsáritun til að koma hingað til lands, nema annað sé ákveðið í reglum sem ráðherra setur. Ríkisborgarar Pakistan þurfa vegabréfsáritun til Íslands, sbr. viðauka 8 við reglugerð um vegabréfsáritanir. Í 6. mgr. 20. gr. laga um útlendinga koma fram skilyrði til útgáfu vegabréfsáritunar og í 33. gr. reglugerðar um vegabréfsáritanir er tilgreint hvenær synja skuli um vegabréfsáritun. Heimilt er samkvæmt fyrrgreindri 6. mgr. 20. gr. að veita útlendingi vegabréfsáritun sem gildir á öllu Schengen-svæðinu ef grunnskilyrðum a - h liða sömu greinar er fullnægt.

Samkvæmt 7. mgr. 20. gr. laga um útlendinga skal vegabréfsáritun ekki veitt ef ástæða er til að vefengja uppgefinn tilgang ferðar útlendings hingað til lands eða réttmæti upplýsinga sem hann hefur veitt. Er þessi regla áréttuð í 8. mgr. ákvæðisins en þar kemur fram að við mat á umsókn um vegabréfsáritun skuli auk þjóðernis taka tillit til félagslegrar stöðu og hættu á að útlendingur dvelji lengur á Schengen-svæðinu en honum er heimilt. Með aðild að Schengen-samstarfinu tókust íslensk stjórnvöld á hendur skyldu til að fylgja samræmdum reglum um útgáfu vegabréfsáritana. Hafa stjórnvöld sem annast afgreiðslu umsókna um vegabréfsáritanir mótað tilteknar verklagsreglur til að styðjast við, byggðar á efnisreglum Schengen-samningsins. Í athugasemdum með frumvarpi til laga um útlendinga kemur fram að við mat á einstökum atriðum sé nauðsynlegt að taka tillit til reynslu og framkvæmdar annarra Schengen-ríkja. Leiði það af eðli samstarfsins að mikilvægt sé að samræmis sé gætt á þessu sviði svo sömu skilyrði gildi um vegabréfsáritanir á Schengen-svæðinu.

Samkvæmt 33. gr. reglugerðar um vegabréfsáritanir skal með fyrirvara um 1. mgr. 25. gr. reglugerðarinnar synjað um vegabréfsáritun í tilteknum tilvikum. Meðal þeirra tilvika sem tilgreind eru í ákvæðinu er ef umsækjandi getur ekki fært rök fyrir tilgangi eða skilyrðum fyrirhugaðrar dvalar sinnar, sbr. ii.-lið a-liðar ákvæðisins, eða ef rökstudd ástæða sé til að draga í efa að fylgiskjöl, sem umsækjandi leggur fram, séu ósvikin eða að innihald þeirra sé rétt, eða áreiðanleika framburðar umsækjanda eða ásetning hans til að yfirgefa yfirráðasvæði aðildarríkjanna áður en vegabréfsáritunin sem sótt er um rennur út, sbr. b-lið ákvæðisins.

Synjunarform Útlendingastofnunar er staðlað form sem öll þátttökuríki Schengen-samstarfsins notast við. Í forminu er hægt að merkja við reiti á bilinu 1-17, þ.e. ástæður þess að umsóknum sé synjað. Í ákvörðun í máli kæranda er merkt í reiti 10 og 11, þ.e. að upplýsingarnar, sem veittar hafi verið um tilgang og skilyrði fyrirhugaðrar dvalar hafi ekki verið áreiðanlegar og að rökstudd ástæði væri til að draga í efa að yfirlýsingar varðandi ferðaáætlun væru áreiðanlegar. Ákvörðuninni fylgdu viðbótarathugasemdir, þar sem fram kemur að skort hafi á þekkingu kæranda á ferðaáætlun hennar. Uppfyllti kærandi þar með ekki skilyrði 20. gr. laga um útlendinga sem og 33. gr. reglugerðar um vegabréfsáritanir.

Með vísan til 21. gr. stjórnsýslulaga var kæranda jafnframt leiðbeint um að hún gæti óskað eftir skriflegum rökstuðningi innan 14 daga frá tilkynningu ákvörðunar. Samkvæmt gögnum málsins liggur ekki fyrir skriflegur rökstuðningur vegna ákvörðunar í máli kæranda.

Meðferð umsóknar kæranda fór fram hjá íslenska sendiráðinu í London, sbr. 10. mgr. 20. gr. laga um útlendinga. Þyki skilyrði ekki fyrir hendi til útgáfu áritunar er mál lagt fyrir Útlendingastofnun til ákvörðunar.

Í dagbókarfærslu úr tölvukerfum Útlendingastofnunar má sjá að framlögð gögn hafi þótt fullnægjandi. Ákveðið hafi verið að taka símaviðtal við kæranda 21. febrúar 2024 til að spyrja hana um ferðaáætlun hennar á Íslandi. Af gögnum málsins verður ekki ráðið hver ástæðan var fyrir þeirri ákvörðun að öðru leyti en því að til staðar voru áhyggjur. Í endurriti af umræddu viðtali, sem og dagbókarfærslu sem skráð er eftir viðtalið, kemur fram að kærandi hafi hvorki getað gefið nákvæma ferðaáætlun né hvernig hún myndi ferðast innan Íslands. Kærandi hafi oft hikað þegar hún hafi verið spurð spurninga um ferð hennar. Kærandi hafi hljómað eins og hún væri algjörlega óupplýst um Ísland þegar hún hafi verið spurð um veðurfar, staði, skoðunarferðir og fleira. Það eina sem kærandi hafi nefnt að hún vildi sjá væru norðurljósin, en aðspurð um hvernig hún hygðist sjá þau hafi hún ekki átt svar við því. Kærandi hafi sagst ætla að dvelja í Reykjavík allan tímann og ganga þar um. Kærandi hafi sagst ætla að heimsækja söfn þegar hún hafi verið spurð hvaða staði hún hygðist heimsækja. Þegar hún hafi verið spurð hvaða söfn hún hygðist heimsækja hafi hún ekki getað tilgreint það. Þetta hafi ekki verið traustvekjandi þar sem þetta hafi verið það eina sem kærandi hafi kveðist ætla að gera í fimm daga heimsókn til Reykjavíkur. Kærandi hafi ekki getað nefnt neinn stað á Íslandi. Kærandi hafi aðeins vísað til ferðaáætlunar þeirrar sem fylgt hafi umsókn hennar, án þess að geta nefnt nokkuð sem þar hafi komið fram.

Í bréfi sem fylgir umsókn kæranda um vegabréfsáritun, þar sem gerð er grein fyrir ferðaáætlun og tilgangi fyrirhugaðrar ferðar til Íslands, minnist kærandi á Gullna hringinn, Bláa lónið, eldfjallavirkni við Fagradalsfjall, norðurljósin, auk hvalaskoðunarferða frá Reykjavík.

Kærandi hefur í bréfi til kærunefndar greint frá því að hafa svarað umræddu símtali frá starfsmanni sendiráðsins í London á meðan hún var upptekin við störf sín og hún hafi í símtalinu í þrígang tekið fram við sendiráðsstarfsmanninn að henni þætti erfitt að muna eftir nöfnum staða sem hún ætti eftir að heimsækja. Þá væri erfitt að bera íslensk heiti staðanna fram þar sem kærandi er ekki mælandi á íslensku.

Af gögnum málsins verður ráðið að misræmi er á milli annars vegar bréfs kæranda, þar sem hún gerir grein fyrir ferðaáætlun og tilgangi fyrirhugaðrar ferðar til Íslands, og hins vegar þeirra upplýsinga sem kærandi gaf í símaviðtali við starfsmann sendiráðs Íslands í London. Þær skýringar sem kærandi hefur lagt fram við meðferð kærumáls þessa eru ekki til þess fallnar að bæta úr því misræmi, enda verður ekki séð að gerð hafi verið krafa í viðtali við kæranda að hún nefndi íslenska staðhætti, heldur fremur að hún nefndi sömu fyrirætlanir, til dæmis hvalaskoðun eða skoðun á eldsumbrotum. Með vísan til framangreinds uppfyllti kærandi ekki skilyrði 20. gr. laga um útlendinga enda var rökstudd ástæða til að draga í efa m.a. áreiðanleika framburðar kæranda, sbr. b-liður 1. mgr. 33. gr. reglugerðar um útlendinga. Verður hin kærða ákvörðun um að synja kæranda um vegabréfsáritun til landsins því staðfest.

Kærunefnd beinir þeim tilmælum til Útlendingastofnunar að tryggja að ástæða ákvörðunar um að taka viðtal við umsækjanda sé skráð meðal gagna málsins. Þá beinir kærunefnd jafnframt þeim tilmælum til Útlendingastofnunar að tryggja að greinagott endurrit viðtala liggi fyrir og að samræmis sé gætt milli þess og dagbókarfærslna í málum.

Úrskurðarorð:

Ákvörðun Útlendingastofnunar er staðfest.

The decision of the Directorate of Immigration is affirmed.

Fyrir hönd kærunefndar útlendingamála,

Valgerður María Sigurðardóttir, varaformaður