Úrskurður nr. 398/2024

Hinn 16. apríl 2024 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 398/2024

í stjórnsýslumálum nr. KNU24020112 og KNU24020113

Kæra

[...]

og [...]

á ákvörðunum Útlendingastofnunar

I. Kröfur, kærufrestir og kæruheimild

Hinn 14. febrúar 2024 kærðu[...], fd.[...], og[...], fd.[...], ríkisborgarar Venesúela (hér eftir kærendur) ákvarðanir Útlendingastofnunar, dags. 25. janúar 2024, um að synja þeim um alþjóðlega vernd á Íslandi ásamt því að synja þeim um dvalarleyfi á grundvelli 74. gr. laga nr. 80/2016 um útlendinga. Sama dag var ákvörðun Útlendingastofnunar send talsmanni kærenda með rafrænum hætti.

Fyrrgreindar ákvarðanir eru kærðar á grundvelli 7. gr. laga um útlendinga nr. 80/2016. Í ákvæði 7. gr. kemur fram að ákvarðanir Útlendingastofnunar sé heimilt að kæra til kærunefndar útlendingamála innan 15 daga frá því að útlendingi var tilkynnt um ákvörðunina. Kærunefnd bárust kærur á ákvörðunum kærenda 14. febrúar 2024 kærufresturinn sem var til 9. febrúar 2024 var þá liðinn.

Í athugasemdum meðfylgjandi kærum tekur talsmaður fram að ástæða þess að kærur hafi borist að liðnum fresti séu mannleg mistök hans en talsmaður hafi gleymt því að skrá niður dagsetningu frestarins. Talsmaður telur að það séu skýr fordæmi fyrir því að kærunefnd samþykki að taka kærur til meðferðar sem hafa borist að liðnum fresti þegar orsökin sé mistök talsmanns. Leiða því jafnræðissjónarmið til þess að kærur ættu að vera teknar til meðferðar. Þá leiða sjónarmið um meðalhóf til sömu niðurstöðu.

Kærendur krefjast þess að kærur þeirra verði teknar til greina á grundvelli 1. og 2. tölul. 1. mgr. 28. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993, sbr. einnig 7. gr. laga um útlendinga.

II. Niðurstaða

Í 28. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 er kveðið á um réttaráhrif þess þegar kæra berst æðra stjórnvaldi að liðnum kærufresti. Þar segir í 1. mgr.:

„Hafi kæra borist að liðnum kærufresti skal vísa henni frá, nema:

1. afsakanlegt verði talið að kæran hafi ekki borist fyrr, eða

2. veigamiklar ástæður mæla með því að kæran verði tekin til meðferðar.“

Í 1. mgr. 28. gr. stjórnsýslulaga er því að finna tvær undantekningarreglur frá þeirri meginreglu laganna að kærumáli skuli vísað frá æðra stjórnvaldi ef kæra berst að liðnum kærufresti. Í athugasemdum við einstakar greinar í frumvarpi því sem varð að stjórnsýslulögum segir um ákvæðið að í fyrsta lagi sé gerð undantekning þegar afsakanlegt er að kæra hafi borist að liðnum kærufresti. Hér getur t.a.m. fallið undir ef stjórnvald lætur hjá líða að veita leiðbeiningar um kæruheimild skv. 20. gr. laganna eða veitt rangar eða ófullnægjandi upplýsingar. Í öðru lagi má taka mál til meðferðar ef veigamiklar ástæður mæla með því. Við mat á því hvort veigamiklar ástæður mæli með því að kæra verði tekin til meðferðar skal m.a. litið til hagsmuna aðila máls og hvort mál hafi fordæmisgildi.

Ákvörðanir Útlendingastofnunar voru sem fyrr segir sendar talsmanni kæranda með rafrænum hætti, í gegnum Signet transfer, 25. janúar 2024. Voru ákvarðanirnar því sannanlega birtar kæranda þann dag, sbr. 1. mgr. 39. gr. stjórnsýslulaga. Í ákvörðunum Útlendingastofnunar var, í samræmi við 2. tölul. 2. mgr. 20. gr. stjórnsýslulaga, gerð grein fyrir kæruheimild, kærufresti og hvert kærendur skyldu beina kæru. Ekki verður séð að þær upplýsingar sem kærendum voru veittar í ákvörðun Útlendingastofnunar varðandi kæru til kærunefndar útlendingamála hafi verið ófullnægjandi eða að leiðbeiningarskyldu hafi ekki verið gætt.

Í 7. gr. laga um útlendinga kemur fram að ákvarðanir Útlendingastofnunar sé heimilt að kæra til kærunefndar útlendingamála innan 15 daga frá því að útlendingi var tilkynnt um ákvörðunina. Kveðið er á um útreikning frests í 1. mgr. 8. gr. stjórnsýslulaga á eftirfarandi hátt: ,,Þar sem kveðið er á um frest í lögum telst sá dagur, sem fresturinn er talinn frá, ekki með í frestinum.“ Samkvæmt þessu var fyrsti dagur kærufrests í máli kærenda 26. janúar 2024 og var síðasti dagur 15 daga frestsins 9. febrúar 2024. Var kærufrestur því liðinn er kærur bárust kærunefnd 14. febrúar 2024. Ljóst er að talsmaður kærenda var meðvitaður um að kærufrestur væri 15 dagar frá birtingu ákvörðunar. Í athugasemdum meðfylgjandi kærum ber talsmaður fyrir sig mannleg mistök og að hafa gleymt því að skrá dagsetningu kærufrests. Að mati kærunefndar bera gögn málsins ekki með sér að afsakanlegt hafi verið að kærur hafi borist of seint. Rétt er að taka fram að kærunefnd hefur ekki fallist á að mistök talsmanns leiði til þess að kæra sé tekin til meðferðar nema fyrir því séu afsakanlegar ástæður svo sem ómöguleiki við að leggja fram kæru. Er því ekki fallist á það með kæranda að jafnræðissjónarmið leiði til þess að kærurnar verði teknar til meðferðar. Að framangreindu virtu er það niðurstaða kærunefndar að ekki beri að taka kærurnar til meðferðar á grundvelli 1. tölul. 1. mgr. 28. gr. stjórnsýslulaga.

Kærunefnd hefur farið yfir gögn málanna, þ.m.t. ákvarðanir Útlendingastofnunar í málum kærenda. Að mati nefndarinnar verður hvorki séð af gögnum málanna að um slík fordæmisgefandi mál sé að ræða né að hagsmunir kærenda eða almannahagsmunir krefjist þess að málin verði tekin til meðferðar, sbr. 2. tölul. 1. mgr. 28. gr. stjórnsýslulaga, sbr. einnig 42. gr. laga um útlendinga. Kærunefnd hefur í fyrri úrskurðum sínum lagt til grundvallar að aðstæður í heimaríki kærenda hafi farið batnandi að undanförnu og talið endursendingu þangað tæka í tilvikum líkt og í máli kærenda. Þá verður ekki séð að ágallar hafi verið á vinnslu málsins hjá Útlendingastofnun.

Að öllu framangreindu virtu er það mat kærunefndar að vísa beri kærum frá.

Úrskurðarorð:

Kærum kærenda á ákvörðunum Útlendingastofnunar er vísað frá.

The applicants‘ appeals of the decisions of the Directorate of Immigration are dismissed.

F.h. kærunefndar Útlendingamála, skv. 3. mgr. 8. gr. laga um útlendinga,

Þorsteinn Gunnarsson, formaður