Úrskurður nr. 709/2024

Hinn 2. júlí 2024 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 709/2024

í stjórnsýslumáli nr. KNU23100041

Kæra [...] á ákvörðun Útlendingastofnunar

1 Kröfur, kærufrestir og kæruheimild

Hinn 9. október 2023 kærði einstaklingur sem kveðst heita [...], vera fæddur [...], og vera ríkisborgari Tyrklands (hér eftir kærandi), ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 26. september 2023, um að synja honum um alþjóðlega vernd á Íslandi ásamt því að synja honum um dvalarleyfi á grundvelli 74. gr. laga um útlendinga nr. 80/2016.

Samkvæmt 6. mgr. 8. gr. laga um útlendinga skal kærunefnd meta að nýju alla þætti kærumáls og getur ýmist staðfest ákvörðun, breytt henni eða hrundið að nokkru eða öllu leyti. Þá getur nefndin einnig vísað máli til meðferðar að nýju hjá þeirri stofnun sem tók hina kærðu ákvörðun. Við meðferð kæru þessarar fer fram endurskoðun á ákvörðun Útlendingastofnun sem m.a. felur í sér sjálfstætt efnislegt mat á því hvort kærandi eigi rétt á veitingu alþjóðlegrar verndar á grundvelli 1. eða 2. mgr. 37. gr. laganna, hvort skilyrði séu fyrir veitingu dvalarleyfis á grundvelli mannúðarsjónarmiða samkvæmt 74. gr. laganna og hvort skilyrði fyrir brottvísun séu uppfyllt ef svo á við. Auk þess fer fram skoðun á því hvort formreglum laga um útlendinga og stjórnsýslulaga nr. 37/1993 hafi verið fullnægt. Kröfur í máli þessu eru í samræmi við framangreint.

Kæruheimild er í 7. gr. laga um útlendinga og barst kæran fyrir lok kærufrests.

2 Málsatvik

Samkvæmt lögregluskýrslu lagði kærandi fram umsókn um alþjóðlega vernd 29. júlí 2023. Kvaðst kærandi sækja um vernd vegna pólitískra aðstæðna og stríðsaðstæðna. Kærandi kvaðst eiga eiginkonu og tvær dætur í heimaríki. Kærandi hafi starfað sem landamæravörður á landamærum Ítalíu og Tyrklands. Kærandi hafi misst allt í jarðskjálftanum og kerfið í heimaríki væri ekki með tryggingar vegna þessa. Kærandi greindi frá því að hafi týnt vegabréfi sínu.

Kærandi kom til viðtals hjá Útlendingastofnun 22. ágúst 2023 ásamt löglærðum talsmanni. Þar greindi kærandi frá því að fæddur og uppalinn í [...] í Maras fylki í Tyrklandi þar sem hann hafi verið búsettur þegar hann hafi yfirgefið heimaríki í lok mars 2023. Kærandi greindi frá því að vera meðlimur í HDP stjórnmálaflokknum, að hafa starfað fyrir hönd flokksins og tekið þátt í mótmælum. Kærandi kvaðst tilheyra minnihlutahópi þar sem hann sé kúrdískur alevi. Kærandi greindi frá því að hafa sætt ofbeldi vegna trúar sinnar af hálfu súnni múslima. Kærandi greindi frá því að yfirvöld í heimaríki hafi ætlað að handtaka hann þar sem hann sé alevi og meðlimur í HDP stjórnmálaflokknum. Kærandi greindi frá því að hafa verið fjárhagslega vel stæður. Hann hafi flúið heimaríki því að hann hafi misst heimili sitt og allar eigur í jarðskjálfta sem reið yfir suðurhluta Tyrklands. Greindi kærandi þá frá því að eiginkona hans væri með sykursýki og þau hafi ekki fengið neinn stuðning. Kærandi og fjölskylda hans hafi búið í tjaldi eftir jarðskjálftann þar sem fjölskylda hans byggi enn.

Með ákvörðun Útlendingastofnunar var kæranda synjað um alþjóðlega vernd og dvalarleyfi á grundvelli 74. gr. laga um útlendinga. Kæranda var jafnframt brottvísað frá landinu og ákvarðað endurkomubann til tveggja ára. Kærandi kærði ákvörðunina til kærunefndar 9. október 2023. Greinargerð barst kærunefnd 24. október 2024.

3 Greinargerð til kærunefndar

Nefndin hefur farið yfir greinargerð kæranda og fylgiskjöl og lagt mat á þau sjónarmið er þar koma fram. Í ljósi niðurstöðu kærunefndar er ekki ástæða til þess að reifa greinargerðina frekar.

4 Niðurstaða kærunefndar útlendingamála

Lagagrundvöllur

Í máli þessu gilda einkum ákvæði laga um útlendinga nr. 80/2016, reglugerð nr. 540/2017 um útlendinga, ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37/1993, stjórnarskrá lýðveldisins Íslands nr. 33/1944 og mannréttindasáttmáli Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Jafnframt ber að líta til ákvæða alþjóðasamnings um stöðu flóttamanna frá 1951, ásamt viðauka við samninginn frá 1967, og annarra alþjóðlegra skuldbindinga Íslands á sviði mannréttinda eftir því sem tilefni er til.

Í 40. gr. laga um útlendinga kemur fram að flóttamaður skv. 37. gr. sömu laga sem er hér á landi eða kemur hér að landi, hafi samkvæmt umsókn rétt á að fá hér alþjóðlega vernd. Þá kemur fram í 1. mgr. 74. gr. laganna að heimilt sé að veita útlendingi sem staddur er hér á landi dvalarleyfi á grundvelli ákvæðisins. Af athugasemdum við frumvarp til laga um útlendinga verður jafnframt ráðið að rétturinn til alþjóðlegrar verndar nái ekki til flóttamanna sem eru utan marka landsins. Verða ákvæðin ekki skilin öðruvísi en svo að réttur umsækjenda til alþjóðlegrar verndar og dvalarleyfis á grundvelli mannúðarsjónarmiða sé háður því ófrávíkjanlega skilyrði að umsækjandi sé utan heimaríkis og staddur hér á landi eða komi hér að landi.

Í ákvörðun Útlendingastofnunar í máli kæranda kom fram að kæra frestaði réttaráhrifum ákvörðunarinnar. Ljóst er því að kæranda var heimilt að dvelja á landinu á meðan mál hans var til meðferðar hjá kærunefnd.

Samkvæmt tölvubréfi sem kærunefnd barst frá Útlendingastofnun 20. mars 2024 hafi kærandi yfirgefið landið sjálfviljugur með aðstoð IOM 20. mars 2024. Umsækjandi hafi greint frá því að ætla að hafa samband við kærunefnd til að fella niður kæruna. Með vísan til þess hafði kærunefnd samband við talsmann kæranda og greindi honum frá því að nefndinni hafi borist upplýsingar um að kærandi hafi yfirgefið landið sjálfviljugur 20. mars 2024. Kærunefnd óskaði eftir upplýsingum frá talsmanni um hvort halda ætti kæru til streitu. Í svari frá talsmanni kæranda sem barst kærunefnd sama dag kom fram hann sæi ekki ástæðu til þess, enda bæru skilaboð frá Útlendingastofnun með sér að kærandi hafi viljað fella málið niður. Talsmaður segði þetta þó með fyrirvara um að hann hafi ekki náð sambandi við kæranda og að hann hafi ekki vitað að kærandi hefði í hyggju að yfirgefa landið eða fella málið niður. Talsmaður taldi sig ekki hafa heimild til að fella málið niður eða að skila öðrum gögnum en þeim sem þegar hafi verið skilað í málinu. Af framangreindu er ljóst að kærandi hafi yfirgefið landið sjálfviljugur 20. mars 2024.

Líkt og að framan er rakið nær rétturinn til alþjóðlegrar verndar ekki til umsækjanda sem er utan marka landsins. Ekkert bendir til annars en að brottför kæranda af landinu hafi verið sjálfviljug en eins og áður hefur komið fram frestaði kæra til kærunefndar réttaráhrifum ákvörðunar Útlendingastofnunar. Það er því niðurstaða kærunefndar að vísa beri kæru kæranda frá nefndinni þar sem ljóst sé að kærandi sé ekki staddur innan marka landsins.

Samantekt

Með vísan til alls þess sem að framan er rakið er kæru kæranda vísað frá.

Úrskurðarorð:

Kæru kæranda er vísað frá.

The Appeal is dismissed.

F.h. kærunefndar útlendingamála, skv. 3. mgr. 8. gr. laga um útlendinga,

Valgerður María Sigurðardóttir

varaformaður