Úrskurður nr. 804/2024

Hinn 2. ágúst 2024 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 804/2024

í stjórnsýslumáli nr. KNU24050156

Kæra […]

á ákvörðun Útlendingastofnunar

I. Kröfur, kærufrestir og kæruheimild

Hinn 24. maí 2024 kærði […], fd. […] (hér eftir kærandi), ríkisborgari Venesúela, ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 26. apríl 2024, um að synja henni um alþjóðlega vernd á Íslandi ásamt því að synja henni um dvalarleyfi á grundvelli 74. gr. laga nr. 80/2016 um útlendinga. Hinn 31. júlí 2023 var ákvörðun Útlendingastofnunar send talsmanni kæranda með rafrænum hætti.

Fyrrgreind ákvörðun er kærð á grundvelli 7. gr. laga um útlendinga nr. 80/2016. Í ákvæði 7. gr. kemur fram að ákvarðanir Útlendingastofnunar sé heimilt að kæra til kærunefndar útlendingamála innan 15 daga frá því að útlendingi var tilkynnt um ákvörðunina. Kærunefnd barst kæra á ákvörðun í máli kæranda 24. maí 2024 en kærufresturinn sem var til 11. maí 2024 var þá liðinn.

Í greinargerð byggir kærandi á því að það sé bæði afsakanlegt að kæra hafi ekki borist fyrr og að veigamiklar ástæður mæli með því að kæran verði tekin til meðferðar, sbr. 1. og 2. tölul. 1. mgr. 28. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993.

Varðandi þá málsástæðu að afsakanlegt sé að kæra hafi ekki borist fyrr kemur fram í greinargerð að kærandi hafi átt í samskiptum við þáverandi talsmann sinn sama dag og ákvörðun var birt og lýst yfir vilja til þess að ákvörðunin yrði kærð til kærunefndar. Kæru kæranda hafi þó ekki verið komið á framfæri af hálfu talsmanns og það hafi ekki verið fyrr en kærandi mætti sjálf í afgreiðslu kærunefndar 24. maí 2024 að kæru hafi verið komið á framfæri. Kærandi hafi ekki vitað af þessum mistökum fyrr en að henni hafi 23. maí 2024 borist upplýsingar um að til stæði að brottvísa henni og haft samband við talsmann sinn í kjölfarið. Talsmaður hafi staðfest að ákvörðunin hafi ekki verið kærð með tölvupósti daginn eftir og kærandi hafi jafnskjótt farið og lagt fram kæru. Afsakanlegt sé því að kæra hennar hafi ekki borist innan frests.

Varðandi þá málsástæðu að veigamiklar ástæður mæli með því að kæra verði tekin til meðferðar er vísað til þess að kærandi telji sig vera flóttamann og endursending hennar til Venesúela myndi hafa í för með sér að hún verði útsett fyrir því að verða fyrir ómannúðlegri og vanvirðandi meðferð í skilningi 37. gr. laga um útlendinga.

Kærandi krefst þess að aðallega að ákvörðun Útlendingastofnunar verði felld úr gildi og henni veitt vernd hér á landi á grundvelli 1. eða 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga. Varakrafa er að henni verði veitt dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmið, sbr. 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga. Að lokum er þess krafist að hin kærða ákvörðun verði felld úr gildi og að máli kæranda verði vísað til nýrrar meðferðar hjá Útlendingastofnun.

II. Niðurstaða

Í 28. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 er kveðið á um réttaráhrif þess þegar kæra berst æðra stjórnvaldi að liðnum kærufresti. Þar segir í 1. mgr.:

„Hafi kæra borist að liðnum kærufresti skal vísa henni frá, nema:

1. afsakanlegt verði talið að kæran hafi ekki borist fyrr, eða

2. veigamiklar ástæður mæla með því að kæran verði tekin til meðferðar.“

Í 1. mgr. 28. gr. stjórnsýslulaga er því að finna tvær undantekningarreglur frá þeirri meginreglu laganna að kærumáli skuli vísað frá æðra stjórnvaldi ef kæra berst að liðnum kærufresti. Í athugasemdum við einstakar greinar í frumvarpi því sem varð að stjórnsýslulögum segir um ákvæðið að í fyrsta lagi sé gerð undantekning þegar afsakanlegt er að kæra hafi borist að liðnum kærufresti. Hér getur t.a.m. fallið undir ef stjórnvald lætur hjá líða að veita leiðbeiningar um kæruheimild skv. 20. gr. laganna eða veitt rangar eða ófullnægjandi upplýsingar. Í öðru lagi má taka mál til meðferðar ef veigamiklar ástæður mæla með því. Við mat á því hvort veigamiklar ástæður mæli með því að kæra verði tekin til meðferðar skal m.a. litið til hagsmuna aðila máls og hvort mál hafi fordæmisgildi.

Ákvörðun Útlendingastofnunar var sem fyrr segir send talsmanni kæranda með rafrænum hætti, í gegnum Signet transfer, 26. apríl 2024. Var ákvörðunin því sannanlega birt kæranda þann dag, sbr. 1. mgr. 39. gr. stjórnsýslulaga. Í ákvörðun Útlendingastofnunar var, í samræmi við 2. tölul. 2. mgr. 20. gr. stjórnsýslulaga, gerð grein fyrir kæruheimild, kærufresti og hvert kærandi skyldi beina kæru. Ekki verður séð að þær upplýsingar sem kæranda voru veittar í ákvörðun Útlendingastofnunar varðandi kæru til kærunefndar útlendingamála hafi verið ófullnægjandi eða að leiðbeiningarskyldu hafi ekki verið gætt.

Í 7. gr. laga um útlendinga kemur fram að ákvarðanir Útlendingastofnunar sé heimilt að kæra til kærunefndar útlendingamála innan 15 daga frá því að útlendingi var tilkynnt um ákvörðunina. Kveðið er á um útreikning frests í 1. mgr. 8. gr. stjórnsýslulaga á eftirfarandi hátt: ,,Þar sem kveðið er á um frest í lögum telst sá dagur, sem fresturinn er talinn frá, ekki með í frestinum.“ Samkvæmt þessu var fyrsti dagur kærufrests í máli kæranda 27. apríl 2024 og var síðasti dagur 15 daga frestsins 11. maí 2024. Var kærufrestur því liðinn er kæra barst kærunefnd 24. maí 2024. Ljóst er að talsmaður kæranda var meðvitaður um að kærufrestur væri 15 dagar frá birtingu ákvörðunar og af tölvubréfasamskiptum kæranda við talsmann er ljóst að kærandi vissi af niðurstöðu Útlendingastofnun sama dag og hún var birt talsmanni. Samkvæmt framangreindu var kæranda kunnugt um það frá 26. apríl 2024 að Útlendingastofnun væri búin að komast að neikvæðri niðurstöðu í máli hennar. Einstaklingar sem hafa fengið ákvarðanir frá Útlendingastofnun hafa ávallt þann kost að hafa sjálfir samband við stofnunina með fyrirspurnir um mál sín þrátt fyrir að hafa skipaðan talsmann sem kemur fram fyrir þeirra hönd og veitir þeim liðsinni. Er það á ábyrgð umsækjenda um alþjóðlega vernd og talsmanna þeirra að fylgja eftir framgangi mála sinna hjá stjórnvöldum, m.a. að kynna sér kærufresti og leita eftir frekari upplýsingum stjórnvalda telji þeir þörf á því.

Að mati kærunefndar bera gögn málsins ekki með sér að afsakanlegt hafi verið að kæra hafi borist of seint. Að framangreindu virtu er það niðurstaða kærunefndar að ekki beri að taka kæruna til meðferðar á grundvelli 1. tölul. 1. mgr. 28. gr. stjórnsýslulaga.

Kærunefnd hefur farið yfir gögn málsins, þ.m.t. ákvörðun Útlendingastofnunar í máli kæranda. Að mati nefndarinnar verður hvorki séð af gögnum málsins að um slíkt fordæmisgefandi mál sé að ræða né að hagsmunir kæranda eða almannahagsmunir krefjist þess að málið verði tekin til meðferðar, sbr. 2. tölul. 1. mgr. 28. gr. stjórnsýslulaga, sbr. einnig 42. gr. laga um útlendinga. Kærunefnd hefur í fyrri úrskurðum sínum lagt til grundvallar að aðstæður í heimaríki kæranda hafi farið batnandi að undanförnu og talið endursendingu þangað tæka í tilvikum líkt og í máli kæranda. Þá verður ekki séð að ágallar hafi verið á vinnslu málsins hjá Útlendingastofnun.

Að öllu framangreindu virtu er það mat kærunefndar að vísa beri kæru þessari frá nefndinni.

Úrskurðarorð:

Kæru kæranda á ákvörðun Útlendingastofnunar er vísað frá.

The applicant’s appeal of the decision of the Directorate of Immigration is dismissed.

F.h. kærunefndar útlendingamála, skv. 3. mgr. 8. gr. laga um útlendinga,

Þorsteinn Gunnarsson

formaður