Úrskurður nr. 896/2024

Hinn 9. september 2024 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 896/2024

í stjórnsýslumáli nr. KNU24080061

Endurtekin umsókn [...]

1. Málsatvik

Með úrskurði nr. 124/2024, dags. 8. febrúar 2024, staðfesti kærunefnd útlendingamála ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 15. september 2023, um að taka umsókn [...], fd. [...], ríkisborgara Sýrlands (hér eftir kærandi), um alþjóðlega vernd á Íslandi ekki til efnismeðferðar og brottvísa honum frá landinu. Niðurstaða kærunefndar var birt kæranda 9. febrúar 2024.

Hinn 15. febrúar 2024 lagði kærandi fram beiðni um frestun réttaráhrifa. Beiðni kæranda um frestun réttaráhrifa var synjað af kærunefnd með úrskurði nr. 302/2024, dags. 25. mars 2024. Kærandi lagði fram endurtekna umsókn 9. ágúst 2024. Upplýsingar um málsmeðferð í máli kæranda bárust kærunefnd frá stoðdeild Ríkislögreglustjóra 12. ágúst 2024 og Útlendingastofnun 6. september 2024.

Endurtekin umsókn kæranda byggir á 35. gr. a laga um útlendinga nr. 80/2016.

1. Málsástæður og rök kæranda

Í beiðni kæranda um endurtekna umsókn kemur fram að samkvæmt 1. mgr. 29. gr. reglugerðar Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) nr. 604/2013 (hér eftir nefnd Dyflinnarreglugerðin) skuli flutningur umsækjanda eins og getið sé um í c- eða d-lið 1. mgr. 18. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar, frá aðildarríki sem leggi fram beiðni, til aðildarríkisins, sem beri ábyrgð, fara fram eins fljótt og við verður komið og í síðasta lagi innan sex mánaða frá því að annað aðildarríki samþykki beiðni um endurviðtöku, eða lokaákvörðun er tekin um kæru eða endurskoðun ef um sé að ræða áhrif til frestunar í samræmi við 3. mgr. 27. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar.

Lokaákvörðun í máli kæranda hafi verið tekin með úrskurði kærunefndar 8. febrúar 2024 og frestur samkvæmt 29. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar hafi því runnið út 8. ágúst 2024.

Í ljósi framangreinds og með vísan til 1. mgr. 35. gr. a laga um útlendinga krefst kærandi þess að ákvörðun Útlendingastofnunar verði felld úr gildi og að stofnuninni verði gert að taka umsókn hans um alþjóðlega vernd til efnismeðferðar.

1. Niðurstaða kærunefndar útlendingamála

Samkvæmt 1. mgr. 35. gr. a laga um útlendinga skal endurtekinni umsókn vísað frá. Þó skal taka endurtekna umsókn til meðferðar að nýju ef umsækjandi er staddur hér á landi og nýjar upplýsingar liggja fyrir í máli hans sem leiða til þess að sýnilega auknar líkur séu á því að fallist verði á fyrri umsókn hans samkvæmt 24. gr. laganna.

Í 1. mgr. 36. gr. laga um útlendinga er mælt fyrir um að umsókn um alþjóðlega vernd skuli tekin til efnismeðferðar nema undantekningar sem greindar eru í a-, b- og c-liðum ákvæðisins eigi við. Samkvæmt c-lið 1. mgr. 36. gr. laga um útlendinga er stjórnvöldum heimilt að synja því að taka umsókn um alþjóðlega vernd til efnismeðferðar ef krefja má annað ríki, sem tekur þátt í samstarfi á grundvelli samninga sem Ísland hefur gert um viðmiðanir og fyrirkomulag við að ákvarða hvaða ríki skuli fara með beiðni um alþjóðlega vernd sem lögð er fram hér á landi eða í einhverju samningsríkjanna, um að taka við umsækjanda. Í samræmi við samning ráðs Evrópusambandsins og Íslands og Noregs um þátttöku hinna síðarnefndu í framkvæmd, beitingu og þróun Schengen-gerðanna samþykkti Ísland Dyflinnarreglugerðina, sbr. auglýsingu í C-deild Stjórnartíðinda nr. 1/2014.

Í III. kafla Dyflinnarreglugerðarinnar koma fram viðmið, í ákveðinni forgangsröð, um hvaða ríki skuli bera ábyrgð á umsókn um alþjóðlega vernd. Hinn 27. júní 2023 var beiðni um viðtöku kæranda og umsókn hans um alþjóðlega vernd beint til yfirvalda á Ítalíu, sbr. 2. eða 3. mgr. 12. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar. Í svari frá ítölskum yfirvöldum, dags. 3. ágúst 2023, samþykktu þau viðtöku kæranda á grundvelli 2. mgr. 12. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar þar sem hann hafi fengið útgefna vegabréfsáritun þar í landi.

Við rekstur máls sem fer samkvæmt fyrirkomulagi Dyflinnarreglugerðarinnar þurfa stjórnvöld að gæta að tilteknum tímafrestum, sbr. m.a. 1. og 2. mgr. 29. gr. reglugerðarinnar sem fjallar um fyrirkomulag og fresti. Í því ákvæði felst m.a. að flutningur á umsækjanda skal fara fram innan sex mánaða frá því að lokaákvörðun var tekin um kæru eða endurskoðun. Þó er heimilt í undantekningartilvikum að framlengja frest til flutnings í að hámarki 18 mánuði ef hlutaðeigandi einstaklingur hleypst á brott (e. abscond). Ef umræddir frestir líða leiðir það til þess að ábyrgð á viðkomandi umsókn um alþjóðlega vernd færist sjálfkrafa yfir til þess aðildarríkis sem leggur fram beiðni, sbr. til hliðsjónar dómur Evrópudómstólsins í máli [...], C-201/16, frá 25. október 2017 (26.-34. mgr. dómsins). Ef frestir samkvæmt 29. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar líða er íslenskum stjórnvöldum því ekki lengur heimilt að krefja viðkomandi ríki um viðtöku einstaklings í skilningi c-liðar 1. mgr. 36. gr. laga um útlendinga. Í úrskurði kærunefndar í máli nr. 237/2019 ákvað kærunefnd að þegar mál hefur verið kært til kærunefndar og réttaráhrifum frestað yrði upphafstími þessa frests miðaður við dagsetningu birtingar úrskurðar kærunefndar. Eins og að framan greinir samþykktu ítölsk stjórnvöld endurviðtökubeiðni íslenskra stjórnvalda 3. ágúst 2023. Þá var endanleg niðurstaða á stjórnsýslustigi birt fyrir kæranda 9. febrúar 2024. Rann því upphaflegur sex mánaða frestur til þess að flytja kæranda úr landi út 10. ágúst 2024.

Með vísan til 35. gr. a laga um útlendinga óskaði kærunefnd eftir upplýsingum frá stoðdeild Ríkislögreglustjóra, dags. 9. ágúst 2024, um skráningu kæranda í kerfi lögreglu, þ.e. hvort kærandi væri staddur hér á landi. Í svari stoðdeildar 12. ágúst 2024 kom fram að mál kæranda væri skráð í bið þar sem Ítalía væri ekki að veita endurviðtökur á grundvelli Dyflinnarreglugerðarinnar.

Hinn 6. september 2024 óskaði kærunefnd eftir upplýsingum frá Útlendingastofnun um flutning kæranda til viðtökuríkis, s.s. hvort frestur til flutnings hafi verið framlengdur úr sex mánuðum í 18 mánuði, sbr. 2. mgr. 29. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar. Svar Útlendingastofnunar við fyrirspurn kærunefndar barst 6. september 2024 en þar kemur fram að frestur til flutnings hafi ekki verið framlengdur í máli kæranda. Þá telji stofnunin að kærandi sé enn staddur hér á landi, en stofnuninni hafi ekki borist upplýsingar um flutning kæranda til Ítalíu.

Samkvæmt framangreindu er frestur til að flytja kæranda til viðtökuríkis liðinn samkvæmt 1. mgr. 29. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar. Af því leiðir að ábyrgð á umsókn kæranda um alþjóðlega vernd fluttist yfir á íslensk stjórnvöld þegar umræddur frestur leið og því er ekki lengur hægt að krefja viðtökuríkið um að taka við honum á grundvelli Dyflinnarreglugerðarinnar.

Í ljósi alls framangreinds, samfelldrar dvalar kæranda hér á landi síðan hann lagði fram umsókn um alþjóðlega vernd og þeirrar staðreyndar að kærandi sé staddur á landinu, er það mat kærunefndar að nýjar upplýsingar liggi fyrir í máli hans sem leiði til þess að sýnilega auknar líkur séu á því að fallist verði á fyrri umsókn hans samkvæmt 24. gr. laganna, sbr. 1. mgr. 35. gr. a laga um útlendinga. Er það því niðurstaða kærunefndar að fella ákvörðun Útlendingastofnunar úr gildi. Lagt er fyrir Útlendingastofnun að taka umsókn kæranda um alþjóðlega vernd til efnismeðferðar.

Úrskurðarorð:

Endurtekin umsókn kæranda er tekin til meðferðar.

Ákvörðun Útlendingastofnunar er felld úr gildi og lagt er fyrir Útlendingastofnun að taka mál kæranda til efnismeðferðar.

The appellant‘s subsequent application shall be examined.

The decision of the Directorate of Immigration is vacated. The Directorate shall examine the merits of the appellant‘s application for international protection in Iceland.

F.h. kærunefndar útlendingamála,

Valgerður María Sigurðardóttir, varaformaður.