Nr. 941/2024 Úrskurður

Hinn 25. september 2024 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 941/2024

í stjórnsýslumáli nr. KNU24040036

 

Kæra [...]

á ákvörðun

lögreglustjórans á Suðurnesjum

 

I.          Kröfur, kærufrestir og kæruheimild

Hinn 27. mars 2024 kærði [...], fd. [...], ríkisborgari Nígeríu (hér eftir kærandi), ákvörðun lögreglustjórans á Suðurnesjum, dags. 25. mars 2024, um frávísun frá Íslandi.

Kærandi krefst þess að ákvörðun lögreglunnar um að banna honum landgöngu, dags. 25. mars 2024, verði felld úr gildi. Einnig krefst kærandi þess að fellt verði úr gildi endurkomubann kæranda til Íslands.

Fyrrgreind ákvörðun er kærð á grundvelli 7. gr. laga um útlendinga nr. 80/2016 og barst kæran fyrir lok kærufrests.

Lagagrundvöllur

Í máli þessu koma einkum til skoðunar ákvæði laga um útlendinga nr. 80/2016 ásamt síðari breytingum, reglugerð um útlendinga nr. 540/2017 ásamt síðari breytingum, ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37/1993, ákvæði laga um landamæri nr. 136/2022, reglugerð um för yfir landamæri nr. 866/2017, reglugerð Evrópuþingsins og ráðsins 2016/399 um för yfir landamæri (Schengen-landamærareglurnar), stjórnarskrá lýðveldisins Íslands, sbr. lög nr. 33/1944, mannréttindasáttmáli Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, auk annarra alþjóðlegra skuldbindinga Íslands á sviði mannréttinda eftir því sem tilefni er til.

II.         Málsatvik og málsmeðferð

Kærandi kom fyrst til landsins 21. maí 2022 og sótti hér um alþjóðlega vernd. Með ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 23. febrúar 2023, var kæranda synjað um alþjóðlega vernd og dvalarleyfi vegna mannúðarsjónarmiða, sbr. 74. gr. laga um útlendinga. Kæranda var auk þess brottvísað og gert að sæta tveggja ára endurkomubanni, sbr. 2. mgr. 98. gr. og 2. mgr. 101. gr. laga um útlendinga. Með úrskurði kærunefndar útlendingamála nr. 447/2023, dags. 24. ágúst 2023, var ákvörðun Útlendingastofnunar staðfest. Með úrskurði kærunefndar var kæranda veittur 15 daga frestur til þess að yfirgefa landið en innan þess frests yrði endurkomubann hans fellt úr gildi. Síðastnefndur úrskurður kærunefndar var móttekinn af talsmanni kæranda með rafrænni gagnasendingu, dags. 24. ágúst 2023.

Kærandi kom til Íslands með flugi frá Mílanó, Ítalíu, 25. mars 2024. Með ákvörðun lögreglustjórans á Suðurnesjum, dags. 25. mars 2024, var kæranda vísað frá landinu.

Í hinni kærðu ákvörðun kemur fram að kæranda hafi verið frávísað frá Íslandi á grundvelli b-liðar 1. mgr. 106. gr. laga um útlendinga. Ákvörðuninni fylgdu ekki viðbótarathugasemdir. Í athugasemdum lögreglu, dags. 15. apríl 2024, kemur fram að kærandi væri skráður í endurkomubann á Íslandi og því hafði lögregla afskipti af honum við komu til landsins. Kærandi hafi ekki kannast við það að vera í endurkomubanni en að sögn lögreglu sé hann í endurkomubanni frá 17. nóvember 2023 til 17. nóvember 2025. Því hafi lögregla tekið ákvörðun um frávísun kæranda með vísan til b-liðar 1. mgr. 106. gr. laga um útlendinga. 

Kærandi kærði ákvörðun lögreglustjórans á Suðurnesjum til kærunefndar útlendingamála 27. mars 2024. Lögmaður kæranda lagði fram greinargerð ásamt frekari fylgigögnum með tölvubréfi, dags. 16. apríl 2024.

III.       Málsástæður og rök kæranda

Í röksemdum kæranda kemur fram að honum hafi verið synjað um dvalarleyfi af Útlendingastofnun og kærunefnd útlendingamála árið 2023. Kærandi vísar til þess að honum hafi verið veittur 15 daga frestur til sjálfviljugrar heimfarar hinn 28. október 2023 og í kjölfarið hafi hann yfirgefið landið 11. nóvember 2023. Við endurkomu til landsins hafi honum hins vegar verið birt ákvörðun lögreglu, dags. 25. mars 2024, um að meina honum landgöngu á grundvelli b-liðar 1. mgr. 106. gr. laga um útlendinga. Kærandi byggir málatilbúnað sinn á því að ólögmætt hafi verið að virkja endurkomubann á hendur honum enda hafi hann yfirgefið landið innan þess frests sem honum hafi verið veittur. Þegar af þeirri ástæðu hafi lögregla ekki haft viðhlítandi lagagrundvöll fyrir ákvörðun sinni. Þá vísar kærandi til sömu röksemda varðandi niðurfellingu endurkomubanns.

IV.       Niðurstaða kærunefndar útlendingamála

Ákvörðun um frávísun

Ákvörðun lögreglustjórans á Suðurnesjum um frávísun kæranda, dags. 25. mars 2024, byggir á b-lið 1. mgr. 106. gr. laga um útlendinga, sbr. reglugerð um för yfir landamæri nr. 866/2017.

Kærandi er ríkisborgari Nígeríu en er með dvalarleyfi í gildi á Ítalíu og þarf því ekki vegabréfsáritun til landgöngu, sbr. 10. tölul. viðauka 9 við reglugerð um vegabréfsáritanir nr. 795/2022 og má almennt dvelja hér á landi í 90 daga á hverju 180 daga tímabili en nýtur ekki sömu réttinda til frjálsrar farar líkt og EES- eða EFTA-borgarar.

Í 106. gr. laga um útlendinga er kveðið á um frávísun við komu til landsins. Samkvæmt hinni kærðu ákvörðun var kæranda vísað frá á grundvelli b-liðar 1. mgr. 106. gr. laga um útlendinga. Samkvæmt síðastnefndu ákvæði er heimilt að vísa útlendingi frá landi við komu til landsins eða allt að sjö sólarhringum frá komu ef honum hefur verið vísað úr landi hér eða í öðru norrænu ríki, endurkomubann er enn í gildi og honum hefur ekki verið veitt heimild til að koma til landsins. Í athugasemdum við ákvæðið í frumvarpi því er varð að lögum um útlendinga kemur fram að ákvæðið byggist á f-lið 1. mgr. 6. gr. norræna vegabréfaeftirlitssamningsins en samkvæmt því ákvæði er heimilt að vísa frá útlendingi sem í einhverju aðildarríkjanna er færður á skrá yfir útlendinga sem vísað hefur verið úr landi. Þrátt fyrir það er íslenskum stjórnvöldum heimilt að leyfa þeim sem er með endurkomubann að koma til landsins.

Líkt og fram kemur í málsatvikalýsingu var birtur úrskurður fyrir kæranda 24. ágúst 2023, þar sem honum var m.a. ákveðin brottvísun og tveggja ára endurkomubann, en honum var jafnframt veittur 15 daga frestur til þess að yfirgefa landið og innan þess frests yrði endurkomubannið fellt niður. Samkvæmt framangreindu hefði kæranda borið að yfirgefa landið eigi síðar en 8. september 2024. Í greinargerð kæranda er því þó haldið fram að frestur til sjálfviljugrar heimfarar hafi verið veittur til 28. október 2023 sem er í töluverðu ósamræmi við úrskurð kærunefndar nr. 447/2023. Kærandi hafi jafnframt borið fyrir sig að hafa yfirgefið landið 11. nóvember 2023, og ætti endurkomubann hans samkvæmt því að vera í gildi til 11. nóvember 2025. Samkvæmt skýrslu lögreglu er endurkomubann kæranda hins vegar skráð til 17. nóvember 2025. Í öllu falli var kærandi í endurkomubanni þegar lögregla tók ákvörðun um frávísun 25. mars 2024. Voru skilyrði til frávísunar á grundvelli b-liðar 1. mgr. 106. gr. laga um útlendinga því uppfyllt.

Að öllu framangreindu virtu er hin kærða ákvörðun um frávísun kæranda á grundvelli b-liðar 1. mgr. 106. gr. laga um útlendinga staðfest.

Endurkomubann kæranda

Í málatilbúnaði kæranda er gerð krafa þess efnis að endurkomubann hans verði fellt niður. Líkt og fram kom í málsatvikalýsingu yfirgaf kærandi ekki landið innan þess frests sem kærunefnd veitti honum, sbr. úrskurð nefndarinnar nr. 447/2023, dags. 24. ágúst 2023. Í samræmi við 2. málsl. 3. mgr. 101. gr. laga um útlendinga getur kærandi sótt um að endurkomubann verði fellt úr gildi hafi aðstæður breyst frá því að ákvörðun um brottvísun var tekin en þó ekki fyrr en að tveimur árum liðnum frá því að endurkomubann tók gildi. Ekki liggur fyrir kæranleg ákvörðun vegna umsóknar kæranda um niðurfellingu endurkomubanns í samræmi við 7. gr. laga um útlendinga og er kröfu þessari vísað frá kærunefnd. Vegna framburðar kæranda um að hann hafi yfirgefið landið 11. nóvember 2023 er honum jafnframt leiðbeint að setja sig í samband við lögreglu eða Útlendingastofnun varðandi skráningu endurkomubanns, sbr. til hliðsjónar 4. mgr. 101. gr. laga um útlendinga.

 

Úrskurðarorð

Ákvörðun lögreglustjórans á Suðurnesjum er staðfest.

The decision of the Police Commissioner of Suðurnes District is affirmed.

 

Valgerður María Sigurðardóttir

 

Gunnar Páll Baldvinsson                                                                                             Sandra Hlíf Ocares