Úrskurður fjármála- og efnahagsráðuneytis vegna úrskurðar ríkisskattstjóra um beitingu dráttarvaxta á virðisaukaskatt vegna leiðréttingaskýrslna virðisaukaskatts fyrir tilgreind uppgjörstímabil

Hinn 4. nóvember 2024 barst fjármála- og efnahagsráðuneytinu („ráðuneytið“) stjórnsýslukæra […] („kærandi“ ), dags. 31. október 2024. Er þess krafist að úrskurður ríkisskattstjóra, dags. 28. ágúst 2024, vegna beitingu dráttarvaxta á virðisaukaskatt vegna leiðréttingaskýrslna virðisaukaskatts fyrir tilgreind uppgjörstímabil áranna 2021, 2022 og 2023 verði felldur úr gildi.

I.

Málavextir

Málavöxtum og starfsemi kæranda er lýst í kæru. Forsaga málsins er að kærandi var skráður í grunnskrá virðisaukaskatts frá 1. mars 2017 vegna byggingar atvinnuhúsnæðis að […] í Reykjavík. Fékk kærandi sérstaka skráningu á virðisaukaskattskrá vegna fyrsta hluta framkvæmdanna sem sneri að ytra byrði hússins en framkvæmdir innanhúss frestuðust að sögn kæranda vegna óviðráðanlegra ástæðna. Fasteignin var á sama tíma í útleigu til leigutaka með virðisaukaskatti og var kærandi skráður í frjálsa skráningu á virðisaukaskattskrá vegna útleigunnar frá og með 1. júní 2018. Á árinu 2022 hafi framkvæmdir við húsnæðið síðan hafist að nýju vegna breytinga og endurbóta innanhúss og hafi virðisaukaskattur vegna vöru og þjónustu vegna endurbóta og viðhalds þeirrar fasteignar sem hin frjálsa skráning tók til, svo og vegna rekstrar- og stjórnunarkostnaðar sem varðaði fasteignina, verið færður til innskatts í virðisaukaskattskilum kæranda.

Með tölvupósti, dags. 11. janúar 2023, lagði ríkisskattstjóri fyrir kæranda að gera nánari grein fyrir framkvæmdum við húsnæðið. Að fengnum skýringum kæranda hafi ríkisskattstjóri síðan greint frá í tölvupósti þann 17. sama mánaðar að stór hluti þess kostnaðar sem um væri að ræða myndi ekki rúmast innan frjálsrar skráningar kæranda. Í kjölfar þessa áttu sér stað töluverð samskipti milli ríkisskattstjóra og kæranda vegna umsóknar um sérstaka skráningu, leiðréttingu skýrslna vegna lækkunar innskatts vegna frjálsrar skráningar, innsendra virðisaukaskattskýrslna vegna sérstakrar skráningar og niðurfellingar álags og dráttarvaxta. Með úrskurði ríkisskattstjóra, dags. 28 ágúst 2024 hafnaði ríkisskattstjóri niðurfellingu álags og dráttarvaxta á virðisaukaskatt fyrir hin umþrættu uppgjörstímabil áranna 2021, 2022 og 2023. Með kæru, dags. 31. október 2024, skaut kærandi úrskurði ríkisskattstjóra til yfirskattanefndar vegna ákvörðunar álagsins. Var þess aðallega krafist að úrskurður ríkisskattstjóra yrði felldur úr gildi en til vara að úrskurðinum yrði breytt þannig að álag yrði fellt niður. Þá skaut kærandi jafnframt sömu ákvörðun ríkisskattstjóra til ráðuneytisins vegna beitingu dráttarvaxta á virðisaukaskatt vegna leiðréttingarskýrslna hin umþrættu tímabil. Með úrskurði nr. 11/2025, dags. 7. febrúar 2025, tók yfirskattanefnd til greina kröfu kæranda um ógildingu hins kærða úrskurðar og niðurfellingu álags og felldi kærðar ákvarðanir ríkisskattstjóra úr gildi.

Í kæru og fylgigögnum til ráðuneytisins er ítarleg grein gerð fyrir sjónarmiðum kæranda og kröfum hans um niðurfellingu á úrskurði ríkisskattstjóra frá 28. ágúst 2024 um beitingu dráttarvaxta. Þykir kæranda ljóst að beiting dráttarvaxta vegna tilfærslu innskatts á milli skráningarnúmera kæranda vegna allra uppgjörstímabila áranna 2021, 2022 og vegna uppgjörstímabila janúar-febrúar til og með maí-júní 2023 fyrir virðisaukaskattsnúmer […], að fjárhæð kr. 47.099.707 hafi verið með öllu óheimil. Þetta byggir kærandi í fyrsta lagi á þeirri staðreynd að engin vanskil hafi verið á virðisaukaskattsskilum kæranda, enda ekki um vangreiddan virðisaukaskatt né oftalinn virðisaukaskatt í formi innskatts að ræða, líkt og áskilið er við beitingu dráttarvaxta samkvæmt 1. mgr. 28. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt. Í öðru lagi hafi ríkisskattstjóri ekki skuldajafnað „skuld“ á móti „inneign“ kæranda líkt og áskilið sé samkvæmt 1. mgr. 28. gr. laga um virðisaukaskatt, sbr. einnig lög nr. 150/2019 um innheimtu opinberra skatta og gjalda. Þá hafi ríkisskattstjóri í þriðja lagi ekki tekið tillit til þeirrar staðreyndar að kærandi hafi verið og sé skráður frjálsri skráningu á virðisaukaskattsskrá vegna útleigu fasteignarinnar og hafi því haft heimild til færslu innskatts vegna endurbóta og viðhalds þeirrar fasteignar sem frjálsa skráningin hafi tekið til, sbr. 7. gr. reglugerðar nr. 577/1989, sbr. 16. gr. laga um virðisaukaskatt og ákvæði reglugerðar nr. 192/1993, um innskatt.  Í fjórða lagi hafi hin umdeilda beiting dráttarvaxta verið tilkomin vegna tilmæla ríkisskattstjóra sjálfs til kæranda um tilfærslu innskatts á annað skráningarnúmer, sem ekki hafi verið studd neinum lagarökum. Sanngirnisrök mæli þannig með því að dráttarvöxtum verði ekki beitt. Í fimmta lagi hafi ekki verið gætt að andmælarétti kæranda og í sjötta lagi sé um að ræða íþyngjandi breytingu á skattframkvæmd sem ekki hafi verið rökstudd af hálfu ríkisskattstjóra eða kynnt að neinu leyti. Í sjöunda lagi hafi afgreiðsla ríkisskattstjóra tafist úr öllu hófi og veittar hafi verið rangar leiðbeiningar sem leitt hafi til fjárhagslegs tjóns fyrir kæranda þrátt fyrir að engin skuld hafi verið við ríkissjóð. Í áttunda og síðasta lagi megi færa fyrir því rök að kærandi eigi rétt á dráttarvöxtum frá sama tíma og inneign hans myndaðist á skráningarnúmeri […] vegna sérstöku skráningarinnar, sbr. 8. gr. laga nr. 150/2019, en þá hefðu verið til staðar skilyrði að skuldajafna þeirri kröfu á móti dráttarvöxtum, sbr. 6. mgr. 8. gr. laganna. Með vísan til þessa sé þess krafist að úrskurður ríkisskattstjóra verði felldur úr gildi þannig að dráttarvextir að fjárhæð kr. 47.099.707 verði felldir niður.

II.

Umsögn ríkisskattstjóra

Hinn 25. nóvember 2024 óskaði ráðuneytið eftir umsögn ríkisskattstjóra um kröfur kæranda. Umsögn ríkisskattstjóra barst ráðuneytinu þann 30. janúar 2025. Í umsögn ríkisskattstjóra var vísað til meðfylgjandi umsagnar hans til yfirskattanefndar, dags. 20. desember 2024, vegna máls kæranda hjá yfirskattanefnd þar sem ríkisskattstjóri mat það svo að fallast bæri á kröfur kæranda um niðurfellingu álags að fjárhæð kr. 7.989.307 með hliðsjón af framkomnum málsástæðum og lagarökum í málinu. Í umsögn ríkisskattstjóra kom fram að í ljósi framkominna ástæðna og lagaraka og sérstakra tilvika í máli kæranda hefðu dráttarvextir verið lagðir á rangar gildisdagsetningar. Ríkisskattstjóri lagði því til að umþrættir dráttarvextir að upphæð kr. 47.099.707 yrðu endurgreiddir kæranda.

III.

Forsendur og niðurstaða

Ágreiningur þessa máls er um margt óvenjulegur. Ágreiningurinn lýtur að ákvörðun ríkisskattstjóra um beitingu dráttarvaxta sem tilkomnir voru vegna leiðréttingarskýrslna virðisaukaskatts fyrir öll uppgjörstímabil áranna 2021 og 2022 auk uppgjörstímabilanna janúar – febrúar til og með maí – júní rekstrarárið 2023 vegna virðisaukaskattsnúmers […] sem tilheyrði frjálsri skráningu kæranda á virðisaukaskattsskrá. Um er að ræða kröfu um greiðslu dráttarvaxta vegna meints vangreidds virðisaukaskatts. Í úrskurði yfirskattanefndar nr. 11/2025 er tekið undir með kæranda að þar sem hinar umkröfðu leiðréttingar á virðisaukaskattsskilum kæranda sem ríkisskattstjóri taldi þörf á hafi ekki leitt til neinna breytinga á tilfærðum innskatti félagsins hafi engin skilyrði verið til beitingar álags samkvæmt 1. og 2. mgr. 27. gr. laga um virðisaukaskatt líkt og um var deilt í málinu. Þá liggur jafnframt fyrir að ríkisskattstjóri hefur lagt til við ráðuneytið að hinir umþrættu dráttarvextir verði endurgreiddir kæranda með vísan til umsagnar embættisins frá 30 janúar sl. líkt og að framan er rakið. Með hliðsjón af framangreindu og niðurstöðu yfirskattanefndar í máli nr. 11/2025 að öðru leyti þykir einsýnt að skilyrði 1. mgr. 28. gr. laga um virðisaukaskatt, fyrir álagningu dráttarvaxta vegna ógreidds virðisaukaskatts séu ekki uppfyllt í tilviki kæranda. Með vísan til þess er krafa kæranda um að dráttarvextir verði felldi niður tekin til greina. Ríkisskattstjóri annast um gjaldabreytingar sem leiða af þeirri niðurstöðu.

IV.

Úrskurðarorð

Hin kærða ákvörðun ríkisskattstjóra um beitingu dráttarvaxta er felld úr gildi.