Nr. 175/2025 Úrskurður

Hinn 28. febrúar 2025 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 175/2025

í stjórnsýslumáli nr. KNU24110162

 

Kæra [...]

á ákvörðun Útlendingastofnunar

I.          Kröfur, kærufrestir og kæruheimild

Hinn 29. nóvember 2024 kærði [...], kt. [...], ríkisborgari Rúmeníu ( hér eftir kærandi), ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 18. nóvember 2024, um brottvísun og endurkomubann til Íslands í sex ár.

Kærandi krefst þess aðallega að ákvörðun Útlendingastofnunar verði felld úr gildi. Til vara krefst kærandi þess að ákvörðun Útlendingastofnunar verði felld úr gildi og að málinu verði heimvísað til nýrrar meðferðar hjá stofnuninni. Til þrautavara krefst kærandi þess að endurkomubann hans verði ákveðið eins stutt og lög leyfa, sbr. 1. mgr. 96. gr. laga um útlendinga nr. 80/2016, og til þrautaþrautavara krefst kærandi þess að honum verði veittur rýmri frestur til þess að yfirgefa landið.

Fyrrgreind ákvörðun er kærð á grundvelli 7. gr. laga um útlendinga og barst kæran fyrir lok kærufrests.

Lagagrundvöllur

Í máli þessu koma einkum til skoðunar ákvæði laga um útlendinga nr. 80/2016 ásamt síðari breytingum, reglugerð um útlendinga nr. 540/2017 ásamt síðari breytingum, ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37/1993, ákvæði laga um landamæri nr. 136/2022, stjórnarskrá lýðveldisins Íslands, sbr. lög nr. 33/1944, mannréttindasáttmáli Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, EES-samningurinn, sbr. lög nr. 2/1993 um Evrópska efnahagssvæðið, tilskipun Evrópuþingsins og ráðsins nr. 2004/38 um rétt borgara Sambandsins og aðstandenda þeirra til frjálsrar farar og dvalar á yfirráðasvæði aðildarríkjanna (Sambandsborgaratilskipunin), auk annarra alþjóðlegra skuldbindinga Íslands á sviði mannréttinda eftir því sem tilefni er til.

II.            Málsatvik og málsmeðferð

Hinn 12. apríl 2018 skráði kærandi dvöl sína hér á landi. Samkvæmt fyrirliggjandi sakavottorði hefur kærandi hlotið fjóra refsidóma hér á landi, á tímabilinu 1. október 2020 til 11. júlí 2024, vegna brota gegn almennum hegningarlögum nr. 19/1940, umferðarlögum nr. 77/2019, og lögum um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974. Því til viðbótar hefur kærandi gert eina lögreglustjórasátt vegna umferðarlagabrots. Þar að auki var kærandi sakfelldur 10. maí 2019 í Noregi fyrir brot gegn norskum hegningarlögum en nánar er fjallað um sakaferil kæranda í kafla IV.

Með bréfi Útlendingastofnunar, dags. 24. október 2024, var kæranda tilkynnt að til skoðunar væri að brottvísa honum og ákvarða endurkomubann með vísan til allsherjarreglu, almannaöryggis eða almannaheilbrigðis, sbr. 1. og 2. mgr. 95. gr. laga um útlendinga. Í bréfinu vísaði Útlendingastofnun til refsidóma kæranda hérlendis en einnig til umsagnar lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu þar sem vísað væri til opinna mála til meðferðar hjá lögreglu vegna ítrekaðra brota kæranda gegn almennum hegningarlögum og umferðarlögum. Þá hafi umsögn lögreglu einnig greint frá refsidómi kæranda í Noregi. Í bréfinu reifaði Útlendingastofnun upplýsingar um framfærslu kæranda hér á landi sem skráðar væru hjá skattyfirvöldum. Með bréfinu var kæranda veittur þriggja daga frestur til þess að leggja fram greinargerð vegna málsins. Bréfið var birt fyrir kæranda 6. nóvember 2024, og lýsti hann því yfir að hann hygðist leggja fram greinargerð vegna málsins. Með ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 18. nóvember 2024, var kæranda vísað brott frá Íslandi á grundvelli 1., sbr. 2. mgr. 95. gr. laga um útlendinga og honum ákvarðað endurkomubann til landsins í sex ár, sbr. 1. mgr. 96. gr. sömu laga.

Í ákvörðun Útlendingastofnunar er fjallað um brotaferil kæranda hér á landi og í Noregi, auk umsagnar lögreglu sem tilgreindi ítrekuð afskipti lögreglu af kæranda vegna margvíslegra brota. Þá lagði Útlendingastofnun til grundvallar að kærandi nyti ekki ótímabundins dvalarréttar, sbr. 87. gr. laga um útlendinga, þar sem dvöl kæranda hefði að stórum hluta ekki verið í samræmi við lagaskilyrði 1. mgr. 84. gr. laga um útlendinga. Leit stofnunin einkum til þess að stærstur hluti framfærslu kæranda hefði verið með bótagreiðslum úr opinberum sjóðum. Þegar ákvörðunin var tekin hafði kærandi ekki lagt fram andmæli en ekki kom fram í opinberum skrám og öðrum upplýsingum að kærandi ætti nánustu aðstandendur hér á landi. Komst stofnunin því að þeirri niðurstöðu að 2. mgr. 97. gr. laga um útlendinga stæði ekki í vegi fyrir brottvísun kæranda. Ákvörðunin var birt fyrir kæranda 20. nóvember 2024 á Litla-Hrauni, með aðstoð túlks, en hann neitaði að undirrita ákvörðunina.

Með tölvubréfi, dags. 29. nóvember 2024, var ákvörðunin kærð til kærunefndar útlendingamála. Hinn 20. desember 2024 lagði kærandi fram greinargerð vegna málsins, ásamt frekari fylgigögnum. Með tölvubréfi, dags. 6. febrúar 2025, lagði kærunefnd fyrir kæranda að færa fram frekari skýringar og fylgigögn vegna misræmis í greinargerð samanborið við opinberlega skráðar upplýsingar. Kærandi lagði fram frekari gögn og skýringar vegna málsins 12. og 14. febrúar 2025.

Líkt og að framan greinir skráði kærandi dvöl sína hér á landi 12. apríl 2018. Með hliðsjón af því frestaði stjórnsýslukæra réttaráhrifum hinnar kærðu ákvörðunar á meðan málið er til meðferðar hjá kærunefnd, sbr. 3. málsl. 3. mgr. 103. gr. laga um útlendinga. Þá gilda ákvæði XI. kafla laga um útlendinga um stjórnsýslumál þetta að öðru leyti.

III.       Málsástæður og rök kæranda

Í greinargerð vísar kærandi til atvika málsins en kærandi kveðst hafa átt í ástarsambandi og verið í sambúð með rúmenskum ríkisborgara um tólf ára skeið, sem búsett sé hér á landi, og saman eigi þau tvo syni. Eldri sonur kæranda hafi verið búsettur hér frá nokkurra mánaða aldri og sá yngri sé fæddur á Íslandi. Kærandi kveðst hafa tekið virkan þátt í uppeldi sona sinna og tengst þeim tilfinningalegum böndum. Kærandi kveðst glíma við áfengisvanda sem hafi leitt til andlegra erfiðleika og að hans sögn leitt til töku ákvarðana sem hann iðrist. Kærandi reifar sakaferil sinn og kveðst vera miður sín yfir afbrotum sínum, m.a. þar sem hann vilji vera sonum sínum góð fyrirmynd.

Kærandi hafi að undanförnu verið í afplánun sem hafi reynst fjölskyldu hans erfiður tími. Kærandi vísar til bréfs Útlendingastofnunar um hugsanlega brottvísun og telur að sér hafi verið ófært að svara bréfinu innan veitts frests og lýsir hann skilyrðum um þýðingu greinargerðar sem íþyngjandi. Kærandi vísar til hinnar kærðu ákvörðunar og telur að ef hún fái að standa óhögguð muni hún hafa þær afleiðingar að synir kæranda fái ekki að umgangast föður sinn að nokkru marki næstu sex ár. Að sögn kæranda yrði aðskilnaðurinn fjölskyldunni óbærilegur og telur kærandi að óhugsandi sé að fara með syni sína til Rúmeníu þar sem fjölskyldan eigi ekki að neinum eignum eða vistaverum að ganga. Þar að auki kveðst kærandi eiga tvær systur hér á landi og yrði það kæranda þungbært að þola aðskilnað frá þeim.

Um aðalkröfu sína byggir kærandi á því að verulegir annmarkar séu á hinni kærðu ákvörðun og að hún sé ógildanleg. Í fyrsta lagi kveðst kærandi njóta verndar samkvæmt 1. mgr. 97. gr. laga um útlendinga, vegna réttar til ótímabundinnar dvalar hér á landi. Í hinni kærðu ákvörðun hafi komið fram að hann nyti ekki slíks réttar vegna atvinnuþátttöku og skilyrða til dvalar. Kærandi vísar til þess að Útlendingastofnun hafi reifað tilteknar úrlausnir Evrópudómstólsins og telur kærandi örðugt að greina af hinni kærðu ákvörðun hvernig málin hafi fordæmisgildi og að mati kæranda sé ótækt að leggja sjónarmið Útlendingastofnunar til grundvallar. Kærandi telur að Útlendingastofnun hafi ranglega heimfært efni dóms Evrópudómstólsins í máli C-400/12 þar sem dómurinn fjalli um fangelsisvist með hliðsjón af vernd vegna tíu ára dvalar samkvæmt a-lið 3. mgr. 28. gr. tilskipunar nr. 2004/38, en ekki vegna fimm ára dvalar. Þá telur kærandi að túlka verði dóm í máli C-378/12 frá 12. janúar 2014 á þá vegu að kærandi hafi unnið sér rétt til ótímabundinnar dvalar hér á landi, sbr. 1. mgr. 87. gr. laga um útlendinga.

Þar að auki telur kærandi að sjónarmið Útlendingastofnunar um áhrif atvinnuþátttöku á lögmæti dvalar EES-borgara séu haldlausar. Kærandi bendir á að ekki sé ólöglegt að þiggja atvinnuleysisbætur í ljósi þess að þær séu byggðar á lögum og í samræmi við lögmæta ákvörðun Vinnumálastofnunar. Kærandi vísar einnig til lögmætisreglu og réttmætisreglu stjórnsýsluréttarins. Atvinnuþátttaka teljist ekki til málefnalegs sjónarmiðs við mat á söfnum réttinda skv. 1. mgr. 87. gr. laga um útlendinga. Að sögn kæranda hafi Útlendingastofnun ekki rökstutt það með nægjanlegum hætti og kæranda hafi verið ókleift að verjast hinni kærðu ákvörðun.

Kærandi telur ekki unnt að fallast á að skráning mála hjá lögreglu leiði til brottvísunar og kveðst saklaus af ásökunum lögreglu uns sekt sé sönnuð fyrir dómi, sbr. 2. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar. Samkvæmt framangreindu telur kærandi að beiting sjónarmiðanna sé ómálefnaleg og af þeim sökum sé óheimilt að líta til þeirra að nokkru leyti. Þar að auki telur kærandi að sakamál, sem ekki hafi verið dómtekin, séu í eðli sínu ekki fullrannsökuð, og fyrirbyggi rannsóknarregla stjórnsýsluréttarins að niðurstaða verði reist á þeim.

Þá byggir kærandi á því að hann hafi ekki notið raunhæfs andmælaréttar við meðferð málsins, og kveðst ekki hafa færni í íslensku eða ensku til að skrifa lögfræðilega greinargerð innan þriggja daga. Kærandi vísar til álits Umboðsmanns Alþingis í máli nr. 5261/2008. Í því máli hafi einstaklingi í afplánun verið birt bréf þar sem fram kom að fyrirhugað væri að vísa honum úr landi og ákvarða endurkomubann, og var honum veittur þriggja daga frestur til þess að leggja fram greinargerð. Í málinu taldi Umboðsmaður að aðili málsins hefði ekki notið raunhæfs andmælaréttar. Það sama eigi við um mál kæranda þar sem málið varði verulega matskennda efnisþætti og hagsmuni sem njóti verndar stjórnarskrár. Kveður kærandi að honum hafi eingöngu verið veittur þriggja daga frestur til að koma sínum sjónarmiðum á framfæri sem að hans mati hafi verið óraunhæft í ljósi aðstæðna. Enn fremur bendir kærandi á að ekki hafi verið nauðsynlegt að sníða andmælarétti hans svo þröngan stakk, enda hafi Útlendingastofnun ekki tekið ákvörðun í málinu fyrr en tólf dögum eftir birtingu tilkynningar um hugsanlega brottvísun.

Málið sé ótilhlýðilega rannsakað af hálfu Útlendingastofnunar, með hliðsjón af 2. mgr. 97. gr. laga um útlendinga. Stofnunin hafi ekki rannsakað aðstæður hans með nægjanlegum hætti með tilliti til atriða sem fram komi í lagaákvæðinu. Enn fremur telur kærandi ekki nægjanlegt að gera honum að leggja fram gögn sem varði málið heldur verði stofnunin að kanna þessi atriði að eigin frumkvæði fyrir töku íþyngjandi ákvörðunar, að minnsta kosti með því að spyrja aðila málsins. Kærandi bendir á að rannsókn Útlendingastofnunar hafi takmarkast við lögheimilisskráningu og aldur hans en kærandi telur að fjölskylduaðstæður eigi að vega þyngst. Þar sem kæranda hafi ekki verið veittur raunhæfur andmælaréttur hafi Útlendingastofnun ekki getað tekið tillit til þessa atriðis.

Kærandi telur það ekki standast jafnræðisreglu að honum sé brottvísað vegna brota sem hann telji lítilfjörleg og lýsir sem smáþjófnaði, umferðarlagabrotum, og vörslu neysluskammts af fíkniefnum. Kærandi telur að ef umferðarlagabrot myndu ævinlega leiða til brottvísunar mætti ætla að mannfjöldi á Íslandi drægist verulega saman. Þar að auki telur kærandi að ekki hafi verið sýnt fram á nauðsyn brottvísunar auk þess sem ákvörðunin sé ekki í samræmi við meðalhófssjónarmið. Það hafi ekki nokkra þýðingu að litið sé til skráninga í kerfum lögreglu við úrlausn málsins. Auk þess kveðst kærandi njóta verndar á grundvelli a-liðar 1. mgr. 97. gr. laga um útlendinga og þurfi því að liggja alvarlegar ástæður á grundvelli allsherjarreglu og almannaöryggis til brottvísunar hans. Hann bendir á að skilyrði brottvísunar EES-borgara sé að framferði hans feli í sér raunverulega, yfirvofandi og nægilega alvarlega ógn gagnvart grundvallarhagsmunum samfélagsins. Fyrri refsilagabrot nægi ekki ein og sér heldur þurfi framferði hans að vera með þeim hætti að alvarleg ógn væri yfirstandandi á þeim tíma sem ákvörðun um brottvísun sé tekin. Kærandi vísar til 27. gr. tilskipunar nr. 2004/38 sem mæli fyrir um að ráðstafanir með skírskotun til allsherjarreglu eða almannaöryggis, skuli vera í samræmi við meðalhófsreglu. Um það vísar kærandi m.a. til dóms Evrópudómstólsins í máli nr. C-145/09 Tsakouridis frá 23. nóvember 2010, um að vega þurfi hagsmuni aðildarríkja af brottvísunum gagnvart neikvæðum afleiðingum sem það hefði fyrir ríkisborgara sambandsins. Þá vísar kærandi einnig til dóms Mannréttindadómstóls Evrópu í máli Boultif gegn Sviss (nr. 54273/00) frá 2. nóvember 2001. Vera kæranda á landinu þurfi að fela í sér alvarlega ógn svo unnt sé að réttlæta brottvísun með vísan til hagsmuna hans og fjölskyldu hans að öðru leyti. Að mati kæranda séu slíkar aðstæður ekki fyrir hendi, og bendir hann einkum á rétt hans til fjölskyldulífs, og rétt barna hans til vænlegra uppvaxtarskilyrða. Kærandi vísar til brotaferils síns sem að hans mati sé ekki alvarleg ógn við íslenskt samfélag. Áréttar kærandi sjónarmið úr dómi Tsakouridis þess efnis að þyngd dæmdrar refsingar væru á meðal atriða sem líta þurfi til.

Kærandi hafi lagt sig fram við að bæta ráð sitt, þvert á ummæli Útlendingastofnunar, og fyrri afbrot hafi komið til vegna erfiðleika við halda sér allsgáðum. Kærandi kveðst á hinn bóginn hafa haldið sig frá áfengis- og fíkniefnaneyslu um nokkurt skeið og njóti aðstoðar fagaðila. Kærandi vonast til þess að hann geti orðið sonum sínum góð fyrirmynd og hann verið nýtur þjóðfélagsþegn hér á landi. Þá vísar kærandi einnig til fylgigagna sem lögð voru fram á kærustigi, þ.m.t. fæðingarvottorða sona hans, og stuðningsbréf frá sambúðarkonu, og systur kæranda.

IV.       Niðurstaða kærunefndar útlendingamála

Í samræmi við 7. gr. EES-samningsins, sbr. lög nr. 2/1993 um Evrópska efnahagssvæðið, hefur tilskipun Evrópuþingsins og ráðsins nr. 2004/38 um rétt borgara Sambandsins og aðstandenda þeirra til frjálsar farar og dvalar á yfirráðasvæði aðildarríkjanna verið tekin upp í íslenskan rétt, sbr. m.a. XI. kafla laga um útlendinga sem felur í sér sérreglur um útlendinga sem falla undir samninginn um Evrópska efnahagssvæðið.

Í 95. gr. laga um útlendinga er fjallað um brottvísun EES- eða EFTA-borgara eða aðstandanda hans. Samkvæmt 1. mgr. greinarinnar er heimilt að vísa EES- eða EFTA-borgara eða aðstandanda hans úr landi ef það er nauðsynlegt með skírskotun til allsherjarreglu, almannaöryggis eða almannaheilbrigðis. Í 2. mgr. 95. gr. laga um útlendinga segir að brottvísun samkvæmt 1. mgr. 95. gr. sé heimil ef framferði viðkomandi feli í sér raunverulega, yfirvofandi og nægilega alvarlega ógn gagnvart grundvallarhagsmunum samfélagsins. Ákvörðun um brottvísun skuli ekki eingöngu byggjast á almennum forvarnaforsendum. Ef viðkomandi hafi verið dæmdur til refsingar eða sérstakar ráðstafanir ákvarðaðar, sé brottvísun af þessari ástæðu því aðeins heimil, að um sé að ræða háttsemi sem geti gefið til kynna að viðkomandi muni fremja refsivert brot á ný. Fyrri refsilagabrot nægi ekki ein og sér til þess að brottvísun sé beitt.

Líkt og kemur fram í málsatvikalýsingu skráði kærandi dvöl sína hér á landi 12. apríl 2018. Samkvæmt fyrirliggjandi sakavottorði hefur kærandi hlotið fjóra refsidóma á Íslandi fyrir brot gegn almennum hegningarlögum, umferðarlögum og lögum um ávana- og fíkniefni. Kærandi var fyrst dæmdur til 30 daga fangelsisrefsingar, skilorðsbundið til tveggja ára, auk 1.630.000 kr. sektar, með dómi Héraðsdóms Reykjaness nr. S-2200/2020, dags. 1. október 2020. Í dóminum var kærandi fundinn sekur um tilraun til þjófnaðar, sbr. 244. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga, og ellefu umferðarlagabrot, sbr. 49., gr., 58. gr., og 2. sbr. 5. gr. umferðarlaga. Sex umferðarlagabrota kæranda lutu að ölvunarakstri, fjögur vegna aksturs án ökuréttinda, og eitt þar sem kærandi hafði ekki sinnt lögbundnum skyldum sínum um öryggis- og verndarbúnað barns. Með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur nr. S-3581/2022, dags. 7. nóvember 2022, var kærandi dæmdur til 60 daga fangelsisrefsingar fyrir fjögur brot gegn umferðarlögum. Í öllum tilvikum ók kærandi án ökuréttinda, eitt skipti varðaði ölvunarakstur, og annað hraðakstur, sbr. 58. gr., 49., gr. og 37. gr. umferðarlaga. Því næst var kærandi dæmdur til 60 daga fangelsisrefsingar, skilorðsbundið til tveggja ára, sbr. dóm Landsréttar nr. 15/2022, dags. 9. desember 2022. Með dóminum var kærandi sakfelldur fyrir eitt fíkniefnabrot, sbr. 2., sbr. 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni, og tvö umferðarlagabrot, þar af eitt brot vegna ölvunar- og fíkniefnaaksturs, sbr. 49., gr. 50. gr., og 58. gr. umferðarlagabrota. Með dóminum var kæranda gerður hegningarauki. Að síðustu var kærandi dæmdur til 135 daga fangelsisrefsingar með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur nr. S-3761/2024, enda hafði hann rofið skilorð, og var honum einnig gerður hegningarauki. Dómurinn varðaði tvö umferðarlagabrot, annað vegna aksturs án ökuréttinda en hitt þar sem kærandi hafði ekki sinnt lögbundnum skyldum sínum um öryggis- og verndarbúnað barns, sbr. 58. gr. og 77. gr. umferðarlagabrota. Framangreindu til viðbótar hefur kærandi gert eina lögreglustjórasátt, dags. 17. janúar 2022, sem fól í sér sektargreiðslu að fjárhæð 140.000 kr., vegna hraðaksturs án ökuréttinda, sbr. 37. gr., sbr. 58. gr. umferðarlaga.

Í málinu liggur fyrir umsögn lögreglu, dags. 22. október 2024. Í umsögninni eru refsidómar kæranda reifaðir en þar að auki kemur fram að lögregla hafi haft ítrekuð afskipti af honum vegna margvíslegra brota frá upphafi dvalar hans hér á landi. Samkvæmt umsögninni hefur kærandi verið skráður sakborningur í alls 54 málum sem lúta að 101 broti gegn almennum hegningarlögum og umferðarlögum. Þá liggi einnig fyrir upplýsingar þess efnis að kærandi sé byrði á kerfi félagslegrar aðstoðar. Samkvæmt umsögninni á kærandi 16 mál til meðferðar hjá lögreglu, sem eru ýmist til rannsóknar, eða meðferðar á ákærusviði. Samkvæmt málayfirliti lúta brot sem til meðferðar eru m.a. að ítrekuðum fjársvikum, ítrekuðum þjófnaðarbrotum, peningaþvætti, eignaspjöllum, ásamt umferðarlagabrotum. Að mati lögreglu muni kærandi halda áfram brotaferli sínum hér á landi og telur lögregla hann vera yfirvofandi ógn gagnvart grundvallarhagsmunum samfélagsins.

Í umsögn lögreglu kemur fram að kærandi hafi hlotið refsidóm í Noregi og er afrit dómsins meðal gagna málsins. Ákæra var útgefin 9. febrúar 2018 af Ríkissaksóknaranum í Hörðalandi en Héraðsdómstóll í Bergen kvað upp dóm 10. maí 2019 gegn kæranda og þremur öðrum rúmenskum ríkisborgurum, þ.e. meintum sambúðarmaka kæranda og tveimur ættingjum hans. Hinn refsiverði verknaður laut að samverknaði þeirra fjögurra um að stuðla að vændi a.m.k. fjögurra kvenna yfir um hálfs árs tímabil, sbr. a-lið 1. mgr. 315. gr., sbr. 15. gr. norskra hegningarlaga nr. 28/2005. Í dóminum kom fram að brotið hefði verið liður í skipulagðri glæpastarfsemi, og væri hæfileg refsing kæranda 10 mánaða fangelsi. Refsingin var þó stytt í sjö mánaða fangelsi sökum tafa á meðferð málsins. Fram kom í hinum norska dómi að kærandi og meintur sambúðarmaki hans hafi ekki mætt fyrir dóm við aðalmeðferð málsins þrátt fyrir löglega birtingu ákæru.

Við mat á því hvort framferði kæranda sé þess eðlis að skilyrði 1. mgr. 95. gr. laga um útlendinga sé uppfyllt, sbr. 27. gr. Sambandsborgaratilskipunar Evrópuþingsins og ráðsins nr. 2004/38, verður einkum að líta til þess að kærandi hefur í fjórgang verið dæmdur til fangelsisrefsingar hér á landi fyrir ítrekuð brot yfir áralangt tímabil. Ljóst er að kærandi kom til Íslands á meðan sakamál var rekið gegn honum fyrir dómstólum í Noregi og skráði dvöl sína hér á landi eftir að honum var löglega birt ákæra, en áður en dómur féll í málinu. Þar að auki hefur kærandi verið sakfelldur, og gert lögreglusátt, vegna ítrekaðs aksturs án ökuréttinda, undir áhrifum áfengis og ávana- og fíkniefna. Akstur undir áhrifum áfengis og fíkniefna eru almannahættubrot. Kærunefnd álítur sérstaka hættu af slíkum brotum, sem eru ítrekuð og yfir langt tímabil, enda felst í háttseminni mikið skeytingarleysi og hætta gegn lífi og velferð annarra.

Í málatilbúnaði sínum vísar kærandi m.a. til þess að afbrot hans séu lítilfjörleg auk þess sem hann ber fyrir sig að ómálefnalegt sé að horfa til ólokinna mála í meðförum lögreglu. Kærunefnd áréttar að einstök refsiverð afbrot fela ekki sjálfkrafa í sér alvarlega ógn gagnvart grundvallarhagsmunum samfélagsins, sbr. til hliðsjónar niðurlag 2. mgr. 95. gr. laga um útlendinga. Þvert á móti þarf mat stjórnvalda á 1. og 2. mgr. 95. gr. laga um útlendinga að endurspegla háttsemi og brotastarfsemi málsaðila í víðara samhengi. Í úrskurðaframkvæmd hefur kærunefnd horft til málaskrár lögreglu sem vísbendingu um hegðunarmynstur brotamanna, til viðbótar við önnur gögn, sbr. til hliðsjónar dóm Landsréttar nr. 419/2022, dags. 1. desember 2023. Þá hefur kærunefnd einkum litið til þess hvort að hegðun og framferði viðkomandi sé með þeim hætti að lögregla hafi þurft að hafa ítrekuð afskipti af þeim.

Það brot sem kærandi var dæmdur fyrir í Noregi laut að samverknaði fjögurra einstaklinga, þ.m.t. meints sambúðarmaka kæranda, um að stuðla að vændi annarra gegn a.m.k. fjórum konum yfir um hálfs árs tímabil. Í hinum norska dómi kemur m.a. fram að brotið hafi verið liður í skipulagðri glæpastarfsemi, en slík brot geta t.a.m. tengst mansali.  Að öllu framangreindu virtu er það niðurstaða kærunefndar að framferði kæranda feli í sér raunverulega og yfirvofandi ógn gagnvart grundvallarhagsmunum samfélagsins í skilningi 2. mgr. 95. gr. laga um útlendinga og er það niðurstaða kærunefndar að skilyrðum fyrir brottvísun samkvæmt 1. mgr. 95. gr. laga um útlendinga sé fullnægt. Gefur háttsemi kæranda til kynna að hann muni fremja refsiverð afbrot á ný, sbr. 2. málsl. 2. mgr. 95. gr. laga um útlendinga.

Samkvæmt Þjóðskrá Íslands skráði kærandi dvöl sína hér á landi 12. apríl 2018, og hefði að óbreyttu notið ótímabundins dvalarréttar, sbr. 87. gr. laga um útlendinga, 12. apríl 2023. Frá því tímamarki hefði kærandi því notið aukinnar verndar gegn brottvísun, sbr. a-lið 1. mgr. 97. gr. laga um útlendinga, en þó ekki á grundvelli b-liðar sama ákvæðis fyrr en 12. apríl 2028, að óbreyttu. Í hinni kærðu ákvörðun komst Útlendingastofnun að þeirri niðurstöðu að kærandi nyti ekki ótímabundins dvalarréttar á Íslandi. Um rökstuðning þess vísaði stofnunin til þess að dvöl kæranda hafi ekki verið lögleg í skilningi 1. mgr. 87. gr. laga um útlendinga vegna afplánunar kæranda, með hliðsjón af dómaframkvæmd Evrópudómstólsins, auk þess sem að atvinnuþátttaka kæranda hafi verið takmörkuð og stór hluti framfærslu hans verið í formi félagslegrar aðstoðar. Í málatilbúnaði sínum hafnaði kærandi framangreindu og taldi dvöl sína vera löglega og að dómar Evrópudómstólsins sem Útlendingastofnun hefði vísað til væru ranglega heimfærðir.

Ljóst er að réttur til dvalar á grundvelli XI. kafla laga um útlendinga er ekki skilyrðislaus sbr. 10. lið formálsorða Sambandsborgaratilskipunarinnar. Réttur til ótímabundinnar dvalar grundvallast á 1. mgr. 16. gr. tilskipunarinnar og öðlast rétthafar hann almennt eftir fimm ára samfellda löglega dvöl, sem er ekki án skilyrða, eins og þegar hefur komið fram. Meðal undirstöðuatriða frjálsrar farar og dvalar, sem hluta svonefnds fjórfrelsis Evrópuréttarins, er að einstaklingar verði ekki ósanngjörn byrði á kerfi félagslegrar aðstoðar í gistiaðildarríki. Af því leiðir að dvöl sem einkum er fjármögnuð með félagslegri aðstoð fullnægir ekki skilyrðum um lögmæta dvöl og leiðir ekki til ótímabundins dvalarréttar, sbr. til hliðsjónar einkum 1. mgr. 83. gr. og c-lið 1. mgr. 84. gr. laga um útlendinga, og b-lið 1. mgr. 7. gr. tilskipunarinnar. Rökin að baki þessu eru þau að réttinum til frjálsrar farar er ætlað að efla efnahagslega virkni, og auðvelda ríkisborgurum sambandsins að dvelja í öðrum ríkjum Sambandsins. Frelsi til farar og dvalar er ekki ætlað að tryggja skilyrðislausan aðgang að velferðarkerfum annarra ríkja. Grundvallast það á þeirri hugmynd að Evrópusamstarfið lúti að efnahagslegri samvinnu en ekkert aðildarríkja sambandsins hefði bolmagn til þess að veita öllum íbúum sambandsins óheft aðgengi að kerfum félagslegrar aðstoðar. Ákvæði XI. kafla laga um útlendinga endurspegla þetta m.a. með þeim hætti að réttur til dvalar byggist á atvinnuþátttöku, veitingu þjónustu, eða innritun í viðurkennda námsstofnun en í öllu falli þurfi rétthafi að geta framfært sjálfum sér og aðstandendum sínum, sbr. einkum 1. mgr. 84. gr. laga um útlendinga. Þannig er borgurum sambandsins gert kleift að ferðast með frjálsum hætti og dvelja með nokkuð auðveldum hætti án þess þó að stefna fjárhagslegri sjálfbærni velferðarkerfa aðildarríkjanna í tvísýnu. Um þetta hefur Evrópudómstóllinn t.a.m. fjallað í málum nr. C-333/13 Dano frá 11. nóvember 2014, C-140/12 Brey, frá 19. september 2013, og C-308/14 Framkvæmdastjórnin gegn Stóra Bretlandi, frá 27. júní 2014.

Líkt og þegar hefur komið fram skráði kærandi dvöl sína hér á landi 12. apríl 2018. Til þess að öðlast ótímabundinn dvalarrétt á grundvelli 87. gr. laga um útlendinga þarf kærandi að hafa dvalist löglega á landinu í minnst fimm ár, en í því felst skírskotun til 1. mgr. 84. gr. laga um útlendinga, sem áskilur almennt að rétthafar hafi nægt fé fyrir sig og aðstandendur til þess að verða ekki byrði á kerfi félagslegrar aðstoðar á meðan dvöl stendur. Samkvæmt staðgreiðsluskrá Ríkisskattstjóra stundaði kærandi atvinnu hér á landi á tímabilinu apríl til júlí 2018. Frá ársbyrjun 2019 og til júlí 2021 hafði kærandi ekki aðra skráða framfærslu en úr sameiginlegum sjóðum skattgreiðenda, í umsjá ríkis og sveitarfélaga. Kærandi stundaði ekki atvinnu að nýju fyrr en í september 2021, og þá stöðugt til október 2022. Árið 2023 var kærandi með skráðar tekjur vegna atvinnu í apríl, en hina mánuði ársins fékk hann greitt úr opinberum sjóðum, auk þess að fá greiðslur úr sjóði stéttarfélags í fimm skipti. Árið 2024 hafði kærandi ekki aðrar skráðar tekjur en bætur úr atvinnuleysistryggingasjóði. Samkvæmt framansögðu hefur dvöl kæranda að langstærstum hluta verið fjármögnuð með aðstoð hins opinbera.

Í málinu bar kærandi fyrir sig að greiðslur úr atvinnuleysistryggingasjóði væru ekki ólögmætar, auk þess að ómálefnalegt væri að horfa til atvinnu kæranda við mat á lögmæti dvalar. Ljóst er að greiðslur frá hinu opinbera eru almennt í samræmi við lög með hliðsjón af áskilnaði lögmætisreglunnar. Enn fremur ber tekjuöflun og útgjöldum ríkisins að vera í samræmi við fjárlög og fjáraukalög, sbr. til hliðsjónar 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar. Dvöl EES-borgara á grundvelli XI. kafla laga um útlendinga, með hliðsjón af Sambandsborgaratilskipuninni grundvallast þó einkum á atvinnuþátttöku, eða nægu sjálfsaflafé fyrir sig og aðstandendur til þess að verða ekki byrði á kerfi félagslegrar aðstoðar, sbr. 1. mgr. 84. gr. laga um útlendinga. Markmið frjálsrar farar og dvalar er að auðvelda borgurum Sambandsins að sinna efnahagslegri virkni í öðrum aðildarríkjum, en ekki að veita þeim óhindrað aðgengi að félagslegum kerfum aðildarríkjanna. Að framangreindu virtu er það niðurstaða kærunefndar að dvöl kæranda til og með júlí 2021 hafi ekki verið í samræmi við lagaáskilnað 84. gr. laga um útlendinga um framfærslu á grundvelli sjálfsaflafjár, eða atvinnuþátttöku. Hefur kærandi því ekki uppfyllt það skilyrði 87. gr. laga um útlendinga að hafa dvalist löglega skv. 84. gr. í samfellt fimm ár. Samkvæmt framansögðu hefur kærandi ekki rétt til ótímabundinnar dvalar hér á landi, og nýtur því ekki verndar gegn brottvísun samkvæmt ákvæði a-liðar 1. mgr. 97. gr. laga um útlendinga. Í ákvörðun Útlendingastofnunar var einnig fjallað um afplánun kæranda og áhrif hennar á samfellda dvöl. Þegar að því sögðu er óþarft að fjalla um áhrif afplánunar hans í úrskurði þessum, sbr. til hliðsjónar dóm Evrópudómstólsins C-378/12 Onuekwere, frá 16. janúar 2014.

Í 2. mgr. 97. gr. laga um útlendinga koma fram takmarkanir á heimild til brottvísunar samkvæmt 95. gr. laganna. Í ákvæðinu segir að brottvísun skuli ekki ákveða ef það, með hliðsjón af málsatvikum og tengslum EES- eða EFTA-borgara eða aðstandanda hans við landið, myndi fela í sér ósanngjarna ráðstöfun gagnvart viðkomandi eða nánustu aðstandendum hans. Við matið skuli m.a. taka mið af lengd dvalar á landinu, aldri, heilsufari, félagslegri og menningarlegri aðlögun, fjölskyldu og fjárhagsaðstæðum og tengslum viðkomandi við heimaland sitt, sbr. 2. mgr. 97. gr. laga um útlendinga.

Í málatilbúnaði sínum fyrir kærunefnd ber kærandi fyrir sig að málið hafi verið ótilhlýðilega rannsakað, einkum er varðar aðstæður kæranda gagnvart 2. mgr. 97. gr. laga um útlendinga. Samkvæmt hinni kærðu ákvörðun og öðrum undirbúningsgögnum liggur fyrir að Útlendingastofnun rannsakaði brotaferil kæranda, upplýsingar frá lögreglu, ásamt öðrum upplýsingum sem skráðar eru opinberlega, svo sem um lögheimili og fjölskyldu kæranda, og staðgreiðslu skatta. Þá lagði stofnunin fyrir kæranda að leggja fram greinargerð gegn því sem fram kom í tilkynningu um hugsanlega brottvísun og kærandi mætti með réttu telja máli sínu til hagsbóta. Við birtingu tilkynningar um hugsanlega brottvísun 6. nóvember 2024 lýsti kærandi því yfir að hann myndi leggja fram greinargerð vegna málsins. Þegar Útlendingastofnun tók hina kærðu ákvörðun 18. nóvember 2024 hafði kærandi ekki lagt fram andmæli. Á kærustigi hefur kærandi m.a. vísað til sambúðarmaka síns og tveggja sona, sem fæddir eru á árunum 2017 og 2023, en öll eru þau rúmenskir ríkisborgarar. Þá vísaði kærandi einnig til tveggja systra sinna, og lagðar voru fram ljósmyndir af fjölskyldu hans, auk annarra fylgigagna.

Við mat á ósanngjarnri ráðstöfun gagnvart málsaðila eða nánustu aðstandendum í skilningi 2. mgr. 97. gr. laga um útlendinga verður að hafa ákvæði 71. gr. stjórnarskrár og 8. gr. mannréttindasáttmála Evrópu um friðhelgi einkalífs og fjölskyldu til hliðsjónar. Í dómaframkvæmd hefur Mannréttindadómstóll Evrópu vísað til þeirrar viðurkenndu meginreglu þjóðaréttar að ríki hafi, með fyrirvara um alþjóðlegar skuldbindingar sínar, rétt til að stjórna aðgengi erlendra ríkisborgara að landsvæði sínu og dvöl þeirra þar. Þá hefur dómstóllinn lagt til grundvallar að aðildarríki mannréttindasáttmálans hafi vald til þess að brottvísa útlendingi sem hefur hlotið dóma fyrir refsiverð afbrot enda sé það nauðsynlegt með tilliti til allsherjarreglu, svo sem í máli Üner gegn Hollandi (46410/99) frá 18. október 2006. Þó verði að horfa til þess hvort ákvörðunin skerði rétt viðkomandi til friðhelgi einkalífs og fjölskyldu samkvæmt 8. gr. mannréttindasáttmálans. Þegar útlendingur á hagsmuna að gæta í skilningi 8. gr. verður ákvörðun um brottvísun að vera í samræmi við það sem lög mæla fyrir um, stefna að lögmætu markmiði, og nauðsyn ber til í lýðræðislegu þjóðfélagi, sbr. 2. mgr. 8. gr. sáttmálans. Þau sjónarmið sem mannréttindadómstóllinn hefur lagt til grundvallar í málum af þessum toga eru t.a.m. eðli þess brots sem viðkomandi hefur gerst sekur um, lengd dvalar viðkomandi í því ríki sem tekur ákvörðun um brottvísun og félags-, menningar-, og fjölskyldutengsl viðkomandi við dvalarríki og heimaríki, sbr. t.d. mál Balogun gegn Bretlandi (nr. 60286/09) frá 4. október 2013 og Ndidi gegn Bretlandi (nr. 41215/15) frá 14. september 2017. Dómstóllinn hefur almennt veitt ríkjum talsvert svigrúm til mats þegar kemur að brottvísun aðila vegna alvarlegra brota með vísan til almannaöryggis þótt aðili hafi fjölskyldutengsl, sbr. t.d. mál Üner gegn Hollandi.

Samkvæmt Þjóðskrá Íslands er kærandi ekki í skráðri sambúð með barnsmóður sinni, þau hafa ekki deilt lögheimili frá árinu 2020 en síðan þá hefur kærandi haft skráð lögheimili á tveimur stöðum. Í tölvubréfi kærunefndar, dags. 6. febrúar 2024, voru ákvæði barnalaga er lúta að búsetu, forsjá og umgengni reifuð, með hliðsjón af samvistaslitum foreldra og lagt var fyrir kæranda að leggja fram gögn og skýringar. Í skýringum kæranda er því lýst sem mistökum við skráningu að barnsmóðir hans fari ein með forsjá yfir börnum þeirra og hafa engir samningar verið gerðir þeirra á milli um forsjá, umgengni, framfærslu eða annað meðlag og bera þau fyrir sig að hafa búið óslitið saman frá upphafi dvalar á Íslandi. Kærandi lagði fram afrit af tölvubréfi þar sem fram komu upplýsingar um húsaleigu kæranda og fjölskyldu hans. Kærandi áréttar jafnframt að réttur til friðhelgi fjölskyldu sé ekki háður opinberri skráningu. Nánari útskýringar á því í hverju framangreind mistök við skráningu forsjár og sambúðar kæranda og barnsmóður hans hafi falist eru ekki meðal gagna málsins. Líkt og þegar hefur komið fram hafa þau samkvæmt skráningu hjá Þjóðskrá Íslands ekki deilt heimili frá árinu 2020. Rétturinn til fjölskyldulífs, sbr. einkum 71. gr. stjórnarskrárinnar og 8. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, er ekki túlkaður á þann hátt að hann takmarkist við opinbera skráningu, ef lögð eru fram haldbær gögn til sönnunar á tengslum. Í málinu liggja fyrir ljósmyndir af kæranda með fjölskyldu sinni og fæðingarvottorð sona hans. Er ekki ástæða til að draga fjölskyldutengsl kæranda í efa.

Samkvæmt framangreindu eru sambúðarmaki kæranda og synir þeirra rúmenskir ríkisborgarar og njóta synirnir afleidds dvalarréttar á grundvelli XI. kafla laga um útlendinga, sbr. b-lið 2. mgr. 82. gr. og 85. gr. laga um útlendinga. Ekki liggur annað fyrir en að kærandi hafi búið í heimaríki alla sína tíð þar til hann flutti til Noregs. Samkvæmt gögnum málsins var kærandi 24 ára þegar hann flutti til Íslands árið 2018, í kjölfar birtingu ákæru vegna refsiverðrar háttsemi í Noregi. Á Íslandi hefur kærandi stundað brotastarfsemi, líkt og þegar hefur verið rakið. Þá hefur hluti dvalar kæranda farið fram í fangelsum ríkisins vegna afplánunar sem dregur úr fjölskyldutengslum hans hér á landi. Enn fremur er brotaferill kæranda til marks um lítinn ásetning til félags- og menningarlegrar aðlögunar að íslensku samfélagi. Þá lítur kærunefnd einnig til þess að réttur til frjálsrar farar og dvalar grundvallast á sjónarmiðum um efnahagslega virkni. Kærunefnd hefur rakið atvinnusögu kæranda og bendir hún til afar lítillar aðlögunar að íslensku samfélagi í gegnum atvinnu. Kærandi hefur t.a.m. ekki verið í stöðugri atvinnu frá árinu 2022. Samkvæmt þeirri umfjöllun hefur kærandi aðallega framfært sér og aðstandendum sínum með því að þiggja greiðslur úr sameiginlegum sjóðum skattgreiðenda, í umsjá ríkis og sveitarfélaga. Að teknu tilliti til umsagnar lögreglu hefur kærandi jafnframt framfært sér og aðstandendum með ólögmætum ávinningi afbrota. Með hliðsjón af framburði kæranda um skráningu sambúðar og lögheimilis eru jafnframt líkur fyrir því að hann og aðstandendur hans hafi fengið ofgreiddar bætur, svo sem á grundvelli 68. gr. laga um tekjuskatt nr. 90/2003 og laga um húsnæðisbætur nr. 75/2016.

Samkvæmt framangreindu er það niðurstaða kærunefndar að tengsl kæranda við landið séu ekki slík að í þeim felist ósanngjörn ráðstöfun gagnvart kæranda eða nánustu aðstandendum hans í skilningi 2. mgr. 97. gr. laga um útlendinga. Í því samhengi lítur nefndin einnig til þess að í ákvæði 71. gr. stjórnarskrárinnar og 8. gr. mannréttindasáttmála Evrópu felst ekki skilyrðislaus réttur til fjölskyldulífs á Íslandi, heldur er stjórnvöldum heimilt að mæla fyrir um takmarkanir á réttinum, sbr. áðurnefndan dóm Üner gegn Hollandi. Jafnframt er ljóst að synir kæranda njóta ekki sjálfstæðs dvalarréttar hér á landi, heldur er réttur þeirra afleiddur og bundinn við réttindi foreldra, sbr. 2. mgr. 82. gr. laga um útlendinga. Þá áréttar kærunefnd að dvöl kæranda hér á landi hefur að stórum hluta ekki verið í samræmi við lög, sbr. til hliðsjónar áskilnað 2. mgr. 66. gr. stjórnarskrárinnar. Ekkert í gögnum málsins bendir til þess að kærandi og fjölskylda hans geti ekki sameinast í Rúmeníu, sameiginlegu heimaríki þeirra fjögurra. Vegna athugasemda kæranda um systur hans bendir kærunefnd á að þær teljast ekki til nánustu aðstandenda kæranda í skilningi útlendingalaga, sbr. 17. tölul. 3. gr. laganna.

Athugasemdir kæranda um erfiðleika við að halda sig frá áfengis- og fíkniefnaneyslu hafa takmarkað vægi. Verulegu meðalhófi var beitt við ákvörðun refsinga og refsikenndra viðurlaga í hans málum, svo sem með sviptingu ökuréttinda, sektargreiðslum og skilorðsbundnum dómum í fyrstu án þess að hafa tilætluð áhrif. Samkvæmt bréfi Fangelsismálastofnunar ríkisins, dags. 4. febrúar 2025, afplánaði kærandi í fangelsi frá 6. júní 2023 til 5. ágúst 2023, og hóf afplánun að nýju 22. október 2024, en lokadagur afplánunar er 6. mars 2025. Samkvæmt umsögn lögreglu bíða hans 16 opin mál, sem ýmist eru til meðferðar á ákærusviði eða í rannsókn. Samkvæmt mati lögreglu séu allar líkur á að kærandi verði sakfelldur fyrir þau brot sem til meðferðar séu og telst hann yfirvofandi ógn gagnvart grundvallarhagsmunum samfélagsins.

Að framangreindu virtu stendur 2. mgr. 97. gr. laga um útlendinga ekki í vegi fyrir brottvísun kæranda frá landinu. Verður ákvörðun Útlendingastofnunar um brottvísun því staðfest.

Samkvæmt 1. mgr. 96. gr. laga um útlendinga felur brottvísun samkvæmt 1. mgr. 95. gr. í sér bann við komu til landsins síðar. Í sama ákvæði er kveðið á um að endurkomubann geti verið varanlegt eða tímabundið en þó ekki styttra en tvö ár. Við mat á því skuli sérstaklega litið til atriða sem talin eru upp í 1. og 2. mgr. 95. gr. laga um útlendinga. Með hinni kærðu ákvörðun var kæranda bönnuð endurkoma til Íslands í sex ár. Að málsatvikum virtum og með hliðsjón af tíðni brota kæranda og lítilli aðlögun að íslensku samfélagi verður endurkomubannið staðfest. Athygli er vakin á því að samkvæmt 2. mgr. 96. gr. laga um útlendinga er heimilt að fella endurkomubann úr gildi ef nýjar aðstæður mæla með því og rökstutt er að orðið hafi verulegar breytingar á þeim aðstæðum sem réttlættu ákvörðun um endurkomubann. Þá er athygli kæranda jafnframt vakin á því að tímabilið sem kæranda er bönnuð endurkoma til landsins hefst við framkvæmd brottvísunar.

Til þrautaþrautavara krefst kærandi þess m.a. að honum yrði veittur frestur til þess að yfirgefa landið með það fyrir augum að ganga frá ýmsum atriðum og gera ráðstafanir, og vísar kærandi til 3. mgr. 30. gr. tilskipunar nr. 2004/38 í þeim efnum. Með hliðsjón af 1. málsl. 7. mgr. 104. gr. laga um útlendinga annast lögregla og Útlendingastofnun framkvæmd ákvarðana um brottvísun. Kæranda er því bent á að hafa samband við viðeigandi stofnanir og leitast eftir samráði við þær varðandi undirbúning framkvæmdar á brottvísun hans.

Athugasemdir við málsmeðferð Útlendingastofnunar

Í röksemdum sínum á kærustigi gerði kærandi athugasemdir við andmælafrest við birtingu tilkynningar um hugsanlega brottvísun 6. nóvember 2024. Samkvæmt fyrirliggjandi gögnum var kæranda veittur þriggja daga frestur til þess að leggja fram andmæli og gerði hann það ekki, hvorki innan né utan veitts frests. Ljóst er að málsmeðferð mála er lúta að brottvísun og endurkomubanni ber að hraða eftir föngum, með hliðsjón af málshraðareglu stjórnsýsluréttar, sbr. 9. gr. stjórnsýslulaga. Í því samhengi kemur til skoðunar grundvöllur ákvörðunar um brottvísun en í tilviki kæranda var það ógn við almannaöryggi. Ákvörðun Útlendingastofnunar var tekin rúmri viku eftir að fresti kæranda til andmæla lauk. Á kærustigi naut kærandi aðstoðar lögmanns og hafði kærandi undir höndum öll fyrirliggjandi gögn málsins. Lögmaður kæranda lagði fram ítarlega greinargerð, ásamt fylgigögnum og viðbótarathugasemdum máli hans til stuðnings. Þá lítur kærunefnd einnig til þess að réttaráhrifum hinnar kærðu ákvörðunar var sjálfkrafa frestað við meðferð málsins á kærustigi, sbr. 1. mgr. 103. gr. laga um útlendinga. Að framangreindu virtu er það niðurstaða kærunefndar að kærandi hafi notið andmælaréttar í samræmi við lög.

Samantekt

Að öllu framangreindu virtu verður ákvörðun Útlendingastofnunar um brottvísun og endurkomubann kæranda staðfest.

Athygli kæranda er vakin á því að samkvæmt 6. mgr. 104. gr. laga um útlendinga frestar málshöfðun fyrir dómstólum til ógildingar á endanlegri ákvörðun um að útlendingur skuli yfirgefa landið ekki framkvæmd hennar. Að kröfu útlendings getur kærunefnd útlendingamála þó ákveðið að fresta réttaráhrifum endanlegrar ákvörðunar sé talin ástæða til þess. Krafa þess efnis skal gerð ekki síðar en sjö dögum frá birtingu endanlegrar ákvörðunar. Skal frestun bundin því skilyrði að útlendingur beri málið undir dómstóla innan fimm daga frá birtingu ákvörðunar um frestun réttaráhrifa úrskurðar og óski eftir að það hljóti flýtimeðferð. Nú er beiðni um flýtimeðferð synjað og skal þá mál höfðað innan sjö daga frá þeirri synjun. Þó getur kærunefnd útlendingamála tekið ákvörðun um að fresta framkvæmd ef sýnt er fram á að verulega breyttar aðstæður hafi skapast frá því að endanleg ákvörðun var tekin.

 

 

Úrskurðarorð:

Ákvörðun Útlendingastofnunar er staðfest.

 

The decision of the Directorate of Immigration is affirmed.

 

 

 

Valgerður María Sigurðardóttir                                                 Vera Dögg Guðmundsdóttir