Úrskurður nr. 211/2025

Hinn 3. mars 2025 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 211/2025

í stjórnsýslumáli nr. KNU24080064-5

Kæra [...]

og [...]

á ákvörðun Útlendingastofnunar

I. Kröfur, kærufrestir og kæruheimild

Hinn 8. ágúst 2024 kærðu [...], fd. [...], og [...] (K), fd. [...] ríkisborgarar Indlands (hér eftir kærendur), ákvarðanir Útlendingastofnunar, dags. 7. ágúst 2024, um að synja þeim um vegabréfsáritun til Íslands.

Af kæru má ráða að kærendur krefjist þess að ákvörðun Útlendingastofnunar verði felld úr gildi og fallist verði á beiðni þeirra um vegabréfsáritun til Íslands.

Fyrrgreind ákvörðun er kærð á grundvelli 7. gr. laga um útlendinga og barst kæran fyrir lok kærufrests.

Lagagrundvöllur

Í máli þessu gilda einkum ákvæði laga um útlendinga nr. 80/2016, reglugerð um útlendinga nr. 540/2017, ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37/1993, reglugerð um vegabréfsáritanir nr. 795/2022, Schengen-samningurinn og verklagsreglur þess samnings.

II. Málsatvik og málsmeðferð

Með umsókn, dags. 26. júlí 2024 óskuðu kærendur eftir vegabréfsáritun til Íslands og Schengen-svæðisins fyrir sextán daga dvöl frá 7. til 22. september 2024. Umsóknir kærenda voru lagðar fram í Bandaríkjunum. Umsóknum kærenda var synjað með ákvörðunum Útlendingastofnunar, dags. 7. ágúst 2024. Hinn 8. ágúst 2024 bárust kærunefnd samhljóða kærur frá kærendum.

III. Málsástæður og rök kæranda

Kærendur kváðust telja að umsóknum þeirra hafi verið hafnað á grundvelli misskilnings. Tilgreind skjöl, Advance Parole (AP) og Employment Authorization Document (EAD) sem þau hafi lagt fram væru gild skjöl sem gæfu til kynna búsetu í Bandaríkjunum. AP skjalið heimilaði ferðalög og endurkomu til Bandaríkjanna í kjölfar ferðalaga erlendis. Kærendur vísuðu til vefsíðu bandarísku ríkisborgara- og útlendingaþjónustunnar (U.S. Citizenship and Immigration Services (USCIS)) um nánari útskýringar. Þá hafi kærendur fengið útgefnar Schengen vegabréfsáritanir í þrígang, einu sinni til Grikklands og tvisvar til Frakklands, og komist aftur inn til Bandaríkjanna að loknum þeim ferðum.

Kærendur lögðu ekki fram ný gögn á kærustigi.

IV. Niðurstaða kærunefndar útlendingamála

Samkvæmt 1. mgr. 20. gr. laga um útlendinga þurfa útlendingar að hafa vegabréfsáritun til að koma hingað til lands, nema annað sé ákveðið í reglum sem ráðherra setur. Í reglugerð um vegabréfsáritanir er kveðið á um verklagsreglur og skilyrði fyrir útgáfu vegabréfsáritana af Íslands hálfu til gegnumferðar um eða fyrirhugaðrar dvalar, einnar eða fleiri, á yfirráðasvæði Schengen-samstarfsins í allt að 90 daga á hverju 180 daga tímabili, sem og heimild Útlendingastofnunar til útgáfu vegabréfsáritana til lengri dvalar á Íslandi á grundvelli dvalar- og/eða atvinnuleyfis, sbr. 1. gr. Ríkisborgarar Indlands þurfa vegabréfsáritun til Íslands, sbr. viðauka 8 við reglugerð um vegabréfsáritanir. Í 6. mgr. 20. gr. laga um útlendinga koma fram skilyrði til útgáfu vegabréfsáritunar og í 33. gr. reglugerðar um vegabréfsáritanir er tilgreint hvenær synja skuli um vegabréfsáritun. Heimilt er samkvæmt fyrrgreindri 6. mgr. 20. gr. að veita útlendingi vegabréfsáritun sem gildir á öllu Schengen-svæðinu ef grunnskilyrðum a - h liða sömu greinar er fullnægt.

Samkvæmt 7. mgr. 20. gr. laga um útlendinga skal vegabréfsáritun ekki veitt ef ástæða er til að vefengja uppgefinn tilgang ferðar útlendings hingað til lands eða réttmæti upplýsinga sem hann hefur veitt. Er þessi regla áréttuð í 8. mgr. ákvæðisins en þar kemur fram að við mat á umsókn um vegabréfsáritun skuli auk þjóðernis taka tillit til félagslegrar stöðu og hættu á að útlendingur dvelji lengur á Schengen-svæðinu en honum er heimilt. Með aðild að Schengen-samstarfinu tókust íslensk stjórnvöld á hendur skyldu til að fylgja samræmdum reglum um útgáfu vegabréfsáritana. Hafa stjórnvöld sem annast afgreiðslu umsókna um vegabréfsáritanir mótað tilteknar verklagsreglur til að styðjast við, byggðar á efnisreglum Schengen-samningsins. Í athugasemdum með frumvarpi til laga um útlendinga kemur fram að við mat á einstökum atriðum sé nauðsynlegt að taka tillit til reynslu og framkvæmdar annarra Schengen-ríkja. Leiði það af eðli samstarfsins að mikilvægt sé að samræmis sé gætt á þessu sviði svo sömu skilyrði gildi um vegabréfsáritanir á Schengen-svæðinu.

Samkvæmt 33. gr. reglugerðar um vegabréfsáritanir skal með fyrirvara um 1. mgr. 25. gr. reglugerðarinnar synjað um vegabréfsáritun í þeim tilvikum sem tilgreind eru í a. og b. lið 1. mgr. 33. gr.

Synjunarform Útlendingastofnunar er staðlað form sem öll þátttökuríki Schengen-samstarfsins notast við, sbr. viðauka 6 við reglugerð um vegabréfsáritanir. Í forminu er hægt að merkja við reiti á bilinu 1-17, þ.e. ástæður þess að umsóknum sé synjað. Í ákvörðunum í málum kærenda er merkt í reit 2, þ.e. að ekki voru færð rök fyrir tilgangi og skilyrðum fyrirhugaðrar dvalar. Ákvörðuninni fylgdu viðbótarathugasemdir, þar sem fram kemur að kærendur séu ekki með gilda heimild til búsetu í Bandaríkjunum í a.m.k. þrjá mánuði umfram áætlaðan dvalardag innan Schengen-svæðisins, sbr. skilyrði ákvörðunar framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins nr. 2013/1725 frá 26. mars 2013, um lista fylgiskjala sem leggja skal fram með umsókn um vegabréfsáritun, m.a. í Bandaríkjunum.

Með vísan til 21. gr. stjórnsýslulaga var kærendum jafnframt leiðbeint um að þau gætu óskað eftir skriflegum rökstuðningi innan 14 daga frá tilkynningu ákvörðunar. Samkvæmt gögnum málsins liggur ekki fyrir skriflegur rökstuðningur vegna ákvörðunar í máli kæranda.

Meðferð umsóknar kærenda fór fram hjá utanríkisþjónustunni, sbr. 10. mgr. 20. gr. laga um útlendinga. Þyki skilyrði ekki fyrir hendi til útgáfu áritunar er mál lagt fyrir Útlendingastofnun til ákvörðunar.

Heimilt er að veita útlendingi vegabréfsáritun sem gildir á öllu Schengen-svæðinu ef m.a. skilyrðum í b-lið 6. mgr. 20. gr. laga um útlendinga er fullnægt, þ.e. að útlendingur hafi heimild til að ferðast til baka til heimalandsins eða annars ríkis sem gildi a.m.k. þrjá mánuði fram yfir gildistíma áritunarinnar. Í 8. mgr. 20. gr. laga um útlendinga segir m.a. að ráðherra setji reglur um vegabréfsáritanir, þar á meðal um skilyrði fyrir því að veita þær og að heimilt sé að taka tillit til reynslu og framkvæmdar annarra Schengen-ríkja við mat á umsókn um vegabréfsáritun. Í 21. gr. reglugerðar um vegabréfsáritanir er kveðið á um könnun á því hvort komuskilyrði umsækjenda séu uppfyllt og áhættumat. Við meðferð umsóknar um samræmda vegabréfsáritun skal samkvæmt 1. mgr. kanna hvort umsækjandi uppfylli skilyrðin fyrir komu, sem sett eru fram í a-, c-, d- og e- lið 1. mgr. 5. gr. reglugerðar nr. 866/2017 um för yfir landamæri, með sérstakri áherslu á mat á því hvort hætta sé á að umsækjandinn muni gerast ólöglegur innflytjandi eða hvort hann teljist ógnun við öryggi aðildarríkjanna og hvort hætta sé á að hann dvelji lengur á yfirráðasvæði aðildarríkjanna en honum er heimilt. Þegar kannað er hvort umsækjandi uppfyllir komuskilyrði skal sendiskrifstofan eða miðlæg yfirvöld m.a. sannprófa rök umsækjanda fyrir tilgangi og skilyrðum fyrirhugaðrar dvalar, og að hann hafi nægt fé sér til framfærslu, bæði meðan á fyrirhugaðri dvöl stendur og til þess að snúa aftur til uppruna- eða búsetulands síns eða til gegnumferðar um þriðja ríki, sem víst þykir að honum verði hleypt inn í, eða að hann sé í aðstöðu til að útvega sér slíkt fé á lögmætan hátt, sbr. b-liður 3. mgr. 21. gr.

Kærendur eru ríkisborgarar Indlands og fyrir liggja indversk vegabréf þeirra. Umsóknir þeirra um vegabréfsáritun voru lagðar fram í Bandaríkjunum, hvar þau hafa ekki tilskilda búsetuheimild sbr. neðangreint. Þar sem kærendur hugðust ekki snúa aftur til upprunalands að dvöl á grundvelli vegabréfsáritunar til Íslands lokinni, og með því að leggja umsókn um vegabréfsáritun fram í sendiráði Íslands í Washington D.C., bar þeim að uppfylla skilyrði um framlagningu heimildar til búsetu í Bandaríkjunum í a.m.k. þrjá mánuði umfram áætlaðan komudag til baka frá Schengen-svæðinu, sbr. skilyrði ákvörðunar framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins nr. 2013/1725 frá 26. mars 2013, um lista fylgiskjala sem leggja skal fram með umsókn um vegabréfsáritun, m.a. í Bandaríkjunum. Þau skjöl sem kærendur lögðu fram, og eru meðal gagna málsins, eru ekki meðal þeirra dvalarheimilda sem falla undir gildissvið ákvörðunar framkvæmdastjórnarinnar nr. 2013/1725. Um er að ræða málsgögn sem lágu fyrir við meðferð málsins hjá utanríkisþjónustunni og Útlendingastofnun og hafa stjórnvöld tekið afstöðu til gagnsins. Kærendur hafa ekki bætt úr framangreindum annmarka á kærustigi. Þegar af þeirri ástæðu verður ákvörðun Útlendingastofnunar staðfest.

Að framangreindu virtu er það niðurstaða kærunefndar að ekki hafi verið færð rök fyrir tilgangi og skilyrðum fyrirhugaðrar dvalar, sbr. ii-lið a-liðar 1. mgr. 33. gr. reglugerðar um vegabréfsáritanir. Hafa kærendur ekki sýnt fram á heimild til þess að ferðast til baka til annars ríkis, sbr. b-lið 6. mgr. 20. gr. Samkvæmt framansögðu er hin kærða ákvörðun um að synja kærendum um vegabréfsáritun til landsins staðfest.

Úrskurðarorð:

Ákvörðun Útlendingastofnunar er staðfest.

The decision of the Directorate of Immigration is affirmed.

Fyrir hönd kærunefndar útlendingamála,

Valgerður María Sigurðardóttir, varaformaður