Nr. 357/2025 Úrskurður

 

Hinn 8. maí 2025 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 357/2025

í stjórnsýslumáli nr. KNU25020010

 

Kæra […]

1                    Kröfur, kærufrestir og kæruheimild

Hinn 4. febrúar 2025 barst kærunefnd útlendingamála sjálfkrafa kæra, samkvæmt 3. málsl. 7. gr. laga um útlendinga nr. 80/2016, á ákvörðun Útlendingastofnunar um að taka ekki til efnismeðferðar hér á landi umsókn karlmanns að nafni […], fd. […], ríkisborgari Úkraínu (hér eftir kærandi), um alþjóðlega vernd og vísa honum frá landinu.

Samkvæmt 6. mgr. 8. gr. laga um útlendinga skal nefndin meta að nýju alla þætti kærumáls og getur ýmist staðfest ákvörðun, breytt henni eða hrundið að nokkru eða öllu leyti. Þá getur nefndin einnig vísað máli til meðferðar að nýju til þeirrar stofnunar sem tók hina kærðu ákvörðun. Við meðferð kæru þessarar fer fram endurskoðun á ákvörðun Útlendingastofnunar sem m.a. felur í sér sjálfstætt efnislegt mat á því hvort taka eigi mál kæranda til efnismeðferðar hér á landi á grundvelli 36. gr. laganna. Auk þess fer fram skoðun á því hvort formreglum laga um útlendinga og stjórnsýslulaga nr. 37/1993 hafi verið fullnægt.

Kærandi gerir kröfu um að hin kærða ákvörðun verði felld úr gildi og að umsókn hans verði tekin til efnismeðferðar samkvæmt ákvæðum 36. gr. laga um útlendinga. Til vara er gerð krafa um að kæranda verði veitt dvalarleyfi af mannúðarástæðum, sbr. 74. gr. laganna með vísan til 44. gr. laga um útlendinga.

2                    Málsmeðferð

Kærandi lagði fram umsókn um alþjóðlega vernd á Íslandi 15. janúar 2025. Kærandi lagði fram dvalarleyfisskírteini útgefið af pólskum yfirvöldum með gildistíma til 16. október 2025. Þar sem kærandi er handhafi dvalarleyfis í Póllandi var 16. janúar 2025 beiðni um viðtöku kæranda og umsóknar hans um alþjóðlega vernd beint til yfirvalda í Póllandi, sbr. 1. eða 3. mgr. 12. gr. reglugerðar Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) nr. 604/2013 (hér eftir Dyflinnarreglugerðin). Í svari frá pólskum yfirvöldum, dags. 24. janúar 2025, samþykktu þau viðtöku kæranda á grundvelli 1. mgr. 12. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar þar sem kærandi er handhafi dvalarleyfis þar í landi og var búsettur þar 24. febrúar 2022 er Rússland hóf innrás í Úkraínu. Kærandi kom til viðtals hjá Útlendingastofnun 22. janúar 2025, ásamt löglærðum talsmanni sínum. Útlendingastofnun ákvað 4. febrúar 2025 að taka umsókn kæranda um alþjóðlega vernd hér á landi ekki til efnismeðferðar og að honum skyldi vísað frá landinu. Það var mat stofnunarinnar að 42. gr. laga um útlendinga kæmi ekki í veg fyrir að kærandi yrði sendur til endursendingarríkis. Ákvörðunin var birt fyrir kæranda sama dag og barst kærunefnd greinargerð kæranda 18. febrúar 2025. Frekari gögn og viðbótargreinargerð bárust kærunefnd 7. og 18. mars 2025.

3                    Greinargerð til kærunefndar

Farið hefur verið yfir greinargerð kæranda og mat lagt á öll sjónarmið er þar koma fram. Verða aðeins reifuð hér helstu atriði greinargerðarinnar.

Í greinargerð er vísað til viðtals kæranda hjá Útlendingastofnun auk greinargerðar hans til stofnunarinnar hvað varðar málsatvik.

Í greinargerð er vísað til landaskýrslu og mati Útlendingastofnunar á aðstæðum í Póllandi mótmælt.

Í greinargerð eru færð rök fyrir því að aðstæður kæranda falli ekki undir 1. mgr. 36. gr. laga um útlendinga þar sem skilyrði 12. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar séu ekki uppfyllt. Kærandi hafi flutt til Póllands á árinu 2022, áður en stríð braust út í Úkraínu. Hann hafi ekki sótt um alþjóðlega vernd í endursendingarríki. Kærandi óttist endursendingu þar sem hann hafi átt erfitt uppdráttar í landinu. Kærandi byggir á því að íslensk stjórnvöld hafi ákvörðunarrétt um það hvort umsókn hans verði tekin til efnismeðferðar samkvæmt 17. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar. Kærandi hafi ríkar ástæður fyrir því að vilja ekki vera endursendur til Póllands þar sem hann hafi verið svikinn af fyrrum launagreiðanda auk þess sem hann vilji vera nálægt foreldrum sínum, sem séu búsett hér á landi.

Í greinargerð eru færð rök fyrir því að aðstæður kæranda falli undir 3. mgr. 36. gr. laganna þar sem aðstæður hans og aðbúnaður í Póllandi hafi verið óviðunandi og falli undir framangreint ákvæði. Kærandi hafi verið beittur svikum af fyrrum vinnuveitanda.

Í greinargerð eru færð rök fyrir því að kæranda verði veitt dvalarleyfi af mannúðarástæðum, sbr. 74. gr. laga um útlendinga, sbr. 44. gr. laganna. Kærandi telur sig uppfylla skilyrði um tímabundna vernd á þeim grundvelli en auk þess séu foreldrar hans með dvalarleyfi hér á landi. Í viðbótargreinargerð óskar kærandi eftir fjölskyldusameiningu við eiginkonu sína og börn sem hafi komið hingað til lands eftir dagsetningu ákvörðunar í máli kæranda og hlotið dvalarleyfi. Kærandi lagði fram hjúskaparvottorð og fæðingarvottorð til stuðnings beiðni sinni.

4                    Aðstæður kæranda

Kærandi er karlmaður á […] sem kom einsamall hingað til lands og lagði fram umsókn um alþjóðlega vernd 15. janúar 2025. Eiginkona hans og börn lögðu fram umsóknir um alþjóðlega vernd 7. mars 2025 og hlutu samdægurs dvalarleyfi af mannúðarástæðum samkvæmt 74. gr. laga um útlendinga, sbr. 44. gr. laganna. Kærandi greindi frá því að eiga foreldra sem séu með tímabundna vernd hér á landi. Kærandi er handhafi dvalarleyfis í Póllandi með gildistíma til 16. október 2025 og þar var hann búsettur 24. febrúar 2022 er Rússland hóf innrás í Úkraínu. Hann kvaðst hafa yfirgefið heimaríki í janúar 2022 og dvalið í þrjú ár í Póllandi. Kærandi hafi ekki lagt fram umsókn um alþjóðlega vernd þar í landi og þekki ekki til móttökukerfisins fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd. Kærandi greindi frá því að hafa verið svikinn um launagreiðslur af atvinnuveitanda sínum í endursendingarríki. Kærandi greindi frá því að vera við góða heilsu.

5                    Niðurstaða kærunefndar útlendingamála

Kærandi lagði fram umsókn um alþjóðlega vernd hér á landi 15. janúar 2025 og hlaut umsókn hans málsmeðferð samkvæmt ákvæðum Dyflinnarreglugerðarinnar, sbr. c-lið 1. mgr. 36. gr. laga um útlendinga, þar sem kærandi er handhafi dvalarleyfis í Póllandi. Útlendingastofnun tók ákvörðun um að synja umsókn hans um efnismeðferð 4. febrúar 2025 og kærandi skyldi endursendur til Póllands. Eiginkona kæranda og börn komu hingað til lands og lögðu fram umsóknir um alþjóðlega vernd 7. mars 2025 og hlutu samdægurs dvalarleyfi af mannúðarástæðum samkvæmt 44. gr. laga um útlendinga, sbr. 74. gr. laganna. Framangreindar upplýsingar bárust á kærustigi málsins.

Samkvæmt 10. gr. stjórnsýslulaga skal stjórnvald sjá til þess að mál sé nægjanlega upplýst áður en ákvörðun er tekin í því og afla í því skyni nauðsynlegra gagna og upplýsinga. Þá mælir 2. mgr. 23. gr. laga um útlendinga fyrir um að Útlendingastofnun skuli afla nauðsynlegra og aðgengilegra upplýsinga við meðferð mála. Mál telst nægilega rannsakað þegar þeirra upplýsinga hefur verið aflað sem nauðsynlegar eru til þess að hægt sé að taka efnislega rétta ákvörðun í því. Kröfur til rannsóknar í hverju máli ráðast af lagagrundvelli málsins og einstaklingsbundnum aðstæðum umsækjanda, þ.m.t. þeim málsástæðum sem hann ber fyrir sig.

Í ljósi framkominna upplýsinga um að eiginkona kæranda og börn hans njóta dvalarleyfis hér á landi samkvæmt 44. gr. laga um útlendinga ber að taka afstöðu til þess hvort ákvæði 9. eða 10. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar geti átt við um mál kæranda og honum gefinn kostur á að koma sjónarmiðum sínum hvað þetta atriði varðar á framfæri við Útlendingastofnun. Ekki verður tekin afstaða til ákvæðanna á kærustigi að svo stöddu. Með hliðsjón af meginreglunni um einingu fjölskyldunnar og framkominna upplýsinga er óhjákvæmilegt að fella úr gildi ákvörðun Útlendingastofnunar í máli kæranda af framangreindum sökum.

Með vísan til framangreinds eru hin kærða ákvörðun felld úr gildi og lagt fyrir Útlendingastofnun að taka umsókn kæranda um alþjóðlega vernd til nýrrar meðferðar. Í ljósi framangreindrar niðurstöðu er ekki tilefni til umfjöllunar um aðrar málsástæður kæranda.

 

Úrskurðarorð:

 

Ákvörðun Útlendingastofnunar er felld úr gildi. Lagt er fyrir Útlendingastofnun að taka mál kæranda til meðferðar á ný.

 

The decision of the Directorate of Immigration is vacated. The Directorate is instructed to re examine the case.

 

 

 

Þorsteinn Gunnarsson                                                  Vera Dögg Guðmundsdóttir