Úrskurður nr. 490/2025

Hinn 11. júní 2025 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 490/2025

í stjórnsýslumáli nr. KNU25050084

Beiðni um endurupptöku í máli [...]

I. Málsatvik

Með úrskurði kærunefndar útlendingamála nr. 813/2024, dags. 16. ágúst 2024, staðfesti nefndin ákvarðanir Útlendingastofnunar, dags. 1. desember 2023, um að synja [...], fd. [...], ríkisborgara Venesúela (hér eftir kærandi) og barni hennar, [...], fd. [...], ríkisborgara Venesúela (hér eftir A), um alþjóðlega vernd á Íslandi ásamt því að synja þeim um dvalarleyfi á grundvelli 74. gr. laga um útlendinga nr. 80/2016. Úrskurður kærunefndar var birtur fyrir kæranda 16. ágúst 2024 og 3. október 2024 barst kærunefnd beiðni kæranda um endurtekna umsókn sem var vísað frá með úrskurði nefndarinnar nr. 21/2025, dags. 9. janúar 2025.

Hinn 24. maí 2025 barst kærunefnd beiðni kæranda um endurupptöku máls hennar eingöngu er varðar tveggja ára endurkomubann sem lagt hafi verið á hana með ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 1. desember 2023, og staðfest var með úrskurði kærunefndar nr. 813/2024, dags. 16. ágúst 2024.

Kærandi byggir beiðni um endurupptöku á 24. gr. stjórnsýslulaga, nr. 37/1993.

II. Málsástæður og rök kæranda

Kærandi byggir beiðni sína um endurupptöku ákvörðunar um endurkomubann á þeim forsendum að aðstæður hennar hafi breyst verulega frá uppkvaðningu úrskurðar kærunefndar nr. 813/2024, dags. 16. ágúst 2024. Kærandi hafi kynnst eiginmanni sínum, sem sé íslenskur ríkisborgari, árið 2023 og þau hafið sambúð um miðbik árs 2024. Hinn [...] hafi þau gengið í hjúskap og eiginmaður kæranda gengið A alfarið í föðurstað.

Í beiðni kæranda kemur fram að samkvæmt 4. mgr. 35. gr. a laga um útlendinga gildi ákvæði 24. gr. stjórnsýslulaga ekki um ákvarðanir í málum er varða alþjóðlega vernd. Hins vegar sé það mat kæranda að ljóst sé af uppbyggingu téðrar 35. gr. a í heild, ásamt lögskýringargögnum, að þar sé aðeins átt við ákvörðunina sjálfa um veitingu eða synjun dvalarleyfis á grundvelli alþjóðlegrar verndar eða mannúðarsjónarmiða, þar eð að beiðni um endurskoðun á slíkri ákvörðun sé vísað í farveg fyrir endurteknar umsóknir. Þar sem kærandi beiðist ekki endurskoðunar á niðurstöðu stjórnvalda varðandi umsókn sína, heldur um framangreint endurkomubann eingöngu, verði mál hennar vart skoðað sem endurtekin umsókn og megi því telja að 24. gr. stjórnsýslulaga geti átt við.

III. Niðurstaða kærunefndar útlendingamála

Eins og áður hefur komið fram kvað kærunefnd upp úrskurð í máli kæranda 16. ágúst 2024. Með úrskurðinum var komist að þeirri niðurstöðu að kærandi og barn hennar uppfylltu ekki skilyrði 1. og 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga og ættu því ekki rétt á alþjóðlegri vernd hér á landi, sbr. 40. gr. laga um útlendinga. Þá var það mat kærunefndar að aðstæður kæranda og barns hennar væru ekki með þeim hætti að veita bæri þeim dvalarleyfi á grundelli 74. gr. laga um útlendinga. Kærunefnd taldi, með vísan til umfjöllunar í úrskurði nefndarinnar um aðstæður í heimaríki kæranda, að ákvæði 42. gr. laga um útlendinga stæði ekki í vegi fyrir endursendingu hennar og barns hennar þangað. Kærunefnd staðfesti þá jafnframt ákvörðun um að brottvísa kæranda og ákvarða henni endurkomubann til landsins í tvö ár yfirgæfi hún ekki landið innan uppgefins frests. Af gögnum sem kærunefnd hefur aflað eru kærandi og barn hennar enn stödd hér á landi og hefur kærandi því ekki yfirgefið landið innan þess frests sem henni var veittur. Mun endurkomubann hennar því hefjast þann dag sem hún yfirgefur landið.

Kærandi byggir beiðni sína um endurupptöku á því að ákvörðun um endurkomubann falli utan gildissviðs ákvæðis 1. mgr. 35. gr. a laga um útlendinga. Ákvæðið hvelfist í kringum efnislega úrlausn um alþjóðlega vernd og kröfur umsækjenda samkvæmt 1. og 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga. Kærandi telur ákvæði 4. mgr. 35. gr. a laga um útlendinga ekki standa því í vegi að ákvörðun um endurkomubann megi sæta endurupptöku samkvæmt 24. gr. stjórnsýslulaga.

Í 4. mgr. 35. gr. a laga um útlendinga segir að ákvæði 24. gr. stjórnsýslulaga um endurupptöku gilda ekki um ákvarðanir í málum er varða alþjóðlega vernd. Í 3. mgr. 43. gr. reglugerðar um útlendinga nr. 540/2017 kemur fram að verði umsækjanda um alþjóðlega vernd ekki veitt dvalarleyfi skuli Útlendingastofnun taka ákvörðun um frávísun eða brottvísun eftir ákvæðum laga um útlendinga og að útlendingur sem sótt hafi um alþjóðlega vernd teljist hafa áform um að dveljast á landinu lengur en 90 daga. Í 2. mgr. 98. gr. laga um útlendinga felst skylda stjórnvalda til að vísa útlendingi brott frá landinu hafi hann ekki heimild til dvalar eða þegar ákvörðun hefur verið tekin sem bindur endi á heimild hans til dvalar í landinu. Í 2. mgr. 101. gr. kemur svo fram að ákvörðun um brottvísun feli í sér bann við komu til landsins síðar. Er því ljóst að ákvörðun um brottvísun og endurkomubann í tilviki kæranda var hluti af ákvörðun um að synja umsókn hennar um alþjóðlega vernd og verður ekki aðskilin henni. Í 3. mgr. 35. gr. a er sérstaklega fjallað um heimild stjórnvalds til þess að fresta réttaráhrifum fyrri ákvörðunar berist slík beiðni og brýn nauðsyn er til. Hafi vilji löggjafans ekki staðið til þess að ákvæði 35. gr. a laga um útlendinga tæki til ákvörðunar um brottvísun og endurkomubann væri ekki ástæða til þess að hafa sérstaka heimild til frestunar réttaráhrifa þar sem réttaráhrif synjunar á umsókn um alþjóðlega vernd eru fyrst og fremst þau að umsækjanda er brottvísað og ákveðið endurkomubann. Tekur því ákvæði 35. gr. a laga um útlendinga jafnt til þess hluta ákvörðunar stjórnvalda að synja umsóknum um alþjóðlega vernd sem og að ákvarða brottvísun og endurkomubann á þeim grundvelli að umsækjandi hafi ekki heimild til dvalar hér á landi enda vandséð hvernig annað uppfylli skilvirknissjónarmið löggjafans með setningu ákvæðisins. Þá kemur fram í 3. mgr. 101. gr. laga um útlendinga að einstaklingur geti óskað eftir endurskoðun endurkomubanns og heimilt sé að fella það úr gildi hafi aðstæður breyst frá því ákvörðun um brottvísun var tekin.

Í ljósi framangreinds er ljóst að beiðni um endurtekna umsókn á grundvelli 35. gr. a laga um útlendinga nær til allra þátta umsóknar um alþjóðlega vernd, þ.m.t. talið endurkomubanns. Er kröfu kæranda um endurupptöku endurkomubanns á grundvelli 24. gr. stjórnsýslulaga því vísað frá.

Úrskurðarorð:

Kröfu kæranda er vísað frá.

The appellant’s request is dismissed.

F.h. kærunefndar útlendingamála,

Vera Dögg Guðmundsdóttir