Mál nr. 176/2025-Úrskurður

 

Úrskurðarnefnd velferðarmála

Mál nr. 176/2025

Fimmtudaginn 26. júní 2025.

A

gegn

Vinnumálastofnun

Ú R S K U R Ð U R

Mál þetta úrskurða Hólmfríður Birna Guðmundsdóttir lögfræðingur, Agnar Bragi Bragason lögfræðingur og Arnar Kristinsson lögfræðingur.

Með kæru, dags. 19. mars 2025, kærði A, til úrskurðarnefndar velferðarmála ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 14. mars 2025, um að setja greiðslur atvinnuleysisbóta til hans á bið.

I.  Málsatvik og málsmeðferð

Kærandi sótti um greiðslur atvinnuleysisbóta hjá Vinnumálastofnun 16. febrúar 2025. Með bréfi Vinnumálastofnunar, dags. 14. mars 2025, var kæranda tilkynnt að umsókn hans hefði verið samþykkt en með vísan til þess að hann ætti ótekinn biðtíma frá fyrri umsókn yrðu bætur ekki greiddar fyrr en sá tími væri liðinn.

Kæra barst úrskurðarnefnd velferðarmála 19. mars 2025. Með bréfi, dags. 20. mars 2025, óskaði úrskurðarnefndin eftir greinargerð Vinnumálastofnunar ásamt gögnum málsins. Greinargerð Vinnumálastofnunar barst 9. apríl 2025 og var hún kynnt kæranda með bréfi úrskurðarnefndar, dagsettu sama dag. Athugasemdir bárust ekki.

II.  Sjónarmið kæranda

Kærandi greinir frá því að hafa í september 2024, á meðan hann hafi verið skráður atvinnulaus, farið til læknis vegna bráðra verkja í handlegg og öxlum. Eftir nokkrar rannsóknir hafi hann verið sendur í sjúkraþjálfun í endurhæfingu. Þar sem nokkurra mánaða bið hafi verið hjá sjúkraþjálfara á B hafi kærandi farið til heimalands síns, C, þar sem hann hafi strax komist að hjá sjúkraþjálfara.

Kærandi hafi tilkynnt Vinnumálastofnun um það sem hefði gerst og stofnunin hafi gert athugasemdir. Þann 11. október 2024 hafi kæranda verið tilkynnt að hann hefði brotið reglur Vinnumálastofnunar og að hann þyrfti að sæta tveggja mánaða biðtíma eftir atvinnuleysisbótum. Kærandi hafi mætt á þjónustuskrifstofu Vinnumálastofnunar og útskýrt málið, ásamt því að hafa sent stofnuninni tölvupóst.

Kærandi hafi sótt um atvinnuleysisbætur að nýju og umsókn hans hafi verið samþykkt. Honum hafi hins vegar verið tilkynnt að hann ætti ótekinn biðtíma og bætur yrðu ekki greiddar fyrr en sá tími væri liðinn. Þegar kærandi hafi mætt á þjónustuskrifstofu Vinnumálastofnunar í október 2024 hafi honum verið tjáð að umræddur biðtími væri frá 11. október til 11. desember 2024. Í bréfi Vinnumálastofnunar, dags. 14. mars 2025, hafi hins vegar komið fram að biðtíminn væri frá 16. febrúar til 16. apríl 2025. Það sé ekki í samræmi við þær upplýsingar sem kærandi hafi fengið í október 2024.

Kærandi sé ósammála ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 16. febrúar 2025, og telji að biðtíminn hafi þegar verið liðinn í lok árs 2024. Hann óski því eftir að fá greiðslur atvinnuleysisbóta frá og með 16. febrúar 2025.

III.  Sjónarmið Vinnumálastofnunar

Í greinargerð Vinnumálastofnunar kemur fram að upphaf málsins megi rekja til þess að þann 11. október 2024 hafi kæranda verið gert að sæta viðurlögum í tvo mánuði sökum ótilkynntrar ferðar erlendis. Kærandi hafi verið boðaður í viðtal við ráðgjafa Vinnumálastofnunar þann 27. september 2024 en ekki mætt. Í kjölfar boðunar hafi komið í ljós að kærandi hafi verið staddur erlendis. Ákvörðun hafi verið tekin á grundvelli 1. mgr. 59. gr. laga um atvinnuleysistryggingar.

Þann 11. október 2024 hafi greiðslur atvinnuleysisbóta til kæranda svo verið stöðvaðar sökum þess að hann væri staddur erlendis og ekki hafi verið ljóst hvort og þá hvenær hann myndi koma aftur til Íslands. Umsókn kæranda hafi verið afskráð í kjölfarið. Kærandi hafi samdægurs sótt um greiðslu atvinnuleysisbóta að nýju með umsókn til Vinnumálastofnunar.

Með erindi, dags. 14. mars 2025, hafi kæranda verið tilkynnt að umsókn hans hefði verið samþykkt en með vísan til ótekins biðtíma kæranda, sem honum hafi verið gert að sæta með ákvörðun stofnunarinnar, dags. 11. október 2024, yrðu bætur til hans hins vegar ekki greiddar fyrr en að tveimur mánuðum liðnum.

Ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 14. mars 2025, hafi verið kærð til úrskurðarnefndar velferðarmála þann 19. mars 2025.

Í kæru greini kærandi frá því að hann hafi neyðst til að fara erlendis í september 2024 til heimalands síns til að leita læknisaðstoðar. Þá haldi kærandi því fram að honum hafi verið veittar rangar upplýsingar af hálfu Vinnumálastofnunar. Hann hafi haldið að tveggja mánaða biðtími myndi telja frá 11. október til 11. desember 2025. Kærandi fari fram á að fá greiðslur atvinnuleysisbóta frá og með 16. febrúar 2025.

Lög nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar gildi um atvinnuleysistryggingar launamanna eða sjálfstætt starfandi einstaklinga á innlendum vinnumarkaði þegar þeir verði atvinnulausir, sbr. 1. gr. laganna.

Mál þetta varði ákvörðun Vinnumálastofnunar um biðtíma frá 11. október 2024. Kærufrestur vegna þeirrar ákvörðunar hafi því verið liðinn þegar kæra hafi borist nefndinni, sbr. 5. gr. laga nr. 85/2015 um úrskurðarnefnd velferðarmála. Eftir standi þó ákvörðun stofnunarinnar um að kærandi skuli sæta eftirstöðvum viðurlaga þegar hann hafi sótt um greiðslu atvinnuleysisbóta að nýju þann 16. febrúar 2025.

Eins og rakið hafi verið hér að framan hafi kæranda með ákvörðun stofnunarinnar, dags. 11. október 2024, verið gert að sæta viðurlögum í tvo mánuði á grundvelli 1. mgr. 59. gr. laga um atvinnuleysistryggingar sökum þess að hann hefði farið erlendis án þess að tilkynna um ferð sína. Kærandi hafi sama dag og ákvörðun hafi verið tekin verið afskráður í kerfum stofnunarinnar sökum þess að hann væri staddur erlendis.

Samkvæmt 2. mgr. 59. gr. laga um atvinnuleysistryggingar skuli hinn tryggði uppfylla skilyrði laganna á viðurlagatímanum. Biðtími eftir greiðslum atvinnuleysistrygginga haldi því einungis áfram að líða á meðan viðkomandi atvinnuleitandi sé skráður atvinnulaus og í virkri atvinnuleit. Á meðan kærandi hafi verið afskráður og staddur erlendis hafi biðtími hans því ekki haldið áfram að líða.

Þá komi til skoðunar hvort kærandi uppfylli skilyrði 3. mgr. 59. gr. laganna fyrir því að biðtími sé felldur niður vegna starfa hans á viðurlagatíma. Í ákvæðinu segi:

„Taki hinn tryggði starfi sem ekki er hluti af vinnumarkaðsaðgerðum meðan á viðurlagatíma skv. 1. mgr. stendur falla viðurlögin niður eftir að hinn tryggði hefur starfað í a.m.k. hálfan mánuð áður en hann sækir aftur um atvinnuleysisbætur enda hafi hann sagt starfinu lausu eða misst það af gildum ástæðum. Vari starfið í skemmri tíma, hann hefur sagt starfi sínu lausu án gildra ástæðna eða misst það af ástæðum sem hann á sjálfur sök á heldur viðurlagatíminn áfram að líða þegar hinn tryggði sækir aftur um atvinnuleysisbætur, sbr. einnig 61. gr.“

Gögn máls kæranda beri með sér að kærandi hafi verið erlendis í heimalandi sínu að leita sér læknisaðstoðar frá september 2024 til 16. febrúar 2025. Engar upplýsingar eða gögn í máli þessu bendi til þess að kærandi hafi tekið að sér vinnu á viðurlagatíma. Kærandi hafi því ekki unnið af sér biðtíma sem honum hafi verið gert að sæta með ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 11. október 2024. Kæranda hafi því borið að sæta eftirstöðvum viðurlaga þegar hann hafi sótt um greiðslu atvinnuleysisbóta með umsókn, dags. 16. febrúar 2025.

Með vísan til alls framangreinds sé það niðurstaða Vinnumálastofnunar að rétt hafi verið staðið að ákvörðun í máli kæranda og að eftirstöðvar biðtíma hans skuli halda áfram að líða frá síðasta umsóknardegi kæranda, dags. 16. febrúar 2025.

 

IV.  Niðurstaða

Kærð er ákvörðun Vinnumálastofnunar um að setja greiðslur atvinnuleysisbóta til kæranda á bið.

Með ákvörðun Vinnumálastofnunar frá 11. október 2024 var réttur kæranda til atvinnuleysisbóta felldur niður í tvo mánuði frá og með þeim degi á grundvelli 1. mgr. 59. gr. laga nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar þar sem hann tilkynnti stofnuninni ekki um ferð sína erlendis. Kærandi var afskráður af atvinnuleysisskrá 11. október 2024 þar sem hann var staddur erlendis. Kærandi var því ekki búinn að taka út viðurlagatímann við afskráninguna.

Kærandi sótti á ný um atvinnuleysisbætur hjá Vinnumálastofnun 16. febrúar 2025. Umsókn kæranda var samþykkt 14. mars 2025 en tekið var fram að bætur yrðu ekki greiddar fyrr en ótekinn biðtími frá fyrri umsókn væri liðinn.

Í 3. mgr. 59. gr. laga nr. 54/2006 kemur fram að taki hinn tryggði starfi sem sé ekki hluti af vinnumarkaðsaðgerðum meðan á viðurlagatíma samkvæmt 1. mgr. standi falli viðurlögin niður eftir að hinn tryggði hafi starfað í að minnsta kosti hálfan mánuð áður en hann sæki aftur um atvinnuleysisbætur, enda hafi hann sagt starfinu lausu eða misst það af gildum ástæðum. Þá segir í 3. mgr. að ef starfið vari í skemmri tíma, hann hafi sagt starfi sínu lausu án gildra ástæðna eða misst það af ástæðum sem hann eigi sjálfur sök á haldi viðurlagatíminn áfram að líða þegar hinn tryggði sæki aftur um atvinnuleysisbætur.

Fyrir liggur að kærandi var ekki í starfi á tímabilinu 11. október 2024 til 16. febrúar 2025. Skilyrði 3. mgr. 59. gr. laga nr. 54/2006 til niðurfellingar viðurlaga frá 11. október 2024 var því ekki uppfyllt og hélt þá allur ótekinn biðtími vegna eldri viðurlaga áfram að líða þegar kærandi skráði sig atvinnulausan að nýju 16. febrúar 2025. Ákvörðun Vinnumálastofnunar um að setja greiðslur atvinnuleysisbóta til kæranda á bið er því staðfest.

 

 

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 14. mars 2025, um að setja greiðslur atvinnuleysisbóta til A, á bið, er staðfest.

F.h. úrskurðarnefndar velferðarmála

Hólmfríður Birna Guðmundsdóttir