Mál nr. 118/025-Beiðni um endurupptöku

 

Úrskurðarnefnd velferðarmála

Beiðni um endurupptöku máls nr. 118/2025

Miðvikudaginn 9. júlí 2025

A

gegn

Vinnumálastofnun

Ú R S K U R Ð U R

Mál þetta úrskurða Hólmfríður Birna Guðmundsdóttir lögfræðingur, Agnar Bragi Bragason lögfræðingur og Arnar Kristinsson lögfræðingur.

Með erindi, dags. 15. maí 2025, óskaði A, eftir endurupptöku úrskurðar úrskurðarnefndar velferðarmála í máli nr. 118/2025 þar sem kæru á ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 3. janúar 2023, um að innheimta ofgreiddar atvinnuleysisbætur, var vísað frá.

I.  Málsatvik og málsmeðferð

Með ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 3. janúar 2023, var kæranda tilkynnt um skuld við stofnunina að fjárhæð 74.439 kr.

Kærandi lagði fram kæru hjá úrskurðarnefnd velferðarmála 24. febrúar 2025 vegna þeirrar ákvörðunar. Að lokinni gagnaöflun úrskurðaði nefndin í málinu 3. apríl 2025. Með úrskurðinum var kærunni vísað frá úrskurðarnefnd velferðarmála á þeirri forsendu að kærufrestur væri liðinn, sbr. 2. mgr. 28. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993.

II.  Sjónarmið kæranda

Kærandi tekur fram að krafa hans um endurupptöku byggi á því að ný og verulega mikilvæg gögn hafi komið fram í tengdu máli kæranda hjá úrskurðarnefndinni nr. 219/2025 sem hafi ekki legið fyrir þegar málið hafi upphaflega verið til meðferðar. Þá hafi málsmeðferð Vinnumálastofnunar verið haldin verulegum ágöllum sem hafi leitt til þess að réttur kæranda til andmæla og rökstuðnings hafi verið fyrir borð borinn.

Í máli nr. 219/2025 hafi Vinnumálastofnun í fyrsta sinn lagt fram formlega greinargerð þar sem fram komi að skuld kæranda vegna meintrar ofgreiðslu sé byggð á tilteknu mati á réttindatímabili í nóvember 2022, útreikningur hafi farið fram með skírskotun til veikinda og afskráningar úr atvinnuleysisskrá og að ákvörðun um skuldina hafi falist í greiðsluseðli, dags. 3. janúar 2023, án þess að sérstakt skjal hafi verið birt eða rökstuðningur veittur á þeim tíma. Þetta sé í fyrsta sinn sem Vinnumálastofnun skýri tilurð skuldarinnar með beinum hætti. Engin slík greinargerð eða afstaða hafi legið fyrir við upphaflega meðferð málsins.

Málefni kæranda hafi verið meðhöndluð af Vinnumálastofnun með þeim hætti að skuldin hafi ekki verið tilkynnt með formlegri stjórnvaldsákvörðun, sbr. 20. gr. stjórnsýslulaga, enginn rökstuðningur hafi verið veittur með ákvörðun eða innan frests, kæruheimild hafi hvergi verið tilgreind og skuldinni hafi verið skuldajafnað og síðar send til innheimtu án þess að kæranda væri gefið færi á að andmæla með fullnægjandi hætti. Þetta brjóti gegn andmælarétti kæranda, sbr. 13. gr. stjórnsýslulaga, jafnræðisreglu og rétti til réttlátrar málsmeðferðar.

Í samskiptum kæranda við Vinnumálastofnun sem stofnunin hafi lagt fram í máli 219/2025 komi skýrt fram að kærandi hafi gert kröfu um greiðslu vaxta samkvæmt 35. gr. laga nr. 54/2006 vegna seinkaðra bótagreiðslna í desember 2022 og janúar 2023. Engin viðbrögð hafi borist við þeirri kröfu, hvorki afgreiðsla né synjun með rökstuðningi. Um sé að ræða lögbundna skyldu sem stofnunin hafi hunsað. Hegðun stofnunarinnar sýni að málið hafi aldrei verið meðhöndlað með fullnægjandi hætti sem styrki rétt kæranda til endurupptöku.

Kærandi telji að öll skilyrði fyrir endurupptöku séu uppfyllt þar sem ný og verulega mikilvæg gögn hafi komið fram í tengdu máli, málsmeðferð Vinnumálastofnunar hafi verið haldin verulegum ágöllum, kærandi hafi hvorki haft aðgang að rökstuðningi né tækifæri til að nýta kæruheimild að fullu og komið hafi til réttaráhrifa án formlegrar ákvörðunar.

Kærandi fari því fram á að úrskurðarnefndin taki málið til endurupptöku og endurskoði niðurstöðu sína í ljósi nýrra gagna og ólögmætrar málsmeðferðar.

III.  Niðurstaða

Óskað er eftir endurupptöku á úrskurði úrskurðarnefndar velferðarmála, dags. 3. apríl 2025. Með úrskurðinum var ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 3. janúar 2023, um að innheimta ofgreiddar atvinnuleysisbætur til kæranda vísað frá þar sem kærufrestur var liðinn, sbr. 2. mgr. 28. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993.

Samkvæmt 1. mgr. 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 á aðili máls rétt á því að mál sé tekið til meðferðar á ný ef ákvörðun stjórnvalds hefur byggst á ófullnægjandi eða röngum upplýsingum um málsatvik eða íþyngjandi ákvörðun um boð eða bann hefur byggst á atvikum sem breyst hafa verulega frá því að ákvörðun var tekin. Aðili máls getur einnig átt rétt á endurupptöku máls á grundvelli annarra ólögfestra reglna stjórnsýsluréttar, til að mynda ef ákvörðun stjórnvalds hefur byggst á röngum lagagrundvelli, rangri túlkun lagaákvæða eða röngu mati.

Í beiðni kæranda um endurupptöku kemur meðal annars fram að ný og verulega mikilvæg gögn hafi komið fram í öðru og tengdu máli kæranda hjá úrskurðarnefndinni nr. 219/2025. Þá hafi málsmeðferð Vinnumálastofnunar verið haldin verulegum ágöllum sem hafi leitt til þess að réttur kæranda til andmæla og rökstuðnings hafi ekki verið virtur. Í umræddu máli hafi stofnunin lagt fram greinargerð þar sem fram komi að skuld kæranda vegna meintrar ofgreiðslu sé byggð á tilteknu mati á réttindatímabili í nóvember 2022, útreikningur hafi farið fram með skírskotun til veikinda og afskráningar úr atvinnuleysisskrá og að ákvörðun um skuldina hafi falist í greiðsluseðli, dags. 3. janúar 2023.

Úrskurðarnefnd velferðarmála hefur yfirfarið úrskurð nefndarinnar með tilliti til athugasemda kæranda. Að mati úrskurðarnendar velferðarmála verður ekki ráðið að framangreind skilyrði 1. mgr. 24. gr. stjórnsýslulaga séu uppfyllt, enda var kærunni vísað frá vegna þess fortakslausa skilyrðis sem fram kemur í 2. mgr. 28. gr. stjórnsýslulaga að kæru skuli ekki sinnt ef meira en ár er liðið frá því að ákvörðun var tilkynnt aðila. Þá verður ekki séð að kærandi eigi rétt á endurupptöku málsins á grundvelli ólögfestra reglna stjórnsýsluréttar.

Hvað varðar tilvísun kæranda til þess að Vinnumálastofnun hafi ekki svarað kröfu hans um greiðslu vaxta samkvæmt 35. gr. laga nr. 54/2006 vegna seinkaðra bótagreiðslna í desember 2022 og janúar 2023 brýnir úrskurðarnefndin fyrir stofnuninni að svara því erindi kæranda, hafi það ekki nú þegar verið gert, en samkvæmt óskráðri meginreglu stjórnsýsluréttarins á hver sá sem ber upp skriflegt erindi við stjórnvald almennt rétt á að fá skriflegt svar, enda uppfylli erindið skilyrði um að ráðið verði af efni þess að vænst sé svars og erindið sé á verksviði stjórnvaldsins.

Með hliðsjón af framangreindu er beiðni kæranda um endurupptöku máls úrskurðarnefndar velferðarmála nr. 118/2025 synjað.

 

 

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Beiðni A, um endurupptöku máls nr. 118/2025 hjá úrskurðarnefnd velferðarmála, er synjað.

F.h. úrskurðarnefndar velferðarmála

Hólmfríður Birna Guðmundsdóttir