Nr. 719/2025 Úrskurður

 

Hinn 18. september 2025 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 719/2025

í stjórnsýslumáli nr. KNU24080144

 

Kæra […] f.h. ólögráða dóttur hennar […]

1               Kröfur, kærufrestir og kæruheimild

Hinn 22. ágúst 2024 kærði […], fd. […], ríkisborgara Filippseyja (hér eftir kærandi), ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 14. ágúst 2024, um að synja henni um langtímavegabréfsáritun til Íslands í þeim tilgangi að dveljast hjá móður sinni, […], […], sem dvelur hér á landi á grundvelli dvalarleyfis til náms.

Kærandi krefst þess að ákvörðunin verði felld úr gildi og fallist verði á beiðni hennar um langtímavegabréfsáritun á grundvelli 1. mgr. 21. gr. laga um útlendinga. Þá krefst kærandi þess að kærunefnd fresti réttaráhrifum á grundvelli 2. mgr. 29. gr. stjórnsýslulaga.

Fyrrgreind ákvörðun er kærð á grundvelli 7. gr. laga um útlendinga nr. 80/2016 og barst kæran fyrir lok kærufrests.

2          Málsmeðferð

Kærandi lagði fram umsókn um langtímavegabréfsáritun til dvalar umfram 90 daga á Íslandi 8. ágúst 2024. Með kæru var lagt fram umboð lögmanns móður kæranda, greinargerð og ákvörðun Útlendingastofnunar um synjun á langtímavegabréfsáritun. Í ákvörðun Útlendingastofnunar kemur fram að fyrir liggi að kærandi sé stödd á landinu, en henni hafi verið veitt vegabréfsáritun til Hollands þann 25. júlí 2024. Áritunin hafi gilt í 15 daga á tímabilinu 2. ágúst 2024 til 1. september 2024. Ekki liggi fyrir í gögnum málsins hvenær kærandi hafi komið inn á Schengen-svæðið en að hún hafi lagt fram fyrrgreinda umsókn um langtímavegabréfsáritun 8. ágúst 2024. Útlendingastofnun synjaði umsókn kæranda á þeim grundvelli að hún uppfyllti ekki skilyrði 1. mgr. 4. gr. reglugerðar um útlendinga.

3        Málsástæður og rök kæranda

Í greinargerð kæranda kemur fram að móðir hennar hafi hlotið dvalarleyfi vegna náms 5. júní 2024 sem hafi gilt til 15. júlí 2025. Faðir kæranda hafi ekki getað sinnt henni vegna vinnu og því hafi kærandi komið með móður sinni til Íslands. Kærandi hafi fengið útgefna vegabréfsáritun til Hollands 25. júlí 2024 sem hafi verið í gildi í 15 daga á tímabilinu frá 2. ágúst til 1. september 2024. Kærandi hafi komið inn á Schengen-svæðið í gegnum Holland 4. ágúst 2024 og komið til Íslands 6. ágúst 2024. Kærandi sé í miklu uppnámi yfir því að þurfa að hverfa frá Íslandi án móður sinnar þar sem þær hafi ekki verið aðskildar á slíka vegu áður.

Í greinargerð er gerð krafa um að kæranda verði veitt langtímavegabréfsáritun á grundvelli 1. mgr. 21. gr. laga um útlendinga. Kærandi hyggist dvelja með móður sinni á meðan móðirin leggi stund á nám en ætlunin sé ekki að setjast hér að. Vísar kærandi til greinargerðar með frumvarpi því sem varð að lögum um útlendinga en þar komi fram að sjónarmiðið að baki ákvæðinu sé að heimila komu einstaklinga hingað til lands sem ekki vilji setjast hér að en þurfi eða vilji dvelja hér á landi í ákveðnum tilgangi. Þá er gerð athugasemd við ákvörðun Útlendingastofnunar en kæranda hafi verið gert að yfirgefa landið. Ljóst sé að kærandi er barn sem geti ekki ferðast einsamalt úr landi. Þá gerir kærandi kröfu um frestun á réttaráhrifum ákvörðunarinnar samkvæmt 2. mgr. 29. gr. stjórnsýslulaga. Verði litið svo á að kærandi sé í ólögmætri dvöl muni það hafa í för með sér að hún fái brottvísun og endurkomubann til Íslands og Schengen-svæðisins. Til standi að sækja um dvalarleyfi fyrir kæranda.

Ásamt kæru voru lögð fram umboð lögmanns móður kæranda, greinargerð og ákvörðun Útlendingastofnunar um synjun á langtímavegabréfsáritun.

4        Langtímavegabréfsáritun

4.1       Lagagrundvöllur

Í máli þessu gilda einkum ákvæði laga um útlendinga, reglugerð um útlendinga nr. 540/2017 og ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37/1993.

Í 1. mgr. 21. gr. laga um útlendinga segir að langtímavegabréfsáritun megi veita þegar umsækjandi óskar eftir dvöl umfram 90 daga en tilgangur dvalar sé ekki af ástæðu sem tilgreind sé almennt í dvalarleyfisflokkum og ekki sé ætlun umsækjanda að setjast að á landinu. Vegabréfsáritun samkvæmt ákvæðinu verði ekki veitt til lengri tíma en 180 daga. Þá er nánar fjallað um skilyrði fyrir veitingu langtímavegabréfsáritunar í II. kafla reglugerðar um útlendinga.

Í athugasemdum í frumvarpi því er varð að lögum um útlendinga kemur fram að veita megi langtímavegabréfsáritun að því gefnu að tilgangur dvalar falli ekki undir aðra dvalarleyfisflokka og fullvíst sé að umsækjandinn ætli sér ekki að setjast að á landinu. Ekki er heimilt að endurnýja langtímavegabréfsáritun þannig að gildistími hennar verði lengri en 180 dagar nema í þeim tilvikum þar sem heimilt er að gefa út áritun til lengri tíma. Miðað er við að um sé að ræða samfellda dvöl í allt að 180 daga en eftir það tímamark er almennt skylt að skrá lögheimili á Íslandi og þá myndast jafnframt skattskylda hér á landi.

Samkvæmt 1. mgr. 3. gr. reglugerðar um útlendinga má veita útlendingi langtímavegabréfsáritun að fenginni umsókn og að uppfylltum skilyrðum laga og öðrum skilyrðum reglugerðarinnar. Í 2. mgr. segir að langtímavegabréfsáritun feli í sér heimild til dvalar hér á landi í allt að 90 daga og útlendingur sem sækir um slíka áritun skuli vera staddur hér á landi nema annað sé tekið fram í reglugerð þessari. Dvöl útlendings þegar sótt er um slíka áritun skuli vera í samræmi við 49. gr. laga um útlendinga nema annað sé tekið fram. Langtímavegabréfsáritun sé einungis heimilt að gefa út einu sinni á hverju 12 mánaða tímabili. Í 1. mgr. 4. gr. reglugerðarinnar kemur fram að útlendingur sem sækir um langtímavegabréfsáritun skuli hafa náð 18 ára aldri en útlendingur yngri en 18 geti fengið slíka áritun í tengslum við áritun foreldris eða forsjármanns.

Í 7. gr. reglugerðar um útlendinga er mælt fyrir um ástæður þess að umsókn um langtímavegabréfsáritun skuli synjað. Í a-lið 1. mgr. 7. gr. reglugerðarinnar kemur fram að umsókn skuli synjað ef ástæða dvalar umsækjanda hér á landi er þess eðlis að honum beri að sækja um dvalar- og/eða atvinnuleyfi. Í d-lið 1. mgr. ákvæðisins kemur fram að umsókn skuli synjað ef dvöl samræmist ekki tilgangi dvalar á grundvelli langtímavegabréfsáritunar og í e-lið ef umsókn uppfyllir með öðrum hætti ekki skilyrði fyrir langtímavegabréfsáritun.

4.2          Niðurstaða

Fyrir liggur að kærandi lagði fram umsókn um langtímavegabréfsáritun til þess að dvelja á Íslandi með móður sinni sem fékk útgefið dvalarleyfi vegna náms 5. júní 2024 sem gilti til 15. júlí 2025. Útlendingastofnun synjaði umsókn kæranda á þeim grundvelli að hún er undir 18 ára aldri og uppfyllir þannig ekki aldursskilyrði ákvæðis 1. mgr. 4. gr. reglugerðar um útlendinga.

Samkvæmt gögnum málsins er kærandi átta ára gömul. Móðir hennar dvaldi hér á landi á grundvelli dvalarleyfis til náms. Orðalag 1. mgr. 4. gr. reglugerðarinnar er skýrt hvað það varðar að útlendingur sem sækir um langtímavegabréfsáritun skuli hafa náð 18 ára aldri en útlendingur yngri en 18 geti fengið slíka áritun í tengslum við áritun foreldris eða forsjármanns. Á framangreindu eru engar undantekningar. Uppfyllir kærandi þannig ekki ófrávíkjanleg skilyrði 1. mgr. 4. gr. reglugerðar um útlendinga, sbr. e-liður 1. mgr. 7. gr. reglugerðar um útlendinga.

Með tölvubréfi frá fulltrúa Útlendingastofnunar til móður kæranda, dags. 20. ágúst 2024, var henni m.a. leiðbeint um að sækja um dvalarleyfi fyrir kæranda. Þá kemur fram í greinargerð að kærandi hyggist leggja fram umsókn um dvalarleyfi hér á landi. Samkvæmt upplýsingum sem kærunefnd aflaði frá Útlendingastofnun í tengslum við meðferð kæru þessarar hefur kærandi ekki sótt um dvalarleyfi hér á landi. Þá hafði stofnunin ekki upplýsingar um hvort kærandi og móðir hennar væru staddar á landinu, en fyrir liggur að dvalarleyfi móður kæranda rann út 15. júlí 2025.

Í ákvörðun Útlendingastofnunar var kæranda synjað um útgáfu langtímavegabréfsáritun. Kærandi kom að öllum líkindum inn á Schengen-svæðið hinn 4. ágúst 2024, sbr. stimpill í vegabréfi hennar, en samkvæmt útgefinni Schengen-vegabréfsáritun hafði kærandi heimild til dvalar á Schengen-svæðinu í 15 daga á tímabilinu 2. ágúst 2024 til 1. september 2024. Í hinni kærðu ákvörðun kom fram að kærandi væri stödd á landinu og í tölvubréfi til kærunefndar frá Útlendingastofnun kom fram að stofnunin hefði ekki upplýsingar um hvort að kærandi væri á landinu. Afleiðingar ákvörðunar Útlendingastofnunar eru þær að kærandi dvelst á Íslandi án gildrar vegabréfsáritunar eða annarrar dvalarheimildar. Í ákvörðun Útlendingastofnunar er athygli kæranda vakin á því að ólögmæt dvöl geti leitt til brottvísunar og endurkomubanns til Íslands og Schengen-svæðisins, tímabundið eða að fullu og öllu, sbr. 98. og 101. gr. laga um útlendinga. Hefði stofnunin með réttu átt að taka afstöðu til áframhaldandi dvalar kæranda hér á landi í samræmi við ákvæði laga um útlendinga.

Kærandi hefur ekki haft heimild til dvalar hér á landi. Með niðurstöðu Útlendingastofnunar var henni ekki ákvörðuð brottvísun eða með öðrum hætti tekin afstaða til heimildar hennar til áframhaldandi dvalar. Að því sögðu er beiðni kæranda um frestun réttaráhrifa vísað frá.

Að framangreindu virtu er ákvörðun Útlendingastofnunar um synjun á langtímavegabréfsáritun staðfest.

 

Úrskurðarorð:

Ákvörðun Útlendingastofnunar er staðfest.

The decision of the Directorate of Immigration is affirmed.

 

 

Fyrir hönd kærunefndar útlendingamála,

 

 

 

Valgerður María Sigurðardóttir                                Vera Dögg Guðmundsdóttir