Mál nr. 235/2025-Endurupptökubeiðni

Úrskurðarnefnd velferðarmála

Beiðni um endurupptöku máls nr. 235/2025

Miðvikudaginn 24. september 2025

A

gegn

Tryggingastofnun ríkisins

Ú R S K U R Ð U R

Mál þetta úrskurða Rakel Þorsteinsdóttir lögfræðingur, Eva Dís Pálmadóttir lögfræðingur og Unnþór Jónsson lögfræðingur.

Með beiðni, móttekinni 10. september 2025, óskaði A, eftir endurupptöku úrskurðar úrskurðarnefndar velferðarmála, dags. 13. ágúst 2025, þar sem staðfest var ákvörðun Tryggingastofnunar ríkisins um endurreikning og uppgjör tekjutengdra greiðslna ársins 2023 og synjun umsóknar um niðurfellingu ofgreiðslukröfu.

I.  Málsatvik og málsmeðferð

Kærandi fékk greiddan örorkulífeyri frá Tryggingastofnun ríkisins á árunum 2022 og 2023. Með bréfi Tryggingastofnunar, dags. 23. maí 2023, var kæranda tilkynnt um að endurreikningur og uppgjör greiðslna ársins 2022 hefði leitt í ljós ofgreiðslu að fjárhæð 83.479 kr. að teknu tilliti til endurgreiddrar staðgreiðslu. Með bréfi, dags. 28. maí 2024, var kæranda tilkynnt um að endurreikningur og uppgjör greiðslna ársins 2023 hefði leitt í ljós ofgreiðslu að fjárhæð 417.566 kr. að teknu tilliti til endurgreiddrar staðgreiðslu. Í kjölfar breytinga á skattframtali kæranda var framkvæmdur nýr endurreikningur og uppgjör tekjutengdra greiðslna ársins 2023. Með bréfi Tryggingastofnunar, dags. 18. mars 2025, var kæranda tilkynnt um að vegna breytinganna hafi réttindi hans vegna ársins hækkað um 52.803 kr. og því hafi orðið til inneign að fjárhæð 36.196 kr. að teknu tilliti til staðgreiðslu skatta. Krafan stæði nú í 207.380 kr.

Með umsókn, dags. 24. apríl 2025, óskaði kærandi eftir niðurfellingu ofgreiðslukrafna vegna áranna 2022 og 2023. Með bréfi, dags. 28. apríl 2025, var umsókn kæranda synjað á þeim grundvelli að kröfurnar væru réttmætar og skilyrði 11. gr. reglugerðar nr. 598/2009 um alveg sérstakar aðstæður voru ekki talin vera fyrir hendi.

Kæra barst úrskurðarnefnd velferðarmála 8. apríl 2025. Að lokinni gagnaöflun úrskurðaði nefndin í málinu 13. ágúst 2025. Með úrskurðinum staðfesti úrskurðarnefndin ákvarðanir Tryggingastofnunar ríkisins um endurreikning og uppgjör á tekjutengdum bótum á árinu 2023 og synjun umsóknar um niðurfellingu ofgreiðslukröfu.

II.  Sjónarmið kæranda

Í beiðni kæranda um endurupptöku kemur fram sú krafa að úrskurður úrskurðarnefndar velferðarmála í máli nr. 235/2025 verði endurskoðaður.

Þess sé krafist að úrskurðarnefndin leiti til ráðherra um að fá a.m.k. þrjá lögfræðinga með a.m.k. héraðsdómsréttindi til að úrskurða í málinu. Ástæða þeirrar kröfu sé sú að allir starfsmenn úrskurðarnefndarinnar séu vanhæfir.

Meðfylgjandi séu gögn sem sýni að Tryggingastofnun hafi byrjað að skuldfæra 34.789 kr. en hafi lækkað í 8.080 kr. þegar kærandi hafi kært ákvörðunina. Í úrskurði úrskurðarnefndarinnar segi að Tryggingastofnun hafi skuldfært þetta á 36 mánuði með lægri upphæð sem sé rangt.

Þess sé krafist að bæði Tryggingastofnun og úrskurðarnefnd velferðarmála fari að lögum um frítekjumark örorku. Þar sé hvergi sagt að skerða megi í þetta og hitt. Frítekjumörk örorku hafi verið 2.400.000 kr. á ári og sé kærandi langt undir þeirri fjárhæð.

Þess sé krafist að úrskurðarnefndin úrskurði í samræmi við fyrri úrskurði kæranda, n.t.t. mál nr. 200/2022 þar sem ákvörðun Tryggingastofnun hafi verið úrskurðuð ólögleg. Tryggingastofnun hafi aftur framkvæmt sömu hluti þrátt fyrir að úrskurðarnefndin hafi úrskurðað að það væri ólöglegt.

III.  Niðurstaða

Óskað er eftir endurupptöku á úrskurði úrskurðarnefndar velferðarmála, dags. 13. ágúst 2025. Með úrskurðinum voru staðfestar ákvarðanir Tryggingstofnunar ríkisins, annars vegar um endurreikning og uppgjör á tekjutengdum bótum á árinu 2023 og hins vegar að synja umsókn kæranda um niðurfellingu ofgreiðslukröfu.

Samkvæmt 1. mgr. 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 á aðili máls rétt á því að mál sé tekið til meðferðar á ný ef ákvörðun stjórnvalds hefur byggst á ófullnægjandi eða röngum upplýsingum um málsatvik, sbr. 1. tölul., eða íþyngjandi ákvörðun um boð eða bann hefur byggst á atvikum sem breyst hafa verulega frá því að ákvörðun var tekin, sbr. 2. tölul.

Aðili máls getur einnig átt rétt á endurupptöku máls á grundvelli annarra ólögfestra reglna stjórnsýsluréttar, til að mynda ef ákvörðun stjórnvalds hefur byggst á röngu mati stjórnvalds.

Í beiðni um endurupptöku kemur meðal annars fram að í úrskurði nefndarinnar sé tilgreint að Tryggingastofnunin hafi skuldfært kröfurnar á 36 mánuði með lágri upphæð sem sé rangt. Meðfylgjandi gögn sýni að Tryggingastofnun hafi byrjað að skuldfæra 34.789 kr. en hafi svo lækkað það í 8.080 kr. eftir kærandi hafi kært ákvörðunina. Þess sé krafist að Tryggingastofnun og úrskurðarnefnd velferðarmála fari að lögum um frítekjumark örorku. Frítekjumörk örorku hafi verið 2.400.000 kr. á ári og sé kærandi langt undir þeirri fjárhæð. Þess sé krafist að úrskurðarnefndin úrskurði í samræmi við fyrri úrskurði kæranda, n.t.t. 200/2022 þar sem Tryggingastofnun hafi verið úrskurðuð ólögleg. Þá byggir kærandi á því að allir starfsmenn úrskurðarnefndar velferðarmála séu vanhæfir.

Að mati úrskurðarnefndar velferðarmála verður ekki ráðið af gögnum málsins að niðurstaða nefndarinnar hafi byggst á ófullnægjandi eða röngum upplýsingum um málsatvik, sbr. 1. mgr. 24. gr. laga nr. 37/1993. Þá verður ekki séð að kærandi eigi rétt á endurupptöku málsins á grundvelli ólögfestra reglna stjórnsýsluréttar. Að mati úrskurðarnefndar kemur ekkert fram í beiðni um endurupptöku sem gefur til kynna að niðurstaða úrskurðarnefndarinnar hafi byggst á röngum upplýsingum um málsatvik eða á röngu mati. Þá er ekkert sem bendir til vanhæfis nefndarmanna.

Með hliðsjón af framangreindu er beiðni kæranda um endurupptöku máls úrskurðarnefndar velferðarmála nr. 235/2025 synjað.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Beiðni A, um endurupptöku máls nr. 235/2025 hjá úrskurðarnefnd velferðarmála, er synjað.

F.h. úrskurðarnefndar velferðarmála

Rakel Þorsteinsdóttir