1306/2025. Úrskurður frá 24. október 2025

Hinn 24. október 2025 kvað úrskurðarnefnd um upplýsingamál upp svohljóðandi úrskurð nr. 1306/2025 í máli ÚNU 25070005.
 

Kæra og málsatvik

Með erindi, dags. 10. júlí 2025, kærði […] til úrskurðarnefndar um upplýs­inga­mál ákvörðun Reykjavíkurborgar um afgreiðslu upplýsingabeiðni hans. Með erindi, dags. 19. júní 2025, óskaði kærandi eftir upplýsingum um eftirfarandi atriði:
 

1. Hversu margir einstaklingar og fjölskyldur með tímabundið dvalarleyfi hefðu fengið félagslegt húsnæði í Reykjavík frá árinu 2016.
2. Af hvaða þjóðerni (frá hvaða löndum) þau væru.
3. Hver meðalbiðtími þessara einstaklinga og fjölskyldna hefði verið.
4. Hvort meðalbiðtíminn væri skemmri en þeirra sem hefðu íslenskt ríkisfang og ef svo er, hvers vegna.
5. Í hvaða hverfi væri húsnæði sem þeir sem hefðu tímabundið dvalarleyfi hefðu fengið, og hver væri stærð húsnæðisins.

 
Viðbrögð Reykjavíkurborgar bárust með erindi, dags. 10. júlí 2025. Þar kom fram að fyrirspurnin varðaði hvorki sérstakt mál né hefðu upplýsingarnar sem óskað væri eftir verið teknar saman hjá velferðarsviði Reykjavíkurborgar. Beiðni kæranda væri því hafnað á grundvelli 5. gr. upplýsinga­laga, nr. 140/2012.
 

Málsmeðferð

Kæran var kynnt Reykjavíkurborg með erindi, dags. 11. júlí 2025, og borginni gefinn kostur á að koma á fram­færi umsögn um kæruna. Þá var þess óskað að borgin afhenti úrskurðarnefnd um upp­lýs­inga­mál þau gögn sem kær­an varðar.
 
Umsögn Reykjavíkurborgar barst úrskurðarnefndinni með erindi, dags. 17. júlí 2025. Í umsögn­inni var ítrekað það sem fram kom í hinni kærðu ákvörðun. Þá kom fram að tölfræðiupplýsingar sem teknar hefðu verið saman væri að finna í nýútkominni ársskýrslu velferðarsviðs Reykjavíkurborg­ar fyrir árið 2024, sem væri aðgengileg á vef borgarinnar.
 
Umsögn Reykjavíkurborgar var kynnt kæranda með erindi, dags. 21. júlí 2025, og honum gefinn kostur á að koma á fram­færi frekari at­huga­semd­um. Þær bárust samdægurs. Með erindi, dags. 2. september 2025, óskaði úrskurðarnefndin eftir upplýsingum frá Reykjavíkurborg um hve mikla vinnu það útheimti að taka saman þær upplýsingar sem kærandi hefði óskað eftir.
 
Í svari Reykjavíkurborgar, dags. 26. september 2025, kom fram að áætlað væri að það tæki um tvo vinnudaga að vinna svar við fyrirspurninni eins og hún væri sett fram. Velferðarsvið setti ekki fram tölfræði með þeim hætti sem beðið væri um og því þyrfti að rýna vel tölur og gögn ef setja ætti hana fram með þeim hætti. Dvalarleyfi væri ekki ein af þeim breytum sem sviðið notaði í reglu­bundinni tölfræði í tölfræðikerfi sviðsins, Velstat. Hins vegar væri ríkisfang ein af þeim breytum og því mætti á einfaldan hátt nálgast tölur um úthlutanir eftir ríkisfangi.
 
Varðandi meðalbiðtíma eftir úthlutun félagslegs leiguhúsnæðis væri hann tilgreindur í mælaborði ætlað stjórnendum á velferðarsviði. Unnt væri að greina hann eftir íslensku eða erlendu ríkisfangi. Ef setja ætti fram opinbera greiningu á slíkri tölfræði krefðist það yfirlegu þar sem nauðsynlegt væri að taka tillit til þátta sem hefðu áhrif á biðtímann eins og stigafjölda, stærð fjölskyldu, stærð íbúðar o.fl. Mælaborðin væru í þróun á velferðarsviði og væru sem stendur ekki aðgengileg öðrum en starfs­fólki Reykjavíkurborgar.
 

Niðurstaða

Mál þetta varðar ákvörðun Reykjavíkurborgar að hafna beiðni um aðgang að tölfræðilegum upp­lýs­ingum hjá borginni sem varða úthlutun félagslegs húsnæðis. Ákvörðunin var byggð á því að fyrirspurnin varðaði hvorki sérstakt mál né hefðu upplýsingarnar verið teknar saman.
 
Í 1. mgr. 5. gr. upplýsingalaga, nr. 140/2012, er mælt fyrir um að upplýsingaréttur almennings nái til fyrirliggjandi gagna sem varða tiltekið mál og tiltekinna fyrirliggjandi gagna. Samkvæmt 3. málsl. 1. mgr. er ekki skylt að útbúa ný skjöl eða önnur gögn í ríkari mæli en leiðir af 3. mgr. 5. gr. laganna þar sem mælt er fyrir um að ef ákvæði 6.–10. gr. laganna eigi aðeins við um hluta gagns skuli veita aðgang að öðrum hlutum þess. Í athugasemdum við 5. gr. í greinargerð með frum­varpi því sem varð að upplýsingalögum, nr. 140/2012, segir að skilyrði þess að gagn sé undirorpið upplýsingarétti sé að það liggi fyrir hjá þeim sem fær beiðni um aðgang til afgreiðslu. Þá segir enn fremur að réttur til aðgangs að gögnum nái þannig aðeins til þeirra gagna sem til eru og fyrir liggja á þeim tímapunkti þegar beiðni um aðgang er sett fram og í þeirri mynd sem þau eru á þeim tíma.
 
Úrskurðarnefndin leggur þann skilning í skýringar Reykjavíkurborgar að gagn með þeim upplýs­ingum sem kærandi óskaði eftir liggi ekki fyrir í vörslu borgarinnar. Nefndin hefur ekki forsendur til að draga í efa þá staðhæfingu. Nefndin leggur einnig þann skilning í skýringar Reykjavíkurborg­ar að ekki sé hægt að kalla fram gagn með þessum upplýsingum með svo einföldum aðgerðum í kerf­um borgarinnar að gagnið teljist af þeim sökum fyrirliggjandi heldur þyrfti að ráðast í þó nokkra vinnu sem meðal annars fæli í sér handvirka yfir­ferð upplýsinganna. Að framangreindu virtu og með vísan til 1. mgr. 5. gr. upplýsingalaga telur úr­skurð­ar­nefndin að Reykjavíkurborg sé ekki skylt að verða við beiðni kæranda.
 
Samkvæmt framangreindu verður lagt til grundvallar að gagn með upplýsingum sem kærandi óskaði eftir sé ekki fyrir­liggj­andi hjá Reykjavíkurborg í skilningi upplýsingalaga. Samkvæmt 1. mgr. 20. gr. upplýs­inga­laga er heimilt að bera synjun beiðni um aðgang að gögnum samkvæmt lögunum undir úrskurðarnefnd um upp­lýs­inga­mál. Hið sama gildir um synjun beiðni um að afhenda gögn á því formi sem óskað er. Því ligg­ur ekki fyrir synjun beiðni um afhendingu gagna í skilningi 1. mgr. 20. gr. upplýs­inga­laga og verður því staðfest afgreiðsla Reykjavíkurborgar á beiðni kæranda.
 

Úrskurðarorð

Staðfest er ákvörðun Reykjavíkurborgar, dags. 10. júlí 2025, um afgreiðslu beiðni kæranda, […], um aðgang að upplýsingum.
 
 
 
 
Trausti Fannar Valsson, formaður
Hafsteinn Þór Hauksson
Sigríður Árnadóttir