1309/2025. Úrskurður frá 24. október 2025

Hinn 24. október 2025 kvað úrskurðarnefnd um upplýsingamál upp svohljóðandi úrskurð nr. 1309/2025 í máli ÚNU 24120009.
 

Kæra, málsatvik og málsmeðferð

Þann 30. október 2024 leitaði […] til forsætisráðuneytisins og lagði fram beiðni um aðgang að gögnum. Í erindinu vísaði hann til eldri beiðni sinnar, dags. 13. september 2016, þar sem hann hafði óskað eftir samantekt um síma og tölvumál sem þáverandi forsætisráðherra hefði greint frá í viðtölum. Beiðninni hefði á þeim tíma verið synjað með vísan til 1. mgr. 6. gr. upplýs­inga­laga. Þar sem sú takmörkun væri úr gildi fallin vegna þess tíma sem liðinn væri og með vísan til þess að ætla mætti, vegna tækniþróunar, að öryggi yrði ekki stefnt í hættu, þótt hann fengi að­gang að um­beðn­um gögnum, færi hann á ný fram á aðgang að þeim.
 
Þar sem forsætisráðuneytið hafði ekki afgreitt beiðnina innan 30 daga sendi […] erindi til úr­skurð­arnefndar um upplýsingamál, dags. 13. desember 2024, þar sem hann vísaði málinu til með­ferð­ar hjá nefndinni, sbr. 3. mgr. 17. gr. upplýsingalaga.
 
Þann 20. desember 2024 upplýsti úrskurðarnefndin forsætisráðuneytið um málið. Í bréfi nefndar­inn­ar til ráðuneytisins sagði meðal annars:
 

Úrskurðarnefnd um upplýsingamál hefur borist kæra frá […] þar sem for­sætisráðuneyti hafi ekki afgreitt beiðni hans um gögn innan 30 virkra daga frá mót­töku beiðninnar, sbr. 3. mgr. 17. gr. upplýsingalaga, nr. 140/2012, sjá nánar í meðfylgj­andi kæru.
 
Úrskurðarnefndin mælist til þess að beiðni kæranda verði afgreidd eins fljótt og verða má. Ef ráðuneytið hyggst ekki afgreiða beiðnina eða ef afgreiðslan felur í sér að ekki sé orð­ið við beiðninni, í heild eða að hluta, er þess farið á leit að úrskurðarnefndinni verði send umsögn um málið ekki síðar en 7. janúar 2025 sem meðal annars hafi að geyma af­stöðu ráðuneytisins til réttar kæranda til aðgangs að þeim gögnum sem fyrir liggja og kæran lýtur að. Þá er þess óskað að nefndinni verði afhent í trúnaði afrit af gögnunum, sbr. 2. mgr. 22. gr. upplýsingalaga.

 
Viðbrögð ráðuneytisins við framangreindu bárust þann 24. janúar 2025. Í svari ráðuneytisins sagði svo:
 

Vísað er til erindis úrskurðarnefndar um upplýsingamál, dags. 20. desember sl., þar sem for­sætisráðuneytinu er tilkynnt um kæru […] þar sem ráðuneytið hafi ekki afgreitt beiðni hans um gögn innan 30 virkra daga frá móttöku beiðninnar. Með erindi til forsætisráðuneytisins, dags. 30. október 2024, óskaði […] eftir saman­tekt um öryggi síma æðstu ráðamanna sem lögð var fram á fundi ríkisstjórnar 19. sep­tember 2014. Vísað var til þess að ráðuneytið hafi þann 16. september 2016 synjað beiðni hans um aðgang að umræddu skjali, m.a. á grundvelli 1. tölul. 6. gr. upplýs­inga­laga nr. 140/2012. Þar sem meira en átta ár væru nú liðin frá því að minnis­blaðið var lagt fyrir ríkisstjórn ætti umrædd undanþága ekki lengur við. Erindið var ítrek­að í tölvu­pósti 8. nóvember sl. og svaraði upplýsingafulltrúi ráðuneytisins samdæg­urs því að verið væri að fara yfir málið og baðst velvirðingar á töfum. Óumdeilt er að undan­þága 1. tölul. 6. gr. upplýsingalaga á ekki lengur við í þessu máli. Hins vegar var það mat forsætisráðuneytisins að efni minnisblaðsins og kynning sem ríkislögreglustjóri hélt fyrir ráðherra 16. september 2014 kynni að varða öryggi ríkisins í skilningi 1. tölul. 10. gr. upplýsingalaga. Vegna þessa taldi forsætisráðuneytið rétt að afla afstöðu ríkislög­reglu­stjóra til þess hvort öryggissjónarmið stæðu til þess að synja bæri um aðgang að gögn­unum í heild eða að hluta með vísan til ákvæðisins. Forsætisráðuneytið sendi ríkis­lög­reglustjóra erindi 8. nóvember þar sem beðið var um afstöðu embættisins til þessa. Ráðu­neytið átti áfram í samskiptum við embætti ríkislögreglustjóra vegna málsins en niður­staða greiningardeildar var sú að ekki bæri að afhenda kynningu ríkislögreglustjóra og að í minnisblaðinu væri efni sem þyrfti að afmá á grundvelli 1. tölul. 10. gr. upplýs­inga­laga með vísan til öryggis ríkisins.
 
Áður en endanleg ákvörðun um afgreiðslu málsins var tekin hafði […] dregið beiðni sína til baka og vísað málinu til úrskurðarnefndar um upplýsingamál.
 
Meðfylgjandi eru framangreind gögn. Það er mat forsætisráðuneytisins, með vísan til afstöðu ríkislögreglustjóra, að synja beri um aðgang að kynningu embættisins í heild sinni og tilteknum upplýsingum í minnisblaðinu með vísan til 1. tölul. 10. gr. upplýs­inga­laga, sjá fylgiskjal með útstrikunum.

 
Þann 28. janúar 2025 var kærandi upplýstur um umsögn ráðuneytisins. Athugasemdir […] við um­sögn­ina bárust úrskurðarnefndinni 10. febrúar 2025. Í þeim athugasemdum bendir […] meðal annars á að umbeðin gögn skýri frá valkostum um tæknibúnað sem til tals hafi komið að kaupa fyrir um 10 árum síðan. Afstaða ráðuneytisins um að afhenda ekki umbeðin gögn í heild byggist á 1. tölul. 10. gr. upplýsingalaga en í skýringum ráðuneytisins sé í engu vikið að því að afhending umbeð­inna upplýsinga myndi fela í sér hættu gagnvart íslenskum hagsmunum.
 
Þann 2. maí 2025 sendi úrskurðarnefndin á ný erindi til forsætisráðuneytisins vegna meðferðar málsins. Í því sagði meðal annars svo:
 

Úrskurðarnefnd um upplýsingamál hefur yfirfarið umsögn forsætisráðuneytisins og þær skýr­ingar sem þar koma fram, auk þess sem hún hefur yfirfarið þau tvö gögn sem um ræðir, þ.e. annars vegar minnisblað til ríkisstjórnar Íslands, dags. 19. september 2014, sem fjallar um öryggi síma æðstu ráðamanna, og hins vegar afrit af glærukynningu ríkis­lög­reglustjóra sem ber yfirskriftina „Örugg farsímakerfi. Fyrir æðstu stjórn ríkisins.“ Jafn­framt hefur nefndin yfirfarið upplýsingar um samskipti ráðuneytisins við embætti ríkis­lögreglustjóra sem fram fóru í nóvember og desember 2024 þar sem síðarnefnda emb­ættið lýsir afstöðu til þess hvort gögnin geymi viðkvæmar upplýsingar. Það vekur athygli í því sambandi að efnisleg umfjöllun um hvort upplýsingar í umbeðnum skjölum séu viðkvæmar virðist aðeins koma með beinum hætti fram í tölvupósti milli starfs­manna ríkislögreglustjóra, sem sendur var til forsætisráðuneytisins 18. nóvember 2024, en þar segir svo:
 
    „Ég ræddi þetta við […], sem var í vinnuhópnum á sínum tíma.
 
    Hann bendir á að uppgefin verð sem fengust frá einhverjum framleiðendanna hafi verið trúnaðarmál.
 
    Eins er náttúrulega viðkvæmt hvaða mat starfshópurinn lagði á hverja lausn fyrir sig, þ.e. að þarna eru tilteknir veikleikar og styrkleikar sem er ekki endilega víst að framleiðendurnir vilji að fari út til almennings.“
 
Þær efnislegu skýringar sem þarna koma fram virðast fyrst og fremst varða framleið­end­ur. Með vísan til þess að afstaða forsætisráðuneytisins til afhendingar umbeðinna skjala, sem fram kemur í tilvitnaðri umsögn, er ekki byggð á hagsmunum framleiðenda heldur á því að í þeim komi fram upplýsingar um öryggi ríkisins eða varnarmál, sbr. 1. tölul. 10. gr. upplýsingalaga, sem mikilvægir almannahagsmunir krefjist þess að ekki verði afhentar almenningi, fer úrskurðarnefnd um upplýsingamál fram á að forsætis­ráðu­neytið veiti nánari umsögn um það að hvaða leyti almannahagsmunir sem falla undir 1. tölul. 10. gr. upplýsingalaga standi afhendingunni í vegi. Þar sem málsmeðferð í þessu máli hefur tekið allnokkurn tíma, og með vísan til þess að aðeins er um tvö skjöl að ræða sem ekki innihalda flóknar upplýsingar, skal ráðuneytið senda úrskurðar­nefnd­inni umsögn um framangreint eigi síðar en 7. maí nk.

 
Svar forsætisráðuneytisins barst úrskurðarnefndinni með bréfi, dags. 9. maí 2025. Í því segir meðal annars:
 

Í kjölfar erindis úrskurðarnefndarinnar, dags. 2. maí, óskaði ráðuneytið eftir því að grein­ingardeild ríkislögreglustjóra skoðaði málið betur út frá þeim athugasemdum sem þar koma fram.
 
Í svari greiningardeildar er fyrri afstaða ítrekuð um að synja beri um aðgang að tiltekn­um upplýsingum í minnisblaðinu sem lagt var fram í ríkisstjórn og kynningu embættis ríkis­lögreglustjóra í heild sinni. Þar segir að upplýsingar um hvaða öruggu símakerfi komi til álita til notkunar fyrir örugg símtöl milli ráðherra ríkisstjórnar um öryggis- og varnar­mál snúi beint að öryggi ríkisins.
 
„Séu upplýsingar um hvaða símkerfi voru til skoðunar og sérstaklega hvaða símkerfi komu vel út aðgengilegar almenningi getur það auðveldað þeim sem hug hafa á að njósna um símtöl sem hringd eru í slíku kerfi að velja aðferðir við hæfi. Mismunandi að­ferðir henta til hlerunar á mismunandi kerfi sem voru til skoðunar og því geta upp­lýsingar um hvaða kerfi voru skoðuð gert aðilum sem hafa slíkt í huga auðveldara fyrir.
 
Geti utanaðkomandi aðilar hlerað símtöl ráðherra sem þeir í góðri trú telja að fari um örugg símkerfi og ræði því mögulega viðkvæm málefni jafnvel tengd öryggis og varnar­mál­um getur slíkt skapað hættu á að upplýsingar sem leynt eiga að fara leki til óvið­kom­andi aðila. Slíkt getur haft bein áhrif á almannahagsmuni,“ segir ennfremur í erind­inu.
 
Þá bendir greiningardeildin á að í málinu eigi einnig við ákvæði 2. tölul. 10. gr. upplýs­inga­laga um samskipti við erlend ríki. Í kynningu embættis ríkislögreglustjóra fyrir ríkis­stjórn komi sérstaklega fram að kerfin hafi verið valin eftir upplýsingaöflun hjá nánum vinaþjóðum. Upplýsingar um öryggis- og varnarmál erlendra ríkja séu veittar Íslandi á grundvelli gagnkvæms trausts um að þeim verði ekki deilt með öðrum ríkjum eða gerðar opinberar.
 
„Verði íslensk stjórnvöld uppvís að því að gera opinberar upplýsingar um öryggismál náinna samstarfsríkja getur það verulega skaðað það traust sem íslensk stjórnvöld hafa skap­að sér á alþjóðavettvangi og haft áhrif til framtíðar á vilja þessara ríkja til að deila við­kvæmum upplýsingum með íslenskum stjórnvöldum. Slíkt mun hafa umtalsverð áhrif á öryggi ríkisins og almennings í landinu t.d. ef erlend ríki telja sig ekki geta deilt upp­lýsingum um aðsteðjandi hættu með íslenskum stjórnvöldum af ótta við að þær upp­lýsingar verði gerðar opinberar,“ segir einnig í erindinu.
 
Í kjölfar erindis greiningardeildar óskaði forsætisráðuneytið sérstaklega eftir mati á því hvort aldur upplýsinganna skipti hér máli. Í svari greiningardeildar kemur fram að aldur upp­lýsinganna skipti ekki máli, sérstaklega hvað varðar upplýsingar um hvaða kerfi voru til skoðunar og upplýsingar um hvaða kerfi eru í notkun erlendis.
 
„Upplýsingar sem eru í þessum skjölum segja til um hvaða öruggu símkerfi erlendir sam­starfsaðilar eru að nota og verði slíkar upplýsingar aðgengilegar almenningi mun það hafa áhrif á samskipti Íslands við þessi sömu ríki,“ segir í svari greiningardeildar.
 
Í ljósi þeirra sjónarmiða sem fram koma hjá greiningardeild ríkislögreglustjóra er það mat forsætisráðuneytisins að þær upplýsingar sem strikað hefur verið yfir í minnisblaði til ríkisstjórnar um öryggi síma æðstu ráðamanna og kynning embættis ríkislög­reglu­stjóra í heild sinni verði felldar undir takmarkanir á upplýsingarétti skv. 1. og 2. tölul. 10. gr. upplýsingalaga.

 
Svar forsætisráðuneytisins var kynnt fyrir […] þann 3. júní 2025. Athugasemdir hans bárust nefnd­inni með bréfi, dags. 10. júní 2025. Í því bendir […] meðal annars á að röksemdir ráðu­neyt­isins séu almennar, og ekki hafi verið sýnt fram á að þær upplýsingar sem fram komi í umbeðn­um gögnum feli í sér hættu fyrir almannahagsmuni. Þar á meðal sé afar ólíklegt að þau kerfi sem um ræðir séu haldin slíkum öryggisveikleikum að nauðsynlegt sé að halda tilvist þeirra leyndum og slíkt stríði gegn meginhugmyndum í hönnun slíkra kerfa undanfarna áratugi. Í athugasemdum […] er enn fremur gerð athugasemd við vísun ráðuneytisins til 2. tölul. 10. gr. upplýsingalaga, þar sem ekki liggi fyrir að gögnin geymi neinar upplýsingar um samskipti við erlenda aðila.
 

Niðurstaða

1.

Þann 16. september 2016 hafnaði forsætisráðuneytið því að afhenda samantekt um síma og tölvur sem tekin hafði verið saman fyrir ráðherra í ríkisstjórn. Synjunin byggðist á 1. tölul. 6. gr. upp­lýs­inga­laga, nr. 140/2012, og var staðfest með úrskurði úrskurðarnefndar um upplýsingamál frá 30. janúar 2017 í úrskurði nr. 670/2017. Þann 30. október 2024 fór kærandi fram á aðgang að þessum sömu gögnum með vísan til þess að sú takmörkun á upplýsingarétti sem fyrri afgreiðsla hafði byggst á væri úr gildi fallin, sbr. 12. gr. upplýsingalaga.
 
Kærandi vísaði málinu til úrskurðarnefndar um upplýsingamál á grundvelli 3. mgr. 17. gr. upplýs­inga­laga, en þar kemur fram að hafi beiðni um aðgang að gögnum ekki verið afgreidd innan 30 virkra daga frá móttöku hennar sé beiðanda heimilt að vísa málinu til úrskurðarnefndar um upplýs­inga­mál sem úrskurði um rétt hans til aðgangs.
 
Með vísan til þessa hefur úrskurðarnefndin aflað gagna málsins, leitað afstöðu og skýringa for­sætis­ráðuneytisins um efni gagnanna og aðgang að þeim. Þá hefur nefndin leitað athugasemda kær­anda um afstöðu ráðuneytisins. Fyrir liggur að umbeðin gögn tengjast ekki kæranda sjálfum. Um rétt hans til aðgangs að þeim fer því eftir 5. gr. upplýsingalaga.
 

2.

Undir beiðni kæranda falla tvö gögn, sem fyrir liggja hjá forsætisráðuneytinu. Annars vegar minn­is­blað forsætisráðuneytisins um öryggi síma æðstu ráðamanna, dags. 19. september 2014. Þetta minn­isblað er um ein og hálf blaðsíða og var lagt fyrir ríkisstjórn í september 2014. Hins vegar svonefnd kynning, sem er skjal með sex glærum, sem mun einnig hafa verið tekið saman og lagt fyrir ráðherra í tengslum við minnisblaðið og til kynningar fyrir ráðherra. Skjalið er með yfir­skrift­ina „Örugg farsímakerfi. Fyrir æðstu stjórn ríkisins.“
 
Bæði gögnin geyma stutta lýsingu á fjórum tæknilegum lausnum sem tengjast farsímakerfum, tækni­legum kostum þeirra og göllum og almennt mat á öryggi símtala við notkun kerfanna. Í gögn­un­um koma einnig fram grófar upplýsingar um kostnað við að innleiða þær tæknilegu lausnir sem vísað er til.
 
Fyrir liggur sú afstaða forsætisráðuneytisins, í tilefni af beiðni kæranda um aðgang að gögnum, að rétt sé að hafna aðgangi hans að kynningunni í heild sinni og að minnisblaðinu að hluta. Byggir ráðu­neytið þessa afstöðu á 1. og 2. tölul. 10. gr. upplýsingalaga.
 

3.

Samkvæmt 1. mgr. 5. gr. upplýsingalaga er skylt, sé þess óskað, að veita almenningi aðgang að fyrir­liggjandi gögnum sem varða tiltekið mál. Réttur þessi sætir þó takmörkunum sem greinir í 6.–10. gr. laganna.
 
Í 10. gr. upplýsingalaga kemur fram að heimilt sé að takmarka aðgang almennings að gögnum þegar mikilvægir almannahagsmunir krefjast, enda hafi þau að geyma upplýsingar um „öryggi ríkis­ins eða varnarmál“, sbr. 1. tölul. ákvæðisins.
 
Í athugasemdum við 10. gr. með frumvarpi því sem varð að upplýsingalögum, nr. 140/2012, kemur fram að með orðalaginu „þegar mikilvægir almannahagsmunir krefjast“ sé vísað til þess að beiðni um upplýsingar verði ekki synjað, hvorki í heild né að hluta, nema aðgangur almennings að upplýs­ing­um muni skaða einhverja af þeim almannahagsmunum sem tilgreindir eru í ákvæðinu.
 
Þá segir sérstaklega um 1. tölul. ákvæðisins:
 

Með upplýsingum um öryggi ríkisins er eingöngu vísað til hinna veigamestu hagsmuna sem tengjast því hlutverki ríkisvaldsins að tryggja öryggi ríkisins inn á við og út á við. Upp­lýsingar um skipulag löggæslu, landhelgisgæslu, almannavarna og útlendinga­eftir­lits geta fallið hér undir.
 
Við túlkun á ákvæðinu verður að hafa í huga að því er ætlað að vernda mjög þýðingar­mikla hagsmuni. Ef upplýsingar þeim tengdar berast út getur það haft afdrifaríkar afleið­ing­ar. Þess vegna verður að skýra ákvæðið tiltölulega rúmt. Með upplýsingum um varn­ar­mál er þannig m.a. átt við upplýsingar um áætlanir og samninga um varnir landsins, svo og við framkvæmdir á varnarsvæðum. Það er þó skilyrði fyrir því að takmarka megi að­gang að gögnum, með vísan til þessa ákvæðis, að sýnt sé fram á hættu gagnvart íslensk­um hagsmunum. Ákvæðið tekur því aðeins til upplýsinga um innlend varnarmál, en 2. tölul. tekur til upplýsinga um alþjóðleg varnarmál og varnarmál erlendra ríkja. Oft kunna íslenskir og erlendir hagsmunir þó að falla saman að þessu leyti.

 
Úrskurðarnefndin hefur yfirfarið þau gögn sem um ræðir með tilliti til framangreinds. Í þeim er fjall­að um öryggi símkerfa sem mögulegt væri að gætu staðið æðstu embættismönnum íslenska ríkis­ins til boða. Ekki verður talinn vafi um það, meðal annars vegna þeirra upplýsinga sem þeir emb­ættis­menn þurfa að geta fjallað um, að öryggi símkerfa sem þeir hafa aðgang að getur almennt séð skipt miklu fyrir öryggi ríkisins eða varnarmál ríkisins í skilningi 1. tölul. 10. gr. upp­lýs­inga­laga. Eins og leiðir af framangreindu er þó skilyrði að í viðkomandi gögnum komi í reynd fram upp­lýsingar sem myndu skaða íslenska hagsmuni, yrði aðgangur veittur að þeim. Þá er ljóst, eins og leiðir af orða­lagi 10. gr., að ákvæðið er bundið við vernd mikilvægra almanna­hags­muna.
 
Í fyrirliggjandi minnisblaði, dags. dags. 19. september 2014, er fjallað almennt um fjórar tæknileg­ar lausnir, eða símkerfi, og tilgreind heiti þeirra lausna. Í minnisblaðinu koma fram upplýsingar um svonefnda trúnaðargráðu þessara lausna og um áætlaðan kostnað sem gæti fylgt innleiðingu þeirra. Í fyrirliggjandi kynningu, sem er sem fyrr segir skjal með sex glærum, sem mun einnig hafa verið tekið saman og lagt fyrir ráðherra í tengslum við minnisblaðið og til kynningar fyrir ráðherra, er að finna sambærilegar upplýsingar og í minnisblaðinu.
 
Úrskurðarnefndin fellst ekki á að upplýsingar um heiti þeirra kerfa, sem til skoðunar voru á árinu 2014, séu þess eðlis að þær geti talist fela í sér hættu fyrir íslenska hagsmuni verði þær aðgengi­leg­ar. Upplýsingar um mögulega trúnaðargráðu hverrar lausnar eru í gögnunum settar fram með mjög almennum hætti, svo og lýsing á kostum og göllum einstakra lausna. Um er að ræða upplýs­ing­ar sem eru um 11 ára og þá kemur ekki fram í gögnunum hvort einhver þessara lausna varð fyrir valinu.
 
Úrskurðarnefnd um upplýsingamál telur, með vísan til þessa, að þær upplýsingar sem fram koma í gögnunum tveimur teljist ekki vera upplýsingar um öryggi ríkisins eða varnarmál sem mikilvægir almanna­hagsmunir kalla á að haldið sé leyndum.
 
Samkvæmt þessu fellst úrskurðarnefndin ekki á að aðgangur að umbeðnum gögnum verði tak­mark­aður með vísan til. 1. tölul. 10. gr. upplýsingalaga.
 

4.

Forsætisráðuneytið byggir afstöðu um synjun á aðgangi að umbeðnum gögnum einnig á 2. tölul. 10. gr. upplýsingalaga. Í því ákvæði segir að heimilt sé að takmarka aðgang almennings að gögnum þegar mikilvægir almannahagsmunir krefjast, „enda hafi þau að geyma upplýsingar um: […] 2. samskipti við önnur ríki eða fjölþjóðastofnanir“.
 
Í athugasemdum við 10. gr. með frumvarpi því sem varð að upplýsingalögum, nr. 140/2012, segir meðal annars sérstaklega um 2. tölul. ákvæðisins:
 

Ákvæðið á við samskipti íslenska ríkisins við erlend ríki og fjölþjóðastofnanir, hvort sem þau eru af pólitískum, viðskiptalegum eða öðrum toga. Þeir hagsmunir sem hér er verið að vernda eru tvenns konar. Annars vegar er verið að forðast að erlendir viðsemj­end­ur fái vitneskju um samningsmarkmið og samningsstöðu okkar Íslendinga. Hins vegar er verið að tryggja góð samskipti og gagnkvæmt traust í skiptum við önnur ríki, þar á meðal innan þeirra fjölþjóðlegu stofnana sem Ísland er aðili að.
 
Vegna fyrrgreinds skilyrðis um mikilvæga almannahagsmuni verður beiðni um upplýs­ing­ar um samskipti við erlend ríki og fjölþjóðastofnanir ekki synjað nema hætta sé á tjóni af þessum sökum. Í ljósi þess að hér er oft um mjög veigamikla hagsmuni að ræða er ljóst að varfærni er eðlileg við skýringu á ákvæðinu.

 
Úrskurðarnefndin hefur yfirfarið þau gögn sem um ræðir með tilliti til framangreinds. Í skýringum forsætisráðuneytisins, sem það hefur látið úrskurðarnefndinni í té, kemur fram að kerf­in sem fjallað er um í gögnunum hafi verið valin eftir upplýsingaöflun hjá nánum vinaþjóðum og að upp­lýsingar sem eru í þessum skjölum segi til um hvaða öruggu símkerfi erlendir samstarfsaðilar séu að nota. Verði slíkar upplýsingar aðgengilegar almenningi muni það hafa áhrif á samskipti Íslands við þessi sömu ríki. Af þessu tilefni tekur úrskurðarnefndin fram að þau sjónarmið sem forsætis­ráðuneytið rekur að þessu leyti, um góð samskipti og traust í samskiptum við önnur ríki, teljast almennt til mikilvægra almannahagsmuna, eins og einnig leiðir skýrlega af tilvitnuðum skýr­ingum við 2. tölul. 10. gr. upplýsingalaga í frumvarpi til upplýsingalaga. Á hinn bóginn er almennt ekki nægjanlegt að upplýsingar, sem um ræðir, hafi verið látnar í té af öðru ríki eða að þær lúti að þáttum sem almennt kunna að vera mikilvægir eða viðkvæmir, heldur þurfa, í hverju til­viki, að vera fyrir hendi rök sem benda til þess að hætta sé á tjóni og að þeim hagsmunum sem ákvæðinu er ætlað að vernda yrði raskað, yrðu umbeðnar upplýsingar aðgengilegar almenningi.
 
Þær upplýsingar sem fram koma í umbeðnum gögnum eru, sem fyrr segir, aðeins mjög almennar. Í þeim kemur ekki nákvæmlega fram hvaðan upplýsingar í gögnunum voru fengnar. Í þeim kemur fram að tiltekin lausn hafi verið notuð í tilteknum ríkjum, en það þó aðeins sett fram með mjög almennum hætti. Þá er þjónustu við tiltekin ríki getið á heimasíðum framleiðenda lausnanna.
 
Að því leyti sem forsætisráðuneytið hefur vísað til hagsmuna sem felist í að halda leyndum fyrir­liggj­andi upplýsingum um áætlaðan kostnað af innleiðingu þeirra tæknilegu lausna sem um ræðir, tekur úrskurðarnefndin fram að þær eru um 11 ára og verður á þeim grundvelli ekki fallist á að það sé til þess fallið að skaða samskipti og gagnkvæmt traust við önnur ríki þótt þær verði aðgengilegar almenningi.
 
Samkvæmt þessu fellst úrskurðarnefndin ekki á að aðgangur að umbeðnum gögnum verði tak­mark­aður með vísan til. 2. tölul. 10. gr. upplýsingalaga.
 

5.

Aðrar takmarkanir samkvæmt upplýsingalögum koma ekki til álita við úrlausn málsins. Ber því for­sætisráðuneytinu að afhenda kæranda, […], þau gögn sem hann óskaði eftir aðgangi að með beiðni 30. október 2024, líkt og nánar greinir í úrskurðarorði.
 

Úrskurðarorð

Forsætisráðuneytinu ber að afhenda kæranda, […], minnisblað forsætisráðu­neyt­is­ins um öryggi síma æðstu ráðamanna, dags. 19. september 2014, og skjal með sex glærum með yfir­skriftinni „Örugg farsímakerfi. Fyrir æðstu stjórn ríkisins“, sem merkt er „Ríkislög­reglu­stjór­inn“.
 
 
 
 
Trausti Fannar Valsson, formaður
Hafsteinn Þór Hauksson
Sigríður Árnadóttir