Úrskurður nr. 12/2025

Úrskurður nr. 12/2025

 

Mánudaginn 27. október 2025 var í heilbrigðisráðuneytinu kveðinn upp svohljóðandi

Ú R S K U R Ð U R

Með kæru, dags. 5. febrúar 2025, kærði […], kt. […], hér eftir kærandi, ákvörðun embættis landlæknis, dags. 22. nóvember 2024, um að synja umsókn kæranda um sérfræðileyfi í innkirtlalækningum og sykursýki barna sem undirsérgrein við barnalækningar.

Kærandi krefst þess að ákvörðun embættis landlæknis verði felld úr gildi og að lagt verði fyrir embætti landlæknis að veita kæranda sérfræðileyfi í samræmi við umsókn hennar.

Ákvörðun embættis landlæknis er kærð á grundvelli 2. mgr. 12. gr. laga nr. 34/2012, um heilbrigðisstarfsmenn, og barst innan kærufrests.

Meðferð málsins hjá ráðuneytinu

Kærandi kærði ákvörðun embættis landlæknis með tölvupósti til heilbrigðisráðuneytisins, dags.5. febrúar 2025. Ráðuneytið óskaði eftir umsögn embættis landlæknis um kæru kæranda þann 25. febrúar en umsögn embættisins barst ráðuneytinu 14. mars s.á. Ráðuneytið bauð kæranda að gera athugasemdir við umsögn embættis landlæknis en athugasemdir kæranda bárust 24. apríl. Undir meðferð málsins taldi ráðuneytið nauðsynlegt að óska eftir nánari upplýsingum frá embætti landlæknis vegna málsins. Það gerði ráðuneytið með upplýsingabeiðni, dags. 27. maí 2025. Svar embættisins barst ráðuneytinu 6. júní. Lauk þá gagnaöflun og var málið tekið til úrskurðar.

Kæra kæranda lýtur að ákvörðun embættis landlæknis, dags. 22. nóvember 2024. Þegar kæran barst ráðuneytinu þann 5. febrúar 2025 var ljóst að heilbrigðisráðherra væri vanhæf til að fara með málið á grundvelli 4. tölul. 1. mgr. 3. gr. stjórnsýslulaga, nr. 37/1993. Þann 8. apríl 2025 féllst forseti Íslands á tillögu forsætisráðherra um að setja umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra sem heilbrigðisráðherra í málinu. Var það mat heilbrigðisráðuneytisins að heilbrigðisráðherra ætti ekki sérstakra og verulegra hagsmuna að gæta í málinu og að vanhæfi ráðherra leiddi af þeim sökum ekki til vanhæfis starfsmanna ráðuneytisins. Er mál þetta því unnið af starfsmönnum heilbrigðisráðuneytisins í umboði setts heilbrigðisráðherra.

Málsatvik

Kærandi fékk útgefið sérfræðileyfi í barnalækningum á Íslandi í ágúst 2024. Á þeim tíma hafði kærandi lokið þriggja og hálfs árs námi í innkirtlalækningum og sykursýki barna í Svíþjóð. Nám kæranda í undirsérgreininni fór fram á grundvelli marklýsingar sem evrópsku samtökin fyrir barnainnkirtlalækningar (ESPE) hafa samþykkt og sænsku fagsamtökin (Svensk forening for pediatrisk endokrinologi och diabetes) hafa lagt til grundvallar sérnámi í undirsérgreininni í Svíþjóð. Í nóvember 2023 var gefin út yfirlýsing um að kærandi hefði lokið sérnámi í undirsérgreininni í Svíþjóð.

Kærandi sótti um sérfræðileyfi í innkirtlalækningum og sykursýki barna sem undirsérgrein við barnalækningar hjá embætti landlæknis þann 16. október 2024. Þann 22. nóvember tók embætti landlæknis ákvörðun um að synja kæranda um sérfræðileyfi í undirsérgreininni á þeim grundelli að ekki stæði lagaheimild til að veita slíkt leyfi. Er það sú ákvörðun sem kærð er til ráðuneytisins.

Málsástæður kæranda

Kærandi tekur fram að ekki er möguleiki að ljúka sérnámi í undirsérgrein við barnalækningar á Íslandi þar sem marklýsing um námið er ekki fyrir hendi. Því sé nauðsynlegt fyrir lækna, sem hafa hug á að afla sér sérmenntunar í barnalækningum, að fara erlendis til að sækja sér slíka menntun.

Kærandi byggir á að samkvæmt eldri reglugerð nr. 467/2015, um menntun, réttindi og skyldur lækna og skilyrði til að hljóta almennt lækningaleyfi og sérfræðileyfi, hafi umsóknum lækna um sérfræðileyfi í tilteknum undirsérgreinum, m.a. þeirri sem kærandi sótti um sérfræðileyfi í, verið vísað til umsagnar hjá kennsluráði viðkomandi sérgreinar eða framhaldsmenntunarráði lækninga. Það sé ný nálgun hjá embætti landlæknis að taka ekki við umsókn sem ekki er gefin út af lögbæru stjórnvaldi í því ríki sem nám fór fram í, í tilfelli kæranda Socialstyrelsen í Svíþjóð.

Því til fulltingis heldur kærandi fram að sambærileg framkvæmd sé viðhöfð vegna undirsérgreina í barnalæknisfræði í mörgum Evrópulöndum eins og framkvæmdin er í Svíþjóð, þar sem kærandi útskrifaðist, þar sem fagfélög lækna votta að sérnámslæknir hafi lokið námi í undirsérgreininni.

Með hliðsjón af ofangreindu heldur kærandi fram að á grundvelli jafnræðissjónarmiða eigi umsókn hennar að fara í sama farveg og umsóknir fóru í samkvæmt eldri reglugerð um menntun, réttindi og skyldur lækna og skilyrði til að hljóta almennt lækningaleyfi og sérfræðileyfi, nr. 467/2015. Kærandi telur að það sé óásættanlegt fyrir heilbrigðiskerfið að hún og fleiri sem hafa stundað sérnám í tilteknum undirsérgreinum barnalækninga geti ekki fengið kost á að starfa við sérgreinina á Íslandi.

Umsögn embættis landlæknis

Embættið tekur fram að umsókn kæranda hafi borist embætti landlæknis þann 16. október 2024 og því gildi um meðferð hennar reglugerð nr. 856/2023.

Í fyrsta lagi byggir embættið á að fjallað sé um sérfræðileyfi á grundvelli náms sem aflað hefur verið í öðru ríki í 8. gr. reglugerðar nr. 856/2023. Samkvæmt ákvæðinu sé annars vegar hægt að hljóta sérfræðileyfi á grundvelli sérnáms frá menntastofnun í öðru ríki enda uppfylli það marklýsingu fyrir sérgreinina hér á landi samkvæmt mati kennsluráðs. Í tilfelli innkirtlalækninga og sykursýki barna er ekki fyrir að fara samþykktri marklýsingu hér á landi svo ekki er hægt að styðjast við þá heimild í tilfelli kæranda.

Hins vegar er heimilt að viðurkenna sérfræðileyfi á grundvelli mats kennsluráðs viðkomandi sérgreinar eða framhaldsmenntunarráðs lækninga þess efnis að umsækjandi hafi lokið viðurkenndu sérnámi, sbr. 19. gr., í landi sem gerir sambærilegar kröfur um nám og gerðar eru í reglugerð nr. 856/2023, enda þótt námstilhögun sérnáms sé frábrugðin, þar með talið tímaákvæði. Sérnámið skal vera viðurkennt sem slíkt af heilbrigðisyfirvöldum hér á landi og heilbrigðisyfirvöldum námslands. Þar sem kærandi hefur ekki fengið sérfræðileyfi í innkirtlalækningum og sykursýki barna frá námslandi sínu, Svíþjóð, eða öðru landi er ekki hægt að veita kæranda sérfræðileyfi á þeim grundvelli.

Var það mat embættis landlæknis að kærandi uppfyllti ekki skilyrði 8. gr. reglugerðar nr. 856/2023 til að hljóta sérfræðileyfi. Vísaði embættið einnig í úrskurð heilbrigðisráðuneytisins nr. 17/2024.

Athugasemdir kæranda við umsögn embættis landlæknis

Kærandi byggir á að túlkun embættis landlæknis sé of þröng þar sem embættið viðurkenni eingöngu sérfræðileyfi sem er gefið út af sænskum heilbrigðisyfirvöldum, þ.e. Socialstyrelsen. Kærandi heldur því fram að ákvæðið geri ekki ráð fyrir slíkri þröngri túlkun. Í flestum þeirra ríkja sem íslenskir læknar leita til fyrir sérnám í undirsérgrein séu það sérgreinafélögin sem ákveði marklýsingar fyrir viðkomandi fag og samþykkja eða hafna umsóknum um viðurkenningu á menntuninni. Socialstyrelsen gefi ekki út sérfræðileyfi fyrir undirsérgrein í innkirtlalækningum barna, heldur sé það fagfélag sem gefi út viðurkenninguna.

Einnig ítrekar kærandi það sem fram kemur í kæru um að hún hafi lokið viðurkenndu sérnámi og aflað sér námslokavottorðs, sem sé að öllu leyti sambærilegt við sérfræðileyfi. Þá hafi aðrir læknar með sömu undirsérgrein fengið umsóknir sínar metnar og samþykktar af kennsluráði. Kærandi eigi af þeim sökum rétt á að nám hennar fái umfjöllun og mat kennsluráðs eða framhaldsmenntunarráðs í samræmi við 19. gr. reglugerðar nr. 856/2023.

Niðurstaða

Í máli þessu reynir á hvort ákvörðun embættis landlæknis um að synja kæranda um sérfræðileyfi í innkirtlalækningum og sykursýki barna hafi verið lögum samkvæm.

Lagagrundvöllur

Samkvæmt 1. mgr. 75. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands, nr. 33/1944, er öllum frjálst að stunda þá atvinnu sem þeir kjósa. Því frelsi má þó setja skorður með lögum, enda krefjist almannahagsmunir þess. Hefur atvinnufrelsi í heilbrigðiskerfinu verið settar ýmsar skorður í lögum  og reglugerðum með vísan til öryggis og hagsmuna sjúklinga og til að halda uppi gæðum í heilbrigðisþjónustu.

Meðal þeirra laga sem sett hafa verið vegna veitingar heilbrigðisþjónustu eru lög nr. 34/2012, um heilbrigðisstarfsmenn. Kveða lögin m.a. á um ákveðnar skorður við frelsi til að starfa við heilbrigðisþjónustu en samkvæmt 1. mgr. 1. gr. laganna er markmið þeirra að tryggja gæði heilbrigðisþjónustu og öryggi sjúklinga með því að skilgreina kröfur um menntun, kunnáttu og færni heilbrigðisstarfsmanna og starfshætti þeirra.

Í 5. og 6. gr. laganna er kveðið á um skilyrði fyrir veitingu starfsleyfa og leyfi til að starfa sem heilbrigðisstarfsmaður á Íslandi. Þá kemur fram í 7. gr. þeirra að sá einn hefur rétt til að kalla sig sérfræðing innan löggiltrar heilbrigðisstéttar og starfa sem slíkur hér landi sem fengið hefur til þess leyfi landlæknis. Í 8. gr. laganna er síðan kveðið á um skilyrði fyrir veitingu sérfræðileyfis, en í 1. mgr. ákvæðisins segir að ráðherra geti kveðið á um löggildingu sérfræðigreina innan löggiltrar heilbrigðisstéttar með reglugerð, að höfðu samráði við landlækni, viðkomandi fagfélag og menntastofnun hér á landi. Í 2. mgr. 8. gr. er mælt fyrir um að í reglugerð um veitingu sérfræðileyfis skuli kveðið á um þau skilyrði sem uppfylla þurfi til að hljóta leyfi til að kalla sig sérfræðing innan löggiltrar heilbrigðisstéttar og starfa sem slíkur hér á landi. Miðað skuli við að lokið hafi verið formlegu viðbótarnámi á viðkomandi sérfræðisviði. Í reglugerð skuli m.a. kveða á um það sérfræðinám sem krafist sé til að hljóta sérfræðileyfi og um starfsþjálfun sé gerð krafa um hana. Enn fremur skuli kveðið á um í hvaða tilvikum skuli leitað umsagna menntastofnunar eða annarra aðila um það hvort umsækjandi uppfylli skilyrði um sérfræðinám. Samkvæmt 9. gr. laganna veitir landlæknir umsækjendum leyfi til að kalla sig sérfræðinga innan löggiltrar heilbrigðisstéttar og til að starfa sem slíkir hér á landi.

Á grundvelli 2. mgr. 8. gr. laga um heilbrigðisstarfsmenn m.a. hefur ráðherra sett reglugerð nr. 856/2023, um menntun, réttindi og skyldur lækna og skilyrði til að hljóta lækningaleyfi og sérfræðileyfi en II. kafli reglugerðarinnar fjallar um sérfræðileyfi. Skilyrði fyrir sérfræðileyfi koma fram í 6. gr. reglugerðarinnar en skv. 1. mgr. greinarinnar má veita sérfræðileyfi í sérgreinum í læknisfræði skv. 21. gr., þ.e. aðalsérgreinum, undirsérgreinum og viðbótarsérgreinum, að loknu viðurkenndu formlegu sérnámi. Til að læknir geti átt rétt á að öðlast sérfræðileyfi skv. 2. mgr. 3. gr. reglugerðarinnar skal hann uppfylla eftirtaldar kröfur: a. hafa lokið embættisprófi í læknisfræði frá læknadeild háskóla Íslands skv. 4. gr. eða hafa lokið sambærilegu námi erlendis, b. hafa hlotið lækningaleyfi hér á landi skv. 3. gr., c. geta framvísað námslokavottorði sem staðfestir að læknir hafi lokið viðurkenndu sérnámi, að meðtöldum sérnámsgrunni, eða sambærilegu vottorði um þjálfun í öðru ríki, og tileinkað sér þá hæfni, færni og þekkingu sem krafist er fyrir viðkomandi sérgrein skv. 6., 19. og 21. gr. og d. að sérnám hans sé skilgreint innan þeirrar sérgreinar sem umsókn hans um sérfræðileyfi tekur til. Í 5. mgr. 6. gr. segir að til að hljóta sérfræðileyfi í undirsérgrein aðalgreinar skal umsækjandi hafa hlotið sérfræðileyfi í viðkomandi aðalgrein og lokið formlegu viðurkenndu sérnámi í undirgreininni. Til að hljóta sérfræðileyfi í viðbótarsérgrein skal umsækjandi hafa hlotið sérfræðileyfi í viðeigandi aðalgrein og lokið formlegu viðurkenndu sérnámi í viðbótargrein.

Fjallað er um sérfræðileyfi á grundvelli sérnáms í öðru ríki í 8. gr. reglugerðarinnar. Þar segir í 1. mgr. að aðeins sé heimilt að veita sérfræðileyfi á grundvelli sérnáms frá menntastofnun í öðru ríki enda uppfylli námið marklýsingu fyrir sérgreinina hér á landi samkvæmt mati kennsluráðs. Einnig er heimilt að viðurkenna sérfræðileyfi á grundvelli mats kennsluráðs viðkomandi sérgreinar eða framhaldsmenntunarráðs lækninga þess efnis að umsækjandi hafi lokið viðurkenndu sérnámi, sbr. 19. gr., í landi sem gerir sambærilegar kröfur um nám og gerðar eru í reglugerð þessari enda þótt námstilhögun sérnáms sé frábrugðin, þar með talið tímaákvæði. Sérnámið skal vera viðurkennt sem slíkt af heilbrigðisyfirvöldum hér á landi og heilbrigðisyfirvöldum námslands. Miða skal við samþykkta marklýsingu. Ef ekki er í gildi samþykkt marklýsing og ekki er um að ræða sjálfkrafa viðurkenningu skv. tilskipun 2005/36/EB skal í umsögn framhaldsmenntunarráðs lækninga fjalla um hvort sérnám umsækjanda uppfylli í meginatriðum þau viðmið sem gerð eru hér á landi fyrir framkvæmd sérnáms. Einnig skal höfð hliðsjón af sérnámi í öðrum ríkjum, svo sem á Norðurlöndunum eða í Barnaríkjunum. Í 3. mgr. 8. gr. reglugerðarinnar segir að um viðurkenningu á faglegri menntun og hæfi sérmenntaðs læknis frá öðru EES-ríki eða Sviss sem uppfyllir skilyrði tilskipunar 2005/36/EB, um viðurkenningu á faglegri menntun og hæfi, með síðari breytingum, fari samkvæmt reglugerð um viðurkenningu á faglegri menntun og hæfi heilbrigðisstarfsmanna frá öðrum EES-ríkjum eða Sviss til að starfa hér á landi, nr. 510/2020, eða samkvæmt samningum sem ríkisstjórnir Norðurlandanna gera og öðlast hafa gildi að því er Ísland varðar og kveða á um almennar reglur um gagnkvæma viðurkenningu starfsréttinda.

Samkvæmt j. lið IX. kafla 3. mgr. 21. gr. reglugerðar nr. 856/2023 eru innkirtlalækningar barna undirsérgrein við barnalækningar.

Niðurstaða ráðuneytisins

Í máli kæranda hefur embætti landlæknis synjað henni um sérfræðileyfi í innkirtlalækningum barna sem undirsérgrein við barnalækningar. Embættið byggir synjun sína á að ekki sé til staðfest marklýsing fyrir námið á Íslandi og að kærandi hafi ekki fengið útgefið sérfræðileyfileyfi í öðru ríki. Vísar embætti landlæknis til úrskurðar ráðuneytisins nr. 17/2024 hvað það varðar. Þá segir í ákvörðun embættisins að tilskipun 2005/36/EB um viðurkenningu á faglegri menntun og hæfi taki ekki til undir- eða viðbótarsérgreina og komi því ekki til álita að viðurkenna sérfræðinám kæranda á þeim grundvelli.

Kærandi telur að embætti landlæknis beiti of þröngri túlkun við veitingu sérfræðileyfis á grundvelli 8. gr. reglugerðar nr. 856/2023. Þar sem undirsérgreinin sem kærandi hefur sótt um sérfræðileyfi í er ekki lögvernduð í Svíþjóð sé ekki hægt að fá útgefið sérfræðileyfi í undirsérgreininni innkirtlalækningar barna þar í landi. Hins vegar votti fagfélög lækna námslok í tilgreindum sérgreinum í Svíþjóð sem veiti einstaklingum heimild til að starfa sem sérfræðilæknar í landinu.

Á Íslandi er ekki fyrir að fara samþykktri marklýsingu í undirsérgreininni innkirtlalækningar barna, sem hafi verið samþykkt af mats- og hæfisnefnd um sérnám lækna. Af þeim sökum kemur ekki til greina að veita kæranda sérfræðileyfi hér á landi á grundvelli marklýsingar. Þá verður ráðið af gögnum málsins að kærandi hafi ekki fengið útgefið sérfræðileyfi í undirsérgreininni, af þar til bærum yfirvöldum í Svíþjóð, og er því ekki hægt að viðurkenna sérfræðileyfi kæranda frá öðru ríki. Kærandi kveður það ómögulegt fyrir sig að öðlast sérfræðileyfi í undirsérgreininni útgefið af stjórnvöldum í Svíþjóð þar sem undirsérgreinin er ekki lögvernduð þar. Hins vegar kveður kærandi að viðeigandi fagfélag lækna votti námslok sérnámslæknis úr sérnámi í undirsérgreininni. Sá munur er á máli kæranda og málavöxtum í úrskurði ráðuneytisins nr. 17/2024, sem embættið vísar til, að í málinu sem endaði með úrskurði nr. 17/2024 var sótt um sérfræðileyfi í hjartalækningum, sem undirsérgrein við lyflækningar, vegna náms sem kærandi í málinu stundaði í Svíþjóð. Hjartalækningar eru lögvernduð starfsgrein í Svíþjóð og af þeim sökum kom ekki til greina að kanna hvort viðurkenning um námslok kæranda í því máli gæti talist sem ígildi sérfræðileyfis.

Í niðurstöðu embættis landlæknis er hvergi vikið að því hvort þessi staða í Svíþjóð geti þýtt að vottun fagfélags lækna á námslokum sérfræðilæknis úr sérnámi í undirsérgrein geti leitt til þess að embætti landlæknis beri að líta á slíka vottun sem ígildi sérfræðileyfis í undirsérgrein og hvort það sérnám sem kærandi kveðst hafa lokið teljist viðurkennt af heilbrigðisyfirvöldum hér á landi og í Svíþjóð. Séu þessi skilyrði uppfyllt þyrfti embættið einnig að fara yfir hvort sérnám kæranda sé skipulagt með þeim hætti að það uppfylli almennt þær kröfur sem gerðar eru til sérnáms hér á landi, sbr. það sem kemur fram í niðurlagi 1. mgr. 8. gr. reglugerðar nr. 856/2023. Þar segir að ef ekki er í gildi samþykkt marklýsing fyrir sérnám sem sótt er um sérfræðileyfi fyrir, og ekki er um að ræða sjálfkrafa viðurkenningu skv. tilskipun 2005/36/EB skuli í umsögn framhaldsmenntunarráðs lækninga um umsóknina fjalla um hvort sérnám umsækjanda uppfylli í meginatriðum þau viðmið sem gerð eru hér á landi fyrir framkvæmd sérnáms. Þá skuli einnig höfð hliðsjón af sérnámi í öðrum ríkjum, svo sem á Norðurlöndum eða í Bandaríkjunum. Af ákvæðinu má ráða að í einhverjum tilfellum geti umsækjandi sótt um sérfræðileyfi á grundvelli náms frá öðru landi, þar sem ekki eru veitt sérfræðileyfi ef hægt er að jafna námi umsækjanda og síðar störfum hans í landinu við útgefið sérfræðileyfi. Við þær aðstæður ber að afla umsagnar framhaldsmenntunarráðs lækninga eins og að framan greinir.

Í ákvörðun embættis landlæknis um synjun sérfræðileyfis segir að í tilskipun 2005/36/EB, sem var innleidd með reglugerð nr. 510/2020, sé fjallað um sérfræðileyfi lækna og skilyrði þess að unnt sé að fá nám sem ríkisborgari EES-ríkis eða Sviss hefur aflað sér í öðru EES-ríki eða Sviss, viðurkennt hér á landi. Fjallað sé um sjálfkrafa viðurkenningu til að hljóta starfsleyfi og sérfræðileyfi á grundvelli samræmingar lágmarkskrafna um menntun í III. kafla reglugerðar nr. 510/2020. Sérfræðileyfi lækna falli undir þann kafla enda hafi lágmarkskröfur til sérnáms lækna verið samræmdar með tilskipun 2005/36/EB. Tilskipunin taki hins vegar ekki til undir- eða viðbótarsérgreina og af þeim sökum hafi ekki komið til álita að veita kæranda sérfræðileyfi í undirsérgreininni á grundvelli tilskipunarinnar.

Ráðuneytið tekur undir túlkun embættis landlæknis á tilskipun Evrópuþingsins og ráðsins 2005/36/EB um viðurkenningu á faglegri menntun og hæfi heilbrigðisstarfsmanna um að reglugerðin gildi ekki um undir- eða viðbótarsérgreinar. Við þær aðstæður á kærandi í málinu, sem ríkisborgari EES-ríkis, hins vegar rétt á því að umsókn hennar sé metin í samræmi við 30. gr. laga nr. 2/1993, um Evrópska efnahagssvæðið, en í ákvæðinu segir að til að auðvelda launþegum og sjálfstætt starfandi einstaklingum að hefja og stunda starfsemi skuli samningsaðilar í samræmi við VII. viðauka gera nauðsynlegar ráðstafanir varðandi gagnkvæma viðurkenningu á prófskírteinum, vottorðum og öðrum vitnisburði um formlega menntun og hæfi, svo og samræmingu ákvæða í lögum og stjórnsýslufyrirmælum samningsaðila varðandi rétt launþega og sjálfstætt starfandi einstaklinga til að hefja og stunda starfsemi. Hafi launþegi eða sjálfstætt starfandi einstaklingur haft heimild til að stunda tiltekið starf í öðru EES-ríki, og hefur haft til þess tilskilda menntun og hæfi, á hann samkvæmt framansögðu að meginstefnu til rétt á að fá að stunda starfið á Íslandi með sömu kröfum og gerðar voru til starfsins í heimaríki einstaklingsins. Hins vegar getur verið að sérstakar kröfur séu gerðar til starfsins á Íslandi sem umsækjandi getur þurft að uppfylla þar að auki, t.d. öryggis vegna.

Af gögnum málsins má ráða að kærandi kveðjist hafa lokið sérnámi í innkirtlalækningum barna sem undirsérgrein við barnalækningar í Svíþjóð. Þar séu innkirtlalækningar barna þó ekki undirsérgrein sem stjórnvöld veiti sérfræðileyfi í. Þess í stað votti fagfélag barnalækna í Svíþjóð námslok lækna í sérgreininni.

Af gögnum málsins verður ráðið að embætti landlæknis hafi ekki kannað hvort jafna mætti sérnámi kæranda við viðurkennt sérnám samkvæmt 1. mgr. 8. gr. reglugerðar nr. 856/2023, svo sem með því að óska eftir upplýsingum og/eða gögnum frá lögbæru stjórnvaldi í Svíþjóð. Þá hefur ekki verið skorið úr um það hvort vottun sænsks fagfélags lækna á því að kærandi hafi lokið umræddu sérnámi geti talist ígildi sérfræðileyfis sem viðurkenna mætti samkvæmt reglugerð nr. 856/2023. Enn fremur hefur embætti landlæknis ekki kannað hver staða kæranda er samkvæmt sænskri löggjöf, þ.e. hvort að kærandi hafi rétt til að starfa sem sérfræðingur í innkirtlalækningum barna og hvort að einungis þeir sem hafa lokið námi í innkirtlalækningum barna sé heimilt að starfa við innkirtlalækningar barna í Svíþjóð. Loks verður ekki heldur ráðið af gögnum málsins hvort embætti landlæknis hafi metið umsókn kæranda út frá þeim meginreglum sem koma fram í lögum nr. 2/1993, um Evrópska efnahagssvæðið, um frjálsa för launafólks og sjálfstætt starfandi einstaklinga.

Með hliðsjón af framangreindu er það niðurstaða ráðuneytisins að málsmeðferð embættis landlæknis hafi verið ófullnægjandi í tilviki kæranda. Embættið hafi ekki rannsakað með fullnægjandi hætti hvort að kærandi eigi rétt á að fá útgefið sérfræðileyfi í innkirtlalækningum barna sem undirsérgrein við barnalækningar á grundvelli 1. mgr. 8. gr. reglugerðar nr. 856/2023, sbr. einnig 30. gr. laga nr. 2/1993. Málsmeðferð embættisins hafi því ekki samræmst 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Er það því niðurstaða ráðuneytisins að fella beri ákvörðun embættisins úr gildi og leggja fyrir embætti landlæknis að taka umsókn kæranda til meðferðar að nýju.

 

Úrskurðarorð

Ákvörðun embættis landlæknis, dags. 22. nóvember 2024, um að synja kæranda um sérfræðileyfi í innkirtlalækningum barna sem undirsérgrein við barnalækningar, er felld úr gildi. Lagt er fyrir embætti landlæknis að taka umsókn kæranda fyrir að nýju.