Mál nr. 520/2025-Úrskurður

 

Úrskurðarnefnd velferðarmála

Mál nr. 520/2025

Fimmtudaginn 30. október 2025

A

gegn

Vinnumálastofnun

Ú R S K U R Ð U R

Mál þetta úrskurða Hólmfríður Birna Guðmundsdóttir lögfræðingur, Agnar Bragi Bragason lögfræðingur og Arnar Kristinsson lögfræðingur.

Með kæru, dags. 22. ágúst 2025, kærði A, til úrskurðarnefndar velferðarmála ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 21. ágúst 2025, um að fella niður rétt hans til atvinnuleysisbóta í tvo mánuði og að innheimta ofgreiddar atvinnuleysisbætur.

I.  Málsatvik og málsmeðferð

Kærandi sótti um atvinnuleysisbætur hjá Vinnumálastofnun 8. apríl 2024 og var umsóknin samþykkt 30. apríl 2024. Með ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 21. ágúst 2025, var kæranda tilkynnt að bótaréttur hans væri felldur niður í tvo mánuði á grundvelli 1. mgr. 59. gr. laga nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar með vísan til þess að hann hefði ekki tilkynnt stofnuninni um tilfallandi tekjur eða vinnu. Kæranda var jafnframt tilkynnt að hann hefði fengið ofgreiddar atvinnuleysisbætur fyrir tímabilið 1. maí til 31. október 2024, að fjárhæð 819.424 kr., að meðtöldu álagi.

Kæra barst úrskurðarnefnd velferðarmála 22. ágúst 2025. Með bréfi, dags. 26. ágúst 2025, óskaði úrskurðarnefndin eftir greinargerð Vinnumálastofnunar ásamt gögnum málsins. Greinargerð Vinnumálastofnunar barst 25. september 2025 og var hún kynnt kæranda með bréfi úrskurðarnefndar, dags. 25. september 2025. Athugasemdir bárust frá kæranda þann 25. september 2025 og voru þær kynntar Vinnumálastofnun með bréfi, dags. 29. september 2025. Frekari athugasemdir bárust ekki.

II.  Sjónarmið kæranda

Kærandi greinir frá því að hann sé atvinnulaus og hafi engar reglulegar tekjur. Hann hafi undanfarna tvo mánuði reynt að koma á fót litlu fyrirtæki og jafnframt hafið nám í íslensku við Háskóla Íslands. Kærandi hafi verið að starfa í hlutastarfi en vegna aðstæðna sé hann án fjárhagslegs stuðnings til að standa undir nauðsynlegum útgjöldum á borð við mat og húsaleigu.

Kærandi hafi orðið fyrir einelti og ofbeldi í starfi hjá B. Hann hafi einnig orðið fyrir slysi við vinnu hjá C við björgunaraðgerðir í Silfru og hafi í kjölfarið þurft á geðheilbrigðisþjónustu að halda.

Kærandi hafi starfað í góðri trú og ekki vísvitandi gefið rangar upplýsingar. Hann sé að vinna í því að bæta stöðu sína með því að byggja upp eigið fyrirtæki og stundi nám í íslensku í því skyni að aðlagast íslensku samfélagi betur. Kærandi telji að innheimta skuldarinnar komi til með að setja það í hættu og geri honum ókleift að ná bata og leggja sitt af mörkum til samfélagsins. Kærandi telji sér ekki fært að endurgreiða fjárhæðina og að innheimta hennar myndi hafa alvarlegar afleiðingar, bæði fjárhagslegar og andlegar. Því fari kærandi fram á að skuldin verði felld niður að fullu.

Í athugasemdum kæranda vegna greinargerðar Vinnumálastofnunar ítrekar kærandi að hann hafi verið í góðri trú og ekki viljandi veitt rangar upplýsingar. Kærandi hafi talið að greiðslur sem hefðu borist í apríl 2024 væru uppgjör á áunnum réttindum og vangreiddum launum vegna ólögmætrar uppsagnar en ekki ný atvinna sem hefði áhrif á rétt hans til atvinnuleysisbóta. Tekjur frá því tímabili hafi verið smávægilegar, tilfallandi og misjafnlega skráðar og kærandi hafi ekki haft vitneskju um að þær féllu undir sömu tilkynningarskyldu. Samkvæmt 2. mgr. 39. gr. laga nr. 54/2006 skuli fella niður 15% álag ef rök séu færð fyrir því að ekki megi rekja annmarka til kæranda sjálfs. Hann fari því fram á að álagið verði fellt niður.

Kærandi tekur fram að greiðslan frá D að fjárhæð 719.604 kr., sem hafi borist í apríl 2024, hafi verið að hluta eða öllu leyti vegna ólögmætrar uppsagnar og uppgjörs á áður áunnum réttindum. Hann telji því ekki rétt að stofnunin meti þá fjárhæð sem tekjur sem skerði atvinnuleysisbætur fyrir umræddan mánuð.

Kærandi vísar til meginreglunnar um meðalhóf og bendir á að hann hafi glímt við alvarleg fjárhagsleg og heilsufarsleg vandamál, bæði líkamleg og andleg. Hann telji að krafa um endurgreiðslu í heild sinni ásamt álagi setji hann í ómögulega stöðu og grafi undan möguleika hans til náms, endurhæfingar og stofnunar eigin fyrirtækis. Hann telji að beita eigi meðalhófsreglu við ákvörðun viðurlaga og endurkröfu.

Þá telji kærandi að leiðbeiningar af hálfu Vinnumálastofnunar hafi verið ófullnægjandi og ekki nægilega skýrar, einkum hvað varði meðferð bóta þegar um sé að ræða greiðslur vegna réttinda eða tímabundna verkefna. Kærandi telji sig því ekki hafa vanrækt tilkynningarskyldu sína af ásetningi.

Með vísan til framangreinds fari kærandi fram á að 15% álag verði fellt niður, endurgreiðslukrafa verði lækkuð að því marki sem greiðslur vegna ólögmætrar uppsagnar verði ekki taldar til tekna á móti atvinnuleysisbótum og að tekið verði tillit til aðstæðna hans og meðalhófsreglu við endanlega niðurstöðu málsins.

III.  Sjónarmið Vinnumálastofnunar

Í greinargerð Vinnumálastofnunar kemur fram að kærandi hafi sótt um greiðslur atvinnuleysisbóta með umsókn 8. apríl 2024. Með erindi, dags. 30. apríl 2024, hafi kæranda verið tilkynnt að umsókn hans hefði verið samþykkt.

Í kjölfar reglulegs eftirlits Vinnumálastofnunar hafi komið í ljós að kærandi hafði verið skráður í nám á haustönn 2024 og með erindi, dags. 28. október 2024, hafi kæranda verið kynnt ákvörðun Vinnumálastofnunar þess efnis að kærandi endurgreiddi Vinnumálastofnun 293.590 kr., að meðtöldu álagi, vegna tímabils sem kærandi hefði verið í námi.

Í kjölfar reglulegs eftirlits Vinnumálastofnunar í ágúst 2025 hafi kæranda verið sent erindi, dags. 15. ágúst 2025, þar sem honum hafi verið gefinn kostur á að skýra ótilkynntar launagreiðslur frá apríl 2024 til ágúst 2024. Auk skýringa hafi kærandi verið beðinn um að skila inn gögnum sem hafi varðað þessar launagreiðslur, t.a.m. launaseðla.

Skýringar kæranda hafi borist 18. ágúst 2025 en engir launaseðlar þar sem fram hafi komið að umræddar tekjur í apríl 2024 væru uppgjör á áunnum réttindum og vangreiddum launum vegna ólögmætrar uppsagnar sem sótt hafi verið í gegnum stéttarfélag kæranda. Að sögn kæranda hafi hann tekið að sér tilfallandi vinnu sem að hluta til hafi verið „svört“ (e. off the books) hjá fyrirtækjunum E og C (X). Á launaseðlum megi sjá að greiðslur hafi verið óverulegar. Kærandi hafi einnig upplýst að hann væri að stunda nám við Háskóla Íslands.

Kæranda hafi verið tilkynnt með erindi, dags. 21. ágúst 2025, að þar sem hann hefði ekki upplýst stofnunina um tilfallandi vinnur væru greiðslum frestað í tvo mánuði frá ákvörðunardegi. Þá hafi kæranda verið gert að endurgreiða atvinnuleysisbætur fyrir þann tíma sem launagreiðslur hefðu varðað. Kærandi hafi fengið ofgreiddar atvinnuleysisbætur, samtals að fjárhæð 712.543 kr. sem yrðu innheimtar með álagi. Heildarskuld með álagi næmi því 819.434 kr. Ákvörðun þessi hafi verið tekin á grundvelli 1. mgr. 59. gr. og 1. mgr. 36. gr. laga nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar.

Framangreind ákvörðun Vinnumálastofnunar hafi verið kærð til úrskurðarnefndar velferðarmála þann 22. ágúst 2025. Kærandi fari fram á að ákvörðun stofnunarinnar verði endurskoðuð og að krafa stofnunarinnar um endurgreiðslu verði felld niður vegna tilgreindra ástæðna sem kærandi telji upp. Kærandi beri við að hann sé illa staddur fjárhagslega og sé að glíma við veikindi, líkamleg og andleg. Auk þess að hann hafi verið í góðri trú og hafi ekki viljandi veitt rangar upplýsingar. Bati hans og áform um uppbyggingu eigin fyrirtækis og betri aðlögun að samfélaginu sé stefnt í voða verði kröfunni haldið til streitu.

Lög nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar gildi um atvinnuleysistryggingar launamanna eða sjálfstætt starfandi einstaklinga á innlendum vinnumarkaði þegar þeir verði atvinnulausir, sbr. 1. gr. laganna.

Kærð sé ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 21. ágúst 2025, þess efnis að kærandi skuli sæta viðurlögum á grundvelli 1. mgr. 59. gr. laga um atvinnuleysistryggingar og að honum bæri að endurgreiða hluta þeirra atvinnuleysisbóta sem hann hafi fengið greitt á árinu 2024.

Mál þetta varði í fyrsta lagi almenn skilyrði fyrir atvinnuleysistryggingum, sbr. III. kafli laga um atvinnuleysistryggingar. Í 13. gr. laganna segi að eitt helsta skilyrði fyrir atvinnuleysistryggingum launamann sé að viðkomandi sé í virkri atvinnuleit. Nánari skilgreining á hugtakinu „virk atvinnuleit“ sé að finna í 14. gr. laganna. Í því ákvæði komi fram að sá teljist í virkri atvinnuleit sem sé meðal annars að hafa frumkvæði að starfsleit, sé reiðubúinn að taka starfi hvar sem er á Íslandi, sé reiðubúinn að taka starfi óháð starfshlutfalli og eigi ekki rétt á launum eða öðrum greiðslum í tengslum við störf á vinnumarkaði þann tíma sem hann teljist vera í virkri atvinnuleit nema 17. eða 22. gr. laganna eigi við. Þá sé tilgreint í 2. mgr. 14. gr. að það beri að tilkynna Vinnumálastofnun um þær breytingar sem kunni að verða á vinnufærni eða aðstæðum að öðru leyti án ástæðulausrar tafa.

Af fyrirliggjandi gögnum málsins sé ljóst að kærandi hafi ekki upplýst Vinnumálastofnun að fyrra bragði um tilfallandi störf eða tekjur á árinu 2024. Í lögum um atvinnuleysistryggingar sé rík áhersla lögð á upplýsingaskyldu atvinnuleitanda gagnvart Vinnumálastofnun. Atvinnuleitanda beri þannig meðal annars að tilkynna stofnuninni um allar breytingar á aðstæðum sem geti haft áhrif á rétt viðkomandi til greiðslu atvinnuleysisbóta, sbr. 2. mgr. 14. gr. laganna. Í 3. mgr. 9. gr. sé sérstaklega kveðið á um skyldu atvinnuleitanda að tilkynna stofnuninni um tekjur vegna tilfallandi vinnu. Þar segi orðrétt:

„Sá sem telst tryggður á grundvelli laga þessara skal upplýsa Vinnumálastofnun um allar breytingar sem kunna að verða á högum hans á þeim tíma er hann fær greiddar atvinnuleysisbætur eða sætir biðtíma eða viðurlögum samkvæmt lögum þessum eða annað það sem kann að hafa áhrif á rétt hans samkvæmt lögum þessum, svo sem um námsþátttöku, tekjur sem hann fær fyrir tilfallandi vinnu og hversu lengi vinnan stendur yfir.“

Upplýsingaskylda atvinnuleitanda sé ítrekuð á öllum stigum umsóknarferlis um atvinnuleysisbætur. Við upphaf umsóknar sé atvinnuleitendum kynnt margvísleg atriði er varði réttindi og skyldur, þar á meðal upplýsingaskyldu. Í lok umsóknarferlis staðfesti allir atvinnuleitendur að þeir hafi kynnt sér þau atriði. Þá sé á heimasíðu Vinnumálastofnunar að finna ítarlegar upplýsingar til handa atvinnuleitendum um skyldur þeirra sem hafi þegið tekjur samhliða greiðslu atvinnuleysisbóta og hvernig eigi að skrá slíkar tekjur.

Það sé ein meginskylda atvinnuleitanda að tilkynna stofnuninni um allar þær tekjur sem viðkomandi þiggi á meðan hann fái greiddar atvinnuleysisbætur. Á heimasíðu Vinnumálastofnunar megi finna ítarlegt kennslumyndband um hvernig tilkynna beri tekjur til stofnunarinnar en þar sé meðal annars tiltekið að tilkynna skuli stofnuninni um tekjur með minnst dags fyrirvara og að skrá skuli fjárhæð tekna inn á ,,Mínar síður“. Kærandi hafi ekki greint frá því að hann hafi fengið launauppgjör í apríl 2024, að hann hafi starfað hjá E eða C (X) frá því í maí 2024 þar til í október 2024 eða um námsþátttöku sína samhliða greiðslum atvinnuleysisbóta. Eðli máls samkvæmt geti atvinnuleitandi ekki þegið óskertar atvinnuleysistryggingar samhliða launuðum störfum. Kærandi hafi verið upplýstur um skyldu sína til að upplýsa um allar tekjur, hlutastarf, tilfallandi vinnu, tekjur eða fjármagnstekjur við upphaf vinnslu umsóknar hans. Það sé því mat Vinnumálastofnunar að kæranda hafi mátt vera fullljóst að honum bæri að tilkynna stofnunni um upphaf og lok vinnu sinnar, auk þeirra tekna sem hann hafi aflað sér.

Með umsókn kæranda um atvinnuleysisbætur, dags. 4. apríl 2024, hafi komið fram að kæranda hefði verið sagt upp störfum hjá D. Kærandi hafi tilgreint í umsókn sinni að starfslok hans hefðu verið 31. mars 2024 og að hann væri að fullu atvinnulaus frá og með 1. apríl 2024. Að sögn kæranda hafi hann átt 14 daga áunnið orlof við starfslok en engin önnur réttindi hjá fyrrverandi atvinnurekanda hafi verið tilgreind. Umsókn kæranda hafi verið samþykkt með það fyrir augum og honum hafi verið greiddar óskertar atvinnuleysisbætur frá 9. apríl 2024, eða þeim degi sem kærandi kvaðst geta hafið störf.

Að sögn kæranda hafi hann fengið launauppgjör í apríl 2024 frá D. Umræddar tekjur kæranda hafi numið 719.604 kr. Ekki liggi fyrir launaseðill þrátt fyrir beiðnir Vinnumálastofnunar um slíkt. Þá hafi tekjur kæranda í maí 2024 numið 251.743 kr. samkvæmt upplýsingum Skattsins. Í júní 2024 hafi tekjur kæranda verið 594.386 kr., í júlí 2024 hafi tekjur verið 881.540 kr., í ágúst hafi tekjur kæranda numið 526.379 kr., í september hafi kærandi aflað sér 285.641 kr. og í október 2024 hafi greiðslur frá launagreiðendum til kæranda numið 81.603 kr. Í skýringum kæranda til Vinnumálastofnunar hafi kærandi einnig upplýst að hann hafði verið með aðrar óuppgefnar tekjur á tímabilinu.

Samkvæmt 1. mgr. 59. gr. laganna skuli sá sem lætur hjá líða að veita nauðsynlegar upplýsingar samkvæmt 1. mgr. 14. gr. eða um annað það sem kunni að hafa áhrif á rétt hans samkvæmt lögunum ekki eiga rétt á greiðslu atvinnuleysisbóta fyrr en að tveimur mánuðum liðnum. Hið sama eigi við þegar viðkomandi hafi látið hjá líða að tilkynna Vinnumálastofnun um breytingar sem verða á högum hans á því tímabili sem hann fái greiddar atvinnuleysisbætur eða sæti biðtíma eða viðurlögum samkvæmt lögunum. Jafnframt skuli endurgreiða ofgreiddar atvinnuleysisbætur. Kæranda beri að sæta tveggja mánaða bið eftir greiðslum á grundvelli 1. mgr. 59. gr. laga um atvinnuleysistryggingar þar sem hann hafi ekki upplýst um tilfallandi vinnu og tekjur á árinu 2024.

Frá apríl 2024 til október 2024 hafi kærandi verið að þiggja greiðslur atvinnuleysisbóta og hafi eðli málsins samkvæmt fengið ofgreiddar atvinnuleysisbætur vegna þessara óuppgefnu tekna. Því hafi myndast skuld við Vinnumálastofnun, samtals að fjárhæð 819.434 kr., að meðtöldu álagi samkvæmt 2. mgr. 39. gr. laganna.

Í 2. mgr. 39. gr. sé kveðið á um heimild Vinnumálastofnunar til að innheimta ofgreiddar atvinnuleysisbætur. Ákvæðið sé svohljóðandi:

„Hafi hinn tryggði fengið hærri atvinnuleysisbætur skv. 32. eða 33. gr. en hann átti rétt á samkvæmt álagningu skattyfirvalda eða öðrum ástæðum ber honum að endurgreiða þá fjárhæð sem ofgreidd var að viðbættu 15% álagi. Hið sama gildir um atvinnuleysisbætur sem hinn tryggði hefur fengið greiddar fyrir tímabil er hann uppfyllti ekki skilyrði laganna. Fella skal niður álagið samkvæmt þessari málsgrein færi hinn tryggði rök fyrir því að honum verði ekki kennt um þá annmarka er leiddu til ákvörðunar Vinnumálastofnunar.“

Í framangreindu ákvæði sé mælt fyrir um heimild Vinnumálastofnunar til að innheimta ofgreiddar atvinnuleysisbætur. Í athugasemdum með 39. gr. frumvarps þess sem hafi orðið að lögum nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar sé sérstaklega áréttað að leiðrétting eigi við í öllum tilvikum sem kunni að valda því að atvinnuleitandi hafi fengið ofgreiddar atvinnuleysisbætur. Ástæða ofgreiðslunnar hafi m.ö.o. ekki áhrif á skyldu viðkomandi til að endurgreiða þá fjárhæð sem ofgreidd hafi verið. Ákvæði 2. mgr. 39. gr. sé því fortakslaust að því er varði skyldu til þess að endurgreiða ofgreiddar bætur. Vinnumálastofnun telji fullt tilefni til að innheimta ofgreiddar atvinnuleysisbætur með álagi.

Eldri skuld kæranda vegna viðurlagaákvörðunar að upphæð 293.590 kr. hafi verið skuldajafnað á móti greiðslum atvinnuleysistrygginga og heildarskuld kæranda við Vinnumálastofnun sé nú 1.021.907 kr., að teknu tilliti til skuldajöfnunar.

Með vísan til alls framangreinds sé það niðurstaða Vinnumálastofnunar að rétt hafi verið staðið að máli kæranda og að honum beri að endurgreiða ofgreiddar atvinnuleysistryggingar.

IV.  Niðurstaða

Kærð er ákvörðun Vinnumálastofnunar um að fella niður rétt kæranda til atvinnuleysisbóta í tvo mánuði á grundvelli 1. mgr. 59. gr. laga nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar og að innheimta ofgreiddar atvinnuleysisbætur fyrir tímabilið 1. maí til 31. október 2024.

Í 59. gr. laga nr. 54/2006 er kveðið á um viðurlög við því að láta hjá líða að veita upplýsingar eða láta hjá líða að tilkynna um breytingar á högum. Ákvæði 1. mgr. 59. gr. er svohljóðandi:

„Sá sem lætur hjá líða að veita nauðsynlegar upplýsingar skv. 14. gr. eða um annað það sem kann að hafa áhrif á rétt hans samkvæmt lögum þessum skal ekki eiga rétt á greiðslu atvinnuleysisbóta skv. VII. kafla fyrr en að tveimur mánuðum liðnum, sem ella hefðu verið greiddar bætur fyrir, frá þeim degi er viðurlagaákvörðun Vinnumálastofnunar er tilkynnt aðila, sbr. þó 4. mgr. og 59. gr. a. Hið sama á við þegar hinn tryggði hefur látið hjá líða að tilkynna Vinnumálastofnun um þær breytingar sem kunna að verða á högum hans á því tímabili sem hann fær greiddar atvinnuleysisbætur eða sætir biðtíma eða viðurlögum samkvæmt lögum þessum eða annað það sem kann að hafa áhrif á rétt hans samkvæmt lögum þessum, sbr. 3. mgr. 9. gr. og 2. mgr. 14. gr. Skal honum jafnframt verða gert að endurgreiða ofgreiddar atvinnuleysisbætur skv. 39. gr.“

Ákvæðið ber meðal annars að túlka með hliðsjón af ákvæði 3. mgr. 9. gr. laga nr. 54/2006 en samkvæmt því skal sá sem telst tryggður á grundvelli laganna upplýsa Vinnumálastofnun um allar breytingar sem kunna að verða á högum hans á þeim tíma er hann fær greiddar atvinnuleysisbætur eða sætir biðtíma eða viðurlögum samkvæmt lögunum eða annað það sem kann að hafa áhrif á rétt hans samkvæmt lögunum, svo sem um námsþátttöku, tekjur sem hann fær fyrir tilfallandi vinnu og hversu lengi vinnan stendur yfir. Í 2. mgr. 14. gr. laganna kemur einnig fram að hinn tryggði skuli tilkynna Vinnumálastofnun um þær breytingar sem kunna að verða á vinnufærni hans eða aðstæðum að öðru leyti samkvæmt 1. mgr., án ástæðulausrar tafar.

Í máli þessu liggur fyrir að kærandi fékk launagreiðslur frá tveimur fyrirtækjum á tímabilinu maí til og með október 2024 samhliða greiðslum atvinnuleysisbóta frá Vinnumálastofnun. Þær upplýsingar bárust Vinnumálastofnun í kjölfar reglulegs eftirlits innan stofnunarinnar í ágúst 2025.

Þann 8. apríl 2024 var kæranda send staðfesting á móttöku umsóknar um atvinnuleysisbætur þar sem tilgreint var að upplýsa þyrfti um allar tekjur, hlutastarf, tilfallandi vinnu, tekjur eða fjármagnstekjur á „Mínum síðum“ Vinnumálastofnunar. Kæranda var bent á að ítarlegri upplýsingar um réttindi og skyldur væri að finna undir liðnum „Hvað þarftu að vita“ á vefsíðu stofnunarinnar.

Með hliðsjón af framangreindu telur úrskurðarnefndin að kærandi hefði mátt vita af tilkynningarskyldu vegna framangreindra tekna. Að því virtu og í ljósi upplýsingaskyldu 3. mgr. 9. gr. og 2. mgr. 14. gr. laga nr. 54/2006 verður því fallist á það með Vinnumálastofnun að kærandi hafi brotið gegn skyldum sínum er hann tilkynnti stofnuninni ekki fyrir fram um framangreindar tekjur. Í 1. mgr. 59. gr. laga nr. 54/2006 er skýrt kveðið á um beitingu viðurlaga við slíku broti.

Með hinni kærðu ákvörðun Vinnumálastofnunar voru einnig innheimtar ofgreiddar atvinnuleysisbætur fyrir tímabilið 1. maí til 31. október 2024, samtals að fjárhæð 819.424 kr., að meðtöldu 15% álagi. Sú greiðsla sem kærandi fékk frá D í apríl 2024 var því undanskilin við ákvörðun um innheimtu.

Í 39. gr. laga nr. 54/2006 er kveðið á um leiðréttingu á atvinnuleysisbótum. Þar segir í 2. mgr. að hafi hinn tryggði fengið hærri atvinnuleysisbætur samkvæmt 32. eða 33. gr. laganna en hann hafi átt rétt á samkvæmt álagningu skattyfirvalda eða af öðrum ástæðum beri honum að endurgreiða þá fjárhæð sem ofgreidd hafi verið, að viðbættu 15% álagi. Hið sama gildi um atvinnuleysisbætur sem hinn tryggði hafi fengið greiddar fyrir tímabil er hann uppfyllti ekki skilyrði laganna. Í sömu málsgrein segir einnig að fella skuli niður álagið samkvæmt málsgreininni færi hinn tryggði rök fyrir því að honum verði ekki kennt um þá annmarka er leitt hafi til ákvörðunar Vinnumálastofnunar.

Samkvæmt framangreindu er ljóst að endurkröfuheimild Vinnumálastofnunar er meðal annars bundin við það að einstaklingur hafi fengið greiddar hærri atvinnuleysisbætur en hann átti rétt á. Þar sem kærandi tilkynnti ekki fyrir fram um tekjur sem hann fékk greiddar fyrir tímabilið maí til október 2024 fékk hann hærri atvinnuleysisbætur en hann átti rétt á. Ákvæði 2. mgr. 39. gr. laganna er fortakslaust að því er varðar skyldu til þess að endurgreiða ofgreiddar bætur. Aftur á móti skal fella niður 15% álag færi hinn tryggði rök fyrir því að honum verði ekki kennt um þá annmarka er leitt hafi til ákvörðunar Vinnumálastofnunar. Líkt og áður greinir tilkynnti kærandi ekki Vinnumálastofnun fyrir fram um þær tekjur sem hann fékk framangreinda mánuði og er því að mati úrskurðarnefndarinnar ekki tilefni til að fella niður álagið sem stofnunin lagði á endurgreiðslukröfuna. Með vísan til framangreinds er hin kærða ákvörðun staðfest.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 21. ágúst 2025, um að fella niður rétt A, til atvinnuleysisbóta í tvo mánuði og að innheimta ofgreiddar bætur, er staðfest.

F.h. úrskurðarnefndar velferðarmála

Hólmfríður Birna Guðmundsdóttir