1/2025 A gegn Háskóla Íslands

Ár 2025, 19. nóvember, lauk áfrýjunarnefnd í kærumálum háskólanema, þau Elvar Jónsson lögmaður og formaður nefndarinnar, Eva Halldórsdóttir lögmaður og Pétur Marteinn Urbancic Tómasson lögfræðingur málinu 

nr. 1/2025

A

gegn

Háskóla Íslands

með svohljóðandi

Ú R S K U R Ð I

I.

Málsmeðferð

Mál þetta hófst með erindi A þann 20. október 2025, sem barst með tölvupósti á netfang áfrýjunarnefndar í kærumálum háskólanema á vefsvæði nefndarinnar þann sama dag. Erindi kæranda snýr að ákvörðun Endurmenntunar Háskóla Íslands („EHÍ“), dags. 18. júní 2025 þar sem beiðni kæranda um námsmat, í tengslum við umsókn um nám til löggildingar fasteigna- og skipasölu, var hafnað á þeim grundvelli að umrætt nám kæranda væri meira en tíu ára gamalt. Kærandi óskaði þess að nefndin tæki málið til meðferðar.

Nefndin hefur fengið gögn frá kæranda. Með hliðsjón af þeim gögnum óskað nefndin ekki sérstaklega eftir afstöðu EHÍ eða Háskóla Íslands („HÍ“ eða „skólinn“).

Er mál þetta því tekið til úrskurðar.

II.

Málsatvik

Kærandi útskrifaðist frá lagadeild HÍ í október 2015 og starfar sem lögmaður. Kærandi sótti um nám til löggildingar fasteignasala í mars 2025 hjá EHÍ og óskaði kærandi eftir bindandi námsmati þannig að fyrra nám hans yrði metið að mestu leyti. Í svörum EHÍ kom fram að ekki væri hægt að framkvæma námsmat fyrr en innritun væri lokið og var beiðni kæranda því synjað. Í maí 2025 fékk kærandi tilkynningu um að hann hefði hlotið inngöngu í námið og samhliða því óskaði kærandi eftir mati á hinu fyrra námi. Hinn 18. júní 2025 barst svar frá EHÍ þar sem fram kom að beiðni um mat á fyrra námi væri synjað á þeim grundvelli að liðin væru meira en tíu ár frá fyrra námi og var í því sambandi vísað til reglna EHÍ um mat á fyrra námi.

Í kjölfarið kærði kærandi niðurstöðuna til atvinnuvegaráðuneytisins sem vísaði málinu frá þann 16. október sl. Í niðurstöðu ráðuneytisins kom fram að málið heyrði ekki undir ráðuneytið, hvorki á grundvelli laga nr. 70/2015 um sölu fasteigna og skipa né stjórnsýslulaga nr. 37/1993.

III.

Málsástæður kæranda

Kærandi vísar um málsástæður og rökstuðning til fyrirliggjandi gagna málsins, einkum til þess að hann hafi fengið misvísandi upplýsingar um kæruleiðir. Kærandi hafi upphaflega sótt um nám til löggildingar fasteigna- og skipasala haustið 2024. Þá hafi honum verið synjað um námsmat á fyrra námi og í kjölfarið hafi EHÍ leiðbeint kæranda um að leita til háskólaráðs HÍ. Í kjölfarið hafi kærandi kært ákvörðun EHÍ til háskólaráðs. Í millitíðinni hafi EHÍ veitt kæranda lauslegt námsmat en kærandi óskað eftir bindandi námsmati sem fram færi við innritun. Dró kærandi því kæru sína til háskólaráðs til baka.

Kærandi vísar til þess að algjör óvissa sé uppi um hvaða kæruleiðir honum standi til boða til að kæra ákvörðun EHÍ um synjun á bindandi námsmati og því hafi hann leitað til nefndarinnar.

IV.

Niðurstaða

Í 1. mgr. 1. gr. reglna nr. 550/2020 um störf áfrýjunarnefndar í kærumálum háskólanema kemur fram að nefndin úrskurði í málum þar sem námsmenn í opinberum háskólum og öðrum háskólum telji brotið á rétti sínum. Þá kemur fram í 3. mgr. sama ákvæðis að máli verði ekki skotið til nefndarinnar nema fyrir liggi endanleg ákvörðun háskóla um rétt eða skyldu nemandans.

EHÍ er stofnun innan HÍ og sérstaklega er fjallað um heimild HÍ til að setja slíka endurmenntunarstofnun á laggirnar í 64. gr. reglna fyrir HÍ nr. 569/2009. Í reglum nr. 844/2001 um Endurmenntunarstofnun HÍ er fjallað um EHÍ og vísað til þess að um sé að ræða fræðslu-, þróunar og þjónustustofnun sem starfrækt sé af HÍ og að hún lúti yfirstjórn háskólaráðs.

Í reglugerð nr. 930/2016 um meginatriði náms til að öðlast löggildingu til milligöngu við sölu fasteigna og skipa, sem sett var á grundvelli e. og f. liðar 26. gr. laga nr. 70/2015 um sölu fasteigna og skipa, kemur fram í 2. mgr. 1. gr. að námið sé á forræði háskóla sem það veiti og að öðru leyti en fram komi í reglugerðinni ákveði háskólar uppbyggingu og fyrirkomulag náms og prófa.

Þá er sérstaklega fjallað um það í frumvarpi til laga nr. 70/2015 að með því væru lagðar til breytingar á reglum um menntun fasteignasala sem fæli einkum í sér að háskólum væri falið að hafa umsjón með námi fasteignasala og framkvæmd prófa. Þá segir m.a. í frumvarpinu: „Í frumvarpinu er lögð til breyting á fyrirkomulagi menntunar fasteignasala. Lagt er til að um verði að ræða 90 eininga nám (ECTS-einingar), sem samsvarar um það bil þriggja anna námi, hjá viðurkenndum háskóla og að námið falli undir a-lið 2. mgr. 7. gr. laga um háskóla, nr. 63/2006. Jafnframt er lagt til að ráðherra sé heimilt með reglugerð að mæla fyrir um megindrætti í skipulagi námsins. Nám í fasteignasölufræðum sem háskólar bjóða, ef frumvarpið verður að lögum, yrði háð gæðaeftirliti í samræmi við reglur IV. kafla laga um háskóla, nr. 63/2006, þ.e. með innra mati hvers háskóla og ytra mati sem mennta- og menningar­mála­ráðuneytið hefði með höndum.“

Eins og rakið er að framan taldi nefndin ekki þörf á að óska eftir afstöðu HÍ til erindis kæranda þar sem fyrir liggur í málinu að háskólaráð HÍ hefur ekki tekið endanlega ákvörðun í máli kæranda, en nefndinni er ekki heimilt að taka mál til úrskurðar fyrr en endanleg niðurstaða liggur fyrir um réttindi eða skyldur nemanda, skv. 2. málsl. 2. mgr. 20. gr. laga nr. 63/2006 um háskóla, sbr. einnig  3. mgr. 1. gr. reglna nr. 550/2020. Að mati nefndarinnar er ljóst af framangreindu að kærandi getur kært ákvörðun EHÍ til háskólaráðs en endanleg niðurstaða þess er forsenda fyrir því að nefndin geti tekið málið til meðferðar.

Með hliðsjón af framangreindu er það því niðurstaða nefndarinnar að vísa erindi kæranda frá að svo stöddu. Liggi fyrir endanleg niðurstaða háskólaráðs er slík ákvörðun kæranleg til nefndarinnar í samræmi við reglur nr. 550/2020 að öðrum formskilyrðum uppfylltum.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Kröfu kæranda um að ákvörðun EHÍ frá 18. júní 2025 er vísað frá áfrýjunarnefnd í kærumálum háskólanema.

 

Elvar Jónsson

Eva Halldórsdóttir                                                                 Pétur Marteinn Urbancic Tómasson