Nr. 874/2025 Úrskurður

Hinn 20. nóvember 2025 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 874/2025

í stjórnsýslumáli nr. KNU25040089

 

Kæra [...]

I.          Kröfur, kærufrestir og kæruheimild

Hinn 7. apríl 2025 kærði [...], kt. [...], ríkisborgari Marokkó ( hér eftir kærandi), ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 4. apríl 2025, um synja umsókn hans um ótímabundið dvalarleyfi, sbr. 1. mgr. 58. gr. laga um útlendinga nr. 80/2016.

Kærandi krefst þess að hin kærða ákvörðun verði felld úr gildi og að honum verði veitt ótímabundið dvalarleyfi. Til vara krefst kærandi þess að honum verði veitt tímabundið dvalarleyfi.

Fyrrgreind ákvörðun er kærð á grundvelli 7. gr. laga um útlendinga og barst kæran fyrir lok kærufrests.

Lagagrundvöllur

Í máli þessu koma einkum til skoðunar ákvæði laga um útlendinga nr. 80/2016 ásamt síðari breytingum, reglugerð um útlendinga nr. 540/2017 ásamt síðari breytingum, ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37/1993, ákvæði laga um landamæri nr. 136/2022, stjórnarskrá lýðveldisins Íslands, sbr. lög nr. 33/1944, mannréttindasáttmáli Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994 auk annarra alþjóðlegra skuldbindinga Íslands á sviði mannréttinda eftir því sem tilefni er til.

II.            Málsatvik og málsmeðferð

Kærandi lagði fram umsókn um alþjóðlega vernd hér á landi 13. mars 2016. Hinn 21. júní 2016 ákvað Útlendingastofnun að taka umsókn kæranda ekki til efnismeðferðar og endursenda hann til Þýskalands á grundvelli Dyflinnarreglugerðarinnar. Með úrskurði kærunefndar nr. 285/2016, dags. 30. ágúst 2016, var ákvörðun Útlendingastofnunar staðfest. Samkvæmt gögnum málsins öðlaðist kærandi dvalarrétt sem maki EES- eða EFTA-borgara, sbr. 86. gr. laga um útlendinga, 20. nóvember 2019. Hinn 8. júlí 2021 var skráð í Þjóðskrá Íslands að kærandi og maki hans væru skilin að borði og sæng og 3. nóvember 2022 var skráð að þau væru skilin að lögum. Vegna lögskilnaðarins tók Útlendingastofnun ákvörðun 22. ágúst 2023 um að afturkalla dvalarrétt kæranda. Ákvörðunin var ekki kærð til kærunefndar útlendingamála. Hinn 7. nóvember 2023 lagði kærandi fram umsókn um ótímabundið dvalarleyfi. Með ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 4. apríl 2025, var umsókn kæranda um ótímabundið dvalarleyfi synjað. Í ákvörðuninni kom fram að kærandi hefði ekki dvalið á landinu á grundvelli dvalarleyfis sem geti verið grundvöllur ótímabundins dvalarleyfis, sbr. 1. mgr. 58. gr. laga um útlendinga. Jafnframt tiltók stofnunin að dvöl kæranda eftir ákvæðum XI. kafla laga um útlendinga uppfyllti ekki lagaskilyrði 3. mgr. 86. gr. laga um útlendinga um áframhaldandi dvöl þrátt fyrir lögskilnað.

Ákvörðunin var birt fyrir kæranda samdægurs og kærð til kærunefndar útlendingamála 7. apríl 2025. Með tölvubréfi, dags. 16. apríl 2025, lagði kærandi fram greinargerð vegna málsins.

III.       Málsástæður og rök kæranda

Í greinargerð kæranda er vísað til ákvörðunar Útlendingastofnunar sem kærandi mótmæli. Kærandi kveðst uppfylla skilyrði fyrir útgáfu ótímabundins dvalarleyfis enda hafi hann dvalið í landinu í fjögur ár á grundvelli dvalarleyfis. Hafi hann fengið útgefinn rétt til dvalar 20. nóvember 2019 með gildistíma til 1. júní 2025. Byggir kærandi á því að dvalarheimildin sé enn í gildi. Að sögn kæranda hafi ákvörðun um afturköllun ekki verið birt fyrir kæranda og hafi því ekki öðlast lagalegt gildi. Um verulega íþyngjandi ákvörðun hafi verið að ræða og hefði Útlendingastofnun borið að birta með staðfestingu kæranda um móttöku. Byggir kærandi á því að tilkynning um bréf á pósthúsi veiti ekki upplýsingar um efni ákvörðunar og geti ekki komið í stað birtingar. Bendir kærandi sérstaklega á að Útlendingastofnun hafi haft netfang og símanúmer kæranda undir höndum og því hefði reynst stofnuninni auðvelt að hafa samband við kæranda.

Kærandi byggir á því að fullyrðingar Útlendingastofnunar um dvöl hans séu rangar enda hafi ákvörðun um afturköllun dvalarréttar ekki verið birt og hafi dvalarréttur hans verið í gildi þegar umsókn um ótímabundið dvalarleyfi hafi verið lögð fram. Enn fremur hafi kærandi dvalið hér á landi löglega frá árinu 2019 og haft stöðuga atvinnu. Hann uppfylli skilyrði 55. og 56. gr. laga um útlendinga og eigi auk þess rétt til útgáfu dvalarleyfis vegna faðernis barns, sbr. m.a. 71. gr. stjórnarskrárinnar og 8. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Sérstakt tillit þurfi að taka til hagsmuna barnsins. Að mati kæranda sé það barninu fyrir bestu að kærandi fái ótímabundið dvalarleyfi.

IV.       Niðurstaða kærunefndar útlendingamála

Í 58. gr. laga um útlendinga er fjallað um ótímabundið dvalarleyfi. Samkvæmt 1. mgr. 58. gr. er heimilt að veita útlendingi ótímabundið dvalarleyfi hafi hann dvalist hér á landi samfellt síðustu fjögur ár samkvæmt dvalarleyfi sem getur verið grundvöllur ótímabundins dvalarleyfis. Um nánari skilyrði fyrir veitingu ótímabundins dvalarleyfis er m.a. mælt fyrir um í a-e-liðum 1. mgr. 58. gr. laganna.

Samkvæmt gögnum málsins dvaldi kærandi hér á landi frá 20. nóvember 2019 á grundvelli hjúskapar við EES-borgara, sbr. 86. gr. laga um útlendinga. Með ákvörðun, dags. 22. ágúst 2023 afturkallaði Útlendingastofnun dvalarrétt kæranda vegna lögskilnaðar hans en sú ákvörðun var ekki kærð til kærunefndar útlendingamála.

Líkt og að framan greinir er það skilyrði fyrir veitingu dvalarleyfis á grundvelli 1. mgr. 58. gr. laga um útlendinga að útlendingur hafi dvalist hér á landi samkvæmt dvalarleyfi sem getur verið grundvöllur ótímabundins dvalarleyfis. Í köflum V.-X. laga um útlendinga er sérstaklega tekið fram hvaða dvalarleyfi geta verið grundvöllur ótímabundins dvalarleyfis og hver ekki. Í XI. kafla laga um útlendinga er hins vegar að finna sérreglur um útlendinga sem falla undir samninginn um Evrópska efnahagssvæðið. Fjalla sérreglurnar einungis um réttindi EES- og EFTA-borgara og aðstandendur þeirra. Dvalarréttur samkvæmt XI. kafla laga um útlendinga getur ekki verið grundvöllur ótímabundins dvalarleyfis í skilningi 1. mgr. 58. gr. laga um útlendinga. Hefur ákvörðun um afturköllun dvalarréttarins enn fremur ekki þýðingu við úrlausn umsóknar um ótímabundið dvalarleyfi samkvæmt 1. mgr. 58. gr. laga um útlendinga og því ekki þörf á umfjöllun um málsástæðu kæranda um skort á birtingu hennar.

Að framangreindu virtu uppfyllir kærandi ekki skilyrði ákvæðisins um að hafa dvalið hér á landi samfellt síðustu fjögur ár samkvæmt dvalarleyfi sem geti verið grundvöllur ótímabundins dvalarleyfis.

Varakrafa kæranda laut að útgáfu tímabundins dvalarleyfis. Samkvæmt fyrirliggjandi gögnum hefur kærandi sótt um dvalarleyfi á grundvelli sérstakra tengsla við landið, sbr. 78. gr. laga um útlendinga, og er sú umsókn til meðferðar hjá Útlendingastofnun. Með hliðsjón af 7. gr. laga um útlendinga skortir kærunefnd heimild til þess að fjalla um málið á þessu stigi málsins. Er varakröfu kæranda því hafnað.

Að öllu framangreindu virtu er ákvörðun Útlendingastofnunar staðfest.

 

Úrskurðarorð:

 

Ákvörðun Útlendingastofnunar er staðfest.

 

The decision of the Directorate of Immigration is affirmed.

 

 

 

Valgerður María Sigurðardóttir                                                 Vera Dögg Guðmundsdóttir