1326/2025. Úrskurður frá 5. desember 2025

Hinn 5. desember 2025 kvað úrskurðarnefnd um upplýsingamál upp svohljóðandi úrskurð nr. 1326/2025 í máli ÚNU 25110001.
 

Kæra og málsatvik

Með erindi, dags. 4. nóvember 2025, kærði […] lögfræðingur, f.h. […], […], […], […], Reykja­prents ehf., […], […] og […], ákvörðun Landsnets hf. að synja beiðni þeirra um að­gang að gögnum.
 
Með erindi, dags. 2. júní 2025, óskuðu kærendur eftir öllum samskiptum Landsnets hf. og Sveitar­fél­ags­ins Voga um framkvæmd Suðurnesjalínu 2 frá árinu 2021. Landsnet hf. afhenti kærendum um­beð­in gögn þann 8. ágúst 2025.
 
Með erindi, dags. 18. ágúst 2025, óskuðu kærendur eftir öllum gögnum í vörslum Landsnets hf. frá fund­um félagsins við Sveitarfélagið Voga dagana 22. febrúar 2023 og 10. maí 2023. Þann 7. októ­ber 2025 upplýsti Landsnet hf. kærendur um að félagið hefði þegar orðið við upplýsinga­beiðn­inni þann 8. ágúst 2025 þegar félagið afhenti kærendum gögn vegna fyrri beiðni þeirra, dags. 2. júní 2025.
 
Í kæru kemur fram að kærendur séu eigendur þriggja jarða sem liggja innan marka Sveitarfélagsins Voga. Þann 21. júní 2024 hafi umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra veitt Landsneti hf. heimild til þess að taka hluta úr jörðum kærenda eignarnámi í þágu lagningar Suðurnesjalínu 2 í formi 220 kV loftlínu. Kærendur hafi höfðað mál fyrir dómstólum til ógildingar þeirri ákvörðun. Umrætt mál bíði nú niðurstöðu Landsréttar. Þá hafi sveitarfélagið veitt Landsneti hf. framkvæmdarleyfi fyrir fram­kvæmdinni 30. júní 2023. Kærendur hafi stefnt sér inn í mál Náttúruverndarsamtaka Suð­vestur­lands og Hraunavina sem höfðuðu mál gegn Landsneti hf. og Sveitarfélaginu Vogum til ógild­ing­ar framkvæmdaleyfisins. Málið bíði nú aðalmeðferðar fyrir Hæstarétti.
 
Í kæru kemur einnig fram að kærendur dragi í efa að engin gögn séu fyrirliggjandi „frá tveimur mikilvægustu fundum í aðdraganda leyfisveitingarinnar, einkum þar sem um var að ræða formlega fundi milli sveitarfélags og opinbers fyrirtækis, sem breytti afstöðu sveitarfélagsins til leyfis­veit­ing­arinnar.“ Þá kemur fram að ef rétt reynist að engin gögn séu til um fundina hafi Landsnet hf. brotið í bága við skráningarskyldu sem hvíli á félaginu samkvæmt 27. gr. upplýsingalaga. Auk þess segir í kæru að valdsvið úrskurðarnefndar um upplýsingamál nái til þess að ganga úr skugga um að við­komandi gögn séu ekki til staðar hjá félaginu.
 

Málsmeðferð

Kæran var kynnt Landsneti hf. með erindi, dags. 5. nóvember, og félaginu gefinn kostur á að koma á fram­færi umsögn um kæruna. Þá var þess óskað að Landsnet hf. afhenti úrskurðarnefnd um upp­lýs­inga­mál þau gögn sem kær­an varðar.
 
Umsögn Landsnets hf. barst úrskurðarnefndinni 18. nóvember 2025. Í umsögn­inni kemur fram að afhendingu gagna hafi ekki verið synjað en kær­endur haldi því fram að frekari gögn séu til, sem sé ekki raunin. Gögnin varði sama ágreining og uppi er í áðurnefndum dómsmálum sem kærendur eiga aðild að og eru enn til meðferðar fyrir dóm­stólum. Þá kemur fram að rannsóknarskylda úrskurðarnefndarinnar felist í því að meta þau gögn sem synjað hafi verið um aðgang að. Séu gögn ekki til staðar falli það ekki í hlut nefndarinnar að rannsaka hvort draga megi í efa yfirlýsingar um að svo sé. Landsnet hafi afhent kærendum öll gögn sem til voru og féllu undir upplýsingabeiðnina.
 
Umsögn Landsnets var kynnt kærendum með erindi, dags. 19. nóvember 2025, og þeim gefinn kost­ur á að koma á fram­færi frekari at­huga­semd­um. Í athugasemdum kærenda, dags. 25. nóvem­ber 2025, kemur fram að Landsneti hafi ekki getað dulist mikilvægi þess að halda ítarlega skráningu yfir alla fundi sem lutu að framkvæmdinni. Kærendur ítrekuðu að þeir drægju í efa að engin frekari gögn væru til frá svo mikilvægum fundum, hvort sem væri frá undirbúningi þeirra, fundunum sjálfum eða eftir­málum þeirra. Þá kröfðust kærendur þess að úrskurðarnefnd um upplýsingamál rannsakaði mál­ið til hlítar samkvæmt rannsóknarreglu stjórnsýsluréttar og 10. gr. stjórnsýslulaga, nr. 37/1993, og gengi úr skugga um að ekki væru til fleiri gögn um fundina tvo.
 
Viðbrögð Landsnets hf. við athugasemdum kærenda bárust úrskurðarnefndinni með erindi, dags. 28. nóvember 2025. Óþarft er að rekja frekar það sem fram kemur í gögnum málsins, sbr. 31. gr. stjórnsýslulaga, nr. 37/1993. Úrskurðarnefndin hefur haft hliðsjón af öllum gögnum málsins við úrlausn þess.
 

Niðurstaða

Mál þetta varðar beiðni um aðgang að gögnum í vörslu Landsnets hf. í tengslum við tiltekna fundi Sveit­arfélagsins Voga og Landsnets sem fóru fram 22. febrúar 2023 og 10. maí 2023. Landsnet kveður að ekki liggi fyrir gögn önnur en þau sem kærendum hafi þegar verið afhent. Kærendur fella sig ekki við þær skýringar félagsins að frekari gögn séu ekki fyrirliggjandi hjá sveitarfélaginu.
 
Í 1. mgr. 5. gr. upplýsingalaga, nr. 140/2012, er mælt fyrir um að upplýsingaréttur almennings nái til fyrirliggjandi gagna sem varða tiltekið mál og tiltekinna fyrirliggjandi gagna. Samkvæmt 3. málsl. 1. mgr. 5. gr. er ekki skylt að útbúa ný skjöl eða önnur gögn í ríkari mæli en leiðir af 3. mgr. 5. gr. laganna þar sem mælt er fyrir um að ef ákvæði 6.–10. gr. laganna eigi aðeins við um hluta gagns skuli veita aðgang að öðrum hlutum þess. Í athugasemdum við 5. gr. í greinargerð með frumvarpi því sem varð að upplýsingalögum, nr. 140/2012, segir að skilyrði þess að gagn sé undirorpið upplýsingarétti sé að það liggi fyrir hjá þeim sem fær beiðni um aðgang til afgreiðslu. Þá segir enn fremur að réttur til aðgangs að gögnum nái þannig aðeins til þeirra gagna sem til eru og fyrir liggja á þeim tímapunkti þegar beiðni um aðgang er sett fram og í þeirri mynd sem þau eru á þeim tíma.
 
Úrskurðarnefndin hefur ekki forsendur til að draga í efa fullyrðingu Landsnets hf. um að gögn með þeim upplýsingum sem kærendur óska eftir liggi ekki fyrir í vörslu félagsins. Skýringar Landsnets hf. og gögn málsins að öðru leyti gefa ekki tilefni til að ætla að í vörslu félagsins liggi fyrir frekari gögn sem heyri undir beiðni kærenda og ekki hafi verið afhent. Úrskurðarvald nefndar­inn­ar er afmarkað við að skera úr um rétt til aðgangs að fyrirliggjandi gögnum samkvæmt upplýs­inga­lögum. Undir það fellur ekki að skera úr um hvort og þá hvernig stjórnvöld hafi sinnt skráningarskyldu sem á þeim hvílir samkvæmt upplýsingalögum og lögum um opinber skjalasöfn. Að þessu virtu og með vísan til 1. mgr. 5. gr. upplýsingalaga verður lagt til grundvallar að gögn sem beiðni kær­enda varðar liggi ekki fyrir hjá Landsneti hf. Þar af leiðandi verður ákvörðun Landsnets hf. staðfest.
 

Úrskurðarorð

Staðfest er ákvörðun Landsnets hf., dags. 7. október 2025, um afgreiðslu á beiðni kærenda, […], […], […], […], Reykja­prents ehf., […], […] og […], dags. 18. ágúst 2025.
 
 
 
 
Trausti Fannar Valsson, formaður
Hafsteinn Þór Hauksson
Sigríður Árnadóttir