23 janúar 2026

Úrskurður nr. 51/2026

Hinn 23. janúar 2026 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 51/2026

í stjórnsýslumáli nr. KNU24100057

Kæra [...]

1 Kröfur, kærufrestir og kæruheimild

Hinn 3. október kærði [...], fd. [...], ríkisborgari Venesúela (hér eftir kærandi), ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 25. september 2024, um að synja honum um alþjóðlega vernd á Íslandi ásamt því að synja honum um dvalarleyfi á grundvelli 74. gr. laga um útlendinga nr. 80/2016.

Samkvæmt 6. mgr. 8. gr. laga um útlendinga skal kærunefnd meta að nýju alla þætti kærumáls og getur ýmist staðfest ákvörðun, breytt henni eða hrundið að nokkru eða öllu leyti. Þá getur nefndin einnig vísað máli til meðferðar að nýju hjá þeirri stofnun sem tók hina kærðu ákvörðun. Við meðferð kæru þessarar fer fram endurskoðun á ákvörðun Útlendingastofnunar sem m.a. felur í sér sjálfstætt efnislegt mat á því hvort kærandi eigi rétt á veitingu alþjóðlegrar verndar á grundvelli 1. eða 2. mgr. 37. gr. laganna, hvort skilyrði séu fyrir veitingu dvalarleyfis á grundvelli mannúðarsjónarmiða samkvæmt 74. gr. laganna og hvort skilyrði fyrir brottvísun séu uppfyllt ef svo á við. Auk þess fer fram skoðun á því hvort formreglum laga um útlendinga og stjórnsýslulaga nr. 37/1993 hafi verið fullnægt. Kröfur í máli þessu eru í samræmi við framangreint.

Kæruheimild er í 7. gr. laga um útlendinga og barst kæran fyrir lok kærufrests.

2 Málsatvik

Samkvæmt lögregluskýrslu kom kærandi til landsins frá Sýrlandi og lagði fram umsókn um alþjóðlega vernd 25. júlí 2024. Kvaðst kærandi sækja um alþjóðlega vernd vegna þess að hann sé frá Sýrlandi og ástandið þar sé óstöðugt. Hann hafi farið frá Sýrlandi 15 dögum áður og ólöglega inn í Tyrkland. Kærandi kvaðst hafa komið með skipi frá Tyrklandi til Íslands. Kærandi kvaðst þekkja engan á Íslandi. Aðspurður hvort lögreglan mætti skoða síma hans kvað kærandi að ótilgreindur smyglari hafi tekið síma hans af honum í Tyrklandi en við leit í farangri hans fundust tveir símar. Kærandi kvaðst vera málari og viðskiptamaður og hafi verið í sýrlenska hernum í tvö og hálft ár. Kærandi eigi eiginkonu sem hann hafi kvænst í mánuðinum. Kærandi eigi tvö börn úr fyrra hjónabandi. Kærandi sé með nýrnaveiki og lágan blóðþrýsting.

Kærandi kom til forviðtals hjá Útlendingastofnun 6. ágúst 2024 og efnisviðtals hjá stofnuninni 3. september 2024 ásamt löglærðum talsmanni sínum og greindi frá helstu ástæðum flótta síns. Kærandi kvaðst vera fæddur og uppalinn í borginni Najran, Sweida í Sýrlandi. Vegna almenns ástands í Sýrlandi hafi kærandi flúið þaðan og farið til Venesúela árið 2000. Hann hafi búið í Bolivar fylki í borginni Upata ásamt þáverandi eiginkonu sinni og tveimur börnum sem séu uppkomin í dag. Greindi kærandi frá því í forviðtali að hann væri ekki í sambandi við fyrrverandi eiginkonu sína eða börn vegna þess að það hafi komið upp vandamál og þau hafi öll farið á sitthvorn staðin. Sonur hans sé í Venesúela og það sé mikil pressa á honum frá glæpahópum. Síðar í forviðtalinu greindi kærandi frá því að dóttir hans og fyrrverandi eiginkona hafi flúið frá Sweida vegna Daesh. Hann viti ekki hvar dóttir sín sé. Þá greindi kærandi frá því í efnisviðtali að sonur hans og fyrrverandi eiginkona séu í Venesúela og til að tryggja öryggi sonar síns væri kærandi ekki í sambandi við hann.

Kærandi kvaðst hafa rekið fyrirtæki sem hafi átt í viðskiptum með gull. Hann hafi keypt og selt gull og verið með verkstæði til að búa til gullstangir í Veneseúela sem hafi dugað vel til að framfleyta honum og fjölskyldu hans. Kvaðst kærandi hafa átt eignir. Kærandi kvaðst tilheyra minnihlutahópi í Venesúela og Sýrlandi vegna þess að hann sé drúsi. Kærandi hafi verið skráður í stjórnmálaflokk yfirvalda í Venesúela til að getað starfað en hann hafi ekki verið virkur meðlimur flokksins. Þá kvaðst kærandi vera friðarbjóðandi og hafi skrifað færslur og greinar á samfélagsmiðlum til að boða frið. Kærandi hafi einnig verið í sjálfboðavinnu og hafi hjálpað efnaminna fólk og það hafi vakið athygli að hann væri efnaður. Kærandi sé með lágan blóðþrýsting og nýrnasteina vandamál. Hann hafi farið í aðgerðir til að fjarlægja nýrnasteina í Sýrlandi árin 1989, 1995 og sex mánuðum áður en hann hafi farið til Venesúela árið 2000. Þá sé hann einnig með höfuðverk, sýkingu í tönn og kinnhólabólgu sem hann taki viðeigandi lyf við. Kærandi eigi í erfiðleikum með öndun eftir komuna til Íslands og sé með skerta heyrn. Kærandi glími einnig við kvíða eftir komuna til Íslands og sé hræddur um núverandi eiginkonu sína. Þá kvaðst kærandi hafa haft aðgang að heilbrigðisþjónustu í heimaríki sem hann hafi sjálfur getað greitt fyrir.

Í forviðtali greindi kærandi frá því að hafa flúið Venesúela til Tyrklands vegna þess að glæpahópurinn Bodromo sem hafi haft ítök hjá stjórnvöldum hafi þvingað hann til að vinna við hættulegar aðstæður á höfnum innan Bolivar fylkis og hann hafi verið rændur. Hafi þessir aðilar tvisvar sinnum sent glæpahópa til að ræna af kæranda. Þá hafi þeir komið heim til kæranda og skotið á hann og rænt af honum öllu sem hann hafi verið með.

Í efnisviðtali kvaðst kærandi hafa flúið Venesúela vegna þess að samstarfsmenn hans undir leiðsögn [...] sem sé með tengsl við yfirvöld í Venesúela hafi þvingað hann til þess að vinna við hættulegar aðstæður á höfn í Upata. Kærandi hafi verið svikinn af framangreindum mönnum, þeir hafi sent glæpahópa til að ræna af honum gulli og öðrum verðmætum sem hafi leitt til þess að stofnast hafi skuld á milli hans og annarra ótilgreindra glæpamanna. Þáverandi eiginkona kæranda hafi flúið Venesúela ásamt dóttur þeirra vegna almenns ástands í landinu en hún hafi heimsótt kæranda í Venesúela árin 2014 og 2015. Á meðan á heimsóknum hennar hafi staðið hafi ótilgreindur glæpahópur skotið skotum að kæranda, ráðist á hann og stolið af honum gulli og öðrum fjármunum. Hafi þáverandi eiginkona kæranda óttast um líf sitt í Venesúela vegna framangreindra ofsókna og ekki heimsótt kæranda aftur sem hafi leitt til þess að þau hafi skilið.

Kærandi hafi farið til Tyrklands 8. desember 2021 og stofnað gullmiðlunarfyrirtæki í Istanbúl árið 2022. Vegna þess að hann hafi ekki verið með dvalarleyfi í Tyrklandi hafi kærandi ekki mátt dvelja þar lengur en í þrjá mánuði í senn og hafi hann vegna þess og fyrirtækisins ferðast mikið á milli Tyrklands og Sýrlands. Kærandi hafi gifst núverandi eiginkonu sinni í Sýrlandi árið 2024. Vegna ofsókna af hendi ótilgreindra glæpamanna sem hafi elt hana og fótbrotið hana sé hún nú í felum hjá móður sinni í Sweida í Sýrlandi.

Kæranda hafi ítrekað borist skilaboð frá órekjanlegum símanúmerum þar sem honum hafi verið hótað og hann fjárkúgaður. Innihald skilaboðanna hafi verið myndir af gulli og peningum og boð um að snúa aftur til Venesúela og vinna upp skuldir sínar. Telur kærandi að verið sé að lokka hann til að snúa til Venesúela svo þeir geti tekið hann af lífi. Hafi framangreindar hótanir byrjað að berast kæranda í lok mars 2022 þegar hann hafi farið til Sýrlands. Kvaðst kærandi ekki hafa leitað aðstoðar lögreglu eða yfirvalda í Venesúela vegna framangreindra hótana vegna þess að lögreglan væri spillt og hann hafi þurft að borga fyrir að fá aðstoð þeirra. Þá hafi ótilgreindir glæpamenn stolið frá kæranda og gert honum erfitt fyrir í Sýrlandi til þess að fá hann til að snúa aftur til Venesúela.

Um ástæðu flóttans frá Sýrlandi til Íslands greindi kærandi frá því í forviðtali hjá Útlendingastofnun að hann hafi verið í hættu vegna Daesh sem hafi rænt honum og það hafi þurft að greiða lausnargjald til að fá hann lausan. Þá hafi dóttir kæranda og fyrrverandi eiginkona hans einnig flúið Sýrlandi. Kærandi hafi verið eltur af Daesh og hann hafi þurft að vera í felum. Þá sé núverandi eiginkona kæranda í felum hjá móður sinni í Sýrlandi vegna ofsókna af völdum þeirra.

Í efnisviðtali greindi kærandi frá því að ótilgreindir menn hafi leitað til hans í Tyrklandi og boðið honum viðskiptatækifæri á Íslandi. Þeir hafi boðið kæranda að koma til Íslands og stofna fyrirtæki og að hann fengi fjármuni frá mönnum hér á landi til þess. Framangreindir menn hafi millifært tvær milljónir inn á reikning kæranda. Aðspurður kvaðst kærandi ekki vita hverjir framangreindir menn hafi verið eða hvers eðlis vinnan hafi átt að vera. Aðspurður kvaðst kærandi hafa valið Ísland vegna þess að hann hafi verið túristi hér á landi í tuttugu daga og litist vel á landið og því ákveðið að sækja um alþjóðlega vernd. Kærandi greindi frá því að hafa sagt lögreglunni ósatt um hvernig hann hafi komið til landsins. Þá hafi hann einnig sagt lögreglunni ósatt um að hann þekkti engan hér á landi og að hann hafi ekki verið með farsíma á sér við komuna til landsins. Kærandi eigi ættingja hér á landi sem séu með dvalarleyfi hér á landi. Kærandi hafi verið handtekinn hér á landi og sé í farbanni og þurfi að tilkynna sig til lögreglunnar tvisvar í viku.

Kærandi óttist að hann verði tekinn af lífi snúi hann aftur til Venesúela, hann yrði neyddur til vinna á fyrir glæpahóp og hann yrði rændur. Kærandi telur sig ekki geta búið annars staðar í Venesúela en áður og verið öruggur vegna þess að framangreindur glæpahópur sé með tengsl við yfirvöld.

Með ákvörðun Útlendingastofnunar var kæranda synjað um alþjóðlega vernd og dvalarleyfi á grundvelli 74. gr. laga um útlendinga. Kæranda var jafnframt brottvísað frá landinu og ákvarðað endurkomubann til tveggja ára. Kærandi kærði ákvörðunina til kærunefndar 3. október 2024. Greinargerð ásamt fylgiskjölum bárust kærunefnd sama dag. Viðbótargögn bárust kærunefnd með tölvupósti 7. janúar 2026. Með tölvubréfi, dags. 5. janúar 2026, boðaði kærunefnd kæranda í viðtal. Kærandi mætti í viðtal hjá kærunefnd 13. janúar 2026 ásamt talsmanni sínum og naut hann aðstoðar túlks.

3 Greinargerð til kærunefndar

Nefndin hefur farið yfir greinargerð kæranda og fylgiskjöl og lagt mat á þau sjónarmið er þar koma fram. Verða aðeins reifuð hér helstu atriði greinargerðarinnar.

Í greinargerð er aðstæðum kæranda lýst. Þar kemur m.a. fram að kærandi sé fæddur í Sýrlandi en hafi flutt til Venesúela í mars 2000. Hann hafi búið í Bolivar fylki í borginni Upata ásamt fyrrverandi eiginkonu sinni og tveimur börnum. Fyrrverandi eiginkona kæranda ásamt dóttur hans hafi flúið Venesúela árið 2010 vegna slæms ástands í landinu. Fyrrverandi eiginkona kæranda hafi heimsótt hann í Venesúela árin 2014 og 2015. Á meðan á heimsóknum hennar hjá kæranda hafi staðið hafi glæpahópur áreitt kæranda, skotið hafi verið skotum á hann, honum rænt og ráðist hafi verið á hann. Fyrrverandi eiginkona kæranda hafi óttast um líf sítt og ekki komið aftur í heimsókn til kæranda í Venesúela sem hafi leitt til þess að þau hafi skilið. Kærandi hafi flúið Venesúela 8. desember 2021 og ekki snúið aftur þangað síðan. Kærandi hafi búið í Sýrlandi og Tyrklandi til skiptis eftir að hann hafi flúið Venesúela. Kærandi hafi gifst núverandi eiginkonu sinni í Sýrlandi árið 2024 og hafi flúið þaðan til Íslands 15 dögum eftir giftinguna. Vegna hótana sem kærandi hafi orðið fyrir í Sýrlandi sé núverandi eiginkona hans í felum hjá móður sinni.

Kærandi hafi verið sjálfstætt starfandi í Venesúela við að kaupa og selja gull. Hann hafi komið sér í vandræði þar sem hann hafi verið svikinn með kaupum á gulli sem hafi orðið til þess að hann skuldaði fólki. Hafi kærandi ítrekað fengið hótanir um ofbeldi og fjárkúganir vegna þess. Kæranda hafi verið skipað af [...] til að stunda starfsemi sína við höfn í borginni Upata sem sé hættulegt svæði þar sem glæpahópar fari með völd og hvorki lögregla né herinn þori að koma inn á vegna þess. Kærandi hafi verið ítrekað rændur á höfninni. [...] hafi verið varaforseti í Venesúela sem sé í fangelsi og hafi mikil ítök innan lögreglunnar og hjá glæpahópum.

Kærandi glími við kvíða og óttist að hann verði tekinn af lífi snúi hann til Venesúela. Sonur kæranda búi enn í Venesúela og þurfi að lifa í felum sökum hótana af hálfu glæpahópa. Kærandi tilheyri minnihlutahópi í Venesúela þar sem hann sé arabi og tilheyri trúarbrögðunum Drúsi.

Í greinargerð kæranda er vísað til landaskýrslna og er mati Útlendingastofnunar á aðstæðum í Venesúela mótmælt. Vísað er til úrskurðar kærunefndar útlendingamála nr. 231/2022 þar sem ítarlega hafi verið fjallað um aðstæður og aðbúnað almennings í Venesúela og komist að þeirri niðurstöðu að þær hafi verið óviðunnandi. Þá er vísað til þess að glæpatíðni og spilling í landinu hafi ekki lagast og einstaklingar geti ekki leitað til lögreglu til að verja sig gegn glæpasamtökum.

Gerðar er athugasemdir við það að Útlendingastofnun hafi vísað framlögðum sönnunargögnum kæranda fyrir hótunum á bug sem óljósum. Þá sé rannsókn Útlendingastofnunar á máli kæranda ófullnægjandi. Gagnrýnir kærandi einnig vinnubrögð Útlendingastofnunar í efnisviðtali kæranda hjá stofnuninni 3. september 2024. Hafi kærandi verið spurður út í saknæma háttsemi hér á landi, tengsl hans við ákveðna aðila og hvort hann hafi þegið fjármuni frá þeim. Hafi vinnubrögð stofnunarinnar verið gagnrýniverð og ekki í samræmi við góða og vandaða stjórnsýsluhætti.

Kærandi krefst þess aðallega að ákvörðun Útlendingastofnunar verði felld úr gildi og kæranda verði veitt alþjóðleg vernd sem flóttamaður hér á landi samkvæmt 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga. Kærandi byggir aðalkröfu sína á því að hann hafi ítrekað lent í því að vera rændur, skotið hafi verið á hann og bifreið hans rænt. Áreiti glæpahópa hafi verið það mikið að fyrrverandi eiginkona kæranda hafi flúið Venesúela og tekið ákvörðun að snúa aldrei aftur til þangað. Þá hafi kærandi lent í því að vera svikinn í viðskiptum sem hafi orðið til þess að hann hafi orðið skuldugur við valdamikla einstaklinga. Hafi kærandi ítrekað fengið hótanir um ofbeldi og fjárkúganir sökum þess. Þá hafi kæranda verið skipað af hálfu valdamikils einstaklings, [...], að vinna á höfninni í Upata sem sé hættulegur staður þar sem glæpahópar séu með yfirráð yfir. Kærandi óttist að hann verði tekinn af lífi, hann rændur, pyntaður eða verði fyrir miklu ofbeldi snúi hann aftur til Venesúela vegna skulda hans. Ef ekki, þá verði hann tilneyddur til að vinna aftur á höfninni þar sem yfirgnæfandi líkur séu á að hann verði fyrir ofbeldi enda hafi hann fengið hótanir þess efnis.

Byggir kærandi einnig á því að snúi hann aftur til Venesúela verði hann ofsóttur af stjórnvöldum í landinu fyrir það eitt að hafa sótt um alþjóðlega vernd í öðru landinu og vísar til þess að 15. nóvember 2023 hafi 180 einstaklingum verið brottvísað til Venesúela sem hafi verið handteknir af vopnuðum lögreglumönnum á flugvellinum í Karakas. Hafi hópurinn verið frelsissviptur í 48 klukkustundir og hlotið illa meðferð af völdum stjórnvalda í Venesúela.

Verði ekki fallist á aðalkröfu málsins krefst kærandi þess til vara að ákvörðun Útlendingastofnunar verði felld úr gildi og honum verði veitt viðbótarvernd hér á landi með vísan til 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga.

Til þrautavara krefst kærandi þess að ákvörðun Útlendingastofnunar verði felld úr gildi og honum verði veitt dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða, sbr. 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga.

Með endursendingu kæranda til heimaríkis yrði brotið gegn meginreglunni um bann við endursendingu, sbr. 1. mgr. 42. gr. laga um útlendinga. Að auki brjóti slík ákvörðun í bága við 2. og 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu.

4 Reglur stjórnsýsluréttar og málsmeðferð samkvæmt lögum um útlendinga

Í greinargerð kæranda eru færð rök fyrir því að ekki hafi verið farið að málsmeðferðarreglum við málsmeðferð og ákvarðanatöku Útlendingastofnunar. Telur kærandi að málsmeðferð stofnunarinnar og hin kærða ákvörðun brjóti gegn rannsóknarreglu stjórnsýslu- og útlendingarréttar, sbr. 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 og 2. mgr. 23 .gr. laga um útlendinga nr. 80/2016.

Kærunefnd hefur farið yfir málsmeðferð Útlendingastofnunar og hina kærðu ákvörðun sem er í samræmi við málsmeðferðarreglur stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Er því ekki ástæða til þess að fella ákvörðun Útlendingastofnunar úr gildi af þeim sökum.

5 Alþjóðleg vernd

5.1 Lagagrundvöllur

Í máli þessu gilda einkum ákvæði laga um útlendinga nr. 80/2016, reglugerð nr. 540/2017 um útlendinga, ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37/1993, stjórnarskrá lýðveldisins Íslands nr. 33/1944 og mannréttindasáttmáli Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Jafnframt ber að líta til ákvæða alþjóðasamnings um stöðu flóttamanna frá 1951, ásamt viðauka við samninginn frá 1967, og annarra alþjóðlegra skuldbindinga Íslands á sviði mannréttinda eftir því sem tilefni er til.

Í 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga nr. 80/2016, sem byggir á A-lið 1. gr. flóttamannasamningsins, segir:

Flóttamaður samkvæmt lögum þessum telst vera útlendingur sem er utan heimalands síns af ástæðuríkum ótta við að vera ofsóttur vegna kynþáttar, trúarbragða, þjóðernis, aðildar að tilteknum þjóðfélagshópi eða vegna stjórnmálaskoðana og getur ekki eða vill ekki vegna slíks ótta færa sér í nyt vernd þess lands; eða sá sem er ríkisfangslaus og er utan þess lands þar sem hann áður hafði reglulegt aðsetur vegna slíkra atburða og getur ekki eða vill ekki vegna slíks ótta hverfa aftur þangað, sbr. A-lið 1. gr. alþjóðasamnings um réttarstöðu flóttamanna frá 28. júlí 1951 og bókun við samninginn frá 31. janúar 1967, sbr. einnig 38. gr. laga þessara.

Í 38. gr. laga um útlendinga eru sett fram viðmið um það hvað felist í hugtakinu ofsóknir samkvæmt 1. mgr. 37. gr., á hvaða grundvelli ofsóknir geta byggst og hvaða aðilar geta verið valdir að þeim. Í 1. mgr. ákvæðisins segir:

Ofsóknir samkvæmt 1. mgr. 37. gr. eru þær athafnir sem í eðli sínu eða vegna þess að þær eru endurteknar fela í sér alvarleg brot á grundvallarmannréttindum, einkum ófrávíkjanlegum grundvallarmannréttindum á borð við réttinn til lífs og bann við pyndingum eða ómannúðlegri eða vanvirðandi meðferð eða refsingu, bann við þrældómi og þrælkun og bann við refsingum án laga. Sama á við um samsafn athafna, þ.m.t. ólögmæta mismunun, sem hafa eða geta haft sömu eða sambærileg áhrif á einstakling.

Í 2. mgr. 38. gr. laga um útlendinga er fjallað um í hverju ofsóknir geta falist. Þá eru þær ástæður sem ofsóknir þurfa að tengjast skilgreindar nánar í 3. mgr. 38. gr. laganna.

Í 4. mgr. 38. gr. kemur fram að þeir aðilar sem geta verið valdir að ofsóknum eða ómannúðlegri eða vanvirðandi meðferð séu:

a. ríkið,

b. hópar eða samtök sem stjórna ríkinu eða verulegum hluta landsvæðis þess,

c. aðrir aðilar, sem ekki fara með ríkisvald, ef sýnt er fram á að ríkið eða hópar eða samtök samkvæmt b-lið, þ.m.t. alþjóðastofnanir, geti ekki eða vilji ekki veita vernd gegn ofsóknum eða meðferð sem fellur undir 2. mgr. 37. gr., m.a. með því að ákæra og refsa fyrir athafnir sem fela í sér ofsóknir.

Orðasambandið „ástæðuríkur ótti við að vera ofsóttur“ í 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga inniheldur huglæga og hlutlæga þætti og þarf að taka tillit til hvors tveggja þegar mat er lagt á umsókn um alþjóðlega vernd. Mat á því hvort ótti umsækjanda sé ástæðuríkur getur verið byggt á persónulegri reynslu umsækjanda sem og á upplýsingum um ofsóknir sem aðrir í umhverfi hans eða þeir sem tilheyra sama hópi hafa orðið fyrir. Umsækjandi sem hefur sýnt fram á að hann hafi þegar orðið fyrir ofsóknum í heimaríki, sbr. 1. mgr. 38. gr. laga um útlendinga, eða beinum og marktækum hótunum um slíkar ofsóknir, yrði almennt talinn hafa sýnt fram á ástæðuríkan ótta við slíkar ofsóknir snúi hann aftur til heimaríkis nema talið verði að miklar líkur séu á því að slíkar ofsóknir yrðu ekki endurteknar, t.d. þar sem aðstæður í heimaríki hans hafi breyst. Þótt umsækjandi um alþjóðlega vernd skuli njóta vafa upp að ákveðnu marki verður umsækjandinn með rökstuddum hætti að leiða líkur að því að hans bíði ofsóknir í heimaríki. Frásögn umsækjanda og önnur gögn um einstaklingsbundnar aðstæður hans verða því almennt að fá stuðning í hlutlægum og áreiðanlegum upplýsingum um heimaríki umsækjanda, stjórnvöld, stjórnarfar og löggjöf þess. Þá er litið til sambærilegra upplýsinga um ástand, aðstöðu og verndarþörf þess hóps sem umsækjandi tilheyrir eða er talinn tilheyra.

Við mat á umsóknum um alþjóðlega vernd verða stjórnvöld því að leggja mat á auðkenni umsækjanda, landaupplýsingar um það heimaríki umsækjanda sem til meðferðar er og trúverðugleika frásagnar umsækjanda.

Við mat á trúverðugleika er höfð til hliðsjónar handbók Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna um málsmeðferð og viðmið við mat á umsókn um alþjóðlega vernd (Handbook and Guidelines on Procedures and Criteria for Determining Refugee Status, Genf 2019). Þá er tekið mið af skýrslu Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna og Flóttamannasjóðs Evrópusambandsins um trúverðugleikamat, eftir því sem við á (Beyond Proof: Credibility Assessment in EU Asylum Systems, Brussel 2013).

Samkvæmt 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga er útlendingur einnig flóttamaður ef, verði hann sendur aftur til heimaríkis síns, raunhæf ástæða er til að ætla að hann eigi á hættu að sæta dauðarefsingu, pyndingum eða annarri ómannúðlegri eða vanvirðandi meðferð eða refsingu eða hann verði fyrir alvarlegum skaða af völdum árása í vopnuðum átökum þar sem ekki er greint á milli hernaðarlegra og borgaralegra skotmarka. Sama gildir um ríkisfangslausan einstakling.

Við mat á því hvort aðstæður kæranda séu slíkar að þær eigi undir 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga hefur kærunefnd talið rétt að líta til 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Mannréttindadómstóll Evrópu hefur fjallað um það mat sem þarf að fara fram á því hvort kærandi sé í raunverulegri hættu á að verða fyrir meðferð sem falli undir 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu sem bannar pyndingar og ómannlega eða vanvirðandi meðferð eða refsingu. Hefur dómstóllinn sagt að 3. gr. sáttmálans geti átt við þegar hættan stafar frá einstaklingum eða hópi fólks sem ekki séu fulltrúar stjórnvalda. Kærandi verður þó að geta sýnt fram á að gildar ástæður séu til að ætla að um raunverulega hættu sé að ræða og að stjórnvöld í ríkinu séu ekki í stakk búin til að veita viðeigandi vernd. Ekki er nóg að aðeins sé um að ræða möguleika á illri meðferð og verður frásögn kæranda að fá stuðning í öðrum gögnum (sjá t.d. dóma Mannréttindadómstóls Evrópu í máli NA gegn Bretlandi (mál nr. 25904/07) frá 7. júlí 2008 og H.L.R. gegn Frakklandi (mál nr. 24573/94) frá 29. apríl 1997).

5.2 Auðkenni og ríkisfang

Umsækjanda um alþjóðlega vernd er skylt að veita atbeina sinn til að upplýsa hver hann er, sbr. 1. mgr. 14. gr. laga um útlendinga. Í ákvörðun Útlendingastofnunar kemur fram að til að sanna á sér deili hafi kærandi framvísað venesúelsku vegabréfi. Að því virtu hafi það verið mat Útlendingastofnunar að kærandi hafi sannað auðkenni sitt með fullnægjandi hætti. Ekki er ástæða til að hnekkja framangreindu mati Útlendingastofnunar og verður því lagt til grundvallar að kærandi sé venesúelskur ríkisborgari.

5.3 Landaupplýsingar

Kærunefnd útlendingamála hefur lagt mat á aðstæður í Venesúela, m.a. með hliðsjón af eftirfarandi skýrslum:

2021 Country Reports on Human Rights Practices: Venezuela (U.S. Department of State, 12. apríl 2022);
2022 Country Reports on Human Rights Practices: Venezuela (U.S. Department of State, 20. mars 2023);
2023 Country Reports on Human Rights Practices: Venezuela (U.S. Department of State, 22. apríl 2024);
2024 Country Reports on Human Rights Practices: Venezuela (U.S. Department of State, 12. ágúst 2025);
ACCORD - Austrian Centre for Country of Origin and Asylum Research and Documentation: Venezuela, year 2024: Update on incidents according to the Armed Conflict Location & Event Data Project (ACLED) (ACCORD 5. febrúar 2025);
A Curse of Gold: Mining and Violence in Venezuela’s South (Internaional Crisis Group, Briefing, 29. júlí 2025);
‘All sides need to think about the future they want for Venezuela’, says UN human rights chief (vefsíða Sameinuðu þjóðanna, http://news.un.org/en/story/2023/01/1132957, 28. janúar 2023);
Amnesty International Report 2022/23: Venezuela (Amnesty International, 27. mars 2023);
Annual Report 2020 – Chapter IV.B: Venezuela (Inter-American Commission on Human Rights, 2021);
Annual Report 2022 – Chapter IV.B: Venezuela (Inter-American Commission on Human Rights, 2023);
Bolivarian Republic of Venezuela interim country strategic plan 2023-2025 (World Food Programme, 1. febrúar 2023);
Country Reports on Terrorism 2022: Venezuela (U.S. Department of State, 30. nóvember 2023);
Detailed findings of the independent international fact-finding mission on the Bolivarian Republic of Venezuela (United Nations. Human Rights Council, 14. október 2024);
Detailed findings of the independent international fact-finding mission on the Bolivarian Republic of Venezuela (United Nations. Human Rights Council, 15. september 2020);
Election Observation Mission – Venezuela 2021 (European Union, 22. febrúar 2022);
Fostering Impunity: The Impact of the Failure of the Prosecutor of the International Court to Open an Investigation into the Possible Commission of Crimes against Humanity in Venezuela (Organization of American States, OAS, 2. desember 2020);
Freedom in the World 2022 – Venezuela (Freedom House, 28. febrúar 2022);
Freedom in the World 2023 – Venezuela (Freedom House, 10. mars 2023);
Freedom in the World 2024 – Venezuela (Freedom House, 29. febrúar 2024);
Freedom in the World 2025 – Venezuela (Freedom House, 26. febrúar 2025);
General Country of Origin Information Report. Venezuela 2020 (Netherlands. Ministry of Foreign Affairs, júní 2020);
Global Childhood Report 2021 – The Toughest Place to be a Child (Save the Children, 2021);
Global Organized Crime Index – Venezuela (Global Initiative Against Transnational Organized Crime, 2023);
Guidance Note on International Protection Considerations for Venezuelans – Update I (UNHCR, maí 2019);
Human Rights Violations in the Bolivarian Republic of Venezuela: A Downward Spiral with No End in Sight (Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights (OHCHR), júní 2018);
Humanitære forhold (Landinfo, 2. mars 2023);
Humanitarian Access overview (ACAPS, desember 2022);
Humanitarian Action for Children 2024 – Bolivarian Republic of Venezuela (UNICEF, 24. ágúst 2023);
Humanitarian Action for Children 2024 – Bolivarian Republic of Venezuela (UNICEF, 12. desember 2023);
Independence of the justice system and access to justice in the Bolivarian Republic of Venezuela, including for violations of economic and social rights, and the situation of human rights in the Arco Minero del Orinoco region (United Nations High Commissioner for Human Rights (OHCHR), 29. september 2020);
Informe Annual de Violencia 2022 (Observatorio Venezolano de Violencia, 29. desember 2022);
International Protection Needs of Venezuelan Nationals (Amnesty International, október 2023);
Judges on the Tightrope Report on the Independence and Impartiality of the Judiciary in Venezuela (International Commission of Jurists, júní 2021);
Latest Asylum Trends (European Union Agency for Asylum, 17. maí 2023);
Outcomes of the investigation into allegations of possible violations of the human rights to life, liberty, and physical and moral Integrity in the Bolivarian Republic of Venezuela (Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights (OHCHR), 17. september 2020);
Punished for Seeking Change, Killings, Enforced Disappearences and Arbitrary Detention following Venezuela‘s 2024 Election (Human Rights Watch, 30. apríl 2025);
Religious Regulation and Discrimination in Venezuela (Observatory of Religious Freedom in Latin America, janúar 2022);
Report of the General Secretariat of the Organization of American States and the Panel of Independent International Experts on the Possible Commission of Crimes Against Humanity in Venezuela. Second Edition (Organization of American States, OAS, mars 2021);
Report of the independent international fact-finding mission on the on the Bolivarian Republic of Venezuela (UNHRC, 17. september 2024);
Report of the independent international fact-finding mission on the Bolivarian Republic of Venezuela (Human Rights Council, 18. september 2023);
Rise of the Criminal Hybrid State in Venezuela (InSight Crime, júlí 2023);
RMNA 2023 – Refugee and Migrant Needs Analysis (Inter-Agency Coordination Platform for Refugees and Migrants from Venezuela, 11. september 2023);
RMRP 2023-2024: Regional Refugee and Migrant Response Plan (Inter-Agency Coordination Platform for Refugees and Migrants from Venezuela, 30. nóvember 2022);
RMRP 2024 Update: Regional Refugee and Migrant Response Plan (Inter-Agency Coordination Platform for Refugees and Migrants from Venezuela, 2. desember 2023);
Situation of human rights in the Bolivarian Republic of Venezuela (Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights (OHCHR), 16. júní 2021);
Situation of human rights in the Bolivarian Republic of Venezuela (The United Nations High Commissioner for Human Rights (OHCHR), 4. júlí 2023);
Situation of Venezuelans who have returned and seek to return to their country in the context of COVID-19 (Organization of American States, OAS, september 2020);
Situation Report No. 1 – Venezuela (UNICEF, 30. júní 2023);
The World Factbook – Venezuela (Central Intelligence Agency, síðast uppfært 12. janúar 2026);
UNHCR Venezuela Operational update, May 2025 (The UN Refugee Agency, 7. maí 2025);
UNHCR Venezuela Annual Report 2022 (The UN Refugee Agency, 8. ágúst 2023);
UNHCR Venezuela Factsheet April 2025 (The UN Refugee Agency, 9. apríl 2025);
Update on Venezuela by High Commissioner Türk (United Nations High Commissioner for Human Rights (OHCHR), 5. júlí 2023);
Venezuela (Britannica, síðast uppfært 16. janúar 2026);
Venezuela Country Focus (European Asylum Support Office, EASO, ágúst 2020);
Venezuela Country Focus (European Union Agency for Asylum, EUAA, nóvember 2023;
Venezuela Country Report 2022 (Bertelsmann Stiftung, 2022);
Venezuela in 2022: Building solutions with communities affected by armed violence (International Committee of the Red Cross, 6. janúar 2023);
Venezuela Organized Crime Observatory (InSightCrime, síðast uppfært 15. janúar 2026);
Venezuela Situation (UNHCR, janúar 2023);
Venezuela Situation Fact Sheet (UNHCR, 8. mars 2023);
Venezuela: Availability of health care, including for persons with disabilities and older persons; treatment of persons with disabilities and older persons within the healthcare system (2021-January 2023) (Immigration and Refugee Board of Canada, 13. febrúar Venezuela: Humanitarian Action, (OCHA, 30. nóvember 2022);
Venezuela: Humanitarian Response Plan 2022-2023 (OCHA, 7. september 2022);
Venezuela: Joint Statement on Venezuela Negotiation in Mexico (The Diplomatic Service of the European Union, 26. nóvember 2022);
Venezuela: Los Colectivos (Landinfo, 1. október 2019);
Venezuela: Overview of U.S Sanctions (Congressional Research Service, 8. ágúst 2023);
Venezuela: Overview of U.S. Sanctions (Congressional Research Service, 30. nóvember 2022);
Venezuela: Overview of U.S. Sanctions (Congressional Research Service, 19. desember 2024);
Venezuela: Political Crisis and U.S Policy (Congressional Research Service, 1. september 2023);
Venezuela: Progress Report March – April 2023 (OCHA, 31. maí 2023);
Venezuela: Sikkerhetssituasjonen for sivilbefolkningen (Landinfo, 14. apríl 2020);
Venezuela: Situasjonen etter presidentevalget 28. Juli 2024 (Landinfo, 10. desember 2024, uppfærð í apríl 2025);
Venezuela: The Perilous Path to a Key Election (International Crisis Group, 30. janúar 2024);
Venezuela: Tidligere og nåværende protestaksjoner, og retursituasjonen for personer som deltok i de store demonstrasjonene i 2017-2019 (Landinfo, 30. maí 2023);
Venezuela: Treatment of citizens by the authorities based on whether or not they participate in anti-government protests, including whether some are more targeted than others and for what reasons; whether access to social security programs may be affected by political activities (2017-January 2021) (Immigration and Refugee Board of Canada, 3. febrúar 2021);
Venezuela: UN Experts warn of persisting attacks on civil society, media and trade union leaders
(UNCHR, 22. mars 2023);
Venezuela: Utsatte grupper og reaksjoner fra myndighetene (Landinfo, 11. júní 2020);
Venezuela: Ytringsfrihet og kritiske ytringer i sosiale medier (Landinfo, 28. júní 2023);
Venezuela’s Humanitarian Emergency (Human Rights Watch, 4. apríl 2019);
What’s Ahead for Venezuela’s Crisis (World Politics Review, 20. apríl 2023);
World Report 2023 – Venezuela (Human Rights Watch, 12. janúar 2023);
World Report 2024 – Venezuela (Human Rights Watch, 11. janúar 2024) og
World Report 2025- Venezuela (Human Rights Watch, 16. janúar 2025).

Venesúela er stjórnarskrárbundið lýðveldi með tæplega 30 milljónir íbúa. Í landinu aðhyllast um 96% íbúa kristna trú, þar af meirihlutinn rómversk-kaþólska trú. Hinn 15. nóvember 1945 gerðist Venesúela aðili að Sameinuðu þjóðunum. Ríkið fullgilti alþjóðasamning um borgaraleg og stjórnmálaleg réttindi ásamt alþjóðasamning um efnahagsleg, félagsleg og menningarleg réttindi árið 1978. Ríkið fullgilti alþjóðasamning um afnám allrar mismununar gegn konum árið 1983 og samning Sameinuðu þjóðanna gegn pyndingum og annarri grimmilegri, ómannlegri og vanvirðandi meðferð eða refsingu árið 1991.

Í framangreindum skýrslum, þ. á m. skýrslum bandarísku utanríkisþjónustunnar frá 2022 og 2023, bandarísku leyniþjónustunnar frá 2023 og Human Rights Watch frá 2023, kemur fram að Venesúela sé fjölflokka lýðræðisríki að nafninu til. Nicolás Maduro, forseti landsins frá árinu 2013, hafi styrkt völd sín á kostnað löggjafar-, framkvæmdar- og dómsvalds landsins. Stjórnarkreppa hafi ríkt í Venesúela frá árinu 2019 í kjölfar umdeildra forsetakosninga, sem sætt hafi gagnrýni fyrir að vera hvorki óháðar né sanngjarnar. Nicolás Maduro hefur neitað að afsala sér völdum og haldið því fram að hann hafi unnið sigur í forsetakosningunum. Í kjölfarið hafi hluti stjórnarandstöðunnar lýst Juan Guaido sem bráðabirgðaforseta, en stjórnvöld undir forystu Maduro haldið áfram að fara með raunveruleg völd ríkisins og notið stuðnings öryggissveita. Samkvæmt skýrslu Evrópusambandsins frá árinu 2022 hafi stjórnarandstaðan sniðgengið þrennar kosningar frá árinu 2015 vegna skorts á lýðræðislegum skilyrðum en tekið þátt í sveitarstjórnarkosningum árið 2021 sem hafi farið fram undir alþjóðlegu kosningareftirliti, en framkvæmd þeirra hafi verið ábótavant. Samningaviðræður milli ríkisstjórnar Maduro og stjórnarandstöðunnar hafi hafist á ný í nóvember 2022 og þar komist að samkomulagi um að bæta mannúðarástand í landinu með stofnun sjóðs á vegum Sameinuðu þjóðanna, sem sótt gæti fjármagn í frystar eignir Venesúela erlendis. Í desember 2022 í kjölfar viðræðnanna hafi stjórnarandstaðan leyst upp bráðabirgðastjórn Juan Guaido í landinu þar sem honum hafi mistekist að ná þeim yfirráðum sem stefnt hafi verið að. Markmið stjórnarandstöðunnar hafi enn verið að koma Maduro frá völdum. Ríkisstjórn Venesúela og stjórnarandstaðan hafi samþykkt á fundi í Barbados 17. október 2023 að halda forsetakosningar í Venesúela seinni hluta ársins 2024 undir alþjóðlegu eftirliti. Alþjóðlegir eftirlitsmenn hafi verið viðstaddir fundinn og samningurinn undirritaður með milligöngu Noregs. Hinn 22. október 2023 valdi stjórnarandstaðan Maríu Corinu Machado sem fulltrúa sinn í kosningunum. Hinn 30. október 2023 ógilti Hæstiréttur Venesúela þá niðurstöðu og frestaði forkosningum stjórnarandstöðunnar vegna mögulegs lögbrots. Í kjölfarið valdi stjórnarandstaðan Edmundo Gonzalez, fyrrum stjórnarerindreka, sem fulltrúa sinn og staðfesti landskjörstjórnin valið 26. mars 2024. Forsetakosningar fóru fram 28. júlí 2024 í Venesúela og landkjörstjórn lýsti því yfir að Maduro hafi hlotið endurkjör. Stjórnarandstaðan mótmælti niðurstöðum kosninganna og sagði Gonzalez vera rétt kjörinn forseta. Utanríkisráðherra Bandaríkjanna, aðrar þjóðir og alþjóðlegir aðilar hafi lýst yfir áhyggjum sínum um að niðurstaða kosninganna endurspeglaði ekki vilja eða atkvæði venesúelsku þjóðarinnar og var kallað eftir því að landskjörstjórnin birti atkvæðatöflur sínar, sem hafi enn ekki verið gert.

Í skýrslu Freedom House frá 2021 kemur fram að strangar hömlur hafi verið settar á grundvallarréttindi venesúelskra ríkisborgara, þ. á m. á tjáningar-, samkomu- og félagafrelsi. Stjórnarandstæðingar, blaðamenn, aðgerðasinnar, mótmælendur og einstaklingar sem taldir séu andsnúnir ríkisstjórninni hafi verið skotmörk yfirvalda og hafi m.a. þurft að sæta handahófskenndum rannsóknum og handtökum. Í skýrslu Freedom House frá 2023 kemur fram að yfirvöld hafi áfram takmarkað borgaraleg réttindi og sótt pólitíska andstæðinga sína til saka án réttlátrar málsmeðferðar. Í samantekt rannsóknarnefndar á vegum mannréttindaráðs Sameinuðu þjóðanna frá 22. mars 2023 kemur fram að handtökur og varðhöld yfirvalda á pólitískum andstæðingum, aðgerðir gegn mótmælum, lokun fjölmiðla og pyndingar og ómannúðleg meðferð ætlaðra og raunverulegra stjórnarandstæðinga grafi undan tjáningarfrelsi og rétti til mótmæla. Í skýrslum Freedom House frá 2024 og 2025 er það mat staðfest að stjórnvöld hafi lokað nánast öllum rásum fyrir pólitíska mótstöðu og viðhaldið kerfisbundnum takmörkunum á borgaralegum og pólitískum réttindum, þar á meðal með handahófskenndum handtökum og pólitískri misnotkun réttarkerfisins. Í skýrslu Human Right Watch frá 2023 kemur fram að ríkisstjórn landsins hafi fangelsað pólitíska andstæðinga sína og öryggissveitir og vopnaðir hópar sem styðji ríkisstjórnina hafi ítrekað beitt mótmælendur ofbeldi, þar á meðal barsmíðum og skotárásum. Dómskerfi landsins hafi hætt að starfa sem óháð ríkisvald árið 2004 og væru dómsmálayfirvöld samsek venesúelskum yfirvöldum í misnotkun á kerfinu, t.a.m. með útgáfu afturvirkra handtökuheimilda og fyrirskipana um gæsluvarðhöld án fullnægjandi sönnunargagna.

Í niðurstöðuskýrslu óháðrar nefndar á vegum mannréttindaráðs Sameinuðu þjóðanna (e. Detailed findings of the independent international fact-finding mission on the Bolivarian Republic of Venezuela) frá 2020 kemur fram að yfirvöld í Venesúela og vopnahópar á þeirra vegum hafi framið alvarleg og kerfisbundin mannréttindabrot frá árinu 2014, þ. á m. kerfisbundnar pyndingar og aftökur án dóms og laga, sem geti fallið undir skilgreiningu á glæp gegn mannkyni (e. Crimes against humanity). Meirihluti glæpanna hafi verið hluti af kerfisbundnu ofbeldi gegn almenningi í því skyni að þagga niður andstöðu við ríkisstjórn Maduro og hafi háttsettir embættismenn og herforingjar haft vitneskju um glæpina og ekki gripið til aðgerða til að sporna gegn þeim. Samtök Ameríkuríkja (e. Organization of American States (OAS)) komust að sambærilegri niðurstöðu í skýrslum sínum frá 2020 og 2021, þar sem m.a. er greint frá þúsundum tilvika aftaka án dóms og laga, handahófskenndum handtökum, þvinguðum mannshvörfum og ýmsum aðferðum pyndinga s.s. kynferðislegu ofbeldi. Samkvæmt skýrslu Human Rights Watch frá 2023 tilkynnti saksóknari alþjóðlega sakamáladómstólsins (e. International Criminal Court (ICC)) í nóvember 2021 þá ákvörðun dómstólsins að hefja rannsókn á ætluðum glæpum gegn mannkyni í Venesúela. Í mars 2022 hafi saksóknaranum verið heimilað að opna skrifstofu sína í Karakas. Samkvæmt skýrslu Mannréttindaráðs Sameinuðu þjóðanna frá júní 2022 hafði dregið verulega úr dauðsföllum í aðgerðum öryggissveita, þó talið var að slíkar aðgerðir hafi haldið áfram. Samkvæmt skýrslu bandaríska utanríkisráðuneytisins frá 2024 kemur fram að Alþjóðlegi sakamáladómstóllinn hafi í júní 2023 tilkynnt að rannsókninni yrði haldið áfram í Venesúela og að skrifstofa dómstólsins yrði opnuð í Karakas. Fulltrúar venesúelskra yfirvalda áfrýjuðu framangreindri ákvörðun en beiðni þeirra um að stöðva rannsóknina hafi verið hafnað 1. mars 2024.

Í skýrslu rannsóknarnefndar á vegum Mannréttindaráðs Sameinuðu þjóðanna, dags. 17. september 2024, kemur fram að brot hafi verið framin gegn raunverulegum eða ætluðum andstæðingum ríkisstjórnarinnar. Í kjölfar kosninganna í júlí 2024 hafi 915 mótmæli átt sér stað og ásakanir um óréttmætar kosningar aukist. Í kjölfarið hafi ríkisstjórnin hert aðgerðir sínar til að þagga niður og stöðva andstöðu við ríkisstjórnina og koma í veg fyrir friðsamleg mótmæli. Aðgerðir hafi m.a. beinst að þeim sem gagnrýnt hafi niðurstöður kosninganna, mótmælt með virkum hætti eða verið grunaðir um slíkt, sem og að yfirvöldum á kjörstöðum og umsjónarmönnum. Öryggissveitir hafi verið sendar á heimili einstaklinga og margir handteknir. Þá hafi stjórnvöld áreitt, hótað eða handtekið blaðamenn. Nefndin hafi skjalfest handtökur einstaklinga sem tengst hafi kosningaviðburðum stjórnarandstöðunnar, þar á meðal fyrirtækjaeigenda, starfsmanna og fjölskyldna þeirra, m.a. fyrir að útvega ýmis aðföng vegna slíkra viðburða. Þeir einstaklingar hafi þó almennt verið í haldi í stuttan tíma, án ákæru og látnir lausir án endurgjalds. Í kjölfar mótmæla hafi fjöldi þátttakenda verið handteknir, þ. á m. börn. Nefndin hafi jafnframt rannsakað markvissar handtökur pólitískra leiðtoga, aðgerðasinna, blaðamanna og mannréttindasinna, þar á meðal áberandi meðlima stjórnarandstöðuflokka í aðdraganda kosninganna og í kjölfar þeirra. Handtökur og meðferð fanga hafi ekki farið fram með lögbundnum hætti né hafi verið gætt að réttlátri málsmeðferð. Telji nefndin að stjórnvöld hafi með þessum aðgerðum framið verknað sem geti talist glæpur gegn mannkyni, gegn einstaklingum sem hafi verið gagnrýnir á ríkisstjórnina og teljist raunverulegir eða ætlaðir pólitískir andstæðingar.

Samkvæmt m.a. skýrslu bandarísku leyniþjónustunnar (CIA) frá árinu 2023 og skýrslu bandaríska utanríkisráðuneytisins frá árinu 2022, heyra lögreglu- og öryggismál landsins m.a. undir alríkislögregluna, herlögregluna, svæðisbundin lögregluembætti og lögregluembætti sveitarfélaga. Um 45 þúsund lögreglumenn starfi hjá alríkislögreglunni og hafi yfirvöld stefnt að því að fjölga þeim í 100 þúsund árið 2024. Samkvæmt skýrslu bandaríska utanríkisráðuneytisins hafi stjórn yfirvalda á öryggissveitum landsins minnkað undanfarin ár og ríkisstjórn Maduro í auknum mæli treyst á hersveitir-, leyniþjónustu og vopnahópa (Colectívos) til þess að veikja stöðu stjórnarandstæðinga og draga úr mótmælum. Í skýrslu Landinfo frá 2019 kemur fram að Colectívos sé sameiginlegt heiti yfir fjölda vopnaðra hópa sem starfa víða um landið og styðja ríkisstjórnina. Þótt óljóst sé að hve miklu leyti yfirvöld hafi formlega stjórn á þessum hópum, hafi þeir tekið þátt í aðgerðum yfirvalda gegn mótmælendum og stjórnarandstæðingum ríkisstjórnar Maduro.

Í skýrslu EUAA frá 2023 kemur fram að tíðni dauðsfalla af völdum ofbeldis í Venesúela sé ein sú hæsta í Mið- og Suður-Ameríku. Þrátt fyrir fækkun slíkra dauðsfalla á árunum 2018 til 2019 sé það ekki talið til marks um minnkandi ofbeldi í landinu, fremur hafi vopnahópum tekist að viðhalda yfirráðasvæðum sínum og komið á fót eiginlegum smáríkjum (e. micro-states),sem dregið hafi úr átökum milli stríðandi fylkinga. Þá megi einnig rekja fækkun dauðsfalla af völdum ofbeldis til aukinnar fátæktar og flutnings fólks úr landi. Mannránum hafi einnig fækkað m.a. vegna erfiðleika við greiðslu lausnargjalda í kjölfar óðaverðbólgu. Nú á síðari árum hafi orðið aukning á glæpum á borð við rán, mannrán og fjárkúgun, einkum í tengslum við lögleiðingu og greiðara aðgengi að erlendum gjaldmiðlum, sem hafi jafnframt leitt til þess að smærri glæpahópar hafa sameinast við stærri glæpasamtök. Venezuelan Observatory of Violence gefur árlega út skýrslur um glæpatíðni í landinu. Samkvæmt skýrslu stofnunarinnar fyrir árið 2020 hafi morðtíðni í landinu það ár verið um 45,6 dauðsföll af völdum ofbeldis á hverja hundrað þúsund íbúa.Í skýrslu þeirra fyrir árið 2023 kemur fram að tíðni dauðsfalla vegna ofbeldis hafi lækkað í 26,8 dauðsföll á hverja hundrað þúsund íbúa, samanborið við 40,4 árið 2022, en áfram hafi verið skráður verulegur fjöldi ofbeldistilvika, þar á meðal dauðsföll af hálfu yfirvalda og fjöldi tilvika þar sem gerendur hafi verið ótilgreindir.

Samkvæmt skýrslu EUAA frá nóvember 2023 hafi fjárkúgun aukist í Venesúela undanfarin ár. Skotmörk slíkra brota séu einkum fyrirtæki sem notist við erlendan gjaldeyri, t.a.m. innflutnings-, flutninga- og þjónustufyrirtæki auk smærri atvinnurekenda. Greiðslukröfur séu að jafnaði miðaðar við greiðslugetu þolanda og geti verið allt frá fimm bandaríkjadollurum á viku upp í 50.000 dollara á mánuði. Fjárkúgun sé að mestu leyti framin af skipulögðum glæpahópum og skæruliðasamtökum og fylgi henni oft alvarlega hótanir, eignaspjöll og ofbeldi, þar á meðal árásir á heimili og fyrirtæki þolenda, auk hótana í gegnum síma og samskiptamiðla á borð við WhatsApp. Í skýrslunni eru einnig rakin dæmi þar sem einstaklingar hafi verið myrtir eftir að hafa neitað að greiða gjald til glæpahópa. Morðin hafi verið tekin upp og birt á samfélagsmiðum til að senda skilaboð til annarra að verða við kröfum hópsins. Þá kemur fram að fjárkúgun af hálfu ríkisstarfsmanna og öryggissveita hafi einnig aukist. Slíkar fjárkúganir eigi sér oftast stað í formi kröfu um mútugreiðslu, m.a. við eftirlitsstöðvar eða við leyfisveitingu. Samkvæmt skýrslu EUAA sé engin áreiðanleg tölfræði til um umfang fjárkúgunar í Venesúela, enda leggi þolendur sjaldnast fram kæru vegna ótta við hefndaraðgerðir og vegna skorts á trausti á réttarkerfinu. Heimildir bendi jafnframt til þess að viðbrögð yfirvalda við fjárkúgun séu ófullnægjandi og þrátt fyrir viðleitni yfirvalda til þess að bregðast við fjárkúgunum hafi þolendur oft á tíðum ekki átt annarra kosta völ en að verða við kröfum glæpahópa samkvæmt skýrslu Global Initiative Against Transnational Organized Crime frá 2023.

Samkvæmt skýrslu Observatory of Religious Freedom in Latin America frá 2022 kveður stjórnarskrá Venesúela á um trúfrelsi, að því tilskildu að iðkun hennar brjóti ekki í bága við almennt siðgæði, velsæmi og allsherjarreglu. Stjórnarskráin tryggi jafnframt sjálfstæði kirkna í landinu, rétt foreldra til að velja trúarbragðafræðslu fyrir börn sín og banni dreifingu áróðurs gegn trúarbrögðum. Samkvæmt skýrslunni ríki almennt umburðarlyndi gagnvart ólíkum trúarbrögðum í landinu og einstaklingar sæti að jafnaði ekki fordómum vegna trúar sinnar og lítið sé um deilur á milli hópa með ólík trúarbrögð. Þó hafi verið dæmi um að glæpahópar, Colectivos, hafi að undirlagi stjórnvalda ógnað trúarleiðtogum sem gagnrýnt hafi stjórnvöld.

Í framangreindum skýrslum, m.a. skýrslu hollenska utanríkisráðuneytisins frá 2020, kemur fram að einstaklingar af arabískum uppruna í Venesúela séu um 1,6 milljón og eigi aðallega rætur sínar að rekja til Sýrlands og Líbanon. Þá kemur fram að heimildir bendi til þess að venesúelskir ríkisborgarar af arabískum uppruna fái ekki að neinu leyti öðruvísi meðferð en aðrir í samfélaginu og tilheyri öllum stéttum samfélagsins. Talið sé að 100 til 150 þúsund íbúar Venesúela séu múslimar eða 0,3 til 0,5 prósent af íbúum landsins. Af þeim séu sjía múslimar í minnihluta.

Í skýrslu mannréttindaráðs Sameinuðu þjóðanna frá árinu 20222 kemur fram að Bolívar, sé stærsta fylki Venesúela. Í fylkinu sé mikið af mikilvægum steinefnum, einkum gulli, demöntum, koltan og báxíti. Ólögleg og smávægileg gullnámuvinnsla hafi verið algeng á svæðinu. Ólögleg námavinnsla hafi haldið áfram að aukast á undanförnum áratugum vegna hækkandi alþjóðlegs gullverðs og efnahags- og mannúðarkreppunnar í landinu. Frá árinu 2010 hafi glæpahópar, þekktir sem pranes eða sindicatos, breiðst út um Bolívar fylkið og stjórnað námusvæðum og flutningsleiðum. Hinn 23. ágúst 2011 þjóðnýtti Chávez forseti gulliðnaðinn. Gullnámusvæðin hafi verið skilgreind sem öryggissvæði og öryggisveitum FANB (sp. La Fuerza Armada Nacional Bolivariana) falið að viðhalda öryggi og reglu. Ýmsar FANB sveitir séu staðsettar á námusvæðum í Bolivar-fylki, þar á meðal herinn, þjóðvarðliðið (GNB) og DGCIM (sp. Dirección General de Contrainteligencia Militar). Ríkisstjórnin hafi hrint í framkvæmd ýmsum efnahagslegum og hernaðarlegum aðgerðum um allt Bolívar fylki til að draga úr ólöglegri námuvinnslu og styrkja stjórn sína á námusvæðum. Árið 2018 hóf ríkisstjórnin tvær hernaðaraðgerðir, aðgerðina Metal Hands (sp. Manos de Metal) og Tepuy Protector áætlunina, til að berjast gegn ólöglegri námuvinnslu. Bolívar fylkið hafi orðið sífellt hervæddara með fjölgun herdeilda, ásamt vaxandi efnahagslegri þátttöku FANB í námuiðnaðinum, svo sem í gegnum Compañía Anónima Militar para las Industrias Mineras, Petrolíferas y de Gas (CAMIMPEG). Þessi þróun hafi leitt til fordæmalauss ofbeldis í fylkinu, sem árið 2021 var í þriðja sæti yfir ofbeldisfyllstu fylki Venesúela. Í yfirliti frá International Crisis Group frá júlí 2025 kemur fram að ólögleg námuvinnsla í Bolívar og Amazonas fylkjum Venesúela hafi aukist á síðustu tveimur áratugum undir stjórn fjölmargra vopnaðra hópa. Núverandi lagarammi utan um námuvinnslu í suðurhluta Venesúela hafi verið settur árið 2016 í stjórnartíð Nicolás Maduro forseta undir heitinu Orinoco Mining Arc (OMA) um þjóðnýting Orinoco-námusvæðisins sem nái yfir um það bil 12,2% af landsvæði Venesúela. Hafi markmið samningsins verið að bregðast við efnahagskreppu landsins, með því að nýta gríðarlegar auðlindir svæðisins. Hafi átt að laða að erlenda fjárfesta með því að bjóða upp á samrekstur með ríkisfyrirtækjum og veita fyrirtækjum hernaðarvernd. Þrátt fyrir framangreindan lagaramma byggi formleg gullframleiðsla Venesúela enn á kaupum frá ólöglegum námum, sem flestar séu undir stjórn vopnaðra glæpahópa utan ríkisvaldsins, og í gegnum fyrirtæki í eigu einstaklinga sem sæti rannsókn vegna spillingar. Frá árinu 2022 hafi ríkisstjórn Venesúela gripið til aðgerða til þess að sporna við uppgangi glæpasamtaka og vopnahópa á svæðinu og sent hersveitir á svæðið. Hafi hersveitirnar átt að hrekja burt óleglega námuverkamenn og vernda umhverfið. Vopnahópar, s.s. afsprengihópar FARC og ELN, fari hins vegar sínar leiðir í námunum og vinni oft á tíðum með stjórnvöldum á svæðinu. Þá hafi vopnahóparnir fengið enn meira svigrúm í kjölfar kosninganna árið 2024. Vopnahóparnir fari einkum með stjórn á svæðum meðfram landamærum Venesúela við Kólumbíu, Brasilíu og Gvæjana, þar sem þeir stundi einnig annars konar ólöglega starfsemi, s.s. flutning á fíkniefnum, mansal og fjárkúgun.

Samkvæmt skýrslu EASO frá 2020, sem uppfærð var með skýrslu EUAA frá 2023, leiddi mikil lækkun olíuverðs í kjölfar þess að Maduro varð forseti árið 2013, ásamt efnahagsstefnu stjórnvalda og íþyngjandi regluverki gagnvart atvinnulífinu, til djúprar niðursveiflu efnahags Venesúela. Olía hafi lengi verið helsta tekjulind ríkisins og um helmingur tekna ríkissjóðs komið frá olíuvinnslu. Óðaverðbólga og efnahagskreppa hafi dregið verulega úr kaupmætti almennings í landinu og orsakað skort á matvælum, lyfjum og öðrum nauðsynjavörum. Þrátt fyrir hækkanir á lágmarkslaunum hafi meginþorri almennings ekki getað framfleytt sér án fjárhagsaðstoðar. Í skýrslunni kemur fram að öll félagsleg aðstoð sé veitt í gegnum föðurlandskerfi og föðurlandskortið (s. Sistema Patria, Carnet de la Patria) en kortið sé forsenda fyrir aðgangi að opinberri aðstoð, m.a. matvælaaðstoð í formi CLAP matarpakka (s. Comité Local de Abastecimiento y Producción). Kerfið hafi verið notað til eftirlits með íbúum og sumum einstaklingum neitað um aðstoð vegna þess að þeir verið taldir á móti ríkisstjórninni og þannig hafi föðurlandskortið verið verkfæri til samfélagsstjórnunar. Árið 2022 hafi stjórnvöld hafið notkun smáforritsins VenApp, sem geri íbúum kleift að tilkynna truflanir á veitingu grunnþjónustu, s.s. vatns, gas eða rafmagns, en notkun þess krefjist samþykkis fyrir aðgang að persónuupplýsingum og staðsetningu notanda og sé því jafnframt tæki til að fylgjast með íbúum. Samkvæmt skýrslu Human Rights Watch frá árinu 2023 hafi flestir íbúar Venesúela þá verið í þörf fyrir aðstoð vegna skorts á mat, vatni, heilbrigðisþjónustu og hreinlæti. Þá hafi rúmlega sjö milljónir venesúelskra ríkisborgara lagt á flótta eða verið á vergangi vegna ástandsins í landinu og venesúelska flóttamannakrísan sé talin eitt alvarlegasta vandamál nútímans og fólksflutningarnir þeir fjölmennustu í nútímasögu Suður-Ameríku.

Í skýrslu Landinfo frá mars 2023 segir að hagkerfi Venesúela hafi byrjað að sýna merki um bata frá árinu 2021 í kjölfar aukningu á olíuframleiðslu slökunar á ströngum reglum um gjaldeyrismál og gefið leyfi fyrir auknum viðskiptum í erlendri mynt. Talið er að hagkerfið hafi styrkst um 15% árið 2022, en fátæktin sé enn mikil, sérstaklega hjá þeim sem ekki hafi aðgang að erlendum gjaldeyri. Þrátt fyrir aukið framboð matvæla og lyfja eftir lægri verðbólgu og rýmkun innflutningsreglna hafi stór hluti íbúa ekki efni á nauðsynjavörum vegna lágra launa. Um 50% heimila hafi verið undir fátæktarmörkum árið 2022 samanborið við 65% árið 2021 og 87% árið 2017. Í skýrslunni kemur fram að frá árinu 2019 hafa Sameinuðu þjóðirnar aukið viðveru sína og mannúðaraðstoð í landinu. Þá hefur aðgengi ýmissa hjálparsamtaka að landinu aukist en aðstoðin komi aðallega frá Sameinuðu þjóðunum, Rauða krossinum og öðrum alþjóðlegum félagasamtökum.

Í skýrslu Mannréttindastofnunar Sameinuðu þjóðanna frá september 2023 kemur fram að hagvöxtur hafi aukist um 17,3% árið 2022, en það hafi ekki skilað sér í bættri almannaþjónustu, s.s. samgöngum, menntun og heilbrigðisþjónustu. Af heimildum má ráða að hagvöxtur hafi verið um 4-5% árið 2023, um 8% árið 2024 og 9% árið 2025. Í skýrslu Human Right Watch frá árinu 2023 er jafnframt fjallað um endurnýjuð stjórnmálasamskipti Venesúela við önnur ríki frá árinu 2022, m.a. enduropnun landamæra við Kólumbíu, endurnýjun stjórnmálasambands við argentínsk yfirvöld og samkomulag stjórnvalda í Venesúela og stjórnarandstöðunnar í nóvember 2022 um aukna mannúðaraðstoð. Samkomulagið hafi falið í sér úthlutun þriggja milljarða Bandaríkjadala til velferðarmála, m.a. til að tryggja betri heilbrigðisþjónustu, fæðuöryggi og rafmagn í landinu, en fram að þessum tíma hafi Maduro, forseti landsins, verið tregur við að þiggja mannúðaraðstoð þrátt fyrir þrýsting frá Sameinuðu þjóðunum, Bandaríkjunum og öðrum löndum. Bandaríkin hafi dregið úr viðskiptaþvingunum í kjölfar samningaviðræðna ríkisstjórnar landsins og stjórnarandstöðunnar og heimilað bandarísku fyrirtæki að hefja að nýju vinnslu á olíu frá Venesúela og innflutning á henni til Bandaríkjanna. Heimildir benda til þess að hluti þeirra þvingana sem aflétt hafi verið hafi verið komið á á ný eða aðrar settar á eftir forsetakosningarnar í júlí 2024 og aðgerða stjórnvalda gegn stjórnarandstæðingum í kjölfarið.

Samkvæmt skýrslu Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna frá apríl 2025 hafi fólksflutningur yfir landamæri Venesúela verið stöðugur, bæði inn í landið og út úr því. Á landamærum við Kólumbíu hafi fleiri snúið aftur til Venesúela en farið úr landi, en á landamærum við Brasilíu séu fleiri sem leiti þangað en áður í von um atvinnu og grunnþjónustu. Þá hafi fjöldi fólks snúið til baka til Venesúela í gegnum ríkisstyrktu áætlunina Vuelta a la Patria og vegna brottvísana frá Bandaríkjunum og öðrum nágrannaríkjum. Þrátt fyrir áframhaldandi efnahagslegan bata hafi vaxandi verðbólga og lækkun gjaldmiðilsins dregið úr kaupmætti og matvælaöryggi stórs hluta íbúanna, einkum meðal opinberra starfsmanna og lífeyrisþega. Flóttamannastofnunin hafi leitast við að aðstoða þá sem verst sé settir í landinu með auknu samstarfi við önnur mannúðarsamtök og alþjóðlega aðila í landinu með það að markmiði að stuðla að sjálfbærri endurkomu fólks til Venesúela. Stofnunin áætli að einn af hverjum fjórum Venesúelabúum þurfi á mannúðaraðstoð að halda og sérstökum aðgerðum sé beint að um 2,7 milljónum manna sem séu í sérstaklega viðkvæmri stöðu.

Samkvæmt skýrslum mannréttindastofnunar Sameinuðu þjóðanna (e. OHCHR), innflytjenda- og flóttamannanefndar Kanadaog Landinfo frá 2023 er heilbrigðiskerfi Venesúela veikburða. Þótt bæði opinberar og einkareknar heilbrigðisstofnanir starfi í landinu hafi aðeins um 3% íbúa tök á að nýta sér einkarekna þjónustu. Opinber sjúkrahús hafi glímt við langvarandi skort á lyfjum, búnaði og starfsfólki, og aðgangur að rafmagni og vatni hafi verið ótryggur. Barnadauði og útbreiðsla sjúkdóma sem hægt væri að koma í veg fyrir með bólusetningum hafi aukist og heilbrigðiskerfið hafi verið illa í stakk búið til að takast á við Covid-19 faraldurinn. Þrátt fyrir að stjórnvöld hafi árið 2022 stutt við aðgengi að heilbrigðisþjónustu og lyfjum á fátækustu svæðum landsins sé aðbúnaði áfram ábótavant og mikill skortur á heilbrigðisstarfsfólki, meðal annars vegna þess að það hafi flúið land í miklum mæli. Þá hafi læknar og annað heilbrigðisstarfsfólk sætt hótunum og jafnvel handtökunum af hálfu yfirvalda vegna opinberrar gagnrýni á stöðu heilbrigðiskerfisins. Í skýrslu Human Rights Watch frá 2023 og 2025 kemur fram að Venesúela standi enn frammi fyrir alvarlegri mannúðarkrísu þar sem milljónir íbúa hafi ekki aðgang að fullnægjandi heilbrigðisþjónustu og næringu. Í mars 2023 hafa rúmlega átta milljónir alvarlega veikra einstaklinga átt í erfiðleikum með að fá heilbrigðisþjónustu og yfir níu milljónir ekki haft efni á nauðsynlegum lyfjum eða meðferð. Samkvæmt skýrslum Landinfo frá 2023 og Human Rights Watch frá 2025 hafi Venesúela um árabil glímt við alvarlegan lyfjaskort, þótt aðgengi hafi farið batnandi frá árinu 2019. Aðgengi sé að lyfjum fyrir þau sem geti greitt fyrir það en mörg fái lyf send frá útlöndum.

Hinn 15. nóvember 2023 aðstoðuðu Útlendingastofnun og embætti ríkislögreglustjóra, í samvinnu við Landamæra- og strandgæslustofnun Evrópu (Frontex), 180 venesúelska ríkisborgara við sjálfviljuga heimför til Venesúela. Í kjölfarið bárust fregnir af því að sumir hefðu ekki fengið að fara frjálsir ferða sinna af flugvellinum í Karakas, vegabréf þeirra hafi verið haldlögð og einhverjir sætt yfirheyrslum af hálfu yfirvalda. Íslensk stjórnvöld settu sig í samband við þá einstaklinga sem náðist til og óskuðu eftir upplýsingum um afdrif þeirra. Voru meginniðurstöður þeirra svara sem bárust að nær allir hafi komist á áfangastað eða væru á leið þangað auk þess sem einn aðili var kominn til annars ríkis. Þá hafi allir sem svöruðu verið með vegabréf sín og flestir haft ferðastyrk íslenskra stjórnvalda í fórum sínum. Fyrir umrætt leiguflug höfðu íslensk stjórnvöld veitt alls 135 ríkisborgurum Venesúela aðstoð við sjálfviljuga heimför með hefðbundnu áætlunarflugi án vandkvæða við komu til Venesúela. Samkvæmt upplýsingum sem kærunefnd aflaði frá Útlendingastofnun 23. janúar 2025 fengu 971 venesúelskur ríkisborgari aðstoð við sjálfviljuga heimför til Venesúela á árinu 2024. Hafi íslenskum stjórnvöldum ekki borist upplýsingar um að þeir hafi lent í erfiðleikum við endurkomu sína til Venesúela. Þá kemur fram í tölfræði Útlendingastofnunar fyrir árið 2025 að á árinu hafi verið afgreiddar beiðni 345 einstaklinga frá Venesúela um aðstoð við sjálfviljuga heimför.

Á árunum 2024 og 2025 héldu bandarísk stjórnvöld áfram viðskiptaþvingunum gegn Venesúela, þar á meðal aðgerðum sem beindust að olíuútflutningi, sjóflutningum og fjármálastarfsemi. Í desember 2025 tilkynnti Fjármálaráðuneyti Bandaríkjanna um nýjar markvissar refsiaðgerðir gegn háttsettum aðilum innan stjórnkerfis Venesúela, ættingjum eiginkonu forsetans, Ciliu Flores, auk fyrirtækja og skipa sem talin hafi verið tengjast ólöglegum olíuflutningum. Nokkur olíuskip hafi verið talin veita stjórnvöldum í Karakas fjárhagslegan stuðning og vera hluti af svokölluðum skuggaflota (e. Shadow-fleet) sem hafi reynt að komast undan refsiaðgerðum Bandaríkjanna. Frá seinni hluta árs 2025 jókst þrýstingur Bandaríkjanna á Venesúela enn frekar í formi aukinna refsiaðgerða, hernaðarlegra aðgerða og efnahagsþvingana. Í desember 2025 hóf Bandaríkjastjórn átak sem hafði það að markmiði að stöðva olíuútflutning sem talinn var styðja við stjórn Maduro og fjármagna stjórnvöld í Karakas. Á þessum tíma beittu bandarísk yfirvöld kyrrsetningu á fjölda olíuskipa sem sögð voru reyna að komast hjá refsiaðgerðum og flytja olíu ólöglega úr landi. Þá buðu bandarísk stjórnvöld 50 milljónir dollara í verðlaun fyrir upplýsingar sem gætu leitt til handtöku Maduro. Hinn 16. desember 2025 tilkynnti Donald Trump, forseti Bandaríkjanna um algert hafnarbann gegn öllum skipum sem reyndu að flytja olíu til eða frá Venesúela. Aðgerðinni var lýst sem hluta af víðtækari stefnu til að rjúfa flutningsleiðir olíugeirans og auka þrýsting á stjórnvöld í Venesúela.

Hinn 3. janúar 2026 stóðu bandarísk yfirvöld að umfangsmiklum hernaðaraðgerðum í Karakas. Í kjölfar þeirra tilkynntu bandarísk yfirvöld að Nicolás Maduro, forseti Venesúela og eiginkona hans Cilia Flores, hefðu verið handtekin. Var það sagt byggja á ákærum bandarískra yfirvalda á hendur Maduro, meðal annars vegna meintrar fíkniefna hryðjuverkastarfsemi (e. Narco-terrorism), kókaíninnflutnings til Bandaríkjanna og vörslu á ólöglegum skotvopnum. Í kjölfar aðgerðanna voru Maduro og Flores flutt til Bandaríkjanna þar sem þau verði sótt til saka. Þá greindi Trump frá því að Bandaríkin myndu stýra Venesúela tímabundið á meðan valdaskipti ættu sér stað og eitt af forgangsmálum væri að koma olíuflutningi aftur í gang og nýta olíuauðlindir landsins í þágu almennings og fjármögnunar á uppbyggingu Venesúela. Í kjölfar handtöku Maduro héldu bandarískar hernaðar- og löggæslusveitir áfram að leggja hald á olíuskip sem reyndu að sniðganga bandarískar þvingunaraðgerðir. Bandarísk stjórnvöld tilkynntu jafnframt að fyrstu birgðir af venesúelskri olíu, sem hafi verið haldlögð yrðu seld fyrir um 500 milljónir Bandaríkjadala, með þeim rökum að söluandvirðið myndi nýtast bæði Bandaríkjunum og efnahagslegri uppbyggingu í Venesúela.

Aðgerðir Bandaríkjanna hafa verið afar umdeildar á alþjóðavettvangi. Sameinuðu þjóðirnar, fjölmörg ríki og mannréttindasamtök hafa gagnrýnt þær harðlega og haldið því fram að þær brjóti gegn alþjóðalögum og hafrétti. Þá hefur verið kallað eftir formlegri umfjöllun innan Sameinuðu þjóðanna um afleiðingar þeirra varðandi viðskipti, stjórnmál og mannréttindi. Þá er óljóst hvað framhaldið verður hvað varðar stjórn í Venesúela. Sem stendur hefur varaforseti landsins, Delcy Rodriguez, tekið við forsetaembættinu í fjarveru Maduro. Hefur hún verið í samskiptum við bandarísk stjórnvöld um framtíð landsins og stjórn þess. Sérfræðingar Sameinuðu þjóðanna segja að eina leiðin til þess að endurreisa lýðræðið í Venesúela eftir nýleg brot á fullveldi landsins og áralanga einræðisstjórn sé að virða vilja venesúelsku þjóðarinnar, tryggja ábyrgð og sjálfákvörðunarrétt og tryggja fullvalda og sjálfbæra nýtingu náttúruauðlinda þeirra í samræmi við alþjóðalög.

Þrátt fyrir framangreindar aðgerðir Bandaríkjanna liggur ekki fyrir að almennt öryggi borgara í Venesúela hafi raskast verulega í kjölfarið. Alþjóðlegir fjölmiðlar og opinberar yfirlýsingar bandarískra stjórnvalda hafa ekki greint frá því að viðvarandi átök, almennar óeirðir eða víðtæk mótmæli hafi brotist út í kjölfar aðgerðanna, heldur virðist öryggisástand að mestu hafa haldist stöðugt utan þeirra afmörkuðu hernaðaraðgerða sem framkvæmdar voru í Karakas við handtöku Maduro. Fjölmiðlar hafa greint frá því að stjórnsýsla og opinber þjónusta hafi að meginstefnu haldið áfram starfsemi sinni, þrátt fyrir pólitíska óvissu í kjölfar aðgerðanna. Jafnframt liggja ekki fyrir heimildir um að aðgangur að heilbrigðisþjónustu eða lyfjum hafi almennt verið hindraður. Þá benda heimildir til þess að landamæri Venesúela séu opin og að almenningur geti ferðast til og frá landinu. Að lokum liggja ekki fyrir heimildir sem benda til þess að einstaklingar sem snúi aftur til Venesúela eigi almennt hættu á að verða fyrir handahófskenndri meðferð, auknu eftirliti eða refsiaðgerðum einungis vegna aðgerða Bandaríkjanna. Stjórnvöld í Venesúela hafi þá unnið að því að láta lausa pólitíska fanga og samkvæmt upplýsingum á heimasíðu frjálsu félagasamtakanna Foro Penal frá 18. janúar 2026, hafði 143 pólitískum föngum verið sleppt frá 8. janúar 2026. Kveða samtökin þær tölur verulega lægri en opinberar tölur stjórnvalda í Venesúela og kalla eftir gegnsæi í upplýsingum stjórnvalda. Telja samtökin að enn séu um 700 pólitískir fangar í haldi. Af yfirlýsingu sérstaks erindreka Sameinuðu þjóðanna fyrir Venesúela frá 12. janúar 2026 hafði aðeins 50 pólitískum föngum verið sleppt af þeim um 800 sem hafi verið í haldi stjórnvalda í Venesúela, ítrekaði erindrekinn kröfu um skilyrðislausa lausn allra þeirra sem hafi verið í haldi.

5.4 Niðurstaða um réttarstöðu flóttamanns samkvæmt 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga

Kærandi byggir umsókn sína um alþjóðlega vernd á því að hann hafi ástæðuríkan ótta við að sæta ofsóknum af hálfu glæpahópa í Venesúela. Kærandi byggir einnig á almennu ástandi í Venesúela.

Mat á trúverðugleika frásagnar kæranda er byggt á endurritum af viðtölum hans hjá Útlendingastofnun, viðtali hans hjá kærunefnd, öðrum gögnum málsins og upplýsingum um heimaríki.

Í forviðtali greindi kærandi frá því að hafa flúið Venesúela til Tyrklands vegna þess að glæpahópurinn Bodromo sem hafi ítök hjá stjórnvöldum hafi þvingað hann til að vinna við hættulegar aðstæður á höfn og rænt hafi verið af honum launum hans. Hafi þessir aðilar tvisvar sinnum sent glæpahópa til að ræna kæranda auk þess sem skotið hafi verið að kæranda.

Í efnisviðtali kvaðst kærandi hafa flúið Venesúela 8. desember 2021 vegna þess að samstarfsmenn hans undir leiðsögn [...] sem sé með tengsl við yfirvöld í Venesúela hafi þvingað hann til þess að vinna við hættulegar aðstæður á höfn í Upata. Kærandi hafi verið svikinn af framangreindum mönnum, þeir hafi sent glæpahópa til að ræna af honum gulli og öðrum verðmætum sem hafi leitt til þess að stofnast hafi skuld á milli kæranda og samstarfsmanna hans. Kærandi hafi farið til Tyrklands og stofnað gullmiðlunarfyrirtæki í Istanbúl. Þegar kærandi hafi farið frá Tyrklandi til Sýrlands í mars 2022 hafi honum farið að berast hótanir frá ýmsum aðilum í gegnum samfélagsmiðla og frá órekjanlegum símanúmerum. Innihald skilaboðanna hafi verið myndir af gulli og peningum og boð um að snúa aftur til Venesúela og vinna upp skuldir sínar. Telur kærandi að verið sé reyna að lokka hann til að snúa til Venesúela svo framangreindir aðilar geti tekið hann af lífi. Kvaðst kærandi ekki hafa leitað aðstoðar lögreglu eða yfirvalda í Venesúela vegna framangreindra ofsókna vegna þess að lögreglan sé spillt og hann hafi þurft að borga fyrir að fá aðstoð þeirra. Þá hafi ótilgreindir glæpamenn stolið frá kæranda og gert honum erfitt fyrir í Sýrlandi til þess að fá hann til að snúa aftur til Venesúela.

Um ástæðu flóttans frá Sýrlandi til Íslands greindi kærandi frá því í forviðtali hjá Útlendingastofnun að hann hafi verið í hættu vegna Daesh sem hafi rænt honum og það hafi þurft að greiða lausnargjald til að fá hann lausan. Kærandi hafi verið eltur af Daesh og hann hafi þurft að vera í felum. Þá sé núverandi eiginkona kæranda í felum hjá móður sinni í Sýrlandi vegna ofsókna af völdum Daesh.

Við meðferð málsins hjá Útlendingastofnun lagði kærandi fram fjölda gagna. Meðal annars skjáskot af skilaboðum sem honum hafi borist í gegnum tiltekið samskiptaforrit, afrit af framtalsskýrslu útgefinni af fjármálaráðuneyti Tyrklands, dags. 4. júní 2024, afrit af korti um aðild að viðskiptaráði Tyrklands, þar sem fram kemur að námuvinnslu hlutafélagið [...] verið meðlimur ráðsins árin 2022, 2023 og 2024. Þá lagði kærandi fram afrit af nafnspjaldi sínu vegna fyrirtækis í Venesúela. Einnig lagði kærandi fram gögn frá Sýrlandi, skráningarvottorð, hjúskaparvottorð og fjölskylduvottorð.

Vegna misræmis og óskýrleika í frásögn kæranda í for- og efnisviðtali hjá Útlendingastofnun taldi kærunefnd ástæðu til að boða hann í viðtal hjá nefndinni til að leggja sjálfstætt mat á trúverðugleika frásagnar hans. Í viðtali hjá nefndinni, 13. janúar 2026 greindi kærandi frá því að hann hafi komið til Íslands 6. júlí 2024 sem ferðamaður. Greindi kærandi frá því að hann hafi í skýrslutöku hjá lögreglu sagt ósatt um ástæðu og ferðaleið sína til Íslands og falið venesúelskt vegabréfið sitt fyrir lögreglunni vegna ótta við að honum yrði ekki hleypt inn í landið.

Aðspurður hvort hann eigi ættingja hér á landi greindi kærandi frá því að hann ætti marga ættingja hér á landi sem hann hafi ekki þekkt áður og hafi kynnst eftir að hann hafi komið hingað til lands. Aðspurður kvaðst kærandi hafa aldrei orðið fyrir áreiti fyrir að tilheyra minnihlutahópnum drúsi í Venesúela. Aðspurður hvort kærandi eigi fjölskyldu í Venesúela, greindi hann frá því að sonur hans og fyrrverandi eiginkona hans væru í Venesúela en að hann væri ekki í samskiptum við þau. Aðspurður hvernig kærandi vissi að sonur hans væri ofsóttur af glæpahópi í Venesúela ef hann væri ekki í samskiptum við hann, greindi hann frá því hann hafi verið í samskiptum við son sinn þegar hann hafi búið í Sýrlandi en eftir skilnaðinn við móður hans hafi sonur hans slitið samskiptum við hann þar sem þau búi nú saman í Venesúela. Þá hafi sonur hans einnig slitið samskiptum við hann til að tryggja öryggi sitt. Aðspurður hverjir hafi ofsótt son hans, kvað kærandi að glæpahópurinn Bodromo hafi ofsótt son hans og þeir hafi ofsótt hann vegna þess að kærandi hafi skuldað þeim 12 kíló af gulli. Umræddur glæpahópur hafi ofsótt kæranda en þegar hann hafi flúið Venesúela hafi þeir byrjað að ofsækja son hans. Þegar sonur kæranda hafi gert þeim grein fyrir því að hann væri ekki lengur í samskiptum við föður sinn hafi þeir hætt að ofsækja hann. Aðspurður hvernig framangreind skuld hafi orðið til kvaðst kærandi hafa unnið við að taka á móti fjármagni frá umræddum glæpahópi sem hann hafi breytt í gull. Þegar kærandi hafi hætt viðskiptum við umræddan glæpahóp hafi orðið til skuld sem hafi hækkað í takt við virði gulls sem hann hafi ekki haft efni á að greiða til baka.

Aðspurður hvers vegna kærandi hafi sagt í viðtali sínu hjá Útlendingastofnun að framangreind skuld hafi stofnast vegna þess að hann hafi verið rændur, kvað kærandi að hann hafi farið með fjármagn frá umræddum glæpahópi til Sýrlands til þess að breyta í gull sem hafi verið stolið. Þess vegna hafi stofnast skuld á milli hans og glæpahópsins. Aðspurður hvers vegna kærandi hafi farið til Sýrlands að kaupa gull en ekki keypt það í Bolívar þar sem það svæði sé ríkt af gulli, svaraði kærandi ekki spurningunni. Kvað kærandi að þegar hann hafi farið frá Venesúela til Tyrklands hafi hann stofnað gullmiðlunarfyrirtæki og fólk hafi látið hann hafa fjármagn til að fara með til Sýrlands til að kaupa gull sem hafi verið stolið af honum. Það fólk vilji að kærandi greiði skuldina eða fari aftur til Venesúela að starfa fyrir þau.

Aðspurður hvaða höfn kærandi hafi verið að tala um þegar hann hafi sagst hafa verið þvingaður til að vinna á, kvaðst hann hafa verið þvingaður til að vinna á mörgum höfnum og greindi frá því að hann hafi til dæmis verið látinn vinna á námustöðvum í Mentiago og EI Dorado. Kærandi var beðinn um að draga hring utan um svæðin sem hann hafi verið látin vinna á á útprentuðu landakorti af heimasvæði kæranda og dró hann hring utan um borgina Bólivar og svæðið þar í kring og greindi frá því að námustöðvarnar hafi verið á því svæði. Þá hafi hann einnig verið látinn vinna á höfnum á landamærum Brasilíu og Venesúela. Kæranda var beðinn um að útskýra hvað hann hafi átt við með höfn þar sem sum svæðin sem hann hafi nefnt hafi ekki verið nálægt vatni eða á, greindi kærandi frá því að þetta væru ekki hafnir í hefðbundnum skilningi heldur væru þetta svæði þar sem námugröftur færu fram sem væru kölluð golden forest sem væru í Amazon frumskóginum eða nálægt ám. Aðspurður hvað kærandi hafi verið þvingaður til að gera á framangreindum gullnámustöðvum, kvað kærandi að hann hafi fengið fjármagn á aðalskrifstofu hans í borginni til að grafa eftir gulli. Kærandi hafi unnið með ýmsum aðilum og þeir hafi neytt hann til að grafa eftir sífellt meira gulli. Aðspurður hvenær hann hafi verið þvingaður til að vinna á framangreindum námustöðvum og hversu lengi, greindi kærandi frá því að hann hafi byrjað að vinna með framangreindum glæpahópi árið 2012 til lok árs 2021 og hafi gengt mikilvægu hlutverki. Frá lokum árs 2021 hafi umræddur glæpahópur byrjað að neyða hann til að vinna með þeim. Hafi hann reynt að finna leiðir til að losna út úr viðskiptum með glæpahópnum. Aðspurður hvers vegna umræddur glæpahópur hafi sóst sérstaklega eftir því að starfa með honum en ekki einhverjum öðrum, greindi kærandi frá því að hann hafi byrjað sem nýliði árið 2012 og á þessum tíma hafi ekki verið margir sem hafi starfað í þessari tegund viðskipta. Með tímanum hafi hann vaxið í starfi og þróað eigið vörumerki. Á árunum 2014 og 2015 hafi hann verið beðinn um að ganga til liðs með þeim vegna góðs orðspors og trausts sem hann hafi notið. Aðspurður hvers vegna hann teldi að umræddur glæpahópur hafi ítök hjá stjórnvöldum í Venesúela kvað kærandi að það hafi alltaf verið mikill viðbúnaður og öryggisgæsla í kringum fjármagnið sem honum hafi borist frá hópnum og stundum hafi aðilar verið merktir yfirvöldum. Þá hafi honum verið sagt að hann yrði tekinn af lífi ef eitthvað kæmi fyrir fjármagnið.

Aðspurður hvers vegna hann hafi flúið Venesúela árið 2021 en ekki fyrr, hvort það hafi eitthvað sérstakt gerst sem hafi leitt til flótta hans á þessum tímapunkti, greindi kærandi frá því að hann hafi verið ofsóttur allan þennan tíma sem hann hafi starfað fyrir umræddan glæpahóp. Reynt hafi verið að taka hann af lífi árin 2014 og 2015 og til að tryggja öryggi sitt hafi hann logið að þeim og flúið með peningana þeirra til Sýrlands í lok árs 2021. Kvað kærandi að hótanirnar hafi aukist þegar hann hafi farið frá Venesúela til Istanbúl og að honum hafi ítrekað borist hótanir um að snúa aftur til Venesúela og starfa með framangreindum aðilum. Aðspurður hvenær honum hafi byrjað að berast hótanir kvað kærandi að honum hafi verið hótað allan tímann sem hann hafi verið í Venesúela og hann hafi alltaf verið undir miklum þrýstingi að vinna með glæpahópnum. Kærandi kvað t.a.m. að hann hafi átt eignir og næga peninga en ekki notið frelsis til að njóta þeirra. Aðspurður hvort kærandi vissi hverjir það hafi verið sem hann hafi verið í samskiptum við í framlögðum skilaboðum kvað hann sýrlensku skilaboðin vera frá mönum sem hafi svikið hann, annar þeirra hafi verið að segja honum frá fólkinu sem hafi stolið frá honum og beðið hann um að borga sér peninga. Þá séu hin skilaboðin frá manni frá Venesúela. Greindi kærandi frá því að honum hafi verið hótað af glæpahópum frá Venesúela og Sýrlandi. Aðspurður hvaða þýðingu hann teldi framlögð skilaboð hafa fyrir mál hans þar sem að þau bæru ekki með sér að vera hótanir heldur samtöl á milli kæranda og einhverra aðila sem hann virtist þekkja persónulega, greindi hann frá því að skilaboðin væru gildra til að lokka hann til Venesúela til að hann verði handtekinn. Aðspurður hvort kæranda væri ennþá að berast hótanir, greindi hann frá því að hann væri ekki að fá hótanir frá venesúelsku glæpahópnum en að honum væru enn að berast hótanir frá sýrlenska glæpahópnum. Aðspurður hvernig hótanirnar væru að berast honum svaraði kærandi þá að hótanirnar hafi hætt að berast honum eftir að hann hafi flúið til Íslands en að núverandi eiginkonu hans væri að berast hótanir frá sýrlenska glæpahópnum. Aðspurður í hvaða formi hótanirnar væru að berast henni, kvað kærandi þá að eiginkona sín væri ekki lengur að fá hótanir eftir að hann hafi flúið Sýrland. Kvað kærandi að hann væri að tala um hótanirnar sem honum og eiginkonu hans hafi borist þegar hann hafi verið í Sýrlandi.

Eins og að framan greinir lagði kærandi fram skjáskot af skilaboðum sem hann kvað sér hafa borist í gegnum tiltekið samskiptaforrit. Við þýðingu kærunefndar á framlögðum skilaboðum var ekkert að finna í þeim sem hægt er að túlka sem hótanir, heldur frekar samræður milli fólks sem þekkist. Kærunefnd telur innihald framlagðra skjáskota ekki styðja við frásögn kæranda um að skilaboðin hafi verið hótanir eða gylliboð í þeim tilgangi að lokka kæranda aftur til Venesúela. Þá hafa framlögð skjáskot jafnframt takmarkað sönnunargildi í málinu en að mati kærunefndar verður ekki ráðið af þeim á milli hvaða aðila samskiptin eiga sér stað og ekkert sem rennir stoðum undir þær fullyrðingar kæranda að þeir aðilar sem hafi verið að senda skilaboðin séu meðlimir glæpahópa. Verða framlögð skjáskot því ekki lögð til grundvallar við úrlausn málsins.

Til stuðnings frásögn sinni af atvinnurekstri sínum í Tyrklandi lagði kærandi fram afrit af framtalsskýrslu útgefinni af fjármálaráðuneyti Tyrklands, dags. 4. júní 2024 og afrit af korti um aðild að viðskiptaráði Tyrklands, þar sem fram kemur að námuvinnslu hlutafélagið MADENCİLİK GROUP GOLD MARFİL ŞİRKETİ hafi verið meðlimur ráðsins árin 2022, 2023 og 2024 sem styður við frásögn kæranda um að hann hafi verið með gullmiðlunarfyrirtæki í Istanbúl í Tyrklandi. Þá lagði kærandi fram afrit af nafnspjaldi sínu frá Venesúela. Ekki verður fallist á að framangreint nafnspjald eitt og sér staðfesti að kærandi hafi átt og rekið gullmiðlunarfyrirtæki og hafi starfað í gulliðnaði í Venesúela. Kærandi greindi frá því að hafa starfað í gullmiðlun í Venesúela frá árinu 2012 til 2021 og hafa verið með nokkur umsvif í heimafylki sínu Bólívar. Er því ekki ósanngjarnt að ætla kæranda að leggja fram frekari gögn sem sýna fram á starf hans í gulliðnaði í Venesúela s.s. af opinberum vefsíðum stjórnvalda í Venesúela.

Þá var frásögn kæranda af því hvaða aðilar hafi staðið að baki þvingaðri vinnu hans, eða ráni á fjármunum frá honum afar óskýr og ónákvæm og þrátt fyrir ítrekaðar spurningar til þess að reyna að fá betri mynd voru svör kæranda óljós og misvísandi einkum hvað varðaði hversu lengi hann hafi unnið fyrir glæpahópinn og hvernig sú vinna hafi komið til. Þá var misræmi í frásögnum kæranda um þann glæpahóp sem hann nafngreindi og tengsl hans við glæpahópa í Sýrlandi en líkt og að framan hefur verið rakið þá greindi kærandi frá því í fyrstu viðtölum sínum að þeir aðilar sem hafi áreitt hann og eiginkonu hans í Sýrlandi væru meðlimir hryðjuverkasamtakanna Daesh en ekki glæpamenn tengdir aðilum í Venesúela eins og fram kom í viðtali hjá kærunefnd.

Dregur það verulega úr trúverðugleika frásagnar kæranda hvað hann var ónákvæmur og margsaga um aðdraganda flótta síns frá Venesúela, tímalínu atburða og hvort honum væru enn að berast hótanir frá umræddum glæpahópi eða ekki. Einnig dregur það úr trúverðugleika frásagnar kæranda að hann hafi ekki svarað spurningum kærunefndar beint heldur ítrekað farið í að greina í löngu máli frá atvikum sem ekki sneru beint að spurningum kærunefndar þrátt fyrir að hafa verið ítrekað leiðbeint um að einbeita sér að því að svara spurningum nefndarinnar. Þá hefur kærandi viðurkennt að hafa logið að lögreglunni fyrst eftir komu sína til landsins og leynt því að hann væri með vegabréf sitt frá Venesúela og síma í farangri sínum sem er til þess fallið að draga frekar úr trúverðugleika kæranda.

Með vísan til framangreinds verður þó ekki útilokað að kærandi hafi starfað við gullmiðlun í heimaríki sínu á einhverjum tímapunkti og kunni að hafa sætt einhverju áreiti vegna þess. Ekki verður þó lagt til grundvallar að kærandi hafi verið þvingaður til að vinna fyrir glæpahóp eða að meðlimir þess hóps hafi sent kæranda hótanir eða gylliboð í áraraðir.

Af heimildum um heimaríki kæranda er ljóst að fjárkúganir hafi aukist vegna batnandi efnahags landsins og aðgengis að reiðufé. Hafi slíkt einkum beinst að fyrirtækjum og einstaklingum sem hafi aðgang að erlendum gjaldmiðli. Minni glæpahópar hafi framið rán hjá smærri fyrirtækjum. Þá benda landaupplýsingar til þess að fjárkúganir sem framdar séu af skipulögðum glæpahópum og skæruliðasamtökum séu ítrekaðar og þolendur þurfi reglulega að greiða samtökunum fjárhæðir í samræmi við kaupmátt. Viðbrögð yfirvalda við fjárkúgunum séu ófullnægjandi og þá bera heimildir með sér að lögreglumenn hafi tekið þátt í fjárkúgunum og krafist verndargjalds af fyrirtækjum. Að teknu tilliti til gagna málsins og upplýsinga um heimaríki kæranda er ekki hægt að útiloka að hann hafi mátt sæta áreiti af hendi glæpahópa í heimaríki eða að það hafi tengst atvinnu hans. Kærandi greindi frá tveim atvikum sem hafi átt sér stað í Venesúela á árunum 2014 og 2015 þar sem honum hafi verið ógnað og hann rændur. Atvikin áttu sér stað fyrir fjölmörgum árum og með vísan til framangreinds trúverðugleikamats er ekkert sem bendir til þess að kærandi hafi verið sérstakt skotmark glæpahópa í Venesúela umfram aðra sem stunda gulliðnað í landinu. Þá hafi kærandi dvalið í heimaríki í um sjö ár eftir framangreind atvik áður en hann fór til Tyrklands, sem bendir ekki til þess að hann hafi verið í bráðri hættu þar í landi. Þá verður til þess litið að þrátt fyrir að fallast megi á að skilvirkni lögregluyfirvalda og dómstóla í heimaríki kæranda sé ábótavant og spilling sé talsverð í dómskerfinu verður af gögnum sem kærunefnd hefur skoðað séð að venesúelsk stjórnvöld hafi ráðist í aðgerðir til að sporna við starfsemi glæpahópa í landinu. Þær aðgerðir benda ekki til þess að venesúelska ríkið geti ekki eða vilji ekki veita vernd í skilningi c-liðar 4. mgr. 38. gr. laga um útlendinga m.a. með því að ákæra eða refsa fyrir athafnir sem feli í sér ofsóknir. Þrátt fyrir heimildir um ítök glæpa- og vopnahópa á ákveðnum svæðum í Bólívar fylki er ekkert sem bendir til þess að ítök þeirra séu mikil á heimasvæði kæranda Upata. Með[...]n til framangreinds verður talið að kærandi geti leitað aðstoðar lögreglu og yfirvalda telji hann þess þörf.

Kærandi ber einnig fyrir sig að raunveruleg hætta sé á að umsækjendur um alþjóðlega vernd frá Venesúela verði fyrir illri meðferð við endursendingu til Venesúela og vísar til endursendingar venesúelskra ríkisborgara til Venesúela 16. nóvember 2023 og hvernig tekið hafi verið á móti þeim við komuna. Kærandi telur að verði einstaklingum brottvísað til Venesúela sé hætta á að þeir verði ákærðir og sakfelldir fyrir landráð fyrir það eitt að hafa sótt um alþjóðlega vernd í öðru landi. Kærunefnd bendir á að samkvæmt framangreindum heimildum um endursendingar almennt til Venesúela verður ekki ráðið að einstaklingar sem snúi til baka til Venesúela sæti ofsóknum eða áreiti stjórnvalda af þeirri ástæðu einni að hafa sótt um alþjóðlega vernd utan heimaríkisins og fengið synjun.

Þegar frásögn kæranda, upplýsingar um heimaríki og gögn málsins eru virt í heild, með hliðsjón af aðstæðum kæranda, telst kærandi ekki hafa sýnt fram á með rökstuddum hætti að hann eigi á hættu að sæta ofsóknum í heimaríki í skilningi 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga, sbr. 38. gr. sömu laga. Sama gildir þótt litið sé til samsafns athafna. Kærandi uppfyllir því ekki skilyrði fyrir viðurkenningu á stöðu sem flóttamaður hér á landi, sbr. 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga.

5.5 Niðurstaða um viðbótarvernd samkvæmt 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga

Kærandi byggir á því að hann eigi rétt á viðbótarvernd með vísan til 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga vegna almenns ástands Venesúela.

Þó öryggisástand í Venesúela sé á ákveðnum svæðum ótryggt og glæpa- og morðtíðni há hafa átök að mestu verið staðbundin við svæði við landamæri Kólumbíu og Brasilíu. Benda almennar heimildir ekki til þess að aðstæður í landinu nái því marki að sérhver einstaklingur sem þangað fari eigi á hættu að láta lífið eða verða fyrir alvarlegum skaða af völdum árása í vopnuðum átökum. Stjórnvöld í Venesúela hafi viðurkennt þörfina á mannúðaraðstoð og unnið að því í samstarfi við alþjóðasamfélagið að bæta slíka aðstoð. Samkvæmt alþjóðlegum skýrslum virðist efnahagur landsins hafa þokast í rétta átt síðustu árin, hagvöxtur hafi aukist þrátt fyrir viðskiptaþvinganir og vöruframboð aukist að einhverju leyti þrátt fyrir hátt verðlag. Þrátt fyrir að viðbrögð stjórnvalda í kjölfar forsetakosninga í júlí 2024 hafi verið harkaleg og alþjóðasamfélagið hafi gagnrýnt þær aðfarir verður ekki ráðið að þær aðgerðir hafi beinst að eða beinist að öllum almenningi í landinu. Hvað varðar hernaðaraðgerðir Bandaríkjanna í Venesúela og handtöku Maduro og eiginkonu hans af hálfu bandarískra stjórnvalda er ekkert sem bendir til þess að þær aðgerðir hafi leitt til þess að aðstæður í landinu hafi versnað fyrir almenning í landinu. Benda heimildir til þess að stjórnvöld hafi brugðist við með því að setja í embætti varaforseta landsins og að stjórn og innviðir landsins séu eins og er stöðugir. Þá hafa ekki brotist út mótmæli, vopnuð átök eða komið upp önnur atvik sem benda til þess að almennar aðstæður séu slíkar að hver sem þar sé staddur teljist eiga á hættu dauðarefsingu eða ómannúðlega eða vanvirðandi meðferð eða refsingu í skilningi 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga.

Með vísan til framangreinds verða frekari persónulegir þættir að vera til staðar svo umsækjandi um alþjóðlega vernd frá Venesúela teljist eiga á hættu meðferð í skilningi 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga.

Með vísan til umfjöllunar undir 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga um aðstæður kæranda er ljóst að þau atvik sem kærandi hefur lýst ná ekki því marki að teljast ómannúðleg eða vanvirðandi meðferð í skilningi 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga. Þá er ekkert í gögnum málsins eða framburði kæranda sem gefur tilefni til að ætla að einstaklingsbundnar aðstæður kæranda leiði til þess að kærandi eigi á hættu að sæta ómannúðlegri eða vanvirðandi meðferð eða refsingu snúi kærandi til baka.

Í viðtali hjá Útlendingastofnun greindi kærandi frá því að hafa verið búsettur í borginni Upata í Bo[...] fylki í Venesúela. Samkvæmt landaupplýsingum er Bolivar fylki í suðvesturhluta Venesúela. Heimildir bera ekki með sér að átök eða árásir á almenna borgara séu tíðar í heimafylki kæranda. Samkvæmt landaupplýsingum, m.a. korti og upplýsingum á vefsíðu ACLED (e. The Armed Conflict Location & Event Data Project), eru ekki virk átök eða óeirðir í heimafylki kæranda eða í Venesúela almennt. En skráð atvik voru 77 árið 2025, þar af 19 sem ekki tengdust mótmælum eða ofsóknum vegna stjórnmálaskoðana, þar sem 18 einstaklingar létu lífið. Þá bera landaupplýsingar með sér að venesúelsk stjórnvöld hafi ráðist í aðgerðir til að sporna við ólöglegum námugreftri í heimaborg og fylki kæranda. Með vísan til framangreinds verður ekki talið að kærandi eigi á hættu að verða fyrir alvarlegum skaða af völdum árása í vopnuðum átökum við komu aftur til heimaríkis.

Þegar frásögn kæranda, upplýsingar um heimaríki og gögn málsins eru virt í heild, með hliðsjón af aðstæðum kæranda í heimaríki, er það niðurstaða kærunefndar að einstaklingsbundnar aðstæður kæranda séu ekki þannig að þær falli undir ákvæði 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga. Kærandi uppfyllir því ekki skilyrði fyrir viðurkenningu á stöðu sem flóttamaður hér á landi, sbr. 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga.

5.6 Alþjóðleg vernd á grundvelli 40. gr. laga um útlendinga

Þar sem kærandi er ekki flóttamaður samkvæmt 37. gr. laga um útlendinga á kærandi ekki rétt á alþjóðlegri vernd hér á landi, sbr. 40. gr. laga um útlendinga.

6 Dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða

6.1 Lagagrundvöllur

Samkvæmt 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga er heimilt að veita útlendingi sem staddur er hér á landi dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða, þrátt fyrir að skilyrði 37. gr. séu ekki uppfyllt, ef útlendingur getur sýnt fram á ríka þörf fyrir vernd, t.d. af heilbrigðisástæðum eða vegna erfiðra félagslegra aðstæðna viðkomandi eða erfiðra almennra aðstæðna í heimaríki eða í landi sem honum yrði vísað til. Kærunefnd telur, með vísan til orðalags ákvæðisins um „ríka þörf fyrir vernd“ auk lögskýringargagna sem fylgdu greininni, að dvalarleyfi á grundvelli 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga verði ekki veitt nema aðstæður, bæði almennar og sérstakar m.t.t. heilsufars og félagslegra þátta, auk atvika sem þar er vísað til, nái ákveðnu alvarleikastigi þegar málið er virt í heild.

Í athugasemdum við frumvarp til laga um útlendinga kemur fram að ákvæði 1. mgr. 74. gr. vísi m.a. til erfiðra almennra aðstæðna í heimaríki og væri þar oft um að ræða viðvarandi mannréttindabrot í ríkinu og þá aðstöðu að yfirvöld veiti þegnum sínum ekki vernd gegn ofbeldisbrotum eða glæpum. Í 43. gr. a reglugerðar um útlendinga kemur m.a. fram að með erfiðum almennum aðstæðum sé vísað til alvarlegra aðstæðna í heimaríki sem ekki séu staðbundin, svo sem vegna langvarandi stríðsátaka. Þá kemur fram að erfiðar almennar aðstæður taki að jafnaði ekki til neyðar af efnahagslegum rótum eða náttúruhamfara, svo sem fátæktar, hungursneyðar eða húsnæðisskorts. Eigi það m.a. við þegar í heimaríki viðkomandi ríki óðaverðbólga, atvinnuleysi í ríkinu sé mikið eða lágmarkslaun dugi ekki fyrir framfærslu.

Í 43. gr. a reglugerðar um útlendinga nr. 540/2017 með síðari breytingum og athugasemdum við frumvarp til laga um útlendinga kemur fram að með ríkri þörf á vernd af heilbrigðisástæðum sé m.a. miðað við að um skyndilegan og lífshættulegan sjúkdóm sé að ræða og meðferð við honum væri aðgengileg hér á landi en ekki í heimaríki viðkomandi. Í þessu sambandi kemur jafnframt fram að meðferð teljist ekki óaðgengileg þótt greiða þurfi fyrir hana heldur er hér átt við þau tilvik þar sem meðferð sé til í heimaríkinu en viðkomandi eigi ekki rétt á henni. Þá kunna að falla undir 1. mgr. 74. gr. mjög alvarlegir sjúkdómar sem ekki teljast lífshættulegir, svo sem ef sýnt þykir að þeir muni valda alvarlegu óbætanlegu heilsutjóni. Ef um langvarandi sjúkdóm sé að ræða væru ríkari verndarsjónarmið fyrir hendi ef sjúkdómur væri á lokastigi. Jafnframt væri rétt að líta til þess hvort meðferð hafi hafist hér á landi og ekki væri læknisfræðilega forsvaranlegt að rjúfa meðferð, sem og til atriða sem varði félagslegar aðstæður útlendings og horfur hans.

Í 43. gr. a reglugerðar um útlendinga og athugasemdum við frumvarp til laga um útlendinga er jafnframt fjallað um erfiðar félagslegar aðstæður. Þar kemur fram að átt sé við að útlendingur hafi þörf á vernd vegna félagslegra aðstæðna í heimaríki og eru þar nefnd sem dæmi aðstæður kvenna sem hafa sætt kynferðislegu ofbeldi, sem leitt getur til erfiðrar stöðu þeirra í heimaríki, eða aðstæður kvenna sem ekki fella sig við kynhlutverk sem er hefðbundið í heimaríki þeirra og eiga á hættu útskúfun eða ofbeldi við heimkomu. Verndarþörf þjóðfélagshópa að öðru leyti myndi fara eftir aðstæðum í hverju máli.

Samkvæmt 2. mgr. 74. gr. laga um útlendinga er heimilt að veita útlendingi sem sótt hefur um alþjóðlega vernd hér á landi og ekki fengið niðurstöðu í máli sínu á stjórnsýslustigi innan 18 mánaða eftir að hann lagði inn umsókn sína dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða að uppfylltum skilyrðum 2. og 3. mgr. ákvæðisins. Ef um barn er að ræða skal miða við 16 mánuði.

6.2 Niðurstaða um 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga

Af þeim gögnum og skýrslum sem kærunefnd hefur farið yfir má ráða að þrátt fyrir það ótrygga ástand sem ríkt hefur í Venesúela síðustu ár þá sé hvorki stríð í landinu né útbreidd vopnuð átök. Með vísan til fyrri umfjöllunar um aðstæður kæranda og aðstæður í heimaríki benda gögn málsins ekki til þess að almennar aðstæður sem bíði kæranda í heimaríki nái því alvarleikastigi sem 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga kveði á um.

Kærandi kvaðst í viðtali hjá Útlendingastofnun vera með lágan blóðþrýsting og nýrnasteina. Kærandi hafi farið í aðgerðir til að fjarlægja nýrnasteina í Sýrlandi árin 1989, 1995 og sex mánuðum áður en hann hafi farið frá Sýrlandi til Venesúela árið 2000. Þá sé kærandi einnig með höfuðverk, sýkingu í tönn og kinnholubólgu sem hann taki viðeigandi lyf við. Kærandi hafi átt í erfiðleikum með öndun eftir komuna til Íslands og sé með skerta heyrn. Kærandi glími einnig við kvíða efti[...]una til Íslands og sé hræddur um núverandi eiginkonu sína. Þá kvaðst kærandi hafa haft aðgang að heilbrigðisþjónustu í Venesúela sem hann hafi getað greitt fyrir.

Við meðferð málsins hjá kærunefnd lagði kærandi fram samskiptaseðla frá göngudeild sóttvarna, dags. 29. ágúst 2024 til 18. desember 2025. Þar kemur m.a. fram að kærandi hafi talið sig vera heilsuhraustan fyrir utan kvef og höfuðverk sem hann taki stundum viðeigandi lyf við. Kærandi hafi verið stíflaður í eyrum og nefi og hafi verið með þrýsting frá eyrum niður á kinn. Hann hafi verið með seyðing í eyrum og hafi heyrt verr vegna þess. Kærandi hafi verið með framangreind einkenni í tvö ár sem hafi verið að ágerast. Þá hafi kærandi verið með tannpínu í neðri kjálka sem hafi verið vegna tannaðgerðar árið 2016. Kærandi hafi fengið viðeigandi meðferð við framangreindum kvilla sem hafi haft jákvæðan árangur. Kærandi hafi verið greindur með króníska sýkingu í ennis- og kinnholum (l. Sinusitis) sem hann hafi fengið viðeigandi meðferð við. Samkvæmt rannsóknarniðurstöður dags. 2. október 2024 hafi kærandi verið með væga lungnateppu (l. Emphysama). Samkvæmt læknisbréfi til kæranda sama dag hafi kæranda verið ráðlagt að hætta að reykja vegna þess að reykingar væru helstu orsök lungnateppu. Samkvæmt samskiptaseðli dags. 3. júlí 2025 hafi kærandi samkvæmt niðurstöðu þvagræktunar verið greindur með stein í nýra sem hann hafi fengið viðeigandi meðferð við.

Af framburði kæranda og framlögðum heilsufarsgögnum verður ekki ráðið að kærandi glími við skyndilega, lífshættulega eða mjög alvarlega sjúkdóma sem fyrirséð er að muni valda alvarlegu óbætanlegu heilsutjóni. Að framangreindu virtu verður ekki talið að kærandi þarfnist meðferðar sem sé svo sérhæfð að hann geti einungis hlotið hana hérlendis né að rof á henni yrði til tjóns fyrir hann verði honum gert að snúa aftur til heimaríkis. Verður ekki annað séð en að kærandi hafi getað leitað sér heilbrigðisaðstoðar í heimaríki og fengið hana. Hefur jafnframt ekkert komið fram sem bendir til annars en að kærandi muni áfram geta fengið heilbrigðisaðstoð verði honum gert að snúa aftur til heimaríkis. Hefur kærandi því ekki sýnt fram á að hann hafi þörf á vernd af heilbrigðisástæðum, sbr. 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga.

Í viðtali hjá Útlendingastofnun greindi kærandi frá því að hafa búið í eigið húsnæði í Bolivar fylki í borginni Upata í Ve[...]la. Hann hafi starfað við að versla gull og verið með gullmiðlunarfyrirtæki í Venesúela sem hafi dugað vel til að framfleyta honum og fjölskyldu hans og hafi hann átt eignir. Kærandi hafi einnig verið í sjálfboðavinnu og hjálpað efnaminna fólk. Kærandi eigi tvö uppkomin börn. Sonur kæranda sé í Venesúela og hann eigi og búi í húsi kæranda. Þá eigi kærandi eiginkonu í Sýrlandi. Kærandi er almennt heilsuhraustur og vinnufær. Eru félagslegar aðstæður kæranda við komu til heimaríkis því ekki slíkar að þær geti talist erfiðar í skilningi 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga.

Þegar frásögn kæranda, upplýsingar um heimaríki og gögn málsins eru virt í heild, með hliðsjón af aðstæðum kæranda í heimaríki, er það niðurstaða kærunefndar að kærandi hafi ekki sýnt fram á aðstæður sem ná því alvarleikastigi að kærandi hafi ríka þörf á vernd líkt og kveðið er á um í 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga. Það er því niðurstaða kærunefndar að aðstæður í heimaríki séu ekki með þeim hætti að veita beri kæranda dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða, sbr. 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga.

6.3 Niðurstaða um 2. mgr. 74. gr. laga um útlendinga

Kærandi sótti um alþjóðlega vernd hér á landi 25. júlí 2024 og á ákvæði 2. mgr. 74. gr. laga um útlendinga því ekki við.

7 Bann við endursendingu samkvæmt 42. gr. laga um útlendinga

7.1 Lagagrundvöllur

Samkvæmt 1. mgr. 42. gr. laga um útlendinga er ekki heimilt að senda útlending eða ríkisfangslausan einstakling til svæðis þar sem hann hefur ástæðu til að óttast ofsóknir, sbr. 37. og 38. gr., eða vegna svipaðra aðstæðna og greinir í flóttamannahugtakinu er í yfirvofandi hættu á að láta lífið eða verða fyrir ómannúðlegri eða vanvirðandi meðferð. Samkvæmt 2. mgr. sömu greinar er einnig óheimilt að senda útlending til svæðis þar sem ekki er tryggt að hann verði ekki sendur áfram til slíks svæðis sem greinir í 1. mgr.

7.2 Niðurstaða um bann við endursendingu

Af heimildum verður ekki ráðið að einstaklingar sem snúa til baka til Venesúela sæti ofsóknum eða áreiti stjórnvalda af þeirri ástæðu einni að hafa sótt um alþjóðlega vernd utan heimaríkisins og fengið synjun. Verður því að líta svo á að aðeins þeir einstaklingar sem fyrir eiga á hættu ofsóknir af hálfu stjórnvalda í Venesúela séu í hættu við endursendingu. Þar sem þegar hefur verið komist að þeirri niðurstöðu að aðstæður kæranda falli ekki undir 1. og 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga er ekki ástæða til að ætla að kærandi eigi á hættu ofsóknir eða áreiti af hálfu stjórnvalda við það eitt að snúa til baka.

Með vísan til umfjöllunar að framan um heimaríki kæranda er það niðurstaða kærunefndar að þær aðstæður sem ákvæðið tekur til eigi ekki við í máli kæranda. Stendur ákvæði 42. gr. laga um útlendinga því ekki í vegi fyrir endursendingu kæranda þangað.

8 Brottvísun og endurkomubann

8.1 Lagagrundvöllur

Í 3. mgr. 43. gr. reglugerðar um útlendinga nr. 540/2017 kemur fram að verði umsækjanda um alþjóðlega vernd ekki veitt dvalarleyfi skuli Útlendingastofnun taka ákvörðun um frávísun eða brottvísun eftir ákvæðum laga um útlendinga og að útlendingur sem sótt hafi um alþjóðlega vernd teljist hafa áform um að dveljast á landinu lengur en 90 daga. Samkvæmt 2. mgr. 98. gr. laga um útlendinga skal vísa útlendingi úr landi sem dvelst ólöglega í landinu eða þegar tekin hefur verið ákvörðun sem bindur enda á heimild útlendings til dvalar í landinu svo framarlega sem ákvæði 102. gr. laganna eigi ekki við. Í 102. gr. laganna er kveðið á um vernd og takmarkanir við ákvörðun um brottvísun. Samkvæmt 3. mgr. 102. gr. laganna skal brottvísun ekki ákveðin ef hún, með hliðsjón af atvikum, alvarleika brots og tengslum útlendings við landið, felur í sér ósanngjarna ráðstöfun gagnvart útlendingi eða nánustu aðstandendum hans. Sérstaklega skal taka tillit til þess ef um barn eða nánasta aðstandanda barns er að ræða og skal það sem barni er fyrir bestu haft að leiðarljósi við ákvörðun. Við mat á því hvort brottvísun feli í sér ósanngjarna ráðstöfun gagnvart kæranda verður að hafa ákvæði 71. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands, sbr. nr. 33/1944 og 8. gr. mannréttindasáttmála Evrópu um friðhelgi einkalífs og fjölskyldu til hliðsjónar. Þegar útlendingur á hagsmuna að gæta í skilningi 8. gr. sáttmálans verður ákvörðun um brottvísun að vera í samræmi við það sem lög mæla fyrir um og nauðsyn ber til í lýðræðislegu þjóðfélagi, sbr. 2. mgr. 8. gr. sáttmálans.

Samkvæmt 1. mgr. 101. gr. laganna felst í endanlegri ákvörðun um brottvísun skylda útlendings til þess að yfirgefa Schengen-svæðið nema viðkomandi hafi heimild til dvalar í öðru ríki sem er þátttakandi í Schengen-samstarfinu. Með lögum um landamæri nr. 136/2022 voru gerðar breytingar á 98. gr. laga um útlendinga sem leiða til þess að brottvísun og endurkomubann er nú beitt þar sem áður var beitt frávísun en veita skal frest til sjálfviljugrar heimfarar, sbr. 104. gr. laga um útlendinga. Sá sem sætir slíkri ákvörðun getur komist hjá endurkomubanni með því að yfirgefa landið sjálfviljugur innan frestsins, sbr. 3. mgr. 101. gr. laga um útlendinga.

8.2 Niðurstaða um brottvísun og endurkomubann

Eins og að framan greinir hefur umsókn kæranda um alþjóðlega vernd og dvalarleyfi á grundvelli 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga verið synjað. Hefur kærandi því ekki frekari heimild til dvalar hér á landi. Af framangreindu leiðir að með hinni kærðu ákvörðun var réttilega bundinn endir á heimild kæranda til dvalar hér á landi og ber því samkvæmt 2. mgr. 98. gr. laga um útlendinga að vísa kæranda úr landi nema 102. gr. laganna standi því í vegi. Það athugast að kæra til kærunefndar útlendingamála frestaði réttaráhrifum hinnar kærðu ákvörðunar.

Kæranda var í viðtali hjá Útlendingastofnun leiðbeint um að til skoðunar væri að brottvísa honum frá Íslandi og ákvarða endurkomubann hingað til lands. Var kæranda gefið færi á að koma að andmælum hvað það varðar. Kærandi kvaðst eiga ættingja og vini hér á landi. Kærandi kvaðst þurfa vernd á Íslandi vegna þess að hann geti ekki farið neitt annað. Hann færi til Istanbúl því það sé betra en Venesúela. Þá kvaðst hann muna fara eftir lögum.

Með vísan til framangreindrar umfjöllunar og af þeim svörum sem kærandi gaf um tengsl sín við Ísland og önnur Schengen-ríki verður ekki séð að brottvísun og endurkomubann verði talin ósanngjörn ráðstöfun í garð hans eða nánustu aðstandenda hans, sbr. 3. mgr. 102. gr. laga um útlendinga. Þá horfir kærunefnd jafnframt til þess að kærandi getur komist hjá endurkomubanni og afleiðingum þess yfirgefi hann Ísland innan þess frest sem honum er gefinn.

Með ákvörðun Útlendingastofnunar var kæranda brottvísað, ákvarðað endurkomubann til tveggja ára, veittur 15 daga frestur til að yfirgefa landið með sjálfviljugri heimför og þannig fá endurkomubannið fellt niður.

Með vísan til 2. mgr. 104. gr. laga um útlendinga teljast 15 dagar hæfilegur frestur í tilviki kæranda til að yfirgefa landið. Endurkomubann kæranda fellur niður yfirgefi kærandi landið sjálfviljugur innan framangreinds frests.

9 Athugasemdir, samantekt og leiðbeiningar

Með vísan til alls þess sem að framan er rakið og forsendna hinnar kærðu ákvörðunar er hún staðfest.

Athygli kæranda er vakin á því að samkvæmt 6. mgr. 104. gr. laga um útlendinga frestar málshöfðun fyrir dómstólum til ógildingar á endanlegri ákvörðun um að útlendingur skuli yfirgefa landið ekki framkvæmd hennar. Að kröfu útlendings getur kærunefnd útlendingamála þó ákveðið að fresta réttaráhrifum endanlegrar ákvörðunar sé talin ástæða til þess. Krafa þess efnis skal gerð ekki síðar en sjö dögum eftir birtingu endanlegrar ákvörðunar. Skal frestun bundin því skilyrði að útlendingur beri málið undir dómstóla innan fimm daga frá birtingu ákvörðunar um frestun réttaráhrifa úrskurðar og óski eftir því að það hljóti flýtimeðferð. Nú er beiðni um flýtimeðferð synjað og skal þá mál höfðað innan sjö daga frá þeirri synjun. Þó getur kærunefnd útlendingamála tekið ákvörðun um að fresta framkvæmd ákvörðunarinnar ef sýnt er fram á að verulega breyttar aðstæður hafi skapast frá því að endanleg ákvörðun var tekin.

Úrskurðarorð:

Ákvörðun Útlendingastofnunar er staðfest. Endurkomubann kæranda verður fellt úr gildi fari hann frá Íslandi innan 15 daga.

The decision of the Directorate of Immigration is affirmed. If the appellant leaves Iceland voluntarily within 15 days, the re-entry ban will be revoked.

F.h. kærunefndar útlendingamála, skv. 3. mgr. 8. gr. laga um útlendinga,

Þorsteinn Gunnarsson

Kærunefnd útlendingamála

Til baka