Úrskurður nr. 4/2026

Úrskurður nr. 4/2026

Miðvikudaginn 28. janúar 2026 var í heilbrigðisráðuneytinu kveðinn upp svohljóðandi

 

Ú R S K U R Ð U R

Með kæru, dags. 4. júlí 2025, kærðu […], hér eftir kærandi, ákvörðun færni- og heilsumatsnefndar heilbrigðisumdæmis höfuðborgarsvæðisins, dags. 25. apríl 2025, um að synja umsókn kæranda um færni- og heilsumat.

Kærandi krefst þess að ákvörðun færni- og heilsumatsnefndar verði felld úr gildi.

Kæruheimild er í 26. gr. stjórnsýslulaga, nr. 37/1993, og barst kæra innan kærufrests. 

Meðferð málsins hjá ráðuneytinu

Ráðuneytinu barst kæra kæranda með tölvupósti, dags. 4. júlí 2025. Ráðuneytið óskaði eftir umsögn færni- og heilsumatsnefndar höfuðborgarsvæðisins um kæruna 16. júlí 2025 og barst umsögn nefndarinnar ráðuneytinu 29. júlí. Ráðuneytið sendi kæranda umsögn færni- og heilsumatsnefndar til athugasemda þann 8. september 2025 og veitti kæranda frest til 22. september til þess að koma athugasemdum á framfæri. Ráðuneytið ítrekaði erindið 30. september eftir að engar athugasemdir höfðu borist frá kæranda. Þann 16. október ítrekaði ráðuneytið erindið öðru sinni ásamt því að tiltaka að ef engar athugasemdir bærust fyrir 30. nóvember myndi ráðuneytið taka málið til úrskurðar á grundvelli þeirra gagna sem fyrir liggja í málinu. Engar frekari athugasemdir bárust frá kæranda. Lauk þá gagnaöflun og var málið tekið til úrskurðar. Ráðuneytið ákvað að óska eftir upplýsingum frá færni- og heilsumatsnefnd höfuðborgarsvæðisins um stöðu umsóknar kæranda þann 7. janúar 2026 áður en það kæmist að niðurstöðu í málinu. Svar barst frá nefndinni samdægurs.  

Málsatvik

Kærandi, sem er fæddur árið 1961, sótti um færni- og heilsumat vegna langtímadvalar í hjúkrunarrými hjá færni- og heilsumatsnefnd höfuðborgarsvæðisins. Færni- og heilsumatsnefnd óskaði eftir gögnum um stöðu kæranda frá Landspítala, en kærandi hafði þá legið á Landspítala síðan 27. febrúar 2025. Í læknabréfi frá sérfræðilækni á lyflækningadeild Landspítala til nefndarinnar kom fram að kærandi hafi lagst inn á deildina eftir að hafa komið illa áttaður á bráðamóttöku Landspítala og greinst í kjölfarið með bráðra brisbólgu sem rekja mátti til krónískar daglegrar áfengisneyslu. Kærandi væri greindur með Wernickers/Korsakoff heilkenni og væri ófær um að búa einn eða sjá um sig sjálfur. Í hjúkrunarbréfi frá hjúkrunarfræðingi á smitsjúkdómadeild Landspítala til nefndarinnar kom fram að kærandi gæti ekki útskrifast heim í sjálfstæða búsetu og þá gætu aðstandendur hans ekki aðstoðað hann að því marki sem þörf væri á.

Í niðurstöðu færni- og heilsumatsnefndar frá 25. apríl 2025 kom fram að kærandi væri tiltölulega ungur og gögn með umsókn bæru með sér að endurhæfingu væri ekki lokið með hliðsjón af upphafsveikindum og gangi endurhæfingar. Wernickers/Korsakoff heilkenni gæti gengið til baka í helmingi tilvika og að hluta í 25% tilfella. Í þessu ljósi væri nauðsynlegt að sjúklingurinn nyti vafans og fengi frekari tíma til afturbata á heilabilunardeild eða geðdeild.

Kærandi sótti jafnframt um tímabundna dvöl í hjúkrunarrými sem færni- og heilsumatsnefnd samþykkti þann 29. apríl 2025. Í bréfi nefndarinnar kom fram að samþykkt væri fjögurra vikna hvíldarinnlögn á Hrafnistu Laugarási og að samþykktin gilti í eitt ár frá dagsetningu hennar. Þar kom fram að auk Hrafnistu Laugaráss byðu Hrafnista Hraunvangi og Grund jafnframt upp á hvíldarinnlagnir á höfuðborgarsvæðinu auk hjúkrunarheimila á landsbyggðinni. Í tölvupósti frá Hrafnistu Laugarási til aðstandanda kæranda, dags. 1. maí 2025 kom fram að hvíldarinnlagnarrýmum hefði verið fækkað hjá heimilinu og því hafi verið tekin ákvörðun um að loka fyrir frekari hvíldarinnlagnir á Laugarási. Aðstandendur kæranda voru þar hvattir til að hafa samband við fleiri staði sem bjóða upp á hvíldarinnlagnir. Þann 7. júlí 2025 sendu aðstandendur kæranda heilbrigðisráðuneytinu og embætti landlæknis erindi þar sem vakin var athygli á því að kærandi fengi ekki úthlutað tímabundinni hvíldarinnlögn á Hrafnistu Laugarási þrátt fyrir samþykkt færni- og heilsumatsnefndar.

Þann 3. júlí 2025 var aðstandendum kæranda tilkynnt um að til stæði að flytja kæranda að beiðni Landspítala af smitsjúkdómadeild á hjúkrunarheimilið Skjólgarð á Höfn í Hornafirði.

Málsástæður kæranda

Í kæru kom fram að frá því að kæranda var birt synjun færni- og heilsumatsnefndar um langtímadvöl í hjúkrunarrými hefði kærandi dvalið á smitsjúkdómadeild Landspítala þrátt fyrir skýr tilmæli nefndarinnar um að kæranda ætti að gefast frekari tími til afturbata á heilabilunardeild eða geðdeild. Þess í stað hefði Landspítali tekið einhliða ákvörðun um að flytja kæranda á hjúkrunarheimilið Skjólgarð á Höfn í Hornafirði. Þessum flutningi andmæltu aðstandendur kæranda harðlega.

Sérstaklega var á það bent í kæru að án formlegs færni- og heilsumats virðist ekki vera hægt að sækja um vistunarúrræði innan höfuðborgarsvæðisins fyrir kæranda. Fjölmörg dvalar- og hjúkrunarheimili, þar á meðal þau sem væru staðsett nær fjölskyldu kæranda, tækju ekki við umsóknum án þess að slíkt mat lægi fyrir. Synjun á slíku mati komi því í veg fyrir að kærandi geti fengið viðeigandi meðferð og betri möguleika á bata, í stað þess að vera fluttur úr nærumhverfi sínu fjarri aðstandendum sínum.

Umsögn færni- og heilsumatsnefndar höfuðborgarsvæðisins

Í umsögn færni- og heilsumatsnefndar kom fram að nefndin hefði lagt mat á umsókn kæranda út frá 11. gr. reglugerðar um færni- og heilsumat vegna dvalar- og hjúkrunarrýma, nr. 466/2012. Þar kemur fram að nefndinni beri að ganga úr skugga um það eins og kostur er að viðeigandi greiningarvinna, meðferð, þjónusta og endurhæfing hafi verið reynd til fullnustu með bætta heilsu og sjálfsbjargargetu að leiðarljósi. Hafi einstaklingur orðið bráðveikur skuli fyrst meta hann þegar veikindin eru um garð gengin og endurhæfingu eftir atvikum lokið. Nefndin hafi fylgt framangreindu ákvæði reglugerðarinnar en umsækjandi sé tiltölulega ungur og sagður hafa Wernickers/Korsakoff heilkenni. Líkt og fram hefði komið í svarbréfi nefndarinnar, dags. 25. apríl 2025, væru um 50% líkur á því að kærandi gæti náð sér á einu ári, 25% líkur á því að hann gæti náð sér að hluta og 25% líkur á því að hann næði sér ekki. Um þetta væri ekki unnt að fullyrða fyrr en að ári liðnu. Samkvæmt framangreindu væru skilyrði fyrir samþykki á ævilangri dvöl á hjúkrunarheimili ekki fyrir hendi. 

Niðurstaða

Kærandi hefur byggt á því að synjun á færni- og heilsumati komi í veg fyrir að hann geti fengið þá meðferð sem hann þurfi á að halda en jafnframt aukist líkurnar á því að hann fái þjónustu nær aðstandendum sínum ef hann fái slíkt mat. Ráðuneytið áréttar að hin kærða ákvörðun lýtur að ákvörðun færni- og heilsumatsnefndar, dags. 25. apríl 2025, um að synja kæranda um færni- og heilsumat. Atriði sem lúta að samþykki færni- og heilsumatsnefndar fyrir tímabundinni dvöl í hjúkrunarrými, dags. 29. apríl 2025, og flutningur hans á hjúkrunarheimilið Skjólgarð koma því ekki til frekari umfjöllunar.

Líkt og áður hefur verið rakið óskaði ráðuneytið eftir upplýsingum frá færni- og heilsumatsnefnd höfuðborgarsvæðisins um stöðu kæranda þann 7. janúar 2026 í ljósi þess að hin kærða ákvörðun nefndarinnar var tekin 25. apríl 2025 og engin viðbrögð höfðu borist frá honum við umsögn nefndarinnar. Svar færni og heilsumatsnefndar barst ráðuneytinu samdægurs, en þar kom fram að kærandi hafi sótt um færni- og heilsumat að nýju í ágúst 2025 og sú umsókn hafi verið samþykkt. Kærandi hafi í framhaldi fengið vistun á hjúkrunarheimili þann 26. október 2025. 

Þar sem kærandi hefur nú fengið samþykkt færni- og heilsumat og vistun á hjúkrunarheimili telur ráðuneytið ekki lengur fyrir að fara lögvörðum hagsmunum af úrlausn um kæruefnið. Ráðuneytið hefur því ekki forsendur til að taka málið til efnislegrar meðferðar og ber því að vísa kærunni frá.

 

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Kæru, dags. 4. júlí 2025, er vísað frá ráðuneytinu.