Mál nr. 85/20296-Úrskurður

Úrskurðarnefnd velferðarmála

Mál nr. 85/2026

Miðvikudaginn 25. mars 2026

A

gegn

Tryggingastofnun ríkisins

Ú R S K U R Ð U R

Mál þetta úrskurða Rakel Þorsteinsdóttir lögfræðingur, Eva Dís Pálmadóttir lögfræðingur og Kristinn Tómasson læknir.

Með kæru, móttekinni 30. janúar 2026, kærði B félagsráðgjafi f.h. A, til úrskurðarnefndar velferðarmála ákvörðun Tryggingastofnunar ríkisins frá 13. nóvember 2025 þar sem umsókn kæranda um örorkulífeyri og tengdar greiðslur var synjað.

I.  Málsatvik og málsmeðferð

Kærandi sótti um örorkulífeyri og tengdar greiðslur frá Tryggingastofnun ríkisins með umsókn 14. október 2025. Með ákvörðun stofnunarinnar, dags. 13. nóvember 2025, var umsókn kæranda synjað á þeim forsendum að endurhæfing/viðurkennd meðferð væri ekki fullreynd.

Kæra barst úrskurðarnefnd velferðarmála 30. janúar 2025. Með bréfi, dags. 3. febrúar 2026, óskaði úrskurðarnefnd eftir greinargerð Tryggingastofnunar ríkisins ásamt gögnum málsins. Með bréfi, dags. 9. febrúar 2026, barst greinargerð Tryggingastofnunar ríkisins og var hún send kæranda til kynningar með bréfi úrskurðarnefndar, dags. 10. febrúar 2026. Athugasemdir bárust ekki.  

II.  Sjónarmið kæranda

Í kæru kemur fram krafa um endurmat á umsókn kæranda um örorku frá 1. janúar 2025. Umsókn frá því september 2025 hafi verið synjað með bréfi, dags. 13. nóvember 2025, á eftirfarandi forsendum: „Umsókn þinni um örorkulífeyri hefur verið synjað þar sem endurhæfing/viðurkennd meðferð er ekki talin fullreynd.“

Vandi kæranda sé sá að hún hafi glímt við langvarandi heilsuleysi, bæði andlegt og líkamlegt þar sem þunglyndi, hamlandi kvíði, depurð, niðurrifshugsanir og þráhyggja hafi spilað stórt hlutverk. Einnig glími hún við svefnerfiðleika, líkamlega síþreytu og almennt orkuleysi. COVID-19 faraldurinn hafi aukið mjög á kvíða kæranda og einangrunin sem hafi áður verið til vandræða hafi orðið alger og hafi hún átt erfitt uppdráttar eftir það.

Kærandi hafi verið X ára gömul á C þegar […]. Þetta skelfilega áfall hafi markað djúp spor í sál kæranda.

Samskipti kæranda við yfirmenn og samstarfsfólk hafi reynst henni mjög erfið þar sem hún lesi illa í þau og túlki ekki alveg eins og til sé ætlast, einnig séu samskipti við fjölskyldumeðlimi henni oft erfið og flókin. Það sé að hluta til ástæða þess að hún forðist almennt að vera í samskiptum við annað fólk og vilji einangra sig og vera sem mest ein.

Kærandi hafi farið í einhverfugreiningu hjá D þar sem staðfest hafi verið dæmigerð einhverfa sem skýri að hluta til vanda hennar og óvinnufærni.

Kærandi hafi byrjað í starfsendurhæfingu hjá VIRK árið 2022, fyrst í einn mánuð þar og síðar í 14 mánuði í Starfsendurhæfingu E eða samtals í 15 mánuði. Þeirri endurhæfingu hafi lokið í ágúst 2023 þar sem heilsubrestur hafi enn verið til staðar og hafi henni verið vísað í heilbrigðis- og félagslega kerfið. Í endurhæfingu kæranda hafi hún meðal annars farið í sálfræðiviðtöl og vinnuprófun.

Umboðsmaður kæranda hafi sem félagsráðgjafi á velferðarsviði F gert endurhæfingaráætlun í september 2023 og hafi haldið utan um áframhaldandi endurhæfingu. Kærandi hafi verið áfram í viðtölum hjá G sálfræðingi þar sem unnið hafi verið með fyrri áföll.

Þegar kærandi hafði mætt í fyrir fram ákveðin viðtöl hjá sálfræðingnum hafi henni farið að líða verr en áður. Síðar hafi hún upplýst að upprifjun á þeim hörmungum sem hún hefði upplifað hefði aðeins gert illt verra og hafi hún ekki getað hugsað sér að halda þeim viðtölum áfram, enda búin með tugi sálfræðiviðtala fyrst hjá Starfsendurhæfingu E og síðar hjá G. Síðasta árið hafi kærandi verið mjög þunglynd og hafi átt erfitt með að fara út úr húsi. Læknir hafi breytt kvíða- og þunglyndislyfjunum en það hafi ekki dugað til.

FyrirX ára gamla konu á einhverfurófi sé það mikil áskorun að takast á við daglegt líf. Mannleg samskipti séu einstaklingi eins og henni mjög erfið og auki á vandann og nánast ógjörningur sé að koma slíkum einstaklingum í gegnum endurhæfingu.

Hins vegar, ef rétt sé að farið og hægt sé að bjóða slíkum einstaklingi samning um atvinnuleit í gegnum AMS, sé alltaf meiri möguleiki á að viðkomandi rjúfi einangrunina ef réttu úrræðin séu í boði. Ef kærandi fengi samþykktan örorkulífeyri að fullu eða hlutaörorku myndi það breyta mjög miklu. Þá væri hægt að finna úrræði og verkefni í gegnum AMS við hennar hæfi.

Ítrekaðar endurhæfingartilraunir hafi ekki borið árangur og megi sjá merki þess að þær hafi verið mjög íþyngjandi fyrir kæranda. Því til viðbótar sé endurhæfing sem engu skili farin að hafa neikvæð áhrif á líðan kæranda og hafi einangrun hennar aukist mikið.

Eftir samfellda þjónustu hjá velferðarsviði F frá september 2023, þar áður hjá VIRK-starfsendurhæfingu og Starfsendurhæfingu E í 15 mánuði sé niðurstaðan sú að endurhæfing sé fullreynd. Mikilvægt sé að endurskoða umsókn kæranda um örorku þrátt fyrir að læknir álíti það í læknisvottorðinu að hún verði mögulega einhvern tímann vinnufær.

Niðurstaða læknis hjá VIRK sé svohljóðandi: „Ekki eru forsendur fyrir frekari starfsendurhæfingu nú þar sem hún hefur verið lengi í þjónustu, mörg og fjölbreytt úrræði verið reynd, vissum stöðugleikapunkti er náð, en ekki raunhæft að gera ráð fyrir afgerandi aukinni starfsgetu í næstu framtíð. Starfsendurhæfing telst því fullreynd.“

Umboðsmaður kæranda sem hafi verið í samfeldum samskiptum við hana síðustu ár og hafi fylgst með líðan hennar sé sammála mati læknis hjá VIRK og telji vinnufærni aldrei verða meiri en að hluta til og eingöngu við sértækar aðstæður og því sé mikilvægt að tekið sé tillit til þess við endurskoðun málsins.

III.  Sjónarmið Tryggingastofnunar ríkisins

Í greinargerð Tryggingastofnunar ríkisins kemur fram að kæra varði ákvörðun, dags. 13. nóvember 2025, þar sem umsókn um örorkulífeyri hafi verið synjað á grundvelli þess að endurhæfing hafi ekki verið talin fullreynd.

Ágreiningur málsins lúti að því hvort kærandi eigi rétt á örorkulífeyri, samkvæmt 24. gr. laga nr. 100/2007 um almannatryggingar.

Örorkulífeyrir greiðist samkvæmt 24. gr. laga um almannatryggingar. Réttur til örorkulífeyris sé bundinn því skilyrði að geta umsækjanda til virkni á vinnumarkaði samkvæmt samþættu sérfræðimati sé metin 25% eða minni til langframa vegna langvarandi eða alvarlegs heilsubrests eða fötlunar.

Í 1. mgr. 26. gr. laganna komi fram að Tryggingastofnun beri ábyrgð á gerð samþætts sérfræðimats sem sé forsenda fyrir greiðslu örorkulífeyris samkvæmt 24. gr. og hlutaörorkulífeyris samkvæmt 25. gr. Þó sé Tryggingastofnun heimilt að víkja frá skilyrði um samþætt sérfræðimat ef slíkt mat sé bersýnilega óþarft að mati stofnunarinnar. Í niðurstöðu matsins skuli koma fram hver geta viðkomandi einstaklings til virkni á vinnumarkaði sé. Í 2. mgr. 26. gr. komi fram að áður en til samþætts sérfræðimats komi skuli endurhæfing eða viðurkennd meðferð sem hafi það að markmiði að stuðla að aukinni færni til atvinnuþátttöku að fullu eða að hluta vera fullreynd. Þó sé Tryggingastofnun heimilt að víkja frá því skilyrði ef það sé bersýnilega óþarft að mati stofnunarinnar.

Kveðið sé á um sjúkra- og endurhæfingargreiðslur í 27. gr. laga um almannatryggingar. Í 1. mgr. ákvæðisins komi fram:

„Heimilt er að greiða sjúkra- og endurhæfingargreiðslur þegar einstaklingur, sem býr við langvarandi eða alvarlegan heilsubrest, eða fötlun, sem talinn er geta haft áhrif til frambúðar á getu hans til virkni á vinnumarkaði, fær viðurkennda meðferð eða tekur virkan þátt í endurhæfingu með það að markmiði að stuðla að aukinni færni til atvinnuþátttöku að fullu eða að hluta. Forsenda fyrir greiðslum er að heilsubrestur einstaklings sé afleiðing af sjúkdómi, slysi eða áfalli og skal við það miðað að heilsubrestur eða fötlun valdi því að hlutaðeigandi einstaklingur geti hvorki stundað vinnu né nám. Heimilt er þó að líta á þátttöku á vinnumarkaði eða nám sem lið í endurhæfingu eða viðurkenndri meðferð að því tilskildu að atvinnuþátttakan eða námið þjóni markmiði viðurkenndrar meðferðar eða endurhæfingar samkvæmt fyrirliggjandi endurhæfingaráætlun.“

Samkvæmt 2. mgr. sé skilyrði greiðslna að fyrir liggi endurhæfingaráætlun eða staðfesting á viðurkenndri meðferð frá þjónustuaðila, og skuli áætlunin taka mið af þörfum einstaklings, hvort sem hún sé heilbrigðistengd, starfstengd eða samsett. Í 3. mgr. komi fram að heimilt sé að greiða meðan beðið sé eftir að meðferð eða endurhæfing hefjist, eða þegar heilsubrestur hindri upphaf hennar, enda liggi fyrir staðfesting um að viðkomandi geti hafið viðurkennda meðferð innan tiltekins tíma. Í 4. mgr. séu sett almenn skilyrði réttinda, m.a. að umsækjandi sé 18 ára eða eldri, undir ellilífeyrisaldri, hafi verið tryggður hér á landi í a.m.k. 12 mánuði og njóti hvorki launa í veikindum né greiðslna úr sjúkrasjóði. Samkvæmt 5. mgr. sé heimilt að greiða sjúkra- og endurhæfingargreiðslur í allt að 60 mánuði, þó aðeins 12 mánuði í senn, með mögulegri framlengingu um allt að 24 mánuði í undantekningartilvikum eða í allt að þrjá mánuði eftir lok endurhæfingar meðan beðið sé niðurstöðu sérfræðimats.

Nánar sé kveðið á um sjúkra- og endurhæfingarlífeyri í reglugerð nr. 933/2025 um sjúkra- og endurhæfingargreiðslur.

Í 45. gr. laga um almannatryggingar sé m.a. kveðið á um að Tryggingastofnun ríkisins skuli kynna sér aðstæður umsækjenda og greiðsluþega og gera þeim grein fyrir rétti þeirra samkvæmt lögum þessum og öðrum lögum er stofnunin starfi eftir, reglugerðum settum á grundvelli laganna og starfsreglum stofnunarinnar. Við meðferð máls skuli staða og réttindi umsækjanda eða greiðsluþega skoðuð heildstætt. Stofnunin skuli jafnframt leiðbeina umsækjanda um réttarstöðu hans, um þau gögn sem þurfi að fylgja með umsókn og um framhald málsins og hafi því öllu verið sinnt í þessu máli. Kærandi hafi lokið 31 mánuðum á endurhæfingarlífeyri á tímabilinu 1. maí 2022 til 1. janúar 2025.

Kærandi hafi sótt um örorkulífeyri með umsókn, dags. 14. október 2025, með henni hafi fylgt læknisvottorð, dags. 12. september 2025, og spurningalisti, dags. 14. október 2025.

Tryggingastofnun hafi með bréfi, dags. 13. nóvember 2025, synjað umsókninni á þeim grundvelli að endurhæfing væri ekki fullreynd.

Í greinargerð Tryggingastofnunar er greint frá sjúkdómsgreiningum sem tilgreindar eru í læknisvottorði, dags. 12. september 2025, ásamt upplýsingum um heilsufarssögu og lýsingu á heilsufarsvanda sem valdi óvinnufærni. Auk þess er greint frá svörum kæranda við spurningalista vegna færniskerðingar, dags. 14. október 2025.

Tryggingastofnun ítreki að stofnuninni sé heimilt að setja það skilyrði að umsækjandi um örorkulífeyri gangist undir sérhæft mat á möguleikum til endurhæfingar og viðeigandi endurhæfingu áður en til samþætts sérfræðimats komi, sbr. 2. mgr. 26. gr. laga um almannatryggingar.

Við mat á færniskerðingu leggi Tryggingastofnun sjálfstætt mat á framlagðar upplýsingar, þar sem m.a. sé horft til sjúkdómsgreininga, heilsufarssögu og upplýsinga um meðferðir og endurhæfingu sem kærandi hafi gengist undir. Tryggingastofnun sé því ekki bundin af ályktunum meðferðaraðila um meinta örorku eða óvinnufærni. Þá skipti máli hvort gögn séu rökstudd og frá hlutlausum aðilum, auk þess sem metið sé hvort lýst einkenni fái stoð í atvikum daglegs lífs og samrýmist því sem almennt gerist vegna sambærilegra áverka, sjúkdóma eða fötlunar.

Samkvæmt gögnum málsins glími kærandi m.a. við kvíða, þunglyndi, félagsfælni og áráttu/þráhyggju, auk þess sé hún greind með einhverfu. Af gögnum málsins verði jafnframt ráðið að kærandi hafi verið í endurhæfingu hjá VIRK og félagsþjónustu F og hafi lokið 31 mánuði á endurhæfingarlífeyri. Samkvæmt mati læknis sé talið að færni kæranda muni aukast með tímanum. Stofnunin telji því rétt að kærandi fullreyni endurhæfingu áður en hún verði send í samþætt sérfræðimat. Í ákveðnum tilvikum sé heimilt að greiða sjúkra- og endurhæfingargreiðslur í allt að 85 mánuði, en slíkar greiðslur séu sambærilegar örorkulífeyri. Að mati stofnunarinnar sé því ekki tímabært að meta starfsgetu kæranda til 67 ára aldurs.

Það sé því mat Tryggingastofnunar að kærandi uppfylli ekki skilyrði fyrir því að vera send í samþætt sérfræðimat að svo stöddu til þess að meta örorku, þar sem endurhæfing hafi ekki verið fullreynd og talið sé að enn sé hægt að vinna með heilsufarsvanda kæranda til þess að auka vinnuhæfni. Á þeim forsendum telji Tryggingastofnun það vera í fullu samræmi við gögn málsins að hafna örorkumati í tilviki kæranda að svo stöddu.

Í því sambandi skuli þó áréttað að það sé ekki hlutverk Tryggingastofnunar að leggja til meðferðar- eða endurhæfingarúrræði, heldur sé sú ábyrgð lögð á lækna kæranda, þ.e. að koma umsækjendum um örorkulífeyri í viðeigandi endurhæfingarúrræði sem taki mið af vanda einstaklingsins hverju sinni.

Að öllu framangreindu virtu sé það niðurstaða Tryggingastofnunar að endurhæfing kæranda sé ekki fullreynd. Kærandi hafi því ekki uppfyllt skilyrði 2. mgr. 26. gr. og 24. gr. laga um almannatryggingar.

Mikilvægt sé að þeir einstaklingar sem geti mögulega endurheimt vinnuhæfni fullnýti þau endurhæfingarúrræði sem í boði séu áður en til örorkumats komi. Af gögnum málsins verði ekki ráðið að heilsufarsvandi kæranda sé þess eðlis að endurhæfing geti ekki komið að gagni. Með vísan til framangreinds hafi það verið í samræmi við lög og fyrri úrskurðaframkvæmd að synja umsókn kæranda um örorkulífeyri.

Tryggingastofnun fari því fram á að ákvörðun frá 13. nóvember 2025, um að synja kæranda um örorkulífeyri, verði staðfest.

IV.  Niðurstaða

Mál þetta varðar ákvörðun Tryggingastofnunar ríkisins, dags. 13. nóvember 2025, þar sem kæranda var synjað um örorkulífeyri og tengdar greiðslur. Ágreiningur málsins lýtur að því hvort heimilt hafi verið að synja kæranda um örorkulífeyri samkvæmt 24. gr. laga nr. 100/2007 um almannatryggingar á þeim grundvelli að endurhæfing/viðurkennd meðferð hafi ekki verið fullreynd.

Samkvæmt 1. mgr. 24. gr. laga um almannatryggingar er réttur til örorkulífeyris bundinn því skilyrði að geta umsækjanda til virkni á vinnumarkaði samkvæmt samþættu sérfræðimati sé metin 25% eða minni til langframa vegna langvarandi eða alvarlegs heilsubrests eða fötlunar.

Samkvæmt 1. mgr. 26. gr. laga um almannatryggingar ber Tryggingastofnun ábyrgð á gerð samþætts sérfræðimats sem er forsenda fyrir greiðslu örorkulífeyris samkvæmt 24. gr. og hlutaörorkulífeyris samkvæmt 25. gr. Í 2. mgr. 26. gr. er tilgreint að áður en til samþætts sérfræðimats komi skuli endurhæfing eða viðurkennd meðferð sem hafi það að markmiði að stuðla að aukinni færni til atvinnuþátttöku að fullu eða að hluta vera fullreynd. Tryggingastofnun er heimilt að víkja frá því skilyrði ef það er bersýnilega óþarft að mati stofnunarinnar.

Í 27. gr. laga um almannatryggingar er fjallað um sjúkra- og endurhæfingargreiðslur. Svohljóðandi eru 1. og 5. mgr.:

„Heimilt er að greiða sjúkra- og endurhæfingargreiðslur þegar einstaklingur, sem býr við langvarandi eða alvarlegan heilsubrest, eða fötlun, sem talinn er geta haft áhrif til frambúðar á getu hans til virkni á vinnumarkaði, fær viðurkennda meðferð eða tekur virkan þátt í endurhæfingu með það að markmiði að stuðla að aukinni færni til atvinnuþátttöku að fullu eða að hluta. Forsenda fyrir greiðslum er að heilsubrestur einstaklings sé afleiðing af sjúkdómi, slysi eða áfalli og skal við það miðað að heilsubrestur eða fötlun valdi því að hlutaðeigandi einstaklingur geti hvorki stundað vinnu né nám. Heimilt er þó að líta á þátttöku á vinnumarkaði eða nám sem lið í endurhæfingu eða viðurkenndri meðferð að því tilskildu að atvinnuþátttakan eða námið þjóni markmiði viðurkenndrar meðferðar eða endurhæfingar samkvæmt fyrirliggjandi endurhæfingaráætlun.

[…]

Heimilt er að greiða sjúkra- og endurhæfingargreiðslur í allt að 60 mánuði en þó að hámarki í 12 mánuði í senn. Heimilt er að framlengja greiðslutímabilið um allt að 24 mánuði ef um er að ræða einstakling í mjög viðkvæmri stöðu sem vegna fjölþætts vanda er talinn þarfnast frekari viðurkenndrar meðferðar eða endurhæfingar. Þá er auk þess heimilt að greiða sjúkra- og endurhæfingargreiðslur í allt að þrjá mánuði eftir að endurhæfingu lýkur, að því tilskildu að greiðsluþegi sé skráður í atvinnuleit hjá Vinnumálastofnun eða öðrum þjónustuaðila og samþætt sérfræðimat liggi ekki fyrir sem sýni getu til virkni á vinnumarkaði 50% eða minni.“

Í reglugerð nr. 933/2025 er fjallað nánar um sjúkra- og endurhæfingargreiðslur.

Meðfylgjandi umsókn kæranda um örorkulífeyri var læknisvottorð H, dags. 12. september 2025, þar er greint frá eftirfarandi sjúkdómsgreiningum:

„BLANDIN KVÍÐA- OG GEÐLÆGÐARRÖSKUN

SOCIAL PHOBIAS

OBSESSIVE-COMPULSIVE DISORDER, UNSPECIFIED“

Um fyrra heilsufar segir:

„Verið með kvíða og þunglyndistímabil frá því að hún var krakki. Fór að hafa hamlandi áhrif á líf hennar eftir að hún útskrifaðist úr X í kringum X. Ætlaði þá að fara út á vinnumarkað og fór í það ferli að sækja um störf. Gekk illa, fékk ekki svör og var atvinnulaus um tíma, þetta tók á hana og kvíði jókst. Fékk svo vinnu hjá I þar sem hún vann í nokkur ár. Eftir að hún missti vinnuna þar hefur kvíði aukist mikið og vanlíðan, endurhæfing hefur ekki borið þann árangur sem vonast var eftir.“ 

Um heilsuvanda og færniskerðingu nú segir:

„Löng saga um hamlandi kvíða, þunglyndi og áráttu/þráhyggju. Lýsir einnig félagsfælni. Greind með einhverfu fyrir sunnan af þroskaþjálfa. Lenti í sem barn, einnig fleiri áföll í sögunni hennar. Þetta veldur framtaksleysi, á erfitt með að koma sér í hlutina. Vill helst ekki vera í kringum ókunnugt fólk. Hefur oft áhyggjur af ýmsum hlutum, óttast að ná ekki stjórn á hlutunum. Kvíði og þráhyggjur valda því að A upplifir þreytu og orkuleysi, niðurrifshugsanir og depurð. Fer lítið út úr húsi. Einnig miklir bakverkir, er í ofþyngd. Lýsir ekki sálfsvígshugsunum. Áfengi í lágmarki.

Er með stúdentspróf og diplómu í X. Langar að finna starf tengt því en hefur ekki haft sig í að sækjast eftir því og hefur ekki mikla trú á að fá að starfa við það eftir tilkomu […].

Hefur verið atvinnulaus frá því í júlí 2021, fór í VIRK kláraði prógram þar, fór þá í þjónustu hjá félagsþjónustu F í áframhaldandi endurhæfingu, var komin í vinnumálastofnun í leit að vinnu, verið hjá sálfræðing og svo að hitta félagsráðgjafa hjá F. Verið með tekjur á vegum bæjarins, annars verið launalaus síðan í desember. Hefur reynt að fara í vinnuprufur á vegum VIRK en það gekk ekki nógu vel. Hefur lokið 14 mánuðum hjá VIRK/starfsendurhæfingu E og tæp 2 ár hjá félagsþjónustunni án marktækra breytinga.“

Í vottorðinu kemur fram að kærandi hafi verið óvinnufær frá 1. júlí 2021 og að búast megi við að færni aukist með tímanum.

Í fyrirliggjandi spurningalista vegna færniskerðingar, sem kærandi lagði fram með umsókn um örorkumat, svaraði hún spurningum sem snúa að líkamlegri og andlegri færni. Í lýsingu á heilsuvanda er greint frá kvíða, mjög hamlandi þunglyndi og svefnvandamálum til langs tíma. Af svörum kæranda verður ráðið að hún eigi erfitt með sumar hreyfingar vegna verkja og eigi í vandkvæðum með tal og heyrn. Kærandi svarar spurningu um það hvort að hún glími við geðræn vandamál með því að vísa í mikinn kvíða, félagskvíða og þunglyndi sem hún taki lyf við. Auk þess er vísað í einhverfugreiningu sem hamli henni í samskiptum við annað fólk sem leiði til kvíða og einangrunar.

Úrskurðarnefnd velferðarmála, sem meðal annars er skipuð lækni, leggur sjálfstætt mat á öll fyrirliggjandi gögn. Samkvæmt 2. mgr. 26. gr. laga um almannatryggingar skal endurhæfing eða viðurkennd meðferð sem hefur það að markmiði að stuðla að aukinni færni til atvinnuþátttöku að fullu eða að hluta vera fullreynd áður en til samþætts sérfræðimats kemur. Í hinni kærðu ákvörðun kemur fram að endurhæfing/viðurkennd meðferð hafi ekki verið fullreynd. Þá var kæranda leiðbeint að fá ráðgjöf hjá heimilislækni um þau endurhæfingarúrræði sem væru í boði.

Fyrir liggur að kærandi býr við ýmis vandamál af andlegum toga og fékk greiddan endurhæfingarlífeyri í 31 mánuð frá 1. maí 2022 til 31. desember 2024. Í fyrrgreindu læknisvottorði H, dags. 12. september 2025, kemur fram að kærandi sé með blandna kvíða og geðlægðarröskun, félagsfælni ásamt áráttu- og þráhyggjuröskun og að endurhæfing hafi ekki borið þann árangur sem vonast hafi verið eftir. Í vottorðinu kemur fram að kærandi sé óvinnufær en að búast megi við að færni aukist með tímanum.

Úrskurðarnefnd velferðarmála telur að ekki verði ráðið af upplýsingum í framangreindum gögnum að frekari endurhæfing geti ekki stuðlað að aukinni færni til atvinnuþátttöku. Þá liggur fyrir að kærandi hefur fengið greiddan endurhæfingarlífeyri í 31 mánuð en heimilt er að greiða sjúkra- og endurhæfingargreiðslur í allt að 84 mánuði samkvæmt 5. mgr. 27. gr. laga um almannatryggingar. Í ljósi framangreinds telur úrskurðarnefnd velferðarmála rétt að kærandi láti reyna á frekari endurhæfingu áður en til örorkumats kemur.

Að öllu framangreindu virtu er það niðurstaða úrskurðarnefndar velferðarmála að staðfesta ákvörðun Tryggingastofnunar ríkisins, dags. 13. nóvember 2025, um að synja kæranda um örorkulífeyri.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Ákvörðun Tryggingastofnunar ríkisins um að synja umsókn A, um örorkulífeyri, er staðfest.

F.h. úrskurðarnefndar velferðarmála

 

Rakel Þorsteinsdóttir