08 apríl 2026

Úrskurður nr. 183/2026

Hinn 8. apríl 2026 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 183/2026

í stjórnsýslumáli nr. KNU26030051

Kæra [...]

1 Kröfur, kærufrestir og kæruheimild

Hinn 17. mars 2026 barst kærunefnd útlendingamála sjálfkrafa kæra, samkvæmt 3. málsl. 7. gr. laga um útlendinga nr. 80/2016, á ákvörðun Útlendingastofnunar um að taka ekki til efnismeðferðar hér á landi umsókn karlmanns sem kveðst heita [...], vera fæddur [...]og vera ríkisborgari Palestínu (hér eftir kærandi), um alþjóðlega vernd og vísa honum frá landinu.

Samkvæmt 6. mgr. 8. gr. laga um útlendinga skal nefndin meta að nýju alla þætti kærumáls og getur ýmist staðfest ákvörðun, breytt henni eða hrundið að nokkru eða öllu leyti. Þá getur nefndin einnig vísað máli til meðferðar að nýju til þeirrar stofnunar sem tók hina kærðu ákvörðun. Við meðferð kæru þessarar fer fram endurskoðun á ákvörðun Útlendingastofnunar sem m.a. felur í sér sjálfstætt efnislegt mat á því hvort taka eigi mál kæranda til efnismeðferðar hér á landi á grundvelli 36. gr. laganna. Auk þess fer fram skoðun á því hvort formreglum laga um útlendinga og stjórnsýslulaga nr. 37/1993 hafi verið fullnægt.

Kærandi gerir kröfu um að hin kærða ákvörðun verði felld úr gildi og að umsókn hans verði tekin til efnismeðferðar samkvæmt 1. mgr. 36. gr. laga um útlendinga. Til vara er gerð sú krafa að ákvörðun í máli kæranda verði felld úr gildi og að Útlendingastofnun verði gert að taka mál hans til meðferðar á ný.

2 Málsmeðferð

Kærandi lagði fram umsókn um alþjóðlega vernd á Íslandi 1. febrúar 2026. Við leit af fingraförum kæranda í Eurodac gagnagrunninum sama dag kom í ljós að fingraför hans höfðu verið skráð í grunninn af yfirvöldum í Noregi. Hinn 4. febrúar 2026 var beiðni um viðtöku kæranda og umsóknar hans um alþjóðlega vernd beint til yfirvalda í Noregi, sbr. b-lið 1. mgr. 18. gr. reglugerðar Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) nr. 604/2013 (hér eftir Dyflinnarreglugerðin). Í svari frá norskum yfirvöldum, dags. 26. febrúar 2026, samþykktu þau viðtöku kæranda á grundvelli b-liðar 1. mgr. 18. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar, þar sem kærandi er með umsókn um alþjóðlega vernd til meðferðar þar í landi. Útlendingastofnun ákvað 17. mars 2026 að taka umsókn kæranda um alþjóðlega vernd hér á landi ekki til efnismeðferðar og að honum skyldi vísað frá landinu. Það var mat stofnunarinnar að 42. gr. laga um útlendinga kæmi ekki í veg fyrir að kærandi yrði sendur til endursendingarríkis. Ákvörðunin var birt fyrir kæranda sama dag og barst greinargerð kæranda 31. mars 2026.

3 Greinargerð til kærunefndar

Farið hefur verið yfir greinargerð kæranda og mat lagt á öll sjónarmið er þar koma fram. Verða aðeins reifuð hér helstu atriði greinargerðarinnar.

Kærandi krefst þess aðallega að ákvörðun Útlendingastofnunar verði felld úr gildi og að umsókn hans um alþjóðlega vernd verði tekin til efnismeðferðar hér á landi með vísan til 1. mgr. 17. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar. Kærandi vísar til þess að heilsufar hans og fyrri áföll leiði til þess að sérstakar aðstæður og rík mannúðarsjónarmið réttlæti beitingu 17. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar. Kærandi þjáist af hjartavandamálum auk þess sem hann glími við afleiðingar pyndinga og barsmíða. Kærandi hafi gengist undir fjölda aðgerða á fæti eftir að ekið hafi verið á hann af bifreið á vegum ísraelska hersins. Þá glími kærandi við verki í höndum og liðamótum með tilheyrandi svefnleysi eftir pyndingar í fangelsi á árunum 2021-2023. Framangreind áföll hafi áhrif á andlega heilsu kæranda og hann hafi þörf fyrir stuðning og umönnun frá nánustu fjölskyldu sinni, sem búsett sé hér á landi. Aðskilnaður frá fjölskyldu hans og endursending til Noregs þar sem kærandi hafi ekki stuðningsnet muni hafa slæmar afleiðingar í för með sér og setja bataferli hans í uppnám. Kærandi eigi föður og tvo bræður sem séu með dvalarleyfi hér á landi. Þá sé í ferli að fá móður hans og systur til landsins með fjölskyldusameiningu. Kærandi vísar til úrskurðar kærunefndar í máli nr. 362/2016 og telur málin vera sambærileg. Kærandi leggur áherslu á að heildstætt mat fari fram á aðstæðum hans. Vísar kærandi til 8. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994 en hann telji að hagsmunir af því að njóta fjölskyldulífs og fá þann stuðning sem heilsa hans krefjist, vegi þyngra en hagsmunir íslenska ríkisins af því að fylgja ákvæðum Dyflinnarreglugerðarinnar.

Til vara krefst kærandi þess að hin kærða ákvörðun verði felld úr gildi. Í beiðni um endurviðtöku kæranda til norskra stjórnvalda hafi ekki verið veittar fullnægjandi upplýsingar um heilsufar kæranda og þá staðreynd að hann sé háður umönnun fjölskyldu sinnar á Íslandi. Kærandi telji að samþykki norskra stjórnvalda hafi af þeim sökum byggst á ófullnægjandi upplýsingum og þau ekki fengið raunhæft tækifæri til að meta hvort ástæða væri til að beita 1. mgr. 17.gr. Dyflinnarreglugerðarinnar. Kærandi telji ákvörðun Útlendingastofnunar ekki byggja á viðhlítandi rannsókn, sbr. 10. gr. stjórnsýslulaga.

4 Umsókn um alþjóðlega vernd

4.1 Lagagrundvöllur

Í máli þessu gilda einkum ákvæði laga um útlendinga nr. 80/2016, reglugerð nr. 540/2017 um útlendinga, ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37/1993, stjórnarskrá lýðveldisins Íslands, sbr. lög nr. 33/1944 og mannréttindasáttmáli Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Jafnframt ber að líta til ákvæða alþjóðasamnings um stöðu flóttamanna frá 1951, ásamt viðauka við samninginn frá 1967, og annarra alþjóðlegra skuldbindinga Íslands á sviði mannréttinda og reglugerða og tilskipana Evrópusambandsins er varða landamæraeftirlit og umsóknir um alþjóðlega vernd eftir því sem tilefni er til.

Ákvæði laga um útlendinga, reglugerðar um útlendinga sem og önnur ákvæði laga og stjórnvaldsfyrirmæla sem máli skipta við úrlausn umsóknar kæranda um alþjóðlega vernd verða reifuð í viðeigandi köflum hér að neðan.

4.2 Aðstæður kæranda

Kærandi er karlmaður á [...]sem kom einsamall hingað til lands 1. febrúar 2026. Kærandi kvaðst hafa farið frá heimaríki til Jórdaníu og þaðan til Tyrklands, Serbíu og Austurríkis. Samkvæmt gögnum málsins kom kærandi til Noregs í júlí árið 2025 og lagði fram umsókn um alþjóðlega vernd þar í landi. Kærandi kvaðst hafa dvalið í Noregi í sjö mánuði. Kærandi greindi frá því að unnusta hans væri búsett í heimaríki. Þá eigi kærandi föður og tvo bræður sem séu búsettir hér á landi. Kærandi vilji ekki snúa aftur til Noregs þar sem fjölskylda hans sé búsett hér á landi. Kærandi hafi ekki ætlað sér að sækja um alþjóðlega vernd í Noregi en verið handtekinn á flugvellinum þar í landi á leið sinni til Íslands. Kærandi hafi fengið matar- og húsnæðisaðstoð frá norskum yfirvöldum. Kærandi greindi frá því að vera með hjartavandamál auk þess sem hann glími við andleg vandamál í kjölfar pyndinga. Þá væri kærandi með vandamál í fæti og geti ekki staðið lengi auk þess sem hann sé með verki í höndum sem hafi áhrif á svefn. Kærandi hafi tekið inn lyf í heimaríki vegna framangreinds. Þá hafi hann fengið lyf í Noregi fyrstu tvo mánuðina sem hann dvaldi þar í landi.

Kæranda var leiðbeint í viðtali hjá Útlendingastofnun, 18. febrúar 2026, um mikilvægi öflunar gagna um heilsufar, sem hann teldi hafa þýðingu fyrir mál sitt, og um að afla skriflegra upplýsinga og leggja fram við meðferð málsins hjá Útlendingastofnun. Þá var kæranda jafnframt leiðbeint með tölvubréfi nefndarinnar 17. mars 2026 um framlagningu frekari gagna í málinu. Engin frekari heilsufarsgögn bárust. Með vísan til fyrrgreindrar málsmeðferðar og þeirra gagna sem liggja fyrir í málinu er mál kæranda nægjanlega upplýst hvað varðar heilsufar hans og aðra þætti varðandi einstaklingsbundnar aðstæður hans. Þá er ekkert sem bendir til þess að frekari gögn um heilsufar kæranda geti haft áhrif á niðurstöðu málsins.

4.3 Niðurstaða um 1. mgr. 36. gr. laga um útlendinga

Í 1. mgr. 36. gr. laga um útlendinga segir að umsókn um alþjóðlega vernd skuli tekin til efnismeðferðar nema:

c. heimilt sé að krefja annað ríki, sem tekur þátt í samstarfi á grundvelli samninga sem Ísland hefur gert um viðmiðanir og fyrirkomulag við að ákvarða hvaða ríki skuli fara með beiðni um alþjóðlega vernd sem lögð er fram hér á landi eða í einhverju samningsríkjanna, um að taka við umsækjanda.

Í III. kafla Dyflinnarreglugerðarinnar koma fram viðmið, í ákveðinni forgangsröð, um hvaða ríki skuli bera ábyrgð á umsókn um alþjóðlega vernd. Samþykki Noregs á umsókn kæranda er byggt á b-lið 1. mgr. 18. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar, þar sem kærandi hefur lagt fram umsókn um alþjóðlega vernd í endursendingarríki. Af þeim sökum skal kærandi endursendur til Noregs enda bera norsk yfirvöld ábyrgð á umsókn hans samkvæmt Dyflinnarreglugerðinni.

Í greinargerð kæranda er vísað til 17. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar en samkvæmt ákvæðinu er aðildarríki heimilt að taka umsókn um alþjóðlega vernd til efnismeðferðar þrátt fyrir að annað ríki beri ábyrgð á henni á grundvelli þeirra viðmiða sem fram komi í reglugerðinni. Kærandi telji að aðskilnaður frá fjölskyldu hans og endursending til Noregs, þar sem hann hafi ekki stuðningsnet muni hafa slæmar afleiðingar í för með sér og setja bataferli hans í uppnám. Kærandi vísar til úrskurðar kærunefndar í máli nr. 362/2016 og telur málin vera sambærileg.

Lagt hefur verið mat á einstaklingsbundnar aðstæður kæranda og aðstæður í endursendingarríki og hvort taka beri umsókn hans til efnismeðferðar á þeim grunni. Verður ekki talið að ákvæði 17. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar eigi við í málinu og er málsástæðu kæranda hvað það varðar því hafnað. Áréttað skal að samkvæmt orðalagi 1. mgr. 36. gr. laga um útlendinga skal umsókn um alþjóðlega vernd samkvæmt 37. gr. laganna tekin til efnismeðferðar nema aðstæður í a – d-lið ákvæðisins eigi við um umsóknina. Af því orðalagi er ljóst að stjórnvöldum beri skylda til að beita ákvæðum a – d-liðar 1. mgr. 36. gr. laga um útlendinga eigi þau við. Þá eru íslensk stjórnvöld jafnframt bundin af jafnræðisreglu 11. gr. stjórnsýslulaga við mat á því hvort umsókn skuli tekin til efnismeðferðar. Kærunefnd vísar til þess að kærandi getur nýtt rétt sinn til komu og tímabundinnar dvalar hér á landi á grundvelli 20. gr. laga um útlendinga í því skyni að dvelja tímabundið hér á landi og halda tengslum við fjölskyldu sína. Gögn málsins bera ekki með sér að rík mannúðarsjónarmið eða aðkallandi aðstæður leiði til þess að beita skuli 17. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar. Þá stendur kæranda til boða þjónusta og aðstoð í endursendingarríki og verður því ekki talið að hann sé háður stuðningi fjölskyldu sinnar hér á landi. Vegna tilvísunar kæranda til úrskurðar kærunefndar nr. 362/2016, dags. 13. október 2016, tekur kærunefnd fram að í málinu lágu fyrir heilsufarsgögn sem voru grundvöllur niðurstöðu kærunefndar um að 1. mgr. 16. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar væri uppfyllt í málinu. Kærunefnd fellst ekki á með kæranda að aðstæður séu sambærilegar aðstæðum í tilvísuðum úrskurði. Með vísan til framangreinds verður ekki fallist á aðalkröfu kæranda.

4.4 Landaupplýsingar

Lagt hefur verið mat á aðstæður í Noregi, m.a. með hliðsjón af eftirfarandi skýrslum og gögnum:

2023 Country Reports on Human Rights Practices – Norway (United States Department of State, 22. apríl 2024);
2024 Country Reports on Human Rights Practices – Norway (United States Department of State, 12. ágúst 2025);
Freedom in the World 2024 – Norway (Freedom House, febrúar 2024);
Information on procedural elements and rights of applicants subject to a Dublin transfer to Norway (European Union Agency for Asylum, 25. apríl 2023);
The State of the World´s Human Rights: April 2025 (Amnesty International, 28. apríl 2025);
Upplýsingar af vefsíðu norsku útlendingastofnunarinnar (www.udi.no);
Upplýsingar af vefsíðu norsku kærunefndarinnar (www.une.no);
Upplýsingar af vefsíðu hjálparsamtaka fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd í Noregi, (https://www.noas.no/);
Upplýsingar af vefsíðu Rauða Kross Noregs (www.rodekors.no) og
World Report 2024 – Norway (Human Rights Watch, 11. janúar 2024).

Noregur er aðili að Evrópuráðinu og hefur fullgilt mannréttindasáttmála Evrópu. Noregur hefur þá fullgilt samninga Sameinuðu þjóðanna gegn pyndingum og annarri illri og ómannlegri eða vanvirðandi meðferð, um borgarleg og stjórnmálaleg réttindi og um efnahagsleg, félagsleg og menningarleg réttindi. Þá hefur Noregur fullgilt barnasáttmálann og er aðili að flóttamannasamningnum.

Á vefsíðu norsku útlendingastofnunarinnar og norsku kærunefndarinnar kemur fram að útlendingastofnun Noregs (n. Utlendingsdirektoratet) taki ákvarðanir er varði umsóknir um alþjóðlega vernd þar í landi. Neikvæða niðurstöðu útlendingastofnunar sé hægt að kæra til sérstakrar kærunefndar útlendingamála (n. Utlendingsnemnda). Fái umsækjandi um alþjóðlega vernd synjun á umsókn sinni á báðum stjórnsýslustigum sé mögulegt að bera málið undir dómstóla. Þá geti umsækjandi um alþjóðlega vernd óskað eftir endurupptöku á máli sínu hjá kærunefndinni, m.a. á grundvelli nýrra gagna sem gefi til kynna að úrskurður kærunefndar sé byggður á röngum upplýsingum um umsækjanda eða aðstæður hans. Þá geti umsækjendur sem telji á sér brotið í samskiptum sínum við framangreind stjórnvöld kvartað til umboðsmanns norska þingsins (n. Sivilombudsmannen). Umsækjendur um alþjóðlega vernd eigi einnig kost á að leggja fram beiðni fyrir Mannréttindadómstól Evrópu um bráðabirgðaráðstöfun samkvæmt 39. gr. málsmeðferðarreglna dómstólsins, telji þeir endanlega niðurstöðu um synjun á alþjóðlegri vernd og brottvísun til heimaríkis hafi í för með sér hættu á ofsóknum eða um meðferð sé að ræða sem brjóti í bága við ákvæði mannréttindasáttmálans.

Á vefsíðu norsku útlendingastofnunarinnar kemur fram að umsækjendur um alþjóðlega vernd geti fengið ákveðinn fjölda klukkustunda af gjaldfrjálsri lögfræðiþjónustu ef umsókn þeirra um alþjóðlega vernd hafi verið synjað af útlendingastofnun. Umsækjendur eigi því rétt á lögfræðiaðstoð sér að kostnaðarlausu við meðferð máls á kærustigi. Jafnframt geti umsækjendur um alþjóðlega vernd leitað til hjálparsamtaka sem veiti lögfræðiþjónustu.

Á vefsíðu hjálparsamtaka í Noregi (n. Norsk organisasjon for asylsøkere, NOAS) kemur fram að eftir að umsókn hefur verið lögð fram hjá lögreglu séu umsækjendur um alþjóðlega vernd sendir í móttökumiðstöð þar sem þeir dvelja yfirleitt í um einn sólarhring. Þaðan eru umsækjendur sendir í aðra miðstöð sem hugsuð sé sem varanlegra búsetuúrræði. Umsækjendur um alþjóðlega vernd sem fengið hafi synjun í Noregi en sæti endursendingu þangað frá öðrum aðildarríkjum Dyflinnarreglugerðarinnar, dvelji yfirleitt í móttökumiðstöðvum (e. transit centres) þar til þeir séu endursendir til heimaríkis. Á vefsíðu norsku útlendingastofnunarinnar kemur fram að umsækjendur um alþjóðlega vernd hafi aðgang að húsnæði, heilbrigðisþjónustu, framfærslu og almenningssamgöngum. Þá komi fram að umsækjendur sem hafi fengið synjun á umsókn sinni eigi rétt á nauðsynlegri heilbrigðisþjónustu, þ. á m. geðheilbrigðisþjónustu. Eftir að synjun á umsókn liggi fyrir þurfi viðkomandi einstaklingur almennt að greiða fyrir heilbrigðisþjónustu. Geti viðkomandi ekki staðið undir þeim kostnaði sé lækniskostnaður greiddur af stjórnvöldum. Heimildir beri með sér að varðhaldi sé ekki beitt sjálfkrafa við endurviðtöku en lögregla framkvæmi hættumat á flótta í hverju tilviki fyrir sig. Þá geti umsækjendur um alþjóðlega vernd sem fengið hafi neikvæða niðurstöðu í máli sínu almennt sótt um aðstoð við heimför hjá Alþjóðastofnun um fólksflutninga (e. International Organization for Migration) og norskum lögregluyfirvöldum. Þá er ljóst af ofangreindum gögnum, m.a. skýrslu bandaríska utanríkisráðuneytisins fyrir árið 2023, að í Noregi sé starfandi skilvirk löggæsla sem lúti stjórn yfirvalda.

4.5 Niðurstaða um 3. mgr. 36. gr. laga um útlendinga

Í 3. mgr. 36. gr. laga um útlendinga segir:

Ef beiting 1. mgr. mundi leiða til þess að brotið væri gegn 42. gr., t.d. vegna aðstæðna í því landi sem senda á umsækjanda til, skal taka umsókn til efnismeðferðar.

Í 1. mgr. 42. gr. laga um útlendinga segir að ekki sé heimilt að senda útlending eða ríkisfangslausan einstakling til svæðis þar sem hann hefur ástæðu til að óttast ofsóknir, sbr. 37. og 38. gr., eða vegna svipaðra aðstæðna og greinir í flóttamannahugtakinu er í yfirvofandi hættu á að láta lífið eða verða fyrir ómannúðlegri eða vanvirðandi meðferð. Þá segir í 2. mgr. ákvæðisins að 1. mgr. eigi einnig við um sendingu útlendings til svæðis þar sem ekki sé tryggt að hann verði ekki sendur áfram til slíks svæðis sem greinir í 1. mgr. Við túlkun á inntaki 42. gr. laga um útlendinga er rétt að líta til þess að ákvörðun um brottvísun eða frávísun, sem setur einstakling í raunverulega hættu á að verða fyrir pyndingum, ómannúðlegri eða vanvirðandi meðferð eða refsingu, er í andstöðu við 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. jafnframt 68. gr. stjórnarskrárinnar.

Við túlkun 3. mgr. 36. gr. laga um útlendinga skal líta til dómaframkvæmdar Mannréttindadómstóls Evrópu varðandi túlkun hans á 3. gr. mannréttindasáttmálans. Þá skal hafa hliðsjón af þeim meginreglum sem Evrópudómstóllinn setur fram í dómum sínum að því leyti sem þær eru til skýringar á alþjóðlegum skuldbindingum íslenska ríkisins og eru samhljóma þeim, með þeim skýra fyrirvara að dómar Evrópudómstólsins á þessu réttarsviði eru ekki bindandi fyrir íslenska ríkið. Í 4. gr. sáttmála Evrópusambandsins um grundvallarréttindi er að finna sambærilegt ákvæði og í 3. gr. mannréttindasáttmálans.

Af dómaframkvæmd Mannréttindadómstóls Evrópu og Evrópudómstólsins leiðir að þrátt fyrir að ríki hafi rétt til að stjórna hverjir dvelji á landsvæði þeirra geti flutningur einstaklings til annars ríkis falið í sér brot á banni við ómannúðlegri eða vanvirðandi meðferð. Þetta á við ef veruleg ástæða er til að ætla að viðkomandi sé í raunverulegri hættu á að sæta meðferð sem sé andstæð ákvæðinu.

Meðferð og aðbúnaður umsækjenda um alþjóðlega vernd í endursendingarríki þurfa að ná tilteknu alvarleikastigi til að fela í sér brot gegn banninu. Því alvarleikastigi er náð þegar sinnuleysi stjórnvalda ríkisins hefur þær afleiðingar að einstaklingur, sem að öllu leyti er háður stuðningi þess, verður í slíkri stöðu sárafátæktar að hann getur ekki mætt grundvallarþörfum sínum og grefur undan líkamlegri og andlegri heilsu hans eða setur hann í aðstöðu sem er ósamrýmanleg mannlegri reisn. Það eitt að efnahagsstaða einstaklings versni verulega við brottvísun eða frávísun frá aðildarríki telst ekki nægjanlegt til að teljast vanvirðandi meðferð. Þá er ríkjum ekki skylt að sjá þeim sem njóta alþjóðlegrar verndar eða dvalarleyfis fyrir húsnæði eða fjárhagsaðstoð sem geri þeim kleift að viðhalda ákveðnum lífskjörum.

Samkvæmt dómum Evrópudómstólsins skal framkvæmd Dyflinnarreglugerðarinnar vera í samræmi við 4. gr. sáttmála Evrópusambandsins um grundvallarréttindi, sbr. 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Lög Evrópusambandsins eru byggð á grundvallarforsendunni um gagnkvæmt traust, þ.e. að gildi og lög sambandsins séu viðurkennd og virt í hverju aðildarríki og að réttarkerfi aðildarríkjanna veiti sambærilega og virka vernd þeirra grundvallarréttinda sem sáttmáli Evrópusambandsins mælir fyrir um. Dyflinnarreglugerðin er byggð á gagnkvæmu trausti og markmið hennar er að afgreiðslu umsókna um alþjóðlega vernd sé skilvirk til hagsbóta fyrir umsækjendur og aðildarríki samstarfsins. Samkvæmt framangreindu samrýmist meðferð umsækjenda um alþjóðlega vernd í aðildarríkjum Dyflinnarsamstarfsins þeim kröfum sem sáttmáli Evrópusambandsins um grundvallarréttindi, flóttamannasamningur Sameinuðu þjóðanna og Mannréttindasáttmáli Evrópu gera.

Kærunefnd áréttar að samkvæmt 31. og 32. gr. Dyflinnarreglugerðarinnar skuli miðla upplýsingum um heilsufar umsækjenda um alþjóðlega vernd til yfirvalda í endursendingarríki, að uppfylltum skilyrðum ákvæðanna, þannig að flutningur viðkomandi fari fram með þeim hætti að heilsufari verði ekki stefnt í hættu. Þá kemur fram í viðtökusamþykki Noregs að upplýsingum skuli miðlað til þeirra fyrir flutning hans þangað til lands. Með vísan til framangreinds og landaupplýsinga um Noreg verður ekki fallist á varakröfu kæranda um að fella hina kærðu ákvörðun úr gildi og senda hana til nýrrar meðferðar hjá Útlendingastofnun, sbr. 10. gr. stjórnsýslulaga.

Verður ekki talið að þær aðstæður sem kærandi hefur borið fyrir sig nái því alvarleikastigi að teljast ofsóknir eða ómannúðleg eða vanvirðandi meðferð þannig að til skoðunar komi að beita 3. mgr. 36. gr. laga um útlendinga.

Litið hefur verið til einstaklingsbundinna aðstæðna kæranda í endursendingarríki með hliðsjón af aðstæðum umsækjenda um alþjóðlega vernd þar í landi, sbr. gögn málsins og framangreindar landaupplýsingar. Ekkert bendir til að endursending kæranda til ríkisins sé í andstöðu við 1. mgr. 42. gr. laga um útlendinga. Þá benda öll gögn til þess að kærandi hafi raunhæf úrræði í Noregi, bæði að landsrétti og fyrir Mannréttindadómstól Evrópu, sbr. 13. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sem tryggja að hann verði ekki sendur áfram til annars ríkis þar sem líf hennar eða frelsi kann að vera í hættu, sbr. 2. mgr. 42. gr. laga um útlendinga.

Með vísan til framangreindra viðmiða, umfjöllunar um aðstæður og móttökuskilyrði á Spáni og einstaklingsbundinna aðstæðna kæranda, hefur ekki verið sýnt fram á að hann eigi á hættu meðferð sem gangi gegn 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Synjun á efnismeðferð umsóknar kæranda um alþjóðlega vernd og flutningur hans til endursendingarríkis leiðir því ekki til brots gegn 1. mgr. 42. gr. laga um útlendinga, sbr. jafnframt 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu.

Samkvæmt framansögðu verður umsókn kæranda ekki tekin til efnismeðferðar á grundvelli 3. mgr. 36. gr. laga um útlendinga.

5 Frávísun

Kærandi kom hingað til lands 1. febrúar 2026 og sótti um alþjóðlega vernd sama dag. Eins og að framan greinir hefur umsókn hans um alþjóðlega vernd verið synjað um efnismeðferð og hefur hann því ekki tilskilin leyfi til dvalar. Verður kæranda því vísað frá landinu á grundvelli c-liðar 1. mgr. 106. gr. laga um útlendinga, sbr. 2. og 5. mgr. 106. gr. laganna, enda hefur hann verið hér á landi í innan við níu mánuði þegar málsmeðferð umsóknar hans hófst hjá Útlendingastofnun. Kærandi skal fluttur til Noregs innan tilskilins frests nema ákveðið verði að fresta réttaráhrifum úrskurðar þessa að kröfu kæranda, sbr. 6. mgr. 104. gr. laga um útlendinga.

6 Athugasemdir, samantekt og leiðbeiningar

Ákvörðun Útlendingastofnunar er staðfest.

Athygli kæranda er vakin á því að samkvæmt 6. mgr. 104. gr. laga um útlendinga frestar málshöfðun fyrir dómstólum til ógildingar á endanlegri ákvörðun um að útlendingur skuli yfirgefa landið ekki framkvæmd hennar. Að kröfu útlendings getur nefndin þó ákveðið að fresta réttaráhrifum endanlegrar ákvörðunar sé talin ástæða til þess. Krafa þess efnis skal gerð ekki síðar en sjö dögum frá birtingu endanlegrar ákvörðunar. Skal frestun bundin því skilyrði að útlendingur beri málið undir dómstóla innan fimm daga frá birtingu ákvörðunar um frestun réttaráhrifa úrskurðar og óski eftir að það hljóti flýtimeðferð. Nú er beiðni um flýtimeðferð synjað og skal þá mál höfðað innan sjö daga frá þeirri synjun. Þó getur nefndin tekið ákvörðun um að fresta framkvæmd ef sýnt er fram á að verulega breyttar aðstæður hafi skapast frá því að endanleg ákvörðun var tekin.

Úrskurðarorð: