1356/2026. Úrskurður frá 20. maí 2026

Hinn 20. maí 2026 kvað úrskurðarnefnd um upplýsingamál upp svohljóðandi úrskurð nr. 1356/2026 í máli ÚNU 26010001.
 

Kæra og málsatvik

Hinn 30. desember 2025 kærði til […] úrskurðarnefndar um upplýsingamál þá ákvörðun Reykjanesbæjar að synja beiðni hans um aðgang að gögnum.
 
Með erindi til Reykjanesbæjar, dags. 23. október 2025, kvartaði kærandi yfir hegðun starfsmanns bæjarins gagnvart honum. Í erindinu kom fram að tiltekinn starfsmaður hefði bannað honum að fara út á bakka sundlaugar sveitarfélagsins og komið fram við hann af óvirðingu. Með erindinu krafðist kærandi þess að formleg rannsókn yrði hafin af hálfu bæjarins á hegðun starfsmannsins og að starfsmaðurinn yrði leystur frá störfum á meðan málið yrði rannsakað. Jafnframt óskaði kær­andi eftir upplýsingum um næstu skref sveitarfélagsins í kjölfar kvörtunar hans.
 
Kærandi ítrekaði erindi sitt 2. desember 2025. Reykjanesbær svaraði ítrekuninni samdægurs og sagði starfsmannamál vera háð persónuvernd og að engar upplýsingar yrðu afhentar um málið. Kærandi brást við sama dag og sagðist ekki vera að óska eftir persónuupplýsingum heldur lyti fyrir­spurn hans aðeins að stöðu stjórnsýslumeðferðar málsins í kjölfar kvörtunar hans. Hann óskaði því eftir upplýsingum um hvort kvörtun hans hefði verið tekin formlega til meðferðar, hvaða að­gerð­ir sveitarfélagið hefði ráðist í vegna kvörtunarinnar, hvort málinu væri lokið og ef svo væri hver niðurstaða málsins hefði verið.
 

Málsmeðferð

Kæran var kynnt Reykjanesbæ með erindi, dags. 5. janúar 2026, og sveitarfélaginu gefinn kostur á að koma á fram­færi umsögn um kæruna. Þá var þess óskað að Reykjanesbær afhenti úrskurð­ar­nefnd um upp­lýs­inga­mál þau gögn sem kær­an varðar.
 
Umsögn Reykjanesbæjar barst úrskurðarnefndinni 19. janúar 2026. Í henni kemur fram að beiðni kæranda um afdrif starfsmannamáls hafi verið hafnað á grundvelli laga um persónuvernd og vinnslu persónuupplýsinga, nr. 90/2018. Þá kemur fram að upplýsingar um meðferð starfsmanna­mála og niðurstöðu í slíkum málum verði ekki veittar þar sem um viðkvæmar upplýsingar sé að ræða í skilningi 9. gr. upplýsingalaga, nr. 140/2012. Auk þess kemur fram að starfsmaðurinn sem um ræðir heyri ekki undir undantekningarákvæði 2. mgr. 7. gr. upplýsingalaga, um veitingu upp­lýs­inga um viðurlög sem æðstu stjórnendur hafi sætt í starfi.
 
Umsögn Reykjanesbæjar var kynnt kæranda með erindi, dags. 20. janúar 2026, og honum gefinn kostur á að koma á fram­færi frekari at­huga­semd­um. Í athugasemdum kæranda, dags. 20. janúar 2026, mótmælir kærandi því að 2. mgr. 7. gr. upplýsingalag um æðstu stjórnendur eigi ekki við um starfsmanninn sem kvörtun hans beindist að þar sem hann væri aðalvaktstjóri í íþróttamann­virki sveitarfélagsins.  Auk þess gerir kærandi athugasemdir við það að honum séu ekki veittar nein­ar upplýsingar um það hvort eða hvernig brugðist hafi verið við kvörtun hans innan sveitar­félags­ins, meðal annars upplýsingar um hvaða afleiðingar kvörtun hans hafi haft fyrir starfs­mann­inn.
 
Með erindi til Reykjanesbæjar, dags. 2. febrúar 2026, óskaði úrskurðarnefndin eftir upplýsingum um hvort til væru gögn í vörslu sveitarfélagsins sem féllu undir beiðni kæranda, og ef svo væri, ósk­aði nefndin eftir afriti af þeim gögnum. Sveitarfélagið afhenti úrskurðarnefndinni afrit af atvika­skráningu, dags. 24. október 2025, þar sem fram kemur að farið hafi verið yfir umkvört­un­ar­efni kæranda málsins með þeim starfsmanni sem í hlut á.
 
Óþarft er að rekja nánar það sem fram kemur í gögnum málsins með vísan til 31. gr. stjórnsýslu­laga, nr. 37/1993. Úrskurðarnefndin hefur haft hliðsjón af öllum gögnum málsins við meðferð þess.
 

Niðurstaða

Í máli þessu er deilt um rétt kæranda til aðgangs að upplýsingum um hvort Reykjanesbær hafi gripið til aðgerða í kjölfar erindis kæranda til bæjarins þar sem hann kvartaði yfir starfsmanni sveitarfélagsins.
 
Meginregla um upplýsingarétt almennings er í 1. mgr. 5. gr. upplýsingalaga, þar sem segir að skylt sé að veita almenningi aðgang að fyrirliggjandi gögnum sem varða tiltekið mál, sé þess óskað, með þeim takmörkunum sem greinir í 6.–10. gr. Sama gildir þegar óskað er aðgangs að tilteknum fyrirliggjandi gögnum.
 
Sú takmörkun á meginreglu 5. gr. upplýsingalaga um upplýsingarétt almennings sem kemur til skoðunar í máli þessu er 1. málsl. 1. mgr. 7. gr. laganna. Þar segir að réttur almennings til aðgangs að gögnum um mál­efni starfsmanna sem starfa hjá aðilum sem lögin taka til samkvæmt 2. gr. taki ekki til gagna í málum sem varða um­sóknir um starf, framgang í starfi eða starfs­sambandið að öðru leyti. Í athuga­semdum við ákvæðið í frumvarpi því sem varð að gildandi upplýsingalögum segir:
 

Með gögnum í málum sem varða starfssambandið að öðru leyti […] er átt við gögn í málum þar sem teknar eru ákvarðanir um réttindi og skyldur starfsmanna. Þau rök búa hér að baki að rétt sé veita starfsmanni ákveðið öryggi í starfi og varðveita trúnað í vinnusambandinu sem ella væri hætta á að brysti ef veittur yrði aðgangur að gögnum í slíkum málum. Af þessu leiðir enn fremur að opinberir aðilar ættu síður möguleika á því að laða til sín og halda hjá sér hæfu starfsfólki. Til mála er varða starfssambandið teljast t.d. mál þar starfsmaður hefur þurft að sæta frádrætti frá launum, ákvarðanir stjórnenda um sveigjanlegan vinnutíma og um aukastörf, sbr. IV. kafla laga nr. 70/1996, um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, og enn fremur mál er lúta að aðfinnslum og áminningu eða eftir atvikum starfslokum.

 
Úrskurðarnefndin telur ljóst að fyrirliggjandi gögn, sem Reykjanesbær hefur afhent nefndinni og falla undir beiðni kæranda, teljast til gagna í máli sem lúta að starfssambandi tiltekins starfsmanns við sveitarfélagið. Þau falla því undir takmörkunarákvæði 1. mgr. 7. gr. upplýsingalaga.
 
Í 3. mgr. 7. gr. upplýsinga­laga kemur fram að heimilt sé að veita upplýsingar um viður­lög í starfi sem æðstu stjórnendur hafa sætt, þar á meðal vegna áminninga og brottvísana, enda séu ekki liðin meira en fjögur ár frá þeirri ákvörðun sem um ræðir. Um mat á því hvort starfs­maður sé æðsti stjórn­andi í skilningi ákvæðisins segir eftirfarandi í athugasemdum við það í frumvarpi til upplýsingalaga:
 

[…]. Hvað varðar æðstu stjórnendur sveitarfélags þykir almennt mega hafa hliðsjón af fyrirmælum VI. kafla sveitarstjórnarlaga, nr. 138/2011, sem tóku gildi 1. janúar 2012, er fjallar um framkvæmdastjóra og aðra starfsmenn sveitarfélaga. Er þá átt við fram­kvæmda­stjóra sveitarfélagsins, eða oddvita þar sem ekki er starfandi framkvæmdastjóri, og þá starfsmenn sem sveitarstjórn ræður í helstu stjórnunarstöður, sbr. 1. málsl. 1. mgr. 56. sveitarstjórnarlaga. Heimild til að veita upplýsingar skv. 3. mgr. er bundin við það að ekki séu liðin fjögur ár frá því að ákvörðun um viðurlög eða önnur viðbrögð var tekin.

 
Úrskurðarnefndin hefur yfirfarið gögn málsins og telur ljóst að þau gögn sem kærandi hefur óskað aðgangs að varði ekki starfsmann sem fellur undir 3. mgr. 7. gr. upplýsingalaga í framangreindum skilningi.
 
Samkvæmt þessu verður staðfest sú ákvörðun Reykjanesbæjar að synja beiðni kær­anda um aðgang að fyrirliggjandi gögnum með upplýsingum um afdrif erindis hans til bæjarins þar sem kvartað var yfir tilteknum starfsmanni.
 
Í hinni kærðu ákvörðun var ekki tekin afstaða til þess hvort kærandi ætti rétt til aðgangs að gögnum í ríkari mæli en skylt er samkvæmt upplýsingalögum, sbr. 4. tölul. 6. gr. laganna, sbr. 7. gr. sömu laga, sbr. jafnframt 2. mgr. 11. gr. og 1. mgr. 19. gr. sömu laga. Þá var í ákvörðuninni ekki heldur að finna leiðbeiningar um kæru til úrskurðarnefndar um upplýsingamál samkvæmt 20. gr. laganna, sbr. 1. mgr. 19. gr. sömu laga. Var ákvörðun Reykjanesbæjar að þessu leyti því ekki í samræmi við ákvæði upplýsingalaga.
 
Úrskurðarnefndin tekur fram að með úrskurði þessum hefur nefndin tekið afstöðu til þess hvort kærandi eigi samkvæmt upplýsingalögum rétt á aðgangi að fyrirliggjandi gögnum, sem falla undir beiðni hans. Úrlausn álitamála um það hvort kærandi eigi almennan rétt á skýringum eða svörum bæjarins um það hvort kvörtun hans hafi verið tekin til meðferðar af bænum fellur utan valdsviðs nefndarinnar.
 

Úrskurðarorð

Ákvörðun Reykjanesbæjar, dags. 2. desember 2025, um að synja kæranda, […], um aðgang að gögnum er staðfest.
 
 
 
 
Trausti Fannar Valsson, formaður
Hafsteinn Þór Hauksson
Sigríður Árnadóttir