20 maí 2026

Mál nr. 166/2026-Úrskurður

Úrskurðarnefnd velferðarmála

Mál nr. 166/2026

Miðvikudaginn 20. maí 2026

A

v/B

gegn

Tryggingastofnun ríkisins

Ú R S K U R Ð U R

Mál þetta úrskurða Rakel Þorsteinsdóttir lögfræðingur, Unnþór Jónsson lögfræðingur og Kristinn Tómasson læknir.

Með kæru, móttekinni 27. febrúar 2026, kærði A, til úrskurðarnefndar velferðarmála ákvörðun Tryggingastofnunar ríkisins frá 29. desember 2025 þar sem kæranda var synjað um breytingu á gildandi umönnunarmati sonar hans, B.

I. Málsatvik og málsmeðferð

Með umönnunarmati, dags. 19. desember 2024, var umönnun sonar kæranda felld undir 2. flokk, 85% greiðslur vegna tímabilsins 1. janúar 2025 til 31. ágúst 2028. Með umsókn 19. nóvember 2025 sótti kærandi um breytingu á gildandi umönnunarmati. Með ákvörðun Tryggingastofnunar ríkisins, dags. 29. desember 2025, var kæranda synjað um breytingu á gildandi umönnunarmati sonar hans.

Kæra barst úrskurðarnefnd velferðarmála 27. febrúar 2026. Með bréfi, dags. 3. mars 2026, óskaði úrskurðarnefnd eftir greinargerð Tryggingastofnunar ríkisins ásamt gögnum málsins. Með bréfi, dags. 10. mars 2026, barst greinargerð Tryggingastofnunar ríkisins og var hún send kæranda til kynningar með bréfi úrskurðarnefndar, dags. 11. mars 2026. Athugasemdir bárust ekki.

II. Sjónarmið kæranda

Í kæru kemur fram að sonur kæranda sé X ára drengur með alvarlega þroskahömlun og dæmigerða einhverfu ásamt fylgiröskunum. Sótt hafi verið um umönnunarmat og það hafi verið samþykkt samkvæmt 2. flokki, 85% greiðslur. Í nóvember 2025 hafi sonur kæranda verið í endurathugun hjá Ráðgjafar- og greiningarstöð ríkisins þar sem þessi alvarlega greining hafi verið staðfest. Umönnun hans sé gríðarlega þung og krefjist sólarhringsumönnunar og stöðugrar gæslu. Hann geti ekki sinnt neinum þáttum athafna dagslegs lífs sjálfur, fái fulla aðstoð við allt. Auk þess sé hegðunarvandi mjög alvarlegur og krefjist stanslausrar vöktunar til að tryggja að hann fari sér ekki að voða. Kostnaður við að endurnýja húsbúnað og fatnað sé gríðarlegur. Vegna þroskafrávika sinna sé öll umönnun erfið og oft ekki á færi eins aðila. Faðir sé einn með drenginn, móðir taki ekki þátt í uppeldi eða umönnun hans. Sonur kæranda sé í sérdeild í grunnskóla og frístund, önnur þjónusta vegna fötlunar hans sé ekki til staðar. Hér sé því óskað eftir að úrskurður um synjun á umönnunarmati samkvæmt 1. flokki, 100% greiðslur verði endurskoðaður

III. Sjónarmið Tryggingastofnunar ríkisins

Í greinargerð Tryggingastofnunar ríkisins kemur fram að kærð sé ákvörðun um umönnunarmat.

Umönnunargreiðslur séu fjárhagsleg aðstoð við framfærendur fatlaðra og langveikra barna, sem byggi á heimild í 4. gr. laga nr. 99/2007 um félagslega aðstoð. Nánar sé rætt um heimildir og skilyrði greiðslna í reglugerð nr. 504/1997 um fjárhagslega aðstoð við framfærendur fatlaðra og langveikra barna, með síðari breytingum.

Í lagaákvæðinu og í 1. gr. reglugerðarinnar sé það gert að skilyrði fyrir fjárhagslegri aðstoð frá Tryggingastofnun að barn sé haldið sjúkdómi eða andlegri eða líkamlegri hömlun, og að sjúkdómur eða andleg eða líkamleg hömlun hafi í för með sér sannanleg tilfinnanleg útgjöld og sérstaka umönnun eða gæslu.

Í 5. gr. reglugerðarinnar sé skilgreining á fötlunar- eða sjúkdómsstigum. Þar sé tilgreint að fara skuli fram flokkun á erfiðleikum barna út frá umönnun, gæslu og útgjöldum, annars vegar vegna fatlaðra barna og barna með þroska- og atferlisraskanir og hins vegar vegna sjúkra barna (börn með langvinn veikindi).

Í máli kæranda sé um að ræða umönnun, gæslu og útgjöld vegna fatlaðra barna og barna með þroska- og atferlisraskanir og skilgreining á flokkum sé eftirfarandi:

fl. 1. Börn, sem vegna mjög alvarlegrar fötlunar, fjölfötlunar, eru algjörlega háð öðrum með hreyfifærni og/eða flestar athafnir daglegs lífs.
fl. 2. Börn, sem vegna alvarlegrar fötlunar þurfa aðstoð og nær stöðuga gæslu í daglegu lífi t.d. vegna alvarlegrar eða miðlungs þroskahömlunar, hreyfihömlunar, sem krefst notkunar hjólastóls, verulegrar tengslaskerðingar, einhverfu, heyrnarskerðingar, sem krefst notkunar táknmáls/varalesturs, og blindu.
fl. 3. Börn, sem vegna fötlunar þurfa aðstoð og gæslu í daglegu lífi t.d. vegna vægrar þroskahömlunar, hreyfihömlunar, sem krefst notkunar spelka og/eða hækja við ferli, heyrnarskerðingar, sem krefst notkunar heyrnartækja í bæði eyru, og verulegrar sjónskerðingar á báðum augum.
fl. 4. Börn með alvarlegar þroskaraskanir og/eða atferlisraskanir, sem jafna má við fötlun eða geðræna sjúkdóma og krefjast þjálfunar og eftirlits sérfræðinga og aðstoðar í skóla og á heimili og meðal jafnaldra.
fl. 5. Börn með vægari þroskaraskanir og/eða atferlisraskanir, sem þurfa aðstoð, þjálfun og eftirlit sérfræðinga.

Kærandi hafi verið með samþykkt umönnunarmat samkvæmt 2. flokki 85% greiðslur frá 1. janúar 2025. Það hafi verið samþykkt með bréfi, dags. 19. desember 2024, vegna tímabilsins 1. janúar 2025 til 31. ágúst 2028. Bent sé á að það geti hafa verið samþykkt fyrri umönnunarmöt vegna drengsins fyrir það tímabil, en kærandi hafi verið lögheimilisforeldri drengsins síðan 5. desember 2024.

Kærandi hafi sótt um umönnunargreiðslur 19. nóvember 2025. Með umsókn hafi borist læknisvottorð frá Ráðgjafar- og greiningarstöðinni, dags. 1. desember 2025, og tillaga sveitarfélags, dags. 25. nóvember 2025.

Umsókn kæranda hafi verið synjað á þeim grundvelli að umönnunarmat væri enn í gildi og framlögð gögn gæfu ekki tilefni til breytinga á því.

Þegar umönnunarmat sé gert sé byggt á 4. gr. laga nr. 99/2007 um félagslega aðstoð. Þar segi að Tryggingastofnun sé heimilt að inna af hendi umönnunargreiðslur til framfærenda fatlaðra og langveikra barna og taka aukin þátt í greiðslu sjúkrakostnaðar ef andleg eða líkamleg hömlun barns hafi í för með sér tilfinnanleg útgjöld og sérstaka umönnun eða gæslu.

Nánar sé tilgreint um heimildir til aðstoðar í reglugerð nr. 504/1997. Í 5. gr. reglugerðarinnar sé ákveðin flokkun vegna umönnunar, gæslu og útgjalda vegna barna með fötlun, veikindi og þroskaraskanir. Þessi flokkun reglugerðarinnar, ásamt fyrirliggjandi gögnum, séu notuð þegar umönnunarmat sé ákvarðað af Tryggingastofnun.

Yfirfarin hafi verið þau gögn sem hafi legið til grundvallar umönnunarmati. Í læknisvottorði C læknis, dags. 1. desember 2025, hafi komið fram eftirfarandi sjúkdómsgreiningar: Einhverfa, þroskahömlun, alvarleg, meltingarvandamál og kúamjólkurofnæmi, svefnröskun og álag í félagsumhverfi.

Í læknisvottorði komi eftirfarandi m.a. fram í almennri heilsufars- og sjúkrasögu:

„B er í sjúkraþjálfun hjá D sjúkraþjálfara hjá E. B er ekki í talþjálfun en F talmeinafræðingur hefur fylgst með honum í leikskóla tvívegis og komið með ráðleggingar í framhaldi. A er glaðlegur drengur með húmor. Honum finnst gaman að smá stríðni og að fá aðra til að hlæja. Einnig hefur hann gaman af tónlist og söngur virðist róa hann. B talar ekki en virðist skilja meira þar sem hann bregst stundum við t.d. einföldum fyrirmælum. Kennarar í skólanum eru byrjaðir að prófa að nota samskiptatölvu, sem skólinn á, og sýnir hann byrjenda færni í notkun hennar þegar hann er áhugasamur.

B þarf aðstoð, eftirlit og stýringu með allar athafnir daglegs lífs. Hann býr með föður sínum sem sinnir honum vel en umönnunarþarfir eru miklar og afar lítið tengslanet til staðar, aðstæður erfiðar og mikið álag. Fram koma áhyggjur af hugsanlegum störuflogum, sem þarf að rannsaka nánar.“

Í tillögu sveitarfélags, dags. 25.11.2025, komi eftirfarandi fram:

„B er mjög alvarlega fatlaður drengur, fjölfatlaður. Hann þarf fulla aðstoð við allt daglegt líf, hvort sem er á nóttu eða degi. Hann tekur ekki þátt í neinu sem viðkemur því að borða, klæðnaði, hreinlæti eða öðru sem snýr að adl. Hann fer um á eigin fótum prílar og klifrar og stoppar ekki augnablik en gætir sín ekki á neinu sem fyrir honum verður og ekki má líta af honum nokkra stund. Hann setur upp í sig óæta hluti og læsa þarf inni allt sem hann hugsanlega gæti skaðað sig á, allar hurðir þurfa að vera læstar. Hann notr kerru í flestum ferðum utanhúss og einni til að hvíla sig og róa í daglegu starfi.“

Þá segi einnig:

„Allt sem þarf til að annast hreinlætisþarfir og klæðnað krefst líkamlegra átaka, að klæða hann skipta á bleiu, baða og gæta þess að hann fari sér ekki að voða með klifri og príli. Það tekur verulega á líkamlega að koma B inn í bíl, hann hjálpar ekki til við að stíga upp í bílinn og sýnir jafnvel mótþróa. Bíltúrar eru hins vegar oft eina lausnin til að róa B þegar hann á sem erfiðast, hann er sáttur þegar hann er kominn inn í bílinn.“

Í lok tillögu kemur eftirfarandi fram:

„Hér er um að ræða dreng með svo alvarlega þroskahömlun og einhverfu að það má meta sem fjölfötlun. Hann getur gengið en sú færni gerir umönnun hans mjög erfiða þar sem hann er sífellt í hættu með að skaða sig og þarf stanslausa gæslu og inngrip.“

Í tillögu sé mælt með umönnunarmati samkvæmt 1. flokki 100% greiðslur fram til 30. nóvember 2029.

Í umsókn kæranda, dags. 19.11.2025, komi fram í lýsingu á sérstakri umönnun eða gæslu:

Þá komi fram í umsókn að umönnun sé flókin og tímafrek, gæta þurfi þess að drengurinn nái ekki í hluti sem gætu skaðað hann. Taka þurfi rafmagn af eldavél og læsa inni alla hluti sem gætu reynst honum hættulegir.

Samkvæmt framangreindu skrifi félagsráðgjafi í tillögu að um sé að ræða dreng með svo alvarlega þroskahömlun og einhverfu að það megi meta hana sem fjölfötlun. Í vottorði frá Ráðgjafar- og greiningarstöð komi fram að drengurinn þurfi aðstoð, eftirlit og stýringu með allar athafnir daglegs lífs. Ekki verði fallist á að drengurinn falli undir 1. flokk þar sem þar undir falli börn sem vegna mjög alvarlegrar fötlunar, fjölfötlunar, séu algjörlega háð öðrum með hreyfifærni og/eða flestar athafnir daglegs lífs. Í samræmi við áðurnefnda lagagrein og reglugerð hafi ekki þótt ástæða til að breyta gildandi mati og því væri viðeigandi að fella umönnun, gæslu og útgjöld vegna drengsins undir mat samkvæmt 2. flokki 85% greiðslur. Þar undir falli börn sem vegna alvarlegrar fötlunar þurfi aðstoð og nær stöðuga gæslu í daglegu lífi, t.d. vegna alvarlegrar eða miðlungs þroskahömlunar, hreyfihömlunar, sem krefjist notkunar hjólastóls, verulegrar tengslaskerðingar, einhverfu, heyrnarskerðingar, sem krefjist notkunar táknmáls/varalesturs, og blindu.

Bent sé á að umönnunargreiðslum sé ekki ætlað að koma til móts við tekjutap foreldra heldur sé þeim ætlað að styðja við foreldra vegna aukinnar umönnunar og kostnaðar vegna þjálfunar og meðferðar sem hljótist af vanda barnsins.

Vakin sé athygli á að ef nýjar upplýsingar um vanda barns eða aðstæður breytist þá sé hægt að leggja inn nýja umsókn og ný gögn.

Með vísan til framangreinds fari Tryggingastofnun fram á staðfestingu ákvörðunar, dags. 29. desember 2025, um að synja um hækkun umönnunarmats í 1. flokk, 100% greiðslur á þeim grundvelli að framlögð gögn gæfu ekki tilefni til breytinga.

IV. Niðurstaða

Mál þetta varðar synjun Tryggingastofnunar ríkisins frá 29. desember 2025 um breytingu á gildandi umönnunarmati sonar kæranda þar sem umönnun vegna hans var metin til 2. flokks, 85% greiðslna.

Ákvæði um umönnunargreiðslur er í 4. gr. laga nr. 99/2007 um félagslega aðstoð. Segir í 1. mgr. þeirrar lagagreinar að Tryggingastofnun ríkisins sé heimilt að taka aukinn þátt í greiðslu sjúkrakostnaðar ef andleg eða líkamleg hömlun barns hafi í för með sér tilfinnanleg útgjöld og sérstaka umönnun eða gæslu. Þá sé heimilt að inna af hendi umönnunargreiðslur til framfærenda barna með alvarleg þroskafrávik, sem jafna megi við fötlun, og barna með alvarleg hegðunarvandamál sem jafna megi við geðræna sjúkdóma.

Í 3. mgr. 4. gr. laga um félagslega aðstoð segir að Tryggingastofnun ríkisins meti þörf samkvæmt ákvæðinu og í 4. mgr. sömu greinar segir að ráðherra setji reglugerð um nánari framkvæmd greinarinnar. Gildandi reglugerð um fjárhagslega aðstoð við framfærendur fatlaðra og langveikra barna er nr. 504/1997, ásamt síðari breytingum.

Í 5. gr. reglugerðarinnar er mælt fyrir um fimm mismunandi flokka vegna langveikra barna og fimm flokka vegna fatlaðra barna og barna með þroska- og atferlisraskanir. Falla alvarlegustu tilvikin í 1. flokk en þau vægustu í 5. flokk. Vegna þeirra barna sem falla í 5. flokk eru gefin út skírteini til lækkunar lyfja- og lækniskostnaðar en ekki eru greiddar sérstakar mánaðarlegar greiðslur, en það er gert vegna annarra flokka og fara þær greiðslur stighækkandi.

Í reglugerðinni er um að ræða tvenns konar flokkanir, annars vegar vegna umönnunar, gæslu og útgjalda vegna fatlaðra barna og barna með þroska- og atferlisraskanir, tafla I, og hins vegar vegna umönnunar, gæslu og útgjalda vegna langveikra barna, tafla II.

Um fyrri tegund flokkunar, þ.e. vegna umönnunar, gæslu og útgjalda vegna fatlaðra barna og barna með þroska- og atferlisraskanir, segir um 1. og 2. flokk:

„fl. 1. Börn, sem vegna mjög alvarlegrar fötlunar, fjölfötlunar, eru algjörlega háð öðrum með hreyfifærni og/eða flestar athafnir daglegs lífs.

fl. 2. Börn, sem vegna alvarlegrar fötlunar þurfa aðstoð og nær stöðuga gæslu í daglegu lífi t.d. vegna alvarlegrar eða miðlungs þroskahömlunar, hreyfihömlunar, sem krefst notkunar hjólastóls, verulegrar tengslaskerðingar, einhverfu, heyrnaskerðingar, sem krefst notkunar táknmáls/varalesturs og blindu.“

Umönnunargreiðslur innan hvers flokks taka mið af umönnunarþyngd. Undir 1. greiðslustig falla börn sem þurfa yfirsetu foreldris heima og/eða á sjúkrahúsi eða aðstoð við flestar athafnir daglegs lífs.

Í umsókn kæranda um umönnunarmat kemur eftirfarandi fram í lýsingu á sérstakri umönnun eða gæslu:

„B þarf umönnun og eftirlit í öllum aðstæðum allan sólarhringinn. Hann hefur ekki talmál til samskipta og er skammt á veg kominn með óhefðbundnar tjáskiptaleiðir. Hann tekur ekki þátt í neinum þáttum adl, hvorki klæðnað né heinlæti, er með bleiu. Hann þarf fulla aðstoð við matarborð, en getur aðeins tínt upp í sig brauðbita ef hann fær aðeins fáa bita á borðið í einu. Hann gætir sín ekki á hættim, hann sefur í sjúkrarúmi (kastala) til að tryggja öryggi hans og föður hans. Öll ummönnu er flókin og tímafrek. Ýmsir hlutir á heimilinu skemmast í umgengni hans, allt heimilið miðast við að hann nái ekki í hluti sem gætu skaðað hann. Það þarf að taka rafmagn af eldavél og læsa inni alla hluti sem gæt reynst honum hættuleg. Oft verður svo að eina ráðið til að róa B er að fara á rúntinn, jafnvel að nóttu til. Mjög erfitt er að koma honum inni í bíl og verið er að sækja um stærri bíl. Læsa þarf tryggilega útihurð því hann opnar og hleypur út.“

Í greinargerð kæranda um tilfinnanleg útgjöld vegna heilsuvanda og meðferðar er greint frá miklum kostnaði við að endurnýja hluti sem skemmist á heimilinu. Þá sé sonur kæranda í sérsmíðuðum skóm og fari í sjúkraþjálfun vikulega. Hann hafi einnig skemmt gleraugu kæranda.

Í læknisvottorði C er greint frá eftirfarandi sjúkdómsgreiningum:

„Einhverfa

Þroskahömlun alvarleg

Meltingarvandamál og kúamjólkurofnæmi

Svefnröskun

Álag í félagsumhverfi“

Um almenna heilsufars- og sjúkrasögu segir:

„B hefur tengst RGR vegna þroskafrávika sinna. Fram fór endurmat nú í nóvember og fylgja hér helstu upplýsingar úr því mati.

B kom fyrst í athuganir á vegum Ráðgjafar- og greiningarstöðvar (RGR) vegna gruns um einhverfu og frávika í þroska í ágúst 2022. Áhyggjur af þroskaframvindu vöknuðu snemma og var honum vísað á RGR úr 18 mánaða skoðun í ungbarnavernd. Niðurstöður athuganna 2022 staðfestu skýr og hamlandi einhverfu einkenni sem náðu greiningarmörkum fyrir einhverfu. Tilvísandi lagði fyrir þroskamat Bayley við 20 mánaða lífaldur, niðurstöður bentu til verulegra frávika í þroska og því var einnig sett greiningin grunur um þroskahömlun. Aðrar greiningar meltingarvandamál og kúamjólkurofnæmi og svefnröskun.

B er í sjúkraþjálfun hjá D sjúkraþjálfara hjá E. B er ekki í talþjálfun en F talmeinafræðingur hefur fylgst með honum í leikskóla tvívegis og komið með ráðleggingar í framhaldi. B er glaðlegur drengur með húmor. Honum finnst gaman að smá stríðni og að fá aðra til að hlæja. Einnig hefur hann gaman af tónlist og söngur virðist róa hann. B talar ekki en virðist skilja meira þar sem hann bregst stundum við t.d. einföldum fyrirmælum. Kennarar í skólanum eru byrjaðir að prófa að nota samskiptatölvu, sem skólinn á, og sýnir hann byrjenda færni í notkun hennar þegar hann er áhugasamur.

B þarf aðstoð, eftirlit og stýringu með allar athafnir daglegs lífs. Hann býr með föður sínum sem sinnir honum vel en umönnunarþarfir eru miklar og afar lítið tengslanettil staðar, aðstæður erfiðar og mikið álag. Fram koma áhyggjur af hugsanlegum störuflogum, sem þarf að rannsaka nánar.

Endurmat fór nú fram, á vegum RGR á G, á þroskastöðu, aðlögunarfærni, hegðun og líðan. Stuðst var við upplýsingar frá föður, tilvísanda, skóla, sérkennsluráðgjafa sveitarfélags, þroskamat (BSID-111), mat á aðlögunarfærni í viðtali við föður og fósturmóður (Vineland-3) og klínískt mat. Athugun staðfestir að greiningarviðmið fyrir alvarlega þroskahömlun eru uppfyllt auk einhverfu sem staðfest var við athuganir 2022. Mikill svefnvandi er enn til staðar ásamt meltingarvanda og kúamjólkurofnæmi. Merki um athyglisvanda og ofvirkni/hvatvísi komu fram á skimunarlistum bæði í svörum föður og skóla en vegna hamlandi einhverfu og mikilla frávika í þroska er ekki tímabært að skoða þau einkenni nánar né staðfesta þá greiningu að svo stöddu. Fylgjast þarf þó með þeim einkennum og bregðast við ef þurfa þykir. Mikilvægt er að öll þjónustuúrræði við B og fjölskyldu taki mið af ofangreindu.“

Í tillögu að umönnunarmati frá G, dags. 25. nóvember 2025, kemur fram meðal annars eftirfarandi fram:

[…] Allt sem þarf til að annast hreinlætisþarfir og klæðnað krefst líkamlegra átaka, að klæða hann skipta á bleiu, baða og gæta þess að hann fari sér ekki að voða með klifri og príli. Það tekur verulega á líkamlega að koma B inn í bíl, hann hjálpar ekki til við að stíga upp í bílinn og sýnir jafnvel mótþróa. Bíltúrar eru hins vegar oft eina lausnin til að róa B þegar hann á sem erfiðast, hann er sáttur þegar hann er kominn inn í bílinn. B hefur enga hefðbundna leið til tjáskipta, faðir og skólafólk reyna að lesa í líðan hans og þau hljóð sem hann notar.

[…]

Nú í nóvember fór hann svo í endurmat á vitsmunaþroska og fékk þá greininguna alvarleg þroskahömlun. Hann fór einnig í SIS-c mat í apríl 2025 og er þar metinn í stuðningsflokk 12 með stuðningsvísitölu 126 Svefnröskun B er alvarleg, foreldrar hans fengu ráðgjöf atferlisfræðings til að takast á við svefnvanda samhliða því að lyfjagjöf við svefnvanda var ákvörðuð af H barnalæknir og taugateymi Landspítala. Um leið fékk B sérstakt rúm X. Hann fór að sofa lengur á nóttunni eftir þetta en enn koma tímabil þar sem svefninn raskast og hann vakir stóran hluta nætur.

B er með mikinn meltingarvanda, gæta þarf vel að því hvað hann borðar, hann má ekki fá neitt hveiti þá stíflast hann. Þegar það ástand kemur upp þá versnar hegðun hans mikið, hann verður órólegur og agressívur, klórar og bítur. Hann er einnig með ofnæmi fyrir kúamjólk.

B er í fyrsta bekk í sérdeild I, þar fær hann einstaklingskennslu og mikinn stuðning . Hann fer í frístund í skólanum, einnig með stuðning allan tímann.

Hér er um að ræða dreng með svo alvarlega þroskahömlun og einhverfu að það má meta sem fjölfötlun. Hann getur gengið en sú færni gerir umönnun hans mjög erfiða þar sem hann er sífellt í hættu með að skaða sig og þarf stanslausa gæslu og inngrip.“

Að lokum er í tillögunni mælt með 1. flokki, 100% greiðslum.

Af gögnum málsins fær úrskurðarnefndin ráðið að ágreiningur varði greiðsluflokk. Í gildandi umönnunarmati var umönnun drengsins felld undir 2. flokk, 85% greiðslur. Kærandi fer fram á að umönnun vegna sonar hans verði felld undir 1. flokk, 100% greiðslur, eins og tillaga sveitarfélags hljóðar upp á. Til þess að falla undir mat samkvæmt 1. flokki, töflu I, þarf að vera um að ræða börn, sem vegna mjög alvarlegrar fötlunar, fjölfötlunar, eru algjörlega háð öðrum með hreyfifærni og/eða flestar athafnir daglegs lífs. Aftur á móti falla börn, sem vegna alvarlegrar fötlunar þurfa aðstoð og nær stöðuga gæslu í daglegu lífi t.d. vegna alvarlegrar eða miðlungs þroskahömlunar, hreyfihömlunar, sem krefst notkunar hjólastóls, verulegrar tengslaskerðingar, einhverfu, heyrnaskerðingar, sem krefst notkunar táknmáls/varalesturs og blindu. Úrskurðarnefnd velferðarmála lítur til þess að samkvæmt læknisfræðilegum gögnum málsins hefur drengurinn verið greindur með einhverfu, alvarlega þroskahömlun, meltingarvandamál, kúamjólkurofnæmi, svefnröskun og álag í félagsumhverfi. Í ljósi þess og með hliðsjón af heildarlýsingu á vitrænni getu, hegðun, tjáningarfærni og ferilfærni er það mat úrskurðarnefndar að sonur kæranda glími við fjölfötlun. Úrskurðarnefndin telur því rétt að fella umönnun vegna hans undir 1. flokk, 100% greiðslur.

Ákvörðun Tryggingastofnunar ríkisins um að synja kæranda um breytingu á gildandi umönnunarmati sonar hans er því felld úr gildi. Umönnun drengsins er metin til 1. flokks, 100% greiðslur. Málinu er vísað aftur til Tryggingastofnunar til mats á gildistíma umönnunarmats.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Ákvörðun Tryggingastofnunar ríkisins um að synja A, um breytingu á gildandi umönnunarmati sonar hans, B, er felld úr gildi. Umönnun sonar kæranda er metin til 1. flokks, 100% greiðslur. Málinu er vísað aftur til Tryggingastofnunar til mats á gildistíma umönnunarmats.

F.h. úrskurðarnefndar velferðarmála

Rakel Þorsteinsdóttir

Úrskurðarnefnd velferðarmála - Almannatryggingar

Til baka