1292/2025. Úrskurður frá 21. ágúst 2025

Hinn 21. ágúst 2025 kvað úrskurðarnefnd um upplýsingamál upp svohljóðandi úrskurð nr. 1292/2025 í máli ÚNU 25030010.
 

Kæra og málsatvik

Með erindi, dags. 7. mars 2025, kærði […] þá ákvörðun Sveitarfélagsins Ölfuss að synja beiðni hans um aðgang að gögnum. Kærandi hafði áður sett sig í samband við forsætisráðu­neyti með erindi, dags. 29. janúar 2025, og óskað eftir upplýsingum um hvernig skyldi standa að kæru til nefndarinnar.
 
Með erindi til Sveitarfélagsins Ölfuss, dags. 22. nóvember 2024, óskaði kærandi eftir því að fá af­henta skýrslu um aðstæður í bekk dóttur sinnar. Um var að ræða skýrslu kennsluráðgjafa um að­stæður nemenda og starfsfólks […] bekkjar í grunnskóla í sveitarfélaginu, sem unnin var í október 2024. Í svari sveitarfélagsins, dags. 29. nóvember sama ár, kom fram að orðið yrði við beiðni kær­anda að hluta. Kæranda var afhent afrit af skýrslunni þar sem búið var að afmá tilteknar upp­lýs­ing­ar með vísan til 9. gr. upplýsingalaga, nr. 140/2012.
 
Í kjölfarið áttu sér stað frekari samskipti á milli kæranda og sveitarfélagsins þar sem kærandi ósk­aði meðal annars eftir frekari rökstuðningi frá sveitarfélaginu fyrir því hvers vegna tilteknar upp­lýs­ingar hefðu verið afmáðar úr skýrslunni. Með erindi, dags. 29. janúar 2025, upplýsti sveitar­fél­ag­ið kær­anda um að þær upplýsingar sem afmáðar höfðu verið vörðuðu líðan starfsfólks og við­kvæm­ar per­sónulegar aðstæður einstakra nemenda.
 

Málsmeðferð

Kæran var kynnt Sveitarfélaginu Ölfusi með erindi, dags. 12. mars 2025, og sveitarfélaginu gefinn kostur á að koma á fram­færi umsögn um kæruna. Þá var þess óskað að sveitarfélagið afhenti úr­skurð­ar­nefnd um upp­lýs­inga­mál þau gögn sem kær­an varðar.
 
Umsögn Sveitarfélagsins Ölfuss barst úrskurðarnefndinni 1. apríl 2025. Henni fylgdu þau gögn sem kæran varðar. Í umsögn­inni kemur fram að sveitarfélagið telji að vísa beri kærunni frá úr­skurðarnefnd um upplýsingamál með vísan til þess að kærufrestur hafi verið liðinn þegar kæra barst nefndinni. Þá segir í umsögn­inni að sveitarfélaginu hafi verið skylt að afmá viðkvæmar upp­lýs­ingar um einstaka nemendur og starfs­fólk úr umbeðnu gagni með vísan til 1. málsl. 9. gr. upp­lýs­ingalaga. Auk þess hafi sveit­ar­fél­ag­inu verið skylt að afmá upplýsingar um líðan starfsfólks með vísan til 1. mgr. 7. gr. upplýs­inga­laga. Í umsögninni er einnig tekið fram að starfsmaður sveit­ar­félagsins hafi ritað skýrsluna og um vinnu­gagn sé að ræða sem undanþegið sé upplýsingarétti al­mennings, sbr. 5. tölul. 6. gr. upp­lýsingalaga. Gagnið hafi þó verið afhent með vísan til 1. mgr. 11. gr. upplýsingalaga. Þá var tekið fram að líta beri til þess að grunn­skólar séu bundnir af reglum sem um starfsemi þeirra gilda, sbr. meðal annars lög um grunn­skóla, nr. 91/2008.
 
Umsögn Sveitarfélagsins Ölfuss var kynnt kæranda með erindi, dags. 2. apríl 2025, og honum gefinn kostur á að koma á fram­færi frekari at­huga­semd­um. Frekari athugasemdir bárust ekki frá kæranda.
 
Með erindi, dags. 13. ágúst 2025, óskaði úrskurðarnefnd um upplýsingamál eftir frekari rökstuðn­ingi frá sveitarfélaginu vegna ákvörðunar þess að afmá tilteknar upplýsingar úr því gagni sem kær­anda var afhent. Frekari rökstuðningur barst frá sveitarfélaginu með erindi, dags. 14. ágúst 2025. Í erindinu ítrekaði sveitarfélagið þá afstöðu sína að umræddar upplýsingar vörðuðu einka­mál­efni annarra en kæranda sem sanngjarnt og eðlilegt væri að leynt færu.
 
Óþarft er að rekja nánar hvað fram kemur í gögnum málsins með vísan til 31. gr. stjórnsýslulaga, nr. 37/1993. Úrskurðarnefndin hefur haft hliðsjón af öllum gögnum málsins við meðferð þess.
 

Niðurstaða

1.

Beiðni kæranda um aðgang að gögnum var upphaflega synjað 29. nóvember 2024. Hann óskaði hins vegar eftir frekari rökstuðningi fyrir synjuninni þann 3. desember 2024. Í kjölfari áttu sér stað samskipti á milli kæranda og sveitarfélagsins sem stóðu yfir til 29. janúar 2025. Í ljósi þessara áframhaldandi samskipta og viðbrögðum við beiðni kæranda um frekari rökstuðning, verður að telja að málinu hafi lokið með erindi til kæranda, dags. 29. janúar 2025, þar sem fram kom frekari rökstuðningur fyrir synjun á beiðni hans. Kærufrestur, sem hefst þegar kæranda er tilkynnt um ákvörðun samkvæmt 1. mgr. 22. gr. upplýsingalaga, tók því ekki gildi fyrr en á þeim tímapunkti, sbr. til hliðsjónar 3. mgr. 27. gr. stjórnsýslulaga, nr. 37/1993, þar sem mælt er fyrir um að þegar aðili fer fram á rökstuðning samkvæmt 21. gr. laganna hefst kærufrestur ekki fyrr en rökstuðningur hefur verið tilkynntur honum.
 
Endanleg kæra barst úrskurðarnefndinni 7. mars 2025. Sama dag og samskiptum við sveitarfélagið lauk, 29. janúar 2025, sendi kærandi erindi þar sem hann óskaði eftir upplýsingum um hvernig skyldi staðið að kæru til nefndarinnar. Nefndin lítur svo á að með því erindi hafi kærandi lýst vilja sín­um til að kæra ákvörðun sveitarfélagsins til úrskurðarnefndarinnar. Ber því að miða við að kær­an teljist hafa borist innan lögbundins frests, sbr. 1. mgr. 22. gr. upplýsingalaga nr. 140/2012.
 

2.

Í máli þessu er deilt um ákvörðun Sveitarfélagsins Ölfuss að synja að hluta beiðni kæranda um aðgang að skýrslu um kennslufræðilega ráðgjöf í […] bekk í skóla, þar sem dóttir kæranda var nemandi.
 
Í 1. mgr. 14. gr. upplýsingalaga, nr. 140/2012, segir að stjórnvöldum sé skylt, sé þess óskað, að veita aðila sjálfum aðgang að fyrirliggjandi gögnum ef þau hafa að geyma upplýsingar um hann sjálf­an. Ákvæði 1. mgr. 14. gr. upplýsingalaga hefur verið skýrt svo, að undir greinina falli ekki ein­vörðungu þau tilvik þegar maður óskar eftir aðgangi að gögnum með upplýsingum um sig sjálf­an, heldur taki hún einnig til þess þegar upplýsingarnar varða hann með þeim hætti að hann hafi sér­staka hagsmuni af því, umfram aðra, að fá aðgang að gögnunum.
 
Úrskurðarnefndin hefur kynnt sér efni þeirrar skýrslu sem kærandi hefur óskað aðgangs að. Í henni er fjallað almennt um stöðu […] bekkjar í skólanum. Tilgangur skýrslunnar var að veita ráðgjöf vegna […] bekkjar þar sem samskiptavanda gætti innan hópsins. Með hliðsjón af framan­greindu og þar sem ljóst er að skýrslan geymir upplýsingar sem kærandi hef­ur sérstaka hagsmuni af því að fá aðgang að, umfram aðra, í skilningi 1. mgr. 14. gr. upplýs­inga­laga, telur úrskurð­ar­nefnd­in að um aðgang kæranda fari eftir þeirri lagagrein og að öðru leyti eftir ákvæðum upp­lýs­inga­laga, sbr. III. kafla laganna.
 

3.

Réttur aðila til aðgangs að upplýsingum er varða hann sjálfan er meðal annars takmarkaður af 3. mgr. 14. gr. upp­lýsingalaga. Samkvæmt ákvæðinu er heimilt að takmarka aðgang aðila að gögn­um ef þau hafa jafn­framt að geyma upplýsingar um einkamálefni annarra, enda vegi þeir hags­mun­ir, sem mæla með því að upplýsingunum sé haldið leyndum, þyngra en hagsmunir þess sem fer fram á aðgang að gögnum. Í málinu þarf því að taka afstöðu til þess hvort hagsmunir þeirra ein­staklinga sem nefnd­ir eru í skýrslunni, eða sem hægt er að bera kennsl á út frá upplýsingum sem þar koma fram, af því að skýrslan fari leynt, vegi þyngra en hagsmunir kæranda af því að geta kynnt sér upplýs­ing­arnar.
 
Í athugasemdum við 3. mgr. 14. gr. í frumvarpinu sem varð að upplýsingalögum kemur fram að í að­stæðum, líkt og þeim sem uppi eru í máli þessu, sé líklegt að reyni á andstæða hagsmuni, annars vegar þess sem upplýsinga óskar og hins vegar annarra þeirra sem hlut eiga að máli og kunna að eiga réttmæta hagsmuni af því að tilteknum atriðum er þá varða sé haldið leyndum. Kjarni regl­unn­ar í 3. mgr. felist í því að vega skuli og meta þessa gagnstæðu hagsmuni, en síðarnefndu hags­mun­irnir séu að meginstefnu hinir sömu og liggja að baki 9. gr. upplýsingalaga. Í athugasemdum við 9. gr. í frumvarpi því sem varð að upplýsingalögum kemur fram að það sé engum vafa undir­orp­ið að viðkvæmar persónuupplýsingar samkvæmt lögum um persónuvernd og vinnslu per­sónu­upp­lýsinga, nr. 90/2018, séu allar undan­þegn­ar aðgangi samkvæmt 9. gr. upplýsingalaga. Í 3. tölul. 3. gr. laga um persónuvernd og vinnslu per­sónu­upplýsinga segir að viðkvæmar persónu­upp­lýs­ing­ar séu meðal annars upp­lýs­ing­ar um líkamlegt eða andlegt heilbrigði einstaklings.
 
Úrskurðarnefnd um upplýsingamál hefur kynnt sér efni skýrslunnar. Þeir hlutar skýrslunnar, sem kæranda var synjað um aðgang að, hafa að geyma viðkvæmar upp­lýs­ingar um einkamálefni annarra nemenda bekkjarins og starfsfólks skólans, meðal annars upp­lýs­ingar um heilsufar. Ljóst er að um er að ræða upplýsingar um einkamálefni annarra í skilningi 3. mgr. 14. gr. upplýsingalaga. Kærandi hefur fengið aðgang að þeim upplýsingum í skýrslunni sem fjalla almennt um ráðgjöf vegna […] bekkjar, þar sem dóttir hans var nemandi. Þrátt fyrir að í umsögninni séu engin nöfn nemenda tilgreind  verður að gera ráð fyrir því upplýsingarnar megi tengja við tiltekna einstak­linga. Hagsmunir þeirra barna og foreldra sem í hlut eiga, vega að mati úrskurðarnefnd­ar­innar þyngra en hagsmunir kæranda af því að fá aðgang að þeim hluta skýrslunnar sem synjað var um aðgang að.
 

Úrskurðarorð

Ákvörðun Sveitarfélagsins Ölfuss, dags. 29. janúar 2025, um að synja að hluta beiðni kær­anda, […], um aðgang að gögnum er staðfest.
 
 
 
 
Trausti Fannar Valsson, formaður
Hafsteinn Þór Hauksson
Sigríður Árnadóttir