26 mars 2026
/
1345/2026. Úrskurður frá 26. mars 2026
Hinn 26. mars 2026 kvað úrskurðarnefnd um upplýsingamál upp svohljóðandi úrskurð nr. 1345/2026 í máli ÚNU 25090017.
Kæra og málsatvik
Með erindi, dags. 24. september 2025, kærði […] til úrskurðarnefndar um upplýsingamál ákvörðun Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins að synja upplýsingabeiðni hans.
Með erindi til Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins, dags. 17. september 2025, óskaði kærandi eftir upplýsingum um vinnunetfang heimilislæknis síns. Í erindinu kom fram að vefurinn Heilsuvera hentaði kæranda ekki vegna takmarkaðs stafafjölda, auk þess sem mál hans ætti ekki erindi við móttökuritara eða aðra heilbrigðisstarfsmenn heldur aðeins til læknisins sjálfs. Erindi sínu til stuðnings vísaði kærandi til úrskurðar úrskurðarnefndar um upplýsingamál nr. 642/2016.
Með erindi til kæranda, dags. 24. september 2025, var beiðninni hafnað á þeim forsendum að ekki væru gefin upp netföng einstakra starfsmanna. Á vef Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins væru upplýsingar um samskiptaleiðir sem skjólstæðingar gætu nýtt sér. Í úrskurðinum sem kærandi vísaði til kæmi fram að stjórnvöld hefðu val um hvort þau birtu upplýsingar um netföng og vinnusíma starfsfólks.
Í kæru til úrskurðarnefndarinnar segir kærandi að heilsufarsupplýsingar séu mjög viðkvæmar og persónulegar. Hvorki almennt netfang heilsugæslunnar né vefurinn Heilsuvera henti af þeim sökum fyrir upplýsingar af því tagi. Kærandi telur sig eiga rétt á að geta átt milliliðalaus samskipti eða komið á framfæri mikilvægum skilaboðum til síns heimilislæknis, sem sé opinber starfsmaður.
Málsmeðferð
Kæran var kynnt Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins með erindi, dags. 26. september 2025, og heilsugæslunni gefinn kostur á að koma á framfæri umsögn um kæruna. Þá var þess óskað að afhent yrðu þau gögn sem kæran varðaði.
Umsögn Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins barst úrskurðarnefndinni með erindi, dags. 6. október 2025. Í umsögninni kemur fram að verklagsreglur Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins um samskipti og þjónustuframboð heimili ekki að heilsufarsupplýsingum sé miðlað í tölvupósti; tölvupóstsamskipti séu ekki álitin nægilega örugg samskiptaleið fyrir upplýsingar af því tagi. Viðtaka og eftir atvikum möguleg viðbrögð við mótteknum gögnum í gegnum tölvupóst teljist vera veiting heilbrigðisþjónustu. Samkvæmt lögum um heilbrigðisstarfsmenn, sem einnig gildi um aðra starfsmenn í heilbrigðisþjónustu, séu þeir bundnir þagnarskyldu um allt það sem þeir komist að í starfi sínu um heilsufar sjúklings, ástand, sjúkdómsgreiningu, horfur og meðferð ásamt öðrum persónulegum upplýsingum. Með hliðsjón af þeirri þagnarskyldu og því verklagi sem viðhaft sé hjá Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins séu heilsufarsupplýsingar kæranda mun betur varðar gegn öryggisbroti með því að nýta þær samskiptaleiðir sem boðið sé upp á. Heilsugæsla höfuðborgarsvæðisins veiti ekki heilbrigðisþjónustu í gegnum tölvupóstsamskipti; væru slík vinnubrögð viðhöfð teldist það brot gegn lögum um vernd og öryggi persónuupplýsinga sem gilda um starfsemi heilsugæslunnar. Farið sé fram á að ákvörðun heilsugæslunnar verði staðfest, bæði með vísan til úrskurðar nr. 642/2016, en einnig þar sem ákvörðun um annað bæri með sér fyrirmæli til heilsugæslunnar um að brjóta gegn þeim ströngu lögum um vernd og öryggi persónuupplýsinga, ekki síst heilsufarsupplýsinga, sem gildi í starfsemi stofnunarinnar.
Umsögn Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins var kynnt kæranda með erindi, dags. 6. október 2025, og honum gefinn kostur á að koma á framfæri frekari athugasemdum. Í athugasemdum kæranda, dags. 7. október 2025, kemur fram að hann hafi einungis haft hug á að koma á framfæri almennum skilaboðum til heimilislæknis síns sem ekki teldust heilsufarsupplýsingar og krefðust ekki viðbragða í formi veitingar heilbrigðisþjónustu. Kærandi telur að hann eigi að fá að velja þá samskiptaleið við heimilislækni sem hann treysti.
Niðurstaða
Í máli þessu er deilt um rétt kæranda til aðgangs að upplýsingum hjá Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins um vinnunetfang heimilislæknis kæranda, sem er starfsmaður hjá heilsugæslunni. Úrskurðarnefndin telur ljóst að beiðnin lúti að aðgangi að upplýsingum um netfang sem útbúið hafi verið af Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins fyrir starfsmann sinn, til afnota í starfi hjá stofnuninni. Heilsugæslan telur sér heimilt að takmarka aðgang að upplýsingunum, bæði með stoð í röksemdum í fyrri úrskurði úrskurðarnefndar um upplýsingamál nr. 642/2016 og með vísan til þess að tölvupóstur sé ekki nægilega örugg samskiptaleið og að veiting heilbrigðisþjónustu með tölvupóstsamskiptum samrýmist hvorki þagnarskyldu starfsfólks í heilbrigðisþjónustu né löggjöf um persónuvernd.
Upplýsingaréttur kæranda byggist á 5. gr. upplýsingalaga, nr. 140/2012, þar sem fram kemur að skylt sé að veita aðgang að fyrirliggjandi gögnum með þeim takmörkunum sem mælt er fyrir um í 6. til 10. gr. laganna. Í 4. tölul. 6. gr. er mælt fyrir um að réttur almennings til aðgangs að gögnum taki ekki til gagna sem tengjast málefnum starfsmanna.
Ákvæðið er útfært í 7. gr. laganna þar sem í 1. málsl. 1. mgr. er sett fram sú meginregla að réttur almennings til aðgangs að gögnum um málefni starfsmanna, sem starfa hjá aðilum sem lögin taka til samkvæmt 2. gr., taki ekki til gagna í málum sem varða umsóknir um starf, framgang í starfi eða starfssambandið að öðru leyti. Í 2. mgr. 7. gr. er að finna undanþágur í 5. töluliðum frá umræddri meginreglu. Kemur þar meðal annars fram í 2. tölul. 2. mgr. greinarinnar að skylt sé að veita upplýsingar um nöfn starfsmanna og starfssvið. Í umræddum undanþágum er á hinn bóginn ekki að finna ákvæði sem leggur þá skyldu á stjórnvöld að upplýsa almenning um netföng eða vinnusímanúmer einstakra starfsmanna.
Meðferð á vinnunetföngum og vinnusímanúmerum starfsmanna hins opinbera getur haft ríka þýðingu um starfsaðstæður og starfssamband sem starfsmaðurinn hefur gagnvart og við vinnuveitanda sinn. Ákvarðanir vinnuveitenda um það hvort vinnunetföng séu aðgengileg almenningi teljast í því ljósi varða starfssambandið í skilningi 1. mgr. 7. gr. upplýsingalaga. Eðli máls samkvæmt verða þær upplýsingar sem slíkar ákvarðanir lúta að þá jafnframt að falla undir takmörkunina. Breytir þar engu þótt upplýsingar um vinnunetföng teljist einar og sér ekki nauðsynlega til viðkvæmra upplýsinga um einkamálefni starfsmannanna.
Að mati úrskurðarnefndar um upplýsingamál, sbr. einnig fyrri niðurstöður nefndarinnar í úrskurði nr. 642/2016, teljast ákvarðanir stjórnvalda um aðgang að vinnunetföngum starfsmanna almennt falla undir 1. mgr. 7. gr. upplýsingalaga. Enda þótt mörg stjórnvöld kjósi að birta slíkar upplýsingar um starfsmenn sína verður í þessu ljósi almennt að telja þeim heimilt að velja sjálf fyrirkomulag slíkrar upplýsingagjafar, sbr. m.a. 1. mgr. 11. gr. upplýsingalaga.
Í fyrirliggjandi máli hefur Heilsugæsla höfuðborgarsvæðisins hafnað því að afhenda kæranda upplýsingar um vinnunetfang heimilislæknis. Úrskurðarnefndin fellst á það með Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins að umbeðnar upplýsingar falli undir 1. mgr. 7. gr. upplýsingalaga og teljist til upplýsinga um starfssamband læknisins og heilsugæslunnar. Þar með verður staðfest synjun stofnunarinnar á beiðni kæranda.
Úrskurðarorð
Staðfest er ákvörðun Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins, dags. 24. september 2025, að synja beiðni kæranda, […], um aðgang að gögnum um vinnunetfang tiltekins heimilislæknis sem starfar hjá stofnuninni.
Trausti Fannar Valsson, formaður
Hafsteinn Þór Hauksson
Sigríður Árnadóttir