19 desember 2025
/
1331/2025. Úrskurður frá 19. desember 2025
Hinn 19. desember 2025 kvað úrskurðarnefnd um upplýsingamál upp svohljóðandi úrskurð nr. 1331/2025 í máli ÚNU 25120004.
Kæra og málsatvik
Með erindi, dags. 4. desember 2025 kærði […] ákvörðun embættis ríkislögreglustjóra að synja beiðni hennar um aðgang að gögnum.
Þann 30. október 2025 óskaði kærandi eftir rökstuðningi og gögnum sem ákvörðun um að leggja niður stöðu kæranda hjá embætti ríkislögreglustjóra byggði á. Embættið svaraði beiðninni þann 28. nóvember 2025 og afhenti kæranda tiltekin gögn. Kærandi fellir sig ekki við afgreiðslu embættisins og í kæru er óskað eftir frekari gögnum sem varpað geta ljósi á ákvörðunina eða staðfestingu á því að tiltekin gögn séu ekki til.
Í kæru kemur fram að kærandi hafi farið fram á öll þau gögn sem ákvörðun embættisins byggðist á með vísan til 15. gr. stjórnsýslulaga. Nauðsynlegt sé að kærandi fái aðgang að öllum gögnum sem varpi ljósi á það hvernig sú niðurstaða fékkst að leggja niður starf kæranda og segja honum upp störfum.
Óþarft er að rekja nánar það sem fram kemur í gögnum málsins, sbr. 31. gr. stjórnsýslulaga, nr. 37/1993. Úrskurðarnefndin hefur haft hliðsjón af öllum gögnum málsins við úrlausn þess.
Niðurstaða
Í máli þessu er deilt um rétt kæranda til aðgangs að gögnum sem varpa ljósi á ákvörðun embættis ríkislögreglustjóra um að leggja niður stöðu kæranda hjá embættinu og segja honum upp störfum.
Samkvæmt 2. mgr. 4. gr. upplýsingalaga gilda lögin ekki um aðgang að upplýsingum samkvæmt stjórnsýslulögum, nr. 37/1993. Stjórnsýslulög gilda þegar teknar eru ákvarðanir um rétt eða skyldu manna, sbr. 2. mgr. 1. gr. laganna. Um rétt til aðgangs að gögnum í slíkum málum fer samkvæmt ákvæðum 15.–19. gr. stjórnsýslulaga, en í 1. mgr. 15. gr. kemur fram að aðili máls eigi rétt á aðgangi að skjölum og öðrum gögnum er mál varða. Aðgangur að gögnum um aðila sjálfan getur því byggst hvort sem er á upplýsingalögum eða stjórnsýslulögum. Það hvor lögin eigi við ræðst af því hvort gögnin tilheyri stjórnsýslumáli þar sem tekin er ákvörðun um rétt eða skyldu.
Í athugasemdum við 1. gr. með frumvarpinu sem varð að stjórnsýslulögum, nr. 37/1993, kemur fram að ákvarðanir um skipun, setningu og ráðningu opinberra starfsmanna, svo og lausn þeirra frá störfum, teljist til stjórnvaldsákvarðana. Þegar stjórnvald tekur ákvörðun um að leggja niður tiltekna stöðu og segja starfsmanni upp störfum eða veita honum lausn af þeim sökum, felur það í sér einhliða ákvörðun um réttindi og skyldur viðkomandi starfsmanns. Slík ákvörðun telst því stjórnvaldsákvörðun í skilningi stjórnsýslulaga.
Fyrir liggur að staða kæranda hjá embætti ríkislögreglustjóra var lögð niður þann […] og kæranda sagt upp störfum. Þau gögn sem kærandi óskar eftir eru gögn sem innihalda forsendur fyrir ákvörðun um að leggja niður stöðu hans og segja honum upp störfum. Úrskurðarnefndinni þykir ljóst að umbeðin gögn tilheyri því stjórnsýslumáli sem varðar uppsögn kæranda úr starfi hjá embætti ríkislögreglustjóra.
Samkvæmt 2. mgr. 4. gr. upplýsingalaga gilda lögin ekki um aðgang að upplýsingum samkvæmt stjórnsýslulögum. Af þessu leiðir að ákvarðanir um aðgang að gögnum í slíkum tilvikum verða ekki bornar undir úrskurðarnefnd um upplýsingamál heldur ber að beita sérstakri kæruheimild í 2. mgr. 19. gr. stjórnsýslulaga. Samkvæmt framangreindu falla gögn sem kæra í málinu varðar utan gildissviðs upplýsingalaga. Verður kærunni því vísað frá úrskurðarnefndinni.
Úrskurðarorð
Kæru […], dags. 4. desember 2025, er vísað frá úrskurðarnefnd um upplýsingamál.
Trausti Fannar Valsson, formaður
Hafsteinn Þór Hauksson
Sigríður Árnadóttir