1294/2025. Úrskurður frá 21. ágúst 2025

Hinn 21. ágúst 2025 kvað úrskurðarnefnd um upplýsingamál upp svohljóðandi úrskurð nr. 1294/2025 í máli ÚNU 25060016.
 

Kæra og málsatvik

Úrskurðarnefnd um upplýsingamál barst kæra með erindi, dags. 20. júní 2025, frá […], […], […] og […]. Efni kærunnar var að Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu hefði ekki afhent gögn sem sneru að þeim sjálfum. Sam­kvæmt kæru til nefndarinnar komu tveir lögreglumenn að heimili […] og […] í lok de­sem­ber 2023. Töldu lögreglumennirnir sig hafa upplýsingar um að á heimilinu dveldi stúlka sem beitt hefði verið kynferðislegri misnotkun af móður sinni, […]. Þeir ræddu við heimilisfólk og lýstu því svo yfir að skýrsla um málið yrði send barnavernd­ar­nefnd.
 
Með erindi til ríkislögreglustjóra, dags. 8. febrúar 2024, óskaði […] eftir afriti af þeirri rann­sókn­arskýrslu sem gerð hefði verið í kjölfar rannsóknar á framangreindu atviki. Ríkislögreglu­stjóri fram­sendi erindið til Lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu, sem brást við erindinu 15. febrúar 2024. Í svari Lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu kom fram að samkvæmt lögreglulögum bæri lögregl­unni að kanna allar tilkynningar sem bærust henni og greiða götu borgarans í samræmi við hlutverk henn­ar. Í framangreindu tilviki hefði það verið gert. Ekki hefði verið talin ástæða til að bregðast frekar við eða gera lögregluskýrslu um málið sem væri skráð í dagbók lögreglu. Með­ferð og af­greiðslu málsins væri lokið.
 
Í kæru til úrskurðarnefndarinnar er þess meðal annars krafist að kærendur fái afrit af skýrslu lög­reglu eða dagbókarfærslum sem hún hafi gert um þetta mál, sem og afrit af þeim skjölum sem lög­reglan hafi sent barnaverndarnefnd.
 

Málsmeðferð

Kæran var kynnt Lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu með erindi, dags. 27. júní 2025, og embættinu gef­inn kostur á að koma á fram­færi umsögn um kæruna. Þá var þess óskað að embættið afhenti úr­skurðarnefnd um upp­lýs­inga­mál þau gögn sem kær­an varðar.
 
Umsögn Lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu barst úrskurðarnefndinni 16. júlí 2025. Umsögninni fylgdu þau gögn sem kæran varðar. Í umsögn­inni kemur fram að þau gögn sem óskað hafi verið eftir tilheyri sakamáli sem sé lokið. Samkvæmt VII. kafla laga um meðferð sakamála, nr. 88/2008, sé rannsókn sakamála í höndum lögreglu. Lögreglu beri að rannsaka mál sé grunur um afbrot. Í um­ræddu máli hafi verið tilkynnt um meint brot gegn barni. Grun um að refsivert brot hafi verið fram­ið gegn barni skuli lögregla rannsaka, sbr. 2. mgr. 52. gr. laga um meðferð sakamála og 18. gr. lög­reglulaga, nr. 90/1996. Mat Lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu sé að upplýsingalög eigi ekki við í málinu, sbr. 1. mgr. 4. gr. upplýsingalaga, nr. 140/2012.
 
Kærandi hafi óskað eftir öllum gögnum máls. Þar sem einungis væri bókað um afskipti lögreglu í dag­bók lögreglu hafi verið gerður útdráttur úr dagbókinni og hann látinn kærendum í té. Um miðl­un upplýsinganna til aðila málsins vísist til fyrirmæla ríkissaksóknara um aðgang að gögn­um saka­mála sem væri lokið, RS: 9/2017, sbr. 6. mgr. 15. gr. stjórnsýslulaga, nr. 37/1993, og laga um vinnslu persónuupplýsinga í löggæslutilgangi, nr. 75/2019.
 
Umsögn Lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu var kynnt kæranda með erindi, dags. 16. júlí 2025, og honum gefinn kostur á að koma á fram­færi frekari at­huga­semd­um. Þær bárust 29. júlí 2025. Óþarft er að rekja frekar það sem fram kemur í gögnum málsins, sbr. 31. gr. stjórnsýslulaga. Úr­skurð­arnefndin hefur haft hliðsjón af öllum gögnum málsins við úrlausn þess.
 

Niðurstaða

Í máli þessu er deilt um kærenda til aðgangs að gögnum í vörslu Lögreglunnar á höfuðborgar­svæðinu. Gagnið sem embættið afmarkaði beiðni kærenda við er færsla úr dagbók lögreglu. Lög­regl­an á höfuðborgarsvæðinu telur að gagnið falli utan gildissviðs upplýsingalaga, nr. 140/2012, sbr. 1. mgr. 4. gr. laganna. Í kæru til úrskurðarnefndarinnar er gerð krafa um að afhent verði afrit af þeim skjölum sem lögreglan hafi sent barnaverndarnefnd. Úr­skurð­arnefndin vekur athygli á því að í beiðni kæranda til ríkislögreglustjóra, sem framsend var Lög­reglunni á höfuðborgarsvæðinu, var ekki gerð krafa um afhendingu þessara gagna og er því ekki fjallað um þau í þessum úrskurði.
 
Í 1. mgr. 4. gr. upplýsingalaga kemur fram að lögin gildi ekki um rannsókn sakamáls eða saksókn. Í nefndaráliti allsherjarnefndar um frumvarp það sem varð að upplýsingalögum, nr. 50/1996, kem­ur fram að talið hafi verið eðlilegra að lög um meðferð opinberra mála hefðu að geyma sér­regl­ur í þessu sam­bandi. Þá segir í frumvarpi til upplýsingalaga, nr. 140/2012, að um aðgang að gögn­um í slíkum málum fari að sérákvæðum laga um meðferð sakamála. Um að­gang að gögnum sakamála sem er lokið fer samkvæmt fyrirmælum rík­is­saksóknara þess efnis, RS: 9/2017. Í 1. gr. fyrir­mæl­anna er kveðið á um að heimila megi sak­borningi og brotaþola aðgang að rannsókn­ar­gögn­um saka­máls sem er lokið, sem og hverjum þeim sem sýni fram á að hann hafi lög­varinna hags­muna að gæta. Í 4. gr. fyrirmælanna kemur fram að kæra megi synjun eða takmörkun lög­reglu­stjóra eða hér­aðs­saksóknara á því að veita aðgang að gögnum til ríkissaksóknara sem taki full­naðarákvörðun í málinu.
 
Úrskurðarnefnd um upplýsingamál hefur kynnt sér gagnið sem deilt er um aðgang að. Um er að ræða færslu úr dagbók lögreglu sem ber yfirskriftina „dagbók lengri“. Lögreglan á höfuðborgar­svæðinu kveður að gagnið tilheyri sakamáli. Úrskurðarnefndin hefur ekki ástæðu til að draga í efa að gagnið tilheyri sakamáli. Verður kærunni því vísað frá úr­skurð­arnefnd um upp­lýs­inga­mál, enda falla þau gögn sem um er deilt ekki undir gildissvið lag­anna.
 

Úrskurðarorð

Kæru […], […], […] og […], dags. 20. júní 2025, er vísað frá úrskurðarnefnd um upplýsingamál.
 
 
 
 
Trausti Fannar Valsson, formaður
Hafsteinn Þór Hauksson
Sigríður Árnadóttir