27 nóvember 2025

/

Atvinnuvegaráðuneytið

Horft til framtíðar gagnvart fæðuöryggi landsins

{image.Description}
Sigurjón Ragnar
Hanna Katrín Friðriksson atvinnuvegaráðherra ávarpaði málþing um stöðu fæðuöryggis á Íslandi.

Á málþingi um fæðuöryggi sem haldið var í dag, 27. nóvember, kom fram í máli Hönnu Katrínar Friðriksson atvinnuvegaráðherra að innan Stjórnarráðsins er hafin vinna við að meta og greina áfallaþol íslensks samfélags í stærra samhengi og hvernig má efla það til framtíðar.

Á málþinginu voru kynntar tvær nýjar skýrslur sem unnar hafa verið fyrir atvinnuvegaráðuneytið, skýrsla Landbúnaðarháskóla Íslands eftir Torfa Jóhannesson sem fjallar um neyðarbirgðir fyrir íslenska matvælaframleiðslu og skýrsla Matvæla- og næringarfræðideildar Háskóla Íslands sem segir frá tillögum að neyðarbirgðum matvæla á Íslandi. Höfundar eru Sara Björg Guðjónsdóttir, María Guðjónsdóttir, Ólöf Guðný Geirsdóttir og Ólafur Ögmundarson.

Einnig var á þinginu kynnt nýtt mælaborð um stöðu og horfur fæðuöryggis á Íslandi sem er unnið af Torfa Jóhannessyni og og Ullu Agerskov hjá Nordic Insights.

Tilgangur þessara verkefna er ekki síst að vekja frekari umræðu um fæðuöryggi landsins og stöðu þess. Skýrslurnar nálgast það allar með mismunandi hætti og draga vel fram hvað efnið er margþætt. Í mælaborði Nordic (hlekkur) er verið að horfa á stöðuna í heild m.a í ljósi matvælaframleiðslunnar í heild og tengdra lykilþátta. Í skýrslu Landbúnaðarháskólans er verið að skoða lykilaðföng til framleiðslunnar og áhrif þeirra á einstakar starfsgreinar. Í skýrslu Háskóla Íslands eru síðan settar fram tillögur um neyðarbirgðir matvæla í heild í ljósi samfélagsins, íbúafjölda, sértækra þarfa og fleiri þátta. Fæðuöryggi er afar fjölþætt hugtak og þýðingarmikið er að horfa til þess í stærra samhengi og ráðuneytið væntir þess að útgáfan efli og styrki umræður um það í samfélaginu, auk þess að nýtast við mótun frekari stefnu og aðgerða á þessu sviði. Það skiptir miklu máli að bæði heimilin og atvinnulífið taki fullan þátt í því.

„Við Íslendingar búum á eyju á norðurhveli jarðar og verðum því líklega aldrei fullkomlega sjálfbær þegar kemur að matvælaframleiðslu, enda er það ekki markmiðið í sjálfu sér þegar kemur að fæðuöryggi“ sagði ráðherra í ávarpi sínu. „Engu að síður er ljóst við lestur skýrslnanna að stjórnvöld geta gripið til ýmissa aðgerða til að tryggja fæðuöryggi með markvissari hætti en nú er gert. Við erum ekki endilega þekkt hérlendis fyrir að undirbúa hlutina í smáatriðum og hinn alþekkti) íslenski þankagangur “þetta reddast” hefur komið okkur í gegnum margan skaflinn. Við erum fljót að bregðast við og aðlagast ef eitthvað bjátar á en í þessu verkefni þarf aðra nálgun“.

Skýrslu Landbúnaðarháskóla Íslands má nálgast hér.

Skýrsla Matvæla- og næringarfræðideildar Háskóla Íslands má nálgast hér.

Mælaborð um stöðu og horfur fæðuöryggis á Íslandi

Streymi frá málþinginu má sjá hér.