Ræða ráðherra á Sjávarútvegsráðstefnunni, 21. nóvember 2013

ATH: Talað orð gildir

Forseti Íslands, ágætu ráðstefnugestir.

Fyrir mér er sú staðreynd að sjávarútvegsráðstefnunni var hleypt af stokkunum árið 2010,  án nokkurs tilstillis hins opinbera, skýr sönnun þess hve öflugt fagumhverfið er í kringum sjávarútveginn á Íslandi.  

Ég vil líka leyfa mér að halda því fram að það sé  almennur skilningur á því í þjóðfélaginu hve mikilvægt það öfluga starf er sem miðar að því að auka verðmæti fiskaflans og efla hagkvæmni á öllum sviðum framleiðslunnar með tækniþróun.

Oft hefur mátt skilja á hinni opinberu umræðu að ,,auðlindin“ sé eitthvað sem einfalt sé að ausa af. En svo einfalt er það að sjálfsögðu ekki, hana þarf að nýta á hagkvæman og ábyrgan hátt með sjálfbærni að leiðarljósi. Hliðargreinar eins og tækni fyrir vinnslur og skip, líftækni,fullvinnsla allra afurða og öflug markaðsstarfsemi skýrir verulegan hluta af þeirri verðmætaaukningu sem veiðar og vinnsla hafa skilað á undanförnum áratugum.  

Að Íslendingar flytji út þorskhausa til manneldis fyrir 6 milljarða króna á ári segir mikla sögu, ekki síst í ljósi þess að víða er fiskhausunum hent sem hverjum öðrum úrgangi. Að með þrotlausri vinnu, góðri menntun, rannsóknum og framsýni sé þorskslóg, ásamt fleiru, orðið að munnúða sem sannað þykir að dragi úr líkum á kvefi – og lítur út fyrir að verði verulega verðmæt markaðsvara, er einstakt.

Ekki síst í ljósi þess að slógið þótti áður rusl. Þá má líka nefna roðið, sem íslenskt hugvitsfólk nýtir nú bæði í klæði til tísku og gerð gervihúðar fyrir menn, er þróun og árangur sem ber að halda á lofti.

Allt verður þetta að veruleika í kjölfar samstarfs fræða og vísinda við okkar góðu sjómenn, útgerðir og vinnslur. Hérna eru gríðarleg tækifæri í fjárfestingum, til atvinnuuppbygginar – ekki síst á landsbyggðinni, og til útflutnings. Sjávarútvegur á Íslandi er nú stærra mengi en hann áður var með fjölbreyttari tækifærum.

Við höfum náð ágætis árangri á Íslandi en við megum ekki gleyma að horfa okkur fjær. Fiskiðnaður er ennþá afar vanþróaður í mörgum löndum, fiskveiðistjórnun í molum, nýting léleg, svo ekki sé minnst á niðurgreiðslur og beina styrki af almannafé.

Íslendingar hafa sannarlega verk að vinna úti í hinum stóra heimi við að nýta þá þekkingu og reynslu sem við höfum aflað hér heima öllum til hagsbóta.

Ég vil beita mér fyrir því að ungu fólki  séu betur kynntir þeir framtíðarmöguleikar sem felast í  vísinda- og tæknimenntun sem getur tengst, ekki bara sjávarútvegi og fiskiðnaði , heldur matvælaiðnaðinum almennt.  

Þá langar mig  að minna menn á mikilvægi þess að búa til ný störf sem skapa nægjanleg verðmæti til að standa undir þeim launum og lífsgæðum sem við sættum okkur við – þau tækifæri eru til staðar í sjávarútvegnum.  Það verður ekki gert nema við séum ávallt í fremstu röð og getum boðið  fram vöru og þjónustu í hæsta gæðaflokki. Þar er stöðugt á brattann að sækja því samkeppnin er mikil.
Ég trúi því og treysti að við ofmetnumst ekki af þeim góða árangri sem við höfum náð til þessa heldur höldum áfram að bæta okkur. Jónas Hallgrímsson sagði  í kvæði sínu til vísindamannsins Páls Gaimards árið 1839: ,,Vísindin efla alla dáð, orkuna styrkja, viljann hvessa, vonina glæða, hugann hressa“.  Þau orð vil ég gera að  lokaorðum mínum hér í dag.

Megi andi hugvits og framfara svífa yfir vötnum á þessari ráðstefnu.
Takk fyrir.