Opinber fjármál

Ríki og sveitarfélög mynda saman hið opinbera. Opinber fjármál snúast um rekstur sameiginlegra sjóða, hvernig fjármuna er aflað og í hvað þeim er varið.

Stefnumörkun í opinberum fjármálum grundvallast á fimm grunngildum: Sjálfbærni, varfærni, stöðugleika, festu og gagnsæi. Þessi grunngildi eru leiðarljós allra stefnumótunar og ákvarðana Alþingis og stjórnvalda í opinberum fjármálum.

Fjárlagaferlið

Fjárlagaferlið markar ramma um opinber fjármál, frá fjármálastefnu til samþykktra fjárlaga. Með lögum um opinber fjármál er lögð áhersla á langtímahugsun, stöðugleika, aga við framkvæmd fjárlaga og bætt reikningsskil.

Grunnstoðir laganna eru fjórar:

Mælaborð árangursupplýsinga

Skýrslan inniheldur markmið, mælikvarða, raunstöðu og viðmið málaflokka.

Fjármálaáætlun 2027-2031

Fjármálaáætlun byggist á fjármálastefnu, útfærir markmið hennar og hvernig þeim skuli náð frá ári til árs. Áætlunin er til fimm ára, endurskoðuð árlega og lögð fyrir Alþingi fyrir lok mars.

Nánar

Fjárlög fyrir árið 2026

Á haustþingi leggur fjármála- og efnahagsráðherra fram fjárlagafrumvarp. Þar er óskað eftir heimild Alþingis fyrir útgjöldum 35 málefnasviða, yfir 100 málaflokka og skuldbindinga ríkissjóðs.

Nánar

Ársskýrslur ráðherra 2024

Ríkisreikningur er uppgjör á tekjum og gjöldum ríkisins hvers árs. Í ársskýrslum ráðherra er gerð grein fyrir útgjöldum málefnasviða og málaflokka sem ráðherra ber ábyrgð á.

Nánar

Fjármálastefna 2026-2030

Fjármálastefna er áætlun ríkisstjórnar um stöðu og þróun opinberra fjármála og áhrif þeirra á aðra hluta hagkerfisins. Sett fram í upphafi kjörtímabils og er til fimm ára.

Nánar

Langtímahorfur

Fjármála- og efnahagsráðherra setur fram langtímahorfur í efnahagsmálum og opinberum fjármálum til 30 ára. Áætlunina skal uppfæra ekki sjaldnar en á þriggja ára fresti.

Nánar

Vegvísir fjármálarita

Ríkisreikningur er uppgjör á tekjum og gjöldum ríkisins hvers árs. Í ársskýrslum ráðherra er gerð grein fyrir útgjöldum málefnasviða og málaflokka sem ráðherra ber ábyrgð á.

Nánar

Fjármálareglur

Fjármálareglur setja fjármálastefnu og fjármálaáætlun þrjár mælanlegar kröfur.

Nánar

Grunngildi

Stefnumörkun í opinberum fjármálum skal grundvallast á fimm grunngildum.

Nánar

Fjármálaráð

Ráðið leggur hlutlægt mat á fjármálastefnu og fjármálaáætlun.

Nánar