Skipulagsbreyting á framhaldsskólastigi – sameiginleg stjórnsýsla, sjálfstæðir framhaldsskólar

• Nýtt stjórnsýslustig verður stofnað, svæðisskrifstofur. Þær verða 4-6 talsins og munu sjá um stjórnsýslu og þjónustu fyrir framhaldsskólana. Þær verða staðsettar á því svæði sem þær þjóna.
• 27 framhaldsskólar starfa áfram sjálfstætt - skólum verður ekki fækkað
• Skólastjórnendur geta einbeitt sér að faglegri stjórnun

Nú hefst ítarlegt samráðsferli við skólameistara, kennara, starfsfólk skóla og nemendur um þá þjónustu sem svæðisskrifstofurnar munu veita og hvar og hvernig henni verður best fyrir komið. Í sameiningu verður ákveðið hvaða þjónusta og verkefni munu færast frá skólum og ráðuneyti yfir á svæðisskrifstofur.

Nei, skólarnir halda áfram að starfa á sínum stað, með sínu nafni og með sínum sérkennum.Skólarnir eflast faglega og þjónusta við nemendur og starfsfólk verður aukin.

Nei, þvert á móti verður þjónusta við þá aukin, ekki síst við minni skóla á landsbyggðinni sem munu geta gengið að sömu þjónustu og aðrir skólar.

Stjórn skólans, fagleg ábyrgð skólastarfsins og séreinkenni hvers skóla verður áfram í höndum skólastjórnenda. Með breyttu fyrirkomulagi er verið að létta á verkefnum hjá stjórnendum og starfsfólki skólans, efla faglegt starf og auka við stuðning og þjónustu. Í stað þess að skóli sé í hættu á lokun, tryggir samvinna að starfsemin haldist áfram sem hluti af stærri heild.

Í stuttu máli erum við að búa okkur undir framtíðina.

Þörf er á stærri og fjölhæfari stjórnsýslueiningum sem eru betur í stakk búnar til að takast á við breytt umhverfi og geti veitt framhaldsskólunum öflugri stuðning, stjórnsýslulega, faglega og félagslega.

Þjóðin vex og hlutfall barna sem innritast í framhaldsskóla hefur hækkað. Í skólunum hefur fjöldi barna í viðkvæmri stöðu aukist og hefur það aukið þörf á þjónustu sem hefur ekki verið mætt sem skyldi. Þá er lítil samræming á milli skóla og vísbendingar um að sú þjónusta og það nám sem stendur nemendum til boða sé afar ólíkt.

Breytingarnar miða að því að tryggja skilvirkari þjónustu í nærumhverfi framhaldsskóla svo kennarar, skólastjórnendur og annað starfsfólk geti einbeitt sér að faglega þættinum.

Horft er til þess að stuðningur við mannauðs- og rekstrarmál færist yfir á svæðisskrifstofurnar sem eykur skilvirkni og eflir þjónustu. Dagleg stjórnun verður eftir sem áður á forræði skólameistara. Minni skólar geta samnýtt sérhæfða starfskrafta eða sérfræðiráðgjöf, til að mynda störf sálfræðinga, náms- og starfsráðgjafa, þroskaþjálfa og annarra sérfræðinga eftir aðstæðum. Þjónusta náms- og starfsráðgafa verður áfram veitt í skólunum.

Ein stofnun með sameiginlega stefnu og verklag getur forðast ósamræmi milli stofnana, samvinna sparar einnig tvíverknað og eykur skilvirkni.

Áformin falla vel að áherslum stjórnvalda á aukna skólaþjónustu, jöfn tækifæri til náms óháð búsetu, inngildingu og samþættingu þjónustu á grundvelli farsældalaganna.

Markmiðið með breytingunum er að nemendur fá aukna þjónustu og gæði náms eru tryggð og meira námsframboð innan svæðis.

Þá fá þeir aukinn stuðning og jöfn tækifæri óháð búsetu.

Foreldrar geta treyst á að börnin þeirra hafi aðgang að samræmdu hágæða námi, óháð búsetu. Samræming náms tryggir að allir opinberir menntaskólar landsins bjóða upp á sambærileg gæði náms. Þá verður meira námsframboð innan svæðis þar sem stærri skipulagseiningar geta betur haldið úti námsframboði innan svæðis samanborið við einstaka skóla.

Þjónusta, þar á meðal stoðþjónusta, eflist. Til að mynda verður aukinn stuðningur í smærri skólum á landsbyggðunum því aðgengi að þjónustunni verður betri og hægt verður að samnýta mannauð. Minni skólar geta t.d. samnýtt sérhæfða starfskrafta eða sérfræðiráðgjöf, til að mynda störf sálfræðinga, hjúkrunarfræðinga, náms- og starfsráðgjafa, þroskaþjálfa og annarra sérfræðinga eftir aðstæðum.

Starfsfólk framhaldsskóla fær meiri möguleika til sérhæfingar, starfsþróunar og sveigjanleika innan svæða. Boðleiðir fyrir þjónustu styttast, starfsfólk nýtur samvinnu við fleiri sérfræðinga og mannauðsstefna verður samræmd.

Þá styrkja breytingarnar faglegt umhverfi og minnkar hættu á einangrun starfsfólks úti á landi.

Það er ljóst að breytingar verða á starfslýsingu skólastjórnenda en það mun koma betur í ljós hvers eðlis þær verða þegar samráðsferli við skólastjórnendur og kennara er lokið.

Skólastjórnendur munu fá aukið svigrúm til að einbeita sér að faglegri stjórnun. Þannig er gert ráð fyrir að hlutfall tíma stjórnenda sem nú fer í rekstur og stjórnsýslu muni minnka.

Skólastjórnendur munu fá aukinn stuðning enda eru svæðisskrifstofur bakland þeirra skóla sem starfa á þeirra svæði.

Gengið er út frá því að halda í mannauð í skólakerfinu. Framundan er samráðsferli þar sem unnið verður náið með skólasamfélaginu við útfærslur og mótun hins nýja kerfis.

Sveitarfélög og þingmenn sjá áframhaldandi starfsemi skóla í sínu héraði, en með aukinni sérhæfðri þjónustu og sterkara stoðkerfi. Þá munu nýjar stjórnsýslueiningar hefja starfsemi á 4-6 svæðum um landið og færa þannig sérhæfð störf til þeirra sveitarfélaga þar sem svæðisskrifstofur verða staðsettar.

1. Óbreytt staða
2. Sameining einstakra skóla
3. Sjálfstæðir skólar með sameiginlega stjórnsýslu

Þessi leið – að sameina stjórnsýslu og samræma stuðning við rekstur og mannauðsmál – tryggir að skólarnir haldi sérstöðu sinni og nafni, en fá betri þjónustu og markvissari stjórnsýslu.

Skólastjórnendur geta einbeitt sér að faglegri stjórnun og eflingu skólastarfsins. Við nýtum mannauð mun betur og hægt er að beina starfsfólki í ný verkefni þar sem þörfin er mest.

Þá styttast boðleiðir því skólarnir munu sækja þjónustuna til sinna svæðisskrifstofa í stað þess að eiga í beinum samskiptum við menntamálaráðuneytið. Með þessari breytingu verður meiri stuðningur við einstaka skóla um land allt og staðbundin sérþekking á starfsumhverfi og þörfum einstaka skóla verður meiri.

• Allir opinberir framhaldsskólar starfa áfram þar sem þeir eru staðsettir núna
• Nemendur fá betri stuðning og þjónustu – óháð búsetu
• Samræmi í gæðum náms – við lyftum öllum upp
• Aukinn faglegur stuðningur við kennara og skólastjórnendur
• Svæðisbundin sérþekking – svæðisskrifstofur verða staðsettar á landsbyggðinni sem öðlast meiri slagkraft en áður
• Mannauður eflist og er betur nýttur
• Tækifæri til starfsþróunar eflast til muna

Í dag er staðan sú að skólar eru misvel í stakk búnir til að takast á við fjölbreyttar og ólíkar þarfir nemenda sinna sem eiga rétt á þjónustu. Sem dæmi má nefna að stærri skólar á höfuðborgarsvæðinu geta boðið upp á afar fjölbreytta og umfangsmikla þjónustu á meðan smærri skólar á landsbyggðinni hafa ekki sama bolmagn. Minni skólar geta samnýtt sérhæfða starfskrafta eða sérfræðiráðgjöf, til að mynda störf sálfræðinga, náms- og starfsráðgjafa, þroskaþjálfa og annarra sérfræðinga eftir aðstæðum.

Með tilurð svæðisskrifstofa er hægt að tryggja að allir opinberir framhaldsskólar geti uppfyllt þarfir barna og nemenda sem skólana sækja.

• Verkefnastjórn verður skipuð sem stýrir ferlinu
• Virkt samráð við skólasamfélagið:
  Mótun hins nýja kerfis er á frumstigi og hefst nú ítarlegt samráð við skólameistara, kennara, starfsfólk skóla og nemendur um þá þjónustu sem svæðisskrifstofurnar muni veita og hvar og hvernig henni verður best fyrir komið. Þá verður rætt um tilhögun þeirra verkefna sem munu færast frá ráðuneyti og skólum yfir til svæðisskrifstofanna. Niðurstöður þess samráðs verða lykillinn að útfærslu breytinganna.

Með opnu samtali, gagnsæi, virku upplýsingaflæði og skýrum skilaboðum um ávinninginn.

Verkefnastjórnin mun leiða samráðið, halda utan um framkvæmd breytinganna, samhæfir samskipti og tryggir að fagleg þekking sé nýtt í ferlinu.

Kjarasamningar verða virtir. Umfangsmikið samráð mun eiga sér stað um nýtt fyrirkomulag sem mun hverfast um þarfir nemenda, kennara og annarra starfsmanna. Kennarar munu gegna lykilhlutverki í því hvernig kerfið mótast. Markmiðið er að styðja betur við kennara í krefjandi starfi.

Gengið er út frá því að halda í mannauð í skólakerfinu, að skólastjórnendur og kennarar starfi áfram innan framhaldsskólakerfisins. Þá er viðbúið að mögulega muni einhver verkefni færast yfir á svæðisskrifstofur. Hið sama á við um verkefni sem nú eru unnin í ráðuneytinu. Markmiðið er ekki að skerða þjónustu í héraði heldur auka hana. 

Já. Með svæðisskrifstofu verður hægt að tryggja betur stoðþjónustu fyrir alla skóla. Svæðisskrifstofa hefur þá það hlutverk að tryggja að þjónusta sé veitt en ekki einstaka skóli.

Allir skólar geta samnýtt sérhæfða starfskrafta eða sérfræðiráðgjöf, til að mynda störf sálfræðinga, náms- og starfsráðgjafa, þroskaþjálfa og annarra sérfræðinga eftir aðstæðum.

Með tilurð svæðisbundinnar, samræmdrar skrifstofu er hægt að tryggja að allir opinberir framhaldsskólar geti uppfyllt þarfir barna og ungmenna sem skólana sækja, óháð búsetu. Einnig skapast mögulegar á samnýtingu sérfræðinga með sveitarfélögum sem reka leik- og grunnskóla og háskólasetrum.

Stuðningur við mannauðsmál færast yfir til svæðisskrifstofanna, en dagleg stjórnun og ráðningar verða áfram á hendi skólameistara. Þannig verður samræmis gætt og tækifæri til starfsþróunar aukast. Þá verður hægt að nýta mannauðinn betur.

Gengið er út frá því að bein samskipti kennara og skólastjórnenda verði fyrst og fremst við svæðisskrifstofuna. Þannig styttast boðleiðir og þjónustustig verður aukið.

Markmiðið er einmitt að stytta boðleiðir til að minnka skrifræði og sameina hluta af þjónustu og verkefnum skólanna og ráðuneytisins á svæðisskrifstofum til að auka skilvirkni og samræmi.

Það telst einnig góð stjórnsýsla að sami aðili sé ekki bæði að veita þjónustu og hafa eftirlit með henni en sú er staðan í dag. Í nýju kerfi myndu kærur eða kvartanir berast ráðuneyti en þjónustan er veitt af svæðisskrifstofu.

Gengið er út frá því að halda í mannauð í skólakerfinu en viðbúið er að það verði tilfærsla á verkefnum. Það mun ákvarðast í samráðsferli við skólastjórnendur hvernig þessum hlutum verður nánar háttað.

Breytingarnar eru ekki settar fram í hagræðingarskyni heldur til að efla skilvirkni stjórnsýslu og bæta þjónustu.

Gengið er út frá því að halda í mannauð í skólakerfinu en viðbúið er að það verði tilfærsla á verkefnum. Það mun ákvarðast í samráðsferli við skólasamfélagið hvernig þessum hlutum verður nánar háttað.

Stuðningur við mannauðsmál mun færast frá skólum yfir til svæðisskrifstofanna, en dagleg stjórnun og ráðningar verða áfram á hendi skólameistara. Skólameistarar munu auglýsa og ráða í störf með stuðningi frá viðkomandi svæðisskrifstofu. Það mun ákvarðast í samráðsferli við skólastjórnendur hvernig þessum hlutum verður nánar háttað.

Skólar munu leita beint til sinna svæðisskrifstofa sem munu að vonum geta brugðist hratt við. Nýja fyrirkomulagið styttir boðleiðir og tryggir meiri þjónustu í nærumhverfi.

Kærumál berast áfram mennta- og barnamálaráðuneytis. Einn af kostunum við að hafa nýtt stjórnsýslustig er að nú er það ekki lengur ráðuneytið sem bæði veitir þjónustu og hefur eftirlit með henni.