05 Skatta-, eigna- og fjármálaumsýsla

Starfsemi á þessu málefnasviði er á ábyrgð fjármála- og efnahagsráðherra. Það skiptist í fjóra málaflokka sem sjá má í eftirfarandi töflu. Þar má jafnframt sjá fjárhagslega þróun málefnasviðsins og einstakra málaflokka á tímabilinu 2024–2026.

• Helstu áherslum, framtíðarsýn og meginmarkmiðum á málefnasviðinu er lýst í fjármálaáætlun.
• Markmið og mælikvarðar sem sett hafa verið á málefnasviðinu má sjá á sérstöku mælaborði.

Breytingar á útgjaldaramma eftir tilefnum

Myndin hér á eftir sýnir sundurliðaðar breytingar á útgjaldaramma málefnasviðsins eftir helstu tilefnum sem nánar er greint frá í inngangskafla málefnasviða.

Heildargjöld málefnasviðs 05 Skatta-, eigna- og fjármálaumsýsla árið 2026 eru áætluð 29,8 ma.kr. og lækka um 2,3 ma.kr. á föstu verðlagi fjárlaga 2025 eða sem svarar til -7,4%. Þegar tekið er tillit til áhrifa af almennum launa- og verðlagsbreytingum lækka útgjöldin um 1,4 ma.kr. milli ára eða sem svarar til -4,4 %.

Myndin endurspeglar þá útfærslu og forgangsröðun sem unnin er út frá stefnumótun málefnasviðsins og þeim útgjaldaramma sem settur var í fjármálaáætlun 2026–2030. Sú niðurstaða getur eftir atvikum vikið frá þeim viðmiðum sem sett voru í fjármálaáætlun.

Breyting á fjárheimildum málefnasviðsins er í samræmi við markmið ríkisstjórnarinnar fyrir málefnasviðið í fjármálaáætlun 2026–2030 um betri og hagkvæmari ríkisrekstur. Hagræðingarkröfum er mætt með áherslum á hagkvæmari innkaup, breytingum á jafnlaunavottun og frestun verkefna auk almennrar aðhaldskröfu. Þó eru áfram áherslur á þróun upplýsingatækni til að auka skilvirkni í störfum og bæta þjónustu við almenning. 

Hagræn skipting útgjalda

Í eftirfarandi töflu eru útgjöld málefnasviðsins, þróun fjárheimilda og fjármögnun frá árinu 2024 greind í fjóra þætti eftir hagrænni skiptingu, eins og nánar er greint frá í inngangskafla málefnasviða. Hagræn skipting útgjalda niður á málaflokka birtist í fylgiriti með fjárlögum.

05.10 Skattar og innheimta

Skattframkvæmd er á hendi Skattsins og yfirskattanefndar. Fjármála- og efnahagsráðherra er æðsti yfirmaður skattamála og fer hann með stefnumótun, almenn samskipti og eftirlit með stofnunum sem sinna skattframkvæmd.

Í töflunni hér fyrir neðan má sjá helstu verkefni sem áformað er að ráðast í á árinu 2026 og hvaða markmið þau styðja við en markmið og mælikvarðar í hverjum málaflokki eru birt á sérstöku mælaborði á vefsíðu Stjórnarráðsins. Í framhaldi af töflunni eru dregnar fram helstu breytingar á fjármögnun verkefna frá fjárlögum ársins 2025. Þær fjárhæðir sem þar koma fram endurspegla ekki heildarfjárveitingar til verkefna nema í tilvikum þar sem breyting á milli ára felur í sér heildarfjármögnun verkefnisins.

 

^{1.Verkefnið styður jafnframt við markmið 1 í málaflokki 7.2.}

Heildarfjárheimild til málaflokksins fyrir árið 2026 er áætluð 10.854,3 m.kr. og lækkar um 149,8 m.kr. eða 1,4% frá gildandi fjárlögum, að frátöldum almennum launa- og verðlagsbreytingum en þær nema 450,9 m.kr.

Helstu breytingar á fjárheimildum málaflokksins eru eftirtaldar:

1. Fjárheimild málaflokksins er aukin um 80 m.kr. vegna áframhaldandi vinnu við innleiðingu á nýju tekjuöflunarkerfi vegna umferðar og orkuskipta. Sértekjur voru ofáætlaðar í fjárlögum ársins 2024 og eru fjárheimildir (gjöld og tekjur) lækkaðar um 152,4 m.kr. milli ára. Þessi breyting hefur ekki áhrif á heildarafkomu ríkissjóðs.
2. Hlutdeild málaflokksins í aðhaldskröfu málefnasviðsins er 176,7 m.kr.

05.20 Eignaumsýsla ríkisins

Fjármála- og efnahagsráðuneytið fer með yfirumsjón og fyrirsvar eigna í eigu ríkisins, þ.m.t. í félögum, fasteignum, jörðum og auðlindum, auk þess að vera ábyrgðaraðili opinberra framkvæmda. Starfsemi sem hér fellur undir er að hluta falin Framkvæmdasýslunni – Ríkiseignum. Í almennri eigendastefnu fyrir félög í eigu ríkisins og eigandastefnu vegna jarða, landa, lóða og auðlinda í ríkiseigu eru lagðar línur um hvernig standa skuli að eignaumsýslu og eftirliti með þeim eignum.

Í töflunni hér fyrir neðan má sjá helstu verkefni sem áformað er að ráðast í á árinu 2026 og hvaða markmið þau styðja við en markmið og mælikvarðar í hverjum málaflokki eru birt á sérstöku mælaborði á vefsíðu Stjórnarráðsins. Í framhaldi af töflunni eru dregnar fram helstu breytingar á fjármögnun verkefna frá fjárlögum ársins 2025. Þær fjárhæðir sem þar koma fram endurspegla ekki heildarfjárveitingar til verkefna nema í tilvikum þar sem breyting á milli ára felur í sér heildarfjármögnun verkefnisins.

 

Heildarfjárheimild til málaflokksins fyrir árið 2026 er áætluð 2.979 m.kr. og lækkar um 406,3 m.kr. eða 12,2% frá gildandi fjárlögum, að frátöldum almennum launa- og verðlagsbreytingum en þær nema 63,6 m.kr.

Helstu breytingar á fjárheimildum málaflokksins eru eftirtaldar:

1. Vegna aðhalds er felld niður 250 m.kr. fjárheimild á vegum Stjórnarráðsins vegna frestunar endurbóta gamla Hæstaréttar.
2. Fjárheimild að fjárhæð 53 m.kr. vegna Bankasýslu ríkisins er millifærð af málaflokknum á málaflokkinn Stjórnsýsla ríkisfjármála, til að standa straum af kostnaði við breytt fyrirkomulag við skipan stjórna ríkisfyrirtækja.
3. Önnur hlutdeild málaflokksins í aðhaldskröfu málefnasviðsins nemur 111,8 m.kr.

05.30 Fjármálaumsýsla ríkisins

Fjármála- og efnahagsráðuneytið fer með yfirstjórn ríkisrekstrar og vinnur að gagnsæjum rekstri ríkisins og einföldu skipulagi sem tryggir góða þjónustu. Hlutverk ráðuneytisins í umbótum í ríkisrekstri er víðtækt og nær m.a. til stafvæðingar hins opinbera, hagræðingar í ríkisrekstri, mannauðsstjórnunar og árangursstjórnunar. Undir málaflokkinn falla þær stofnanir sem annast rekstrarlega innviði ríkiskerfisins og veita miðlæga grunnþjónustu til ríkisstofnana í mannauðsmálum, fjármálum, innkaupum og upplýsingatækni, þ.e. Fjársýsla ríkisins og Umbra, þjónustumiðstöð Stjórnarráðsins og Verkefnastofa um Stafrænt Ísland. 

Í töflunni hér fyrir neðan má sjá helstu verkefni sem áformað er að ráðast í á árinu 2026 og hvaða markmið þau styðja við en markmið og mælikvarðar í hverjum málaflokki eru birt á sérstöku mælaborði á vefsíðu Stjórnarráðsins. Í framhaldi af töflunni eru dregnar fram helstu breytingar á fjármögnun verkefna frá fjárlögum ársins 2025. Þær fjárhæðir sem þar koma fram endurspegla ekki heildarfjárveitingar til verkefna nema í tilvikum þar sem breyting á milli ára felur í sér heildarfjármögnun verkefnisins.

 

Heildarfjárheimild til málaflokksins fyrir árið 2026 er áætluð 5.153,9 m.kr. og lækkar um 1.791,1m.kr., eða 26,5% frá gildandi fjárlögum að frátöldum almennum launa- og verðlagsbreytingum en þær nema 191,3 m.kr.

Helstu breytingar á fjárheimildum málaflokksins eru eftirtaldar:

1. Fjárheimild málaflokksins er lækkuð um 1.439,5 m.kr. vegna breytinga á fyrirkomulagi innkaupamála ríkisins eftir að Ríkiskaup sameinuðust Fjársýslu ríkisins.
2. Fjárheimild málaflokksins lækkar um 264 m.kr. en samrekstrarþjónusta í upplýsingatækni hjá Umbru – þjónustumiðstöð Stjórnarráðsins hefur ekki þróast líkt og áætlanir gerðu ráð fyrir. Breytingarnar hafa ekki áhrif á afkomu ríkissjóðs þar sem þær hafa samsvarandi áhrif á tekjuhlið.
3. Stuðningur við innkaupaþjónustu Fjársýslu ríkisins.
4. Fjárheimild málaflokksins er lækkuð um 14,9 m.kr. vegna fækkunar ráðherrabílstjóra.
5. Hlutdeild málaflokksins í aðhaldskröfu málefnasviðsins nemur 76,1 m.kr.

05.40 Stjórnsýsla ríkisfjármála

Undir málaflokkinn fellur aðalskrifstofa fjármála- og efnahagsráðuneytis, ráðstöfunarfé og ýmis önnur verkefni sem ekki verða auðveldlega felld undir önnur málefnasvið eða málaflokka. Fjármunir sem ráðstafað er í verkefni Kjara- og mannauðssýslu ríkisins og verkefnastofu um Stafrænt Ísland falla undir málaflokkinn en gerð er grein fyrir markmiðum og áherslum þessara verkefna í málaflokki 5.3. 

Í töflunni hér fyrir neðan má sjá helstu verkefni sem áformað er að ráðast í á árinu 2026 og hvaða markmið þau styðja við en markmið og mælikvarðar í hverjum málaflokki eru birt á sérstöku mælaborði á vefsíðu Stjórnarráðsins. Í framhaldi af töflunni eru dregnar fram helstu breytingar á fjármögnun verkefna frá fjárlögum ársins 2025. Þær fjárhæðir sem þar koma fram endurspegla ekki heildarfjárveitingar til verkefna nema í tilvikum þar sem breyting á milli ára felur í sér heildarfjármögnun verkefnisins.

 

Heildarfjárheimild til málaflokksins fyrir árið 2026 er áætluð 10.844,6 m.kr. og hækkar um 50,1 m.kr. frá gildandi fjárlögum að frátöldum almennum launa- og verðlagsbreytingum en þær nema 223,4 m.kr.

Helstu breytingar á fjárheimildum málaflokksins eru eftirtaldar:

1. Fjárheimild málaflokksins hækkar um 60 m.kr. vegna höfundarréttargreiðslna.
2. Fjárheimild málaflokksins hækkar um 53 m.kr. vegna breytinga á fyrirkomulagi við skipan stjórna ríkisfyrirtækja, um er að ræða millifærslu á fjárheimildum Bankasýslu ríkisins sem tilheyrði málaflokki Eignaumsýslu ríkisins.
3. Hlutdeild málaflokksins í aðhaldskröfu málefnasviðsins nemur 215 m.kr., þar af er 53 m.kr. aðhaldskrafa á aðalskrifstofu fjármála- og efnahagsráðuneytisins vegna 3% sértækrar hagræðingarkröfu á aðalskrifstofur ráðuneyta.