14 Ferðaþjónusta
Starfsemi á þessu málefnasviði er á ábyrgð atvinnuvegaráðherra. Einn málaflokkur heyrir undir málefnasviðið sem sjá má í eftirfarandi töflu. Þar má jafnframt sjá fjárhagslega þróun málefnasviðsins og einstakra málaflokka á tímabilinu 2024–2026.
- Helstu áherslum, framtíðarsýn og meginmarkmiðum á málefnasviðinu er lýst í fjármálaáætlun.
- Markmið og mælikvarða sem sett hafa verið á málefnasviðinu má sjá á sérstöku mælaborði.
Breytingar á útgjaldaramma eftir tilefnum
Myndin hér á eftir sýnir sundurliðaðar breytingar á útgjaldaramma málefnasviðsins eftir helstu tilefnum sem nánar er greint frá í inngangskafla málefnasviða.
Heildargjöld málefnasviðs 14 Ferðaþjónusta árið 2026 eru áætluð 2.402,6 m.kr. og lækka um 30,5 m.kr. á föstu verðlagi fjárlaga 2025 eða sem svarar til 1,3%. Þegar tekið er tillit til áhrifa af almennum launa- og verðlagsbreytingum lækka útgjöldin um 14,7 m.kr. milli ára eða sem svarar til 0,6%.
Myndin endurspeglar þá útfærslu og forgangsröðun sem unnin er út frá stefnumótun málefnasviðsins og þeim útgjaldaramma sem settur var í fjármálaáætlun 2026–2030. Sú niðurstaða getur eftir atvikum vikið frá þeim viðmiðum sem sett voru í fjármálaáætlun. Útfærsla aðhaldskröfu á málefnasviðinu felur bæði í sér sértækar og almennar ráðstafanir auk þess sem unnið er að verkefnum hjá ráðuneytinu sem stuðla eiga að aukinni skilvirkni og bættri nýtingu opinbers fjár. Vakin er athygli á því að innan málefnasviðsins er búið að aðlaga fjárheimildir í tengslum við breytta verkaskiptingu ráðuneyta vegna breytinga á Stjórnarráðinu.
Hagræn skipting útgjalda
Í eftirfarandi töflu eru útgjöld málefnasviðsins, þróun fjárheimilda og fjármögnun frá árinu 2024 greind í fjóra þætti eftir hagrænni skiptingu eins og nánar er greint frá í inngangskafla málefnasviða. Hagræn skipting útgjalda niður á málaflokka birtist í fylgiriti með fjárlögum.
14.10 Ferðaþjónusta
Starfsemi málaflokksins er í höndum atvinnuvegaráðuneytis, Ferðamálastofu, Flugþróunarsjóðs og Framkvæmdasjóðs ferðamannastaða. Unnið er að forgangsröðun verkefna í aðgerðaáætlun með ferðamálastefnu til 2030 til að tryggja megi framkvæmd þeirra.
Í töflunni hér fyrir neðan má sjá helstu verkefni sem áformað er að ráðast í á árinu 2026 og hvaða markmið þau styðja við en markmið og mælikvarðar í hverjum málaflokki eru birt á sérstöku mælaborði á vefsíðu Stjórnarráðsins. Í framhaldi af töflunni eru dregnar fram helstu breytingar á fjármögnun verkefna frá fjárlögum ársins 2025. Þær fjárhæðir sem þar koma fram endurspegla ekki heildarfjárveitingar til verkefna nema í tilvikum þar sem breyting á milli ára felur í sér heildarfjármögnun verkefnisins.
|
Helstu verkefni 2026 |
Framkvæmdaraðili |
Breyting á fjárveitingu |
|
Markmið 1: Aukin verðmætasköpun |
||
|
Endurskoðun á regluverki, stjórnsýslu og fjármögnun innviða í ferðaþjónustu.1 |
Atvinnuvegaráðuneytið |
Innan ramma |
|
Endurskoðun á fyrirkomulagi gjaldtöku í ferðaþjónustu.. |
Atvinnuvegaráðuneytið |
Innan ramma |
|
Gagnaöflun og rannsóknir í ferðaþjónustu.2 |
Atvinnuvegaráðuneytið |
Innan ramma |
|
Beint millilandaflug til Akureyrar og Egilsstaða með styrkingu á Flugþróunarsjóði. |
Ferðamálastofa |
Innan ramma |
|
Markmið 2: Jákvæðari upplifun heimamanna og ferðamanna |
||
|
Fjármögnun og rekstur áfangastaða og endurskoðun á Framkvæmdasjóði ferðamannastaða.3 |
Atvinnuvegaráðuneytið, Ferðamálastofa |
Innan ramma |
|
Endurskoðun á regluverki tengdu öryggi ferðamanna. |
Atvinnuvegaráðuneytið, |
Innan ramma |
|
Endurskoðun á gæða- og umhverfisvottun fyrir ferðaþjónustu. |
Atvinnuvegaráðuneytið |
Innan ramma |
|
Markmið 3: Aukin umhverfisleg sjálfbærni í ferðaþjónustu |
||
|
Þróun verkfærakistu til að meta þolmörk og bregðast við álagi á áfangastöðum ferðamanna. |
Atvinnuvegaráðuneytið, Ferðamálastofa |
Innan ramma |
|
Álagsstýring á áfangastöðum ferðamanna. |
Atvinnuvegaráðuneytið, Ferðamálastofa |
Innan ramma |
1 Meðal annars aðgerðir B.2, B.3, C.2, C.9 og C.11 í aðgerðaáætlun með ferðamálastefnu til 2030.
2 Meðal annars aðgerðir A.1, A.4, A.5, A.6, A.7 og A.8 í aðgerðaáætlun með ferðamálastefnu til 2030.
3 Meðal annars aðgerðir C.3, C.4 og C.5 í aðgerðaáætlun með ferðamálastefnu til 2030.
Heildarfjárheimild til málaflokksins fyrir árið 2026 er áætluð 2.402,6 m.kr. og lækkar um 30,5 m.kr. frá gildandi fjárlögum að frátöldum almennum launa- og verðlagsbreytingum en þær nema 15,8 m.kr.
Hlutdeild málaflokksins í aðhaldskröfu málefnasviðsins nemur 28 m.kr. Að öðru leyti er ekki um miklar breytingar á fjárheimildum málaflokksins að ræða.
Fjárlög fyrir árið 2026