Þjóðhagsspá Seðlabanka Íslands til grundvallar fjármálaáætlun - Rammagrein 8

Þjóðhagsspá Seðlabanka Íslands liggur nú í fyrsta sinn til grundvallar fjármálaáætlun í stað þjóðhagsspár Hagstofu Íslands. Þar sem spá Seðlabankans nær aðeins til þriggja ára en fjármálaáætlun tekur til fimm ára þarf fjármála- og efnahagsráðuneytið að framlengja spána um tvö ár. Jafnframt nær spá Seðlabankans ekki til allra þeirra breyta sem ráðuneytið notar við áætlunargerð. Af þeim sökum þarf ráðuneytið að áætla tilteknar breytur, þó ávallt með þeim hætti að þær séu í samræmi við spá Seðlabankans. Í þessum viðauka er nánar fjallað um hvernig ráðuneytið áætlar þessar breytur og framlengir spá Seðlabankans um tvö ár.

Að liðnum spátíma Seðlabanka Íslands er gert ráð fyrir að hagkerfið hafi náð jafnvægi. Þá er miðað við að vöxtur vergrar landsframleiðslu verði í samræmi við mat Seðlabankans á jafnvægishagvexti, sem nemur 2,3% á ári. Sú forsenda setur skorður við þróun undirliða landsframleiðslunnar. Jafnframt er gert ráð fyrir að verðbólga verði 2,5% í jafnvægi og að gengi krónunnar haldist stöðugt gagnvart gjaldmiðlum helstu viðskiptalanda. Einnig er miðað við að nýjasta mat Seðlabankans á jafnvægisraunvöxtum gildi út tímabil fjármálaáætlunar og móti þannig samspil vaxta og verðbólgu eftir lok spátímans. Þá er jafnframt gert ráð fyrir að atvinnuleysi þróist í samræmi við mat Seðlabankans á jafnvægisatvinnuleysi. Að spátíma Seðlabankans liðnum er gert ráð fyrir að spágildi annarra stærða í líkani bankans, sem upplýsingar eru til um, samræmist jafnvægi og haldist þannig út tímabil fjármálaáætlunar.

Seðlabankinn birtir opinberlega spá um launakostnað á framleidda einingu sem ráðuneytið styðst við í mati á launaþróun. Jafnframt áætlar ráðuneytið þróun launavísitölu Hagstofunnar. Spá um þróun launavísitölu byggir á spá um launakostnað og samhengi þessara launamælikvarða miðað við sögulega þróun, en launavísitala hefur að meðaltali hækkað meira en meðallaun á ári hverju.

Ráðuneytið hefur, eðli málsins samkvæmt, ekki upplýsingar um vaxtaspá Seðlabankans. Spá um þróun vaxta er þó mikilvægur liður í fjármálaáætlun, einkum vegna vaxtagjalda og -tekna hins opinbera, og gerir ráðuneytið ráð fyrir að nafnvextir þróist eins og þeir gera í spálíkani Seðlabankans að gefnum öðrum breytum líkansins, þ.e. í samhengi við raunvexti, verðbólgu, verðbólgumarkmið og framleiðsluspennu. Ráðuneytið styðst jafnframt við eigin áætlun um fjölda ferðamanna sem koma til landsins og Íslendinga sem ferðast utan, enda birtir Seðlabankinn ekki opinberlega spá fyrir þessar stærðir. Áætlun ráðuneytisins tekur mið af spá Seðlabankans um þjónustuútflutning og þjónustuinnflutning og spár annarra greiningaraðila um fjölda ferðamanna. Þá áætlar ráðuneytið einnig þróun ýmissa alþjóðaverða, eftir því sem við á, með hliðsjón af verði í framvirkum samningum og spá Seðlabankans.

Heimild: Ferðamálastofa, Arion banki, Íslandsbanki, Landsbankinn og Seðlabanki Íslands