22 Önnur skólastig og stjórnsýsla menntamála

Starfsemi á þessu málefnasviði er á ábyrgð mennta- og barnamálaráðherra og menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra. Hún skiptist í þrjá málaflokka sem sjá má í eftirfarandi töflu ásamt fjárhagslegri þróun þeirra og málefnasviðsins í heild á tímabilinu 2024–2026.

Helstu áherslur 2027–2031

Framtíðarsýn og meginmarkmið

Framtíðarsýn fyrir málefnasviðið er að Ísland hafi ávallt á að skipa framúrskarandi mennta­kerfi sem sé í stakk búið að bregðast við breytingum og áskorunum, til skemmri og lengri tíma. Menntun og mannauður er grundvöllur farsældar til framtíðar. Með því að hlúa að íslenskri tungu og táknmáli, læsi, skapandi hugsun, þekkingu, virkri þátttöku og velferð eru lífsgæði fólks í landinu aukin til hagsbóta fyrir íslenskt samfélag.

Meginmarkmið málefnasviðsins er að menntun, bæði formleg og óformleg, sem og náms- og vinnuumhverfi nemenda, kennara og fræðsluaðila styðji við inngildingu, jöfnuð og farsæld og standist alþjóðlegan samanburð.

Stefna málefnasviðsins

Ríkisstjórnin setur málefni barna og ungmenna í öndvegi og hefur boðað sókn í mennta­málum með áherslu á bætt umhverfi nemenda og kennara, íslenskukennslu, læsi og aðgengi að fjölbreyttum námsgögnum, stuðning við menntakerfið, inngildingu, snemmtæka íhlutun, starfsþróun og raunfærnimat. Stefna málefnasviðsins endurspeglar þær áherslur. Til að mæta áskorunum málefnasviðsins verður ráðist í fjölbreyttar aðgerðir til að bæta námsárangur grunn­skólanemenda, þ.m.t. lestrarfærni, stuðlað að betri líðan allra nemenda, aukið hlutfall kennara meðal starfsfólks skóla við uppeldi og menntun, grundvallarbreytingum verður komið á í mál­efnum námsgagna, nýtt verða markvisst tækifæri sem fylgja möguleikum á nýtingu gervi­greindar í skólastarfi og unnið verður að því að styrkja og skýra regluverk um skólaþjónustu þvert á leik- og grunnskólastig og inngildandi menntun með jafnrétti til menntunar að leiðar­ljósi. Framhaldsfræðslan verður efld til að tryggja fullorðnu fólki mikilvæga grunnfærni til náms og starfa, tækifærum innflytjenda til að auka íslenskufærni sína fjölgað, auk þess sem þjónusta við táknmálstalandi fólk til að gera því kleift að taka virkari þátt í samfélaginu verður aukin. Fullorðnu fólki í viðkvæmri stöðu eða í hættu á félagslegri einangrun þarf að standa til boða að fá raunfærni sína metna og mæta þarf ólíkum þörfum þeirra og hlutverkum með sveigjanlegu og einstaklingsmiðuðu fyrirkomulagi.

Til að meginmarkmið málefnasviðsins nái fram að ganga þarf að tryggja að samþætt þjón­usta þvert á kerfi, markviss innleiðing umbótaaðgerða næstu ára, uppbygging innviða mennta­kerfisins og mat, eftirlit, tölfræði og greiningargeta sé ávallt fullnægjandi svo framtíðarsýn um menntun, velferð og virkni fólks verði að veruleika.

Helstu breytingar á fjármögnun málefnasviðsins

Gert er ráð fyrir að útgjaldarammi málefnasviðs lækki á tímabili áætlunarinnar þegar tímabundnar fjárveitingar falla niður og framlög lækka vegna markmiða um aukið aðhald. Árið 2027 er gert ráð fyrir að útgjöld aukist frá gildandi fjármálaáætlun en gerðar eru tillögur um að 600 m.kr. verði varið til að stuðla að inngildingu barna í íslenskt skólakerfi.

Í meðfylgjandi töflu má sjá fjárheimildir málefnasviðsins til næstu fimm ára og áætlaða skiptingu þeirra í rekstur og tilfærslur annars vegar og fjárfestingu hins vegar.