Útgefið efni tengt heimsmarkmiðunum

Verkfærakista um innleiðingu sveitarfélaga á heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna var gefin út 2021. Henni er ætlað að vera þeim til leiðbeiningar um hvernig þau geta lagt sitt af mörkum til að vinna að heimsmarkmiðunum. Verkfærakistan var unnin fyrir verkefnastjórn stjórnvalda um heimsmarkmiðin í samstarfi við Samband íslenskra sveitarfélaga og samstarfssvettvang ríkis og sveitarfélaga um heimsmarkmiðin.

Verkfærakistan setur fram fimm skref sem er ætlað að leiðbeina sveitarfélögum við að vinna markvisst að innleiðingu heimsmarkmiðanna. Kistan byggist á erlendum fyrirmyndum auk dæma frá Íslandi. Listinn yfir aðgerðir við innleiðingu heimsmarkmiðanna í sveitarfélögum er ekki tæmandi, heldur er tilgangurinn að leggja til leiðir og gefa hugmyndir að hagnýtum aðferðum við að nálgast markmiðin, tengja við markmiðsetningu sveitarfélaga og efla um leið sjálfbæra þróun í daglegri starfsemi.

Verkfærakista fyrir sveitarfélög

Í framhaldi af útgáfu á verkfærakistu fyrir sveitarfélög var gefin út verkfærakista um innleiðingu fyrirtækja á heimsmarkmiðunum. Hún kom út 2021 og veitir fyrirtækjum leiðbeiningar um hvernig þau geta lagt sitt af mörkum til heimsmarkmiðanna með því að aðlaga starfsemi sína, áætlanir sem og árangursmælingar að markmiðunum.

Hún byggir á erlendum fyrirmyndum auk dæma frá Íslandi og þá var Festa, miðstöð um samfélagsábyrgð og sjálfbærni, ráðgjafa einnig innan handar um efnistök og innihald.

Verkfærakista fyrir fyrirtæki

Annarri landsrýniskýrslu Íslands (e. Voluntary National Review) var skilað til Sameinuðu þjóðanna í júní 2023 og er hluti af alþjóðlegri eftirfylgni með framgangi heimsmarkmiðanna. Mælst er til að ríki skili að minnsta kosti þrisvar sinnum inn landsrýniskýrslu á gildistíma heimsmarkmiðanna.

Landrýniskýrslan er afrakstur víðtæks samráðs og samstarfs ýmissa hagaðila. Skýrslan var skrifuð af samráðsvettvangnum Sjálfbæru Íslandi en í henni er einnig að finna kafla sem skrifaðir eru af ungmennaráði heimsmarkmiða Sameinuðu þjóðanna, ungmennafulltrúa Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum á sviði sjálfbærrar þróunar og Sambandi íslenskra sveitarfélaga. Í skýrslunni er einnig að finna stöðumat frjálsra félagasamtaka um framgang heimsmarkmiðanna á Íslandi, sem er nýjung frá því að fyrsta skýrslan var birt 2019.

• Landsrýniskýrsla Íslands 2023 (eingöngu gefin út á ensku)

Fyrstu landsrýniskýrslu Íslands var skilað til Sameinuðu þjóðanna árið 2019 en hún byggir að verulegu leyti á innlendu stöðuskýrslunni frá 2018.

Í skýrslunni er lögð sérstök áhersla á börn – kynslóðina sem mun taka við eftir að gildistími heimsmarkmiðanna hefur runnið sitt skeið. Í köflum um hvert heimsmarkmið má finna tilvitnun í börn. Í skýrslunni eru helstu áskoranir Íslands við innleiðingu heimsmarkmiðanna einnig dregnar fram í þeim tilgangi að koma auga á jaðarsetta hópa og kortleggja næstu skref í innleiðingunni.

Verkefnastjórn heimsmarkmiða Sameinuðu þjóðanna ritaði skýrslu um stöðu Íslands gagnvart markmiðunum á innlendum og erlendum vettvangi. Í skýrslunni, sem kom út í júní 2018, eru kortlögð helstu verkefni, áætlanir og áskoranir stjórnvalda gagnvart tilteknum markmiðum en á grunni þeirrar vinnu lagði verkefnastjórnin jafnframt fram forgangsmarkmið sem munu vísa stjórnvöldum veginn við innleiðingu markmiðanna næstu árin.

Sérstök áhersla er lögð á að miðla upplýsingum um heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna til almennings enda er ljóst að þeim verður ekki náð án víðtækrar þátttöku almennings, atvinnulífs, fræðasamfélags og grasrótarsamtaka.

Í mars 2018 fór af stað kynningarherferð á öllum helstu miðlum landins um heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna. Markmiðin boða framfarir á öllum helstu sviðum samfélagsins á heimsvísu og því miðaði herferðin að því að greina frá nokkrum góðum fréttum úr framtíðinni, gangi markmiðin eftir.

(PDF)
Í desember 2018 fór af stað önnur kynningarherferð – „Heimsmarkmið Elízu“. Að þessu sinni var kastljósinu beint að þróunarsamvinnu Íslands og fjármagnaði utanríkisráðuneytið þá herferð. Gerðir voru heimildarþættir um ungling, Elízu Gígju Ómarsdóttur, sem ferðaðist til Úganda og kynnti sér líf jafnaldra sinna þar, út frá heimsmarkmiðunum. Þættirnir voru sýndir á RÚV í desember 2018.

Í þáttunum HM30 fjölluðu þau Aron Gauti Kristinsson og Steinunn Kristín „Dídí“ Valtýsdóttir um heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna um sjálfbæra þróun. Í hverjum þætti tóku þau fyrir eitt markmið og fengu til sín gesti. Viðtal við þau Dídí og Aron.

Alla MH30 þættina 17 má finna á YouTube.

KrakkaRÚV framleiddi þættina í samstarfi við forsætisráðuneytið og utanríkisráðuneytið. Handrit skrifuðu Birkir Blær Ingólfsson, Eva Rún Þorgeirsdóttir, Jóhannes Ólafsson og Sigyn Blöndal. Upptaka og samsetning var í höndum Sturlu Skúlasonar Holm og Sigyn Blöndal fór með leikstjórn.

Þættirnir voru sýndir vorið 2021 í þættinum Húllumhæ á RÚV. Þá lét Félag Sameinuðu þjóðanna þýða á íslensku stoðefni fyrir kennara sem hægt er að nýta með þáttunum. Félagið gaf einnig út myndbönd sem tengjast heimsmarkmiðunum.

Merki heimsmarkmiða Sameinuðu þjóðanna um sjálfbæra þróun eru 17 talsins, auk heimsmarkmiðahjólsins. Þeim er ætlað að auka vitund almennings á sjálfbærri þróun með myndrænum hætti. Merkin hafa verið þýdd á íslensku.

Leiðbeiningar Sameinuðu þjóðanna um notkun merkjanna.