/

Hver voru helstu samningsmarkmið Íslands á sviði umhverfismála í aðildarviðræðunum árin 2009 - 2013?

{image.Description}
Svínafellsjökull

Til upplýsingar: Þessi upplýsingamoli var birtur á vef utanríkisráðuneytisins sem hluti af sérstakri upplýsingasíðu sem sett var í loftið í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna við Evrópusambandið sem fram fór 29. ágúst 2026. Þjóðaratkvæðagreiðslan, sem haldin var á grunni stefnuyfirlýsingar ríkisstjórnarinnar frá 21. desember 2024, fór þannig að 52,8% Íslendinga hafnaði því að aðildarviðræður við Evrópusambandið yrðu teknar upp að nýju. Já sögðu 47,2% kjósenda en þátttaka í atkvæðagreiðslunni var 82,6%.

--------

Hver voru helstu samningsmarkmið Íslands á sviði umhverfismála í aðildarviðræðunum árin 2009 - 2013?

Fjallað er um umhverfismál í 27. kafla aðildarviðræðna. Kaflinn var opnaður 18. desember 2012 og viðræður stóðu enn yfir þegar aðildarviðræður voru settar á ís.

Samningsmarkmið Íslands voru:

  • Náttúruvernd: Áframhaldandi nýting hvala, sela og villtra fugla.
  • Sérlausnir og aðlögunartími vegna reglna um vatnsgæði og loftgæði.
  • Ísland myndi halda undanþágum sem hlotist höfðu á grundvelli EES-samningsins.

Aðgerðir á sviði loftslagsmála hafa þróast verulega frá því að hlé var gert á viðræðum árið 2013 og er veigameiri þáttur í löggjöf ESB. Þá má geta þess að ETS-kerfið hefur verið innleitt í gegnum EES-samninginn og Ísland á í samstarfi við ESB um loftslagsaðgerðir sem framkvæmt er í gegnum EES-samninginn. Þá hefur samningur undir hafréttarsamningi Sameinuðu þjóðanna um verndun og sjálfbæra nýtingu líffræðilegrar fjölbreytni í hafinu utan lögsögu ríkja (e. Biodiversity Beyond National Jurisdiction, BBNJ) tekið gildi. Ísland og ESB eru aðilar að samningnum.

Ítarefni:

Nánar um málið í minnisblaði sem utanríkisráðuneytið vann að beiðni utanríkismálanefndar, dags. 17. apríl 2026.

Nánar um umhverfismálakaflann á vef sem tileinkaður var aðildarviðræðunum árin 2009 - 2013. 

Sjá VI. kafla í nefndarálit meiri hluta utanríkismálanefndar Alþingis um þingsályktunartillögu um aðildarumsókn að Evrópusambandinu árið 2009