Um hvað er samið í aðildarviðræðum?

Til upplýsingar: Þessi upplýsingamoli var birtur á vef utanríkisráðuneytisins sem hluti af sérstakri upplýsingasíðu sem sett var í loftið í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna við Evrópusambandið sem fram fór 29. ágúst 2026. Þjóðaratkvæðagreiðslan, sem haldin var á grunni stefnuyfirlýsingar ríkisstjórnarinnar frá 21. desember 2024, fór þannig að 52,8% Íslendinga hafnaði því að aðildarviðræður við Evrópusambandið yrðu teknar upp að nýju. Já sögðu 47,2% kjósenda en þátttaka í atkvæðagreiðslunni var 82,6%.

--------

Með inngöngu í ESB myndi Ísland heilt yfir litið gangast undir sömu reglur og skyldur og önnur aðildarríkin. Hins vegar getur í aðildarviðræðum þurft að taka tillit til sérstöðu og lykilhagsmuna nýrra aðildarríkja með breytingum á reglum sambandsins. Þá getur þurft að tryggja svigrúm til aðlögunar nýrra ríkja að reglum sambandsins. Í viðræðum yrði gengið út frá því að slíkt hið sama verði upp á teningnum í tilviki mögulegra aðildarviðræðna Íslands. 

Ýmis dæmi eru um að ESB-ríkin hafi verið reiðubúin að gera breytingar á reglum sínum til að taka tillit til sérstöðu og meginhagsmuna nýrra aðildarríkja. Í þessu sambandi má nefna sérlausn fyrir landbúnað á norðurslóðum sem Svíar og Finnar tryggðu í sínu aðildarviðræðuferli. Einnig má vísa til sérlausnar sem Maltverjar og Danir náðu fram vegna kaupa á fasteignum erlendra aðila. 

Ítarefni: 

Sjá síðu um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið árin 2009 - 2013

Sjá þá 35 málaflokka (kafla) aðildarviðræðnanna árin 2009 - 2013.