Þróunarsamvinna Íslands og Malaví

Ísland og Malaví hafa starfað saman á sviði þróunarsamvinnu frá árinu 1989. Sendiráð Íslands í Lilongwe, höfuðborg Malaví, var opnað árið 2004 en áður hafði Þróunarsamvinnustofnun Íslands (ÞSSÍ) starfrækt þar umdæmisskrifstofu.

Í upphafi samstarfsins var megináherslan á þróun fiskveiða og -vinnslu við Malavívatn en hefur færst yfir á heilbrigðisþjónustu, menntun og vatns- og hreinlætismál í fiskisamfélögum við vatnið. Einnig eru mannréttindi, jafnrétti kynjanna og umhverfis- og loftslagsmál lögð til grundvallar verkefna og samþætt í fjölmörg verkefni þróunarsamvinnunnar.

Starfað er eftir stefnu um alþjóðlega þróunarsamvinnu Íslands 2024-2028. Yfirmarkmið stefnunnar er útrýming fátæktar, virðing fyrir mannréttindum og bætt lífsskilyrði. Einnig er starfað eftir stefnumiðum í tvíhliða þróunarsamvinnu og landsáætlun fyrir Malaví.

Þróunarsamvinna Íslands í Malaví byggist á nánu samstarfi við héraðsyfirvöld í samstarfshéruðum Íslands hverju sinni en að auki er starfað með ýmsum stofnunum Sameinuðu þjóðanna, Alþjóðabankanum og félagasamtökum, bæði innlendum og alþjóðlegum. Ísland styður einnig við verkefni Rauða krossins á Íslandi, Hjálparstarfs kirkjunnar, SOS Barnaþorpanna og Landsambands Þroskahjálpar í landinu.

Hátt í eitt hundrað sérfræðingar frá Malaví hafa stundað nám við skóla GRÓ á Íslandi. Þekkingarmiðstöð GRÓ miðar að því að efla getu og sérþekkingu einstaklinga, samtaka og stofnana í þróunarlöndum með áherslu á fjögur svið: jafnrétti, jarðhita, landgræðslu og fiskimál.

Í Malaví er alla jafna hæstu framlögum tvíhliða þróunarsamvinnu varið á ári hverju. Finna má allar upplýsingar um framlög til Malaví undanfarin ár á www.openaid.is

Í Malaví er valddreift stjórnkerfi, hlutverk héraðsstjórnvalda er að veita íbúum grunnþjónustu, þ.m.t. heilbrigðisþjónustu, aðgang að hreinu vatni og grunnskólamenntun. Frá árinu 2012 hefur Ísland unnið eftir héraðsnálgun í samvinnu við héraðsyfirvöld í Mangochi-héraði. Sama ár var undirritaður samstarfssamningur við ráðuneyti sveitarstjórnarmála og héraðsstjórnvöld í Mangochi um eflingu grunnþjónustu í héraðinu.

Við framkvæmd tvíhliða þróunarsamvinnu Íslands er lykiláhersla lögð á staðbundið eignarhald, þátttöku stjórnvalda í undirbúningi og framkvæmd verkefna og samræmingu við þróunaráætlanir viðkomandi ríkis, sem og fagleg vinnubrögð með áherslu á árangur í takt við alþjóðleg viðmið. Framkvæmd verkefna er í höndum héraðsyfirvalda en sendiráð Íslands í Malaví hefur reglubundið eftirlit með fjármálum og veitir tæknilegan stuðning. Héraðsþróunarverkefni eru hugsuð til lengri tíma en með þessari nálgun er meginreglum um árangursríka þróunarsamvinnu fylgt, ásamt því að hámarka nýtingu þróunarsamvinnufjár til að ná langtíma árangri. Nálgunin byggist jafnframt á forgangsröðun heimamanna, bæði á landsvísu og á sveitarstjórnarstigi og er ætlað að styrkja kunnáttu og getu héraðsyfirvalda við undirbúning og framkvæmd verkefna. Niðurstöður óháðra úttekta sýna jákvæð heildræn áhrif og að eignarhald héraðsyfirvalda og heimafólks stuðlar að sjálfbærni verkefna.

Í kjölfar góðs árangurs héraðsþróunarverkefna í Mangochi sem og jákvæðra úttekta á þeim og héraðsnálgun Íslands var ákveðið í samráði við stjórnvöld í Malaví að fjölga samstarfshéruðum Íslands í landinu og hefja samstarf við Nkhotakota-hérað árið 2022. Seinni hluta árs 2025 hófust viðræður við önnur héruð í Malaví um mögulegt samstarf í náinni framtíð.

Hér fyrir neðan má lesa nánar um héraðsþróunarverkefni Íslands í Malaví.