Orðskýringar

Leita

Sýni 1-50 af 135 niðurstöðum

Orð

Skýring

Áætlun = Plan

Safn aðgerða sem ætlað er að ná tilteknu markmiði.



A set of intended actions, through which one expects to achieve a goal.

Ábyrgðarskylda = Accountability

Skylda til að sýna fram á að starfsemi hafi farið fram í samræmi við samþykktar reglur og kröfur eða skylda til að greina réttilega og nákvæmlega frá framkvæmd og niðurstöðum í samræmi við tilskipanir og/eða áætlanir. Með ábyrgðarskyldu er þess krafist að þeir sem taka ákvarðanir séu dregnir til ábyrgðar vegna framkvæmda í þeirra umboði. Nauðsynlegt er að ákveðið skipulag sé fyrir hendi þar sem kveðið er á um ábyrgð, áreiðanleika, traust og gegnsæi í öllum málum viðkomandi þróunarstarfinu og samstarfi aðila.



Obligation to demonstrate that work has been conducted in compliance with agreed rules and standards or to report fairly and accurately on performance and results vis a vis mandated roles and/or plans. Accountability requires that decision makers be held responsible for the exercise of authority invested in them, i.e. that there must be an established structure for addressing responsibility, reliability, confidence and transparency in all relevant matters of development concern and cooperation between partners.

Aðföng = Input

Þær bjargir sem notast er við til að framkvæma verkefni/verkefnastoð, þ.m.t. mannauður, fjármunir, sérþekking, tækni og upplýsingar.



The resources used to deliver activities/tasks of a project/programme, including people, money, expertise, technology and information.

Aðgerð, verkþáttur = Activity

Framkvæmd eða starfsemi þar sem nýtt eru aðföng, s.s. fjármagn, tæknileg aðstoð eða annars konar aðföng til að framleiða tiltekna afurð.

Actions taken or work performed through which inputs, such as funds, technical assistance and other types of resources are mobilised to produce specific outputs.

Áfangaúttekt = Mid-term Evaluation

Sjá Úttektir.



Ref. evaluation.

Afurð, afrakstur = Outputs

Vörur, fjármunir og þjónusta sem eru afrakstur verkefnis/verkefnastoðar.



The products, capital goods, and services which result from a project/ programme.

 

Áhætta - vikmörk = Risk tolerance

Áhættuviðmið sem eru ásættanleg.

The level of acceptance of not fully achieving planned results.

Áhætta = Risk

Áhætta er skilgreind sem líkur á því að sett markmið náist ekki. Í áhættu felast óvænt atvik og aðstæður sem kunna að hafa neikvæð áhrif á heildarframvindu eða niðurstöður einstakra verkþátta.



Risk refers to the uncertainty that surrounds future events and outcomes. It is the expression of the likelihood and impact of an event with the potential to influence the achievement of planned results.

 

Áhættugreining = Risk analysis

Athugun á áhættu til að meta mögulegar afleiðingar sérhvers atburðar eða atburða sem geta haft áhrif á það hvort settu marki verði náð.



An examination of risks to assess the probable consequences for each event, or combination of events that may influence the achievement of planned results.

Áhættumildun = Risk mitigation

Að draga úr áhættu með því að minnka líkurnar á atburðum sem áhætta fylgir eða, eigi þeir sér stað, að draga úr afleiðingum þeirra.



The act of reducing risk levels by lowering the probability of a risk event's occurrence or reducing its consequence, should it occur.

Áhættumildun = Risk mitigation

Að draga úr áhættu með því að minnka líkurnar á atburðum sem áhætta fylgir eða, eigi þeir sér stað, að draga úr afleiðingum þeirra.



The act of reducing risk levels by lowering the probability of a risk event's occurrence or reducing its consequence, should it occur.

Áhættustjórnun = Risk management

Ferli við greiningu, mat og viðbrögð við áhættuþáttum og miðlun upplýsinga um þá.



A systematic approach to setting the best course of action by identifying, assessing, acting on and communicating risk issues.

Áhættuþáttur = Risk factor

Atriði sem gætu (ef þau koma upp) hamlað árangri verkefnastoðar.



Factors that will, if they occur, have an adverse effect on the achievement of planned results of the programme.

Áhrif = Impact

Afleiðingar starfsemi (verkefnis/verkefnastoðar) á umhverfið eða haghafa. Koma oft í ljós eftir verklok.



The effect of activities (project/programme) on the surroundings or beneficiaries.

Árangur = Result

Afurð, útkoma eða áhrif verkefnis/verkefnastoðar (fyrirhuguð, ekki fyrirhuguð, jákvæð og/eða neikvæð).



The output, outcome or impact (intended or unintended, positive and/or negative) of a project/programme.

Árangurskeðja = Results chain

Orsakasamhengi sem verkefni/verkefnastoð er sett í og þar sem kveðið er á um nauðsynlegt samhengi til að ná tilsettum markmiðum – nánar tiltekið er farið frá aðföngum til aðgerða sem leiða til afurða og að lokum til útkomu og áhrifa.



The causal sequence for a project/programme that stipulates the necessary sequence to achieve desired objectives – beginning with inputs, moving through activities and outputs, and culminating in outcomes and impacts.

Árangursstjórnun = Result based management

Árangursstjórnun er aðferð sem setur frammistöðu/árangur í brennidepil og metur hvernig til tekst með afurðir, afrakstur og áhrif að aðgerðum. Huga þarf að samhengi og að samræmis sé gætt og að áhersla sé lögð á fagleg vinnubrögð. Stefna og skýr markmið, skipulagðar aðferðir, kerfisbundnar mælingar og eftirfylgni eru helstu áfangar árangursstjórnunar.



Result based management is an approach that puts focus on performance/results and evaluates the success of output, outcome and impact of operations. Context and coordination has to be taken into consideration and emphasis put on professional work practices. Strategy and clear objectives, organised methods, systematic measuring and follow up are the main segments of result based management.

Áreiðanleiki = Reliability

Samkvæmni og trúverðugleiki gagna og matsgerða, miðað við gæði tækja, aðferða og athugana sem notuð voru við söfnun og úrvinnslu matsgagna.



Consistency or dependability of data and evaluation judgements, with reference to the quality of the instruments, procedures and analyses used to collect and interpret evaluation data.

Bann við mismunum = Laws against discrimination

Jafnræðisreglan eða bann við mismunun er ein grunnhugmynd mannréttinda og er hana að finna í öllum helstu mannréttindasamningum. Að mismuna merkir að fara í manngreinarálit, koma ólíkt fram við einstaklinga sem eru í sömu stöðu, á grundvelli ákveðinna eiginleika. Þegar komið er fram á þennan hátt, án þess að hlutlægar eða málefnalegar ástæður liggi til grundvallar, þá er brotið gegn jafnræðisreglunni. Allir eiga að vera jafnir fyrir lögum án tillits til kynferðis, aldurs, fötlunar, trúarbragða, skoðana, þjóðernisuppruna, litar, kynhneigðar, efnahags, ætternis og stöðu að öðru leyti.



The principle of equality or laws against discrimination is one of the main basic ideas regarding human rights and it is present in all of the main human rights agreements. To discriminate means to show partiality, to treat people in the same position differently, on the basis of certain qualities. Treating people this way, without objective or factual reasons, goes against the principle of equality. Everyone should be equal under the law without regard to gender, age, disabilities, religion, opinions, ethnic origin, colour, sexual orientation, economic status, lineage or position in any other way.

Borgaralegt samfélag = Civil society

Vettvangur, þar sem fólk mætist til orðræðu og athafna, á mótum hins formlega kerfis ríkisvalds, markaðar og fjölskyldu. Borgarasamfélagið getur samanstaðið af margskonar félagasamtökum, hagsmunaaðilasamtökum, trúfélögum, samvinnufélögum, óformlegum hópum og margskonar félagslegum hreyfingum eins og alþjóðasamtökum, háskóla- og rannsóknasamfélaginu og sjálfstæðum fjölmiðlum.



A platform where people meet to have a discourse and act, at the junction of the formal system of governance, the market place and family. Civil society can consist of various organisations, interest groups, religious communities, cooperative enterprises, informal groups and diverse social movements such as international organisations, the academic and research community and independent media.

Borgarasamtök = Civil society organisations

Fjölbreytt flóra samtaka og bandalaga um margvísleg málefni, hugsjónir og hagsmuni sem þátttakendur standa fyrir af eigin hvötum, utan við hið formlega valdakerfi og án þess að vera ætlað að skapa eigendum sínum arð. Mörg borgarasamtök eru knúin áfram, a.m.k. að einhverju leyti, af sjálfboðaliðum. Gert er ráð fyrir að þau hafi formlegt stjórnskipulag og að ábyrgðarskipting sé skýr.



A diverse group of organisations and communities dealing with various issues, ideals and interests which participants represent on their own accord, outside of the formal structures of power and without the purpose of creating profit for its owners. Many civil society organisations are driven, at least in some part, by volunteers. It is assumed that they have a formal organisational structure and that the division of responsibilities is clear.

Breytingastjórnun = Change management

Felur í sér skilgreiningar, lýsingu, flokkun, mat, samþykki eða synjun, framkvæmd og staðfestingu breytinga. Allir samstarfsaðilar geta beðið um breytingar. Nauðsynlegt er að stjórna breytingum og kynna þær fyrir viðkomandi hagsmunaaðilum.



Identifies, describes, classifies, assesses, approves or rejects, realises and verifies changes. Changes can be requested by any party and have to be managed and communicated to all relevant interested parties.

Bundin aðstoð = Tied aid

Skilyrt aðstoð með laga- og reglusetningarlegum hömlum á samkeppni um þau kaup sem gerð eru fyrir gjafafé.



Conditional aid, with legal and regulatory barriers to open competition for aid funded procurement.

Efnahagsmál = Economic

Málefni sem lúta að eða tengjast efnahag, framleiðslukerfi eða efnahagsstjórnun.



Issues of or relating to the economy, the system of production and management of material wealth.

Eignarhald = Ownership

Haghafar þróunarverkefna hafa marktæk áhrif á hönnun og framkvæmd þróunarverkefna og teljast „eigendur“ þeirra.



Intended beneficiaries have significant influence over the design and implementation of development projects and are seen as their “owners”.

Eignun = Attribution

Orsakatengingar milli merkjanlegra eða væntanlegra breytinga og ákveðinnar íhlutunar.



The ascription of a causal link between observed (or expected to be observed) changes and a specific intervention.

Endurgjöf = Feedback

Hlutaðeigandi aðilum hafa verið kynntar niðurstöður, sem fengist hafa í matsferli, með það að markmiði að stuðla að þekkingu.



The transmission of findings generated through a review process to parties for whom it is relevant and useful so as to facilitate learning.

 

Endurskoðun = Audit

Sjálfstæð ytri eða innri athugun sem ætlað er eftirfarandi: Að veita fullvissu fyrir því að fjárhagsfærslur og -upplýsingar um aðila séu sannar og réttmætar, meta og votta fjárhagsábyrgð, innra eftirlit og fylgni við viðeigandi lög og reglugerðir, meta frammistöðu og/eða gæðaeftirlit.



An external or internal independent examination which shall do any of the following: Give assurance on the truth and fairness of an entity's financial records and financial information; evaluate and give attestation of financial accountability, internal control or compliance with applicable statutes and regulations; appraise performance and/or quality management.

Endurskoðun reikninga = Audit of financial statements

Endurskoðun sem unnin er til þess að gefa álit á því hvort reikningar sýni fjárhagsstöðuna réttilega og að öllu leyti í samræmi við skilgreind og viðeigandi viðmið um reikningsskil.



Auditing performed in order to express an opinion on whether the financial statements present fairly, in all material respects the financial position in accordance with an identified and applicable financial reporting framework.

Endurskoðunarálit = Audit opinion

Endurskoðunarálit er veitt án fyrirvara þegar endurskoðandinn kemst að þeirri niðurstöðu að (árs)reikningar gefi sanna og glögga mynd í samræmi við viðeigandi reikningsskilavenju.



An unqualified audit opinion is expressed when the auditor concludes that the financial statements give a true and fair view (or are presented fairly, in all material respects,) in accordance with the applicable financial reporting framework.

Endurskoðunarskýrsla = Audit report

Skýrsla endurskoðanda þar sem m.a. markmiði, umfangi og niðurstöðum endurskoðunarinnar er lýst. Í skýrslu um endurskoðun ársreikninga er skýr, skrifleg endurskoðunaráritun fyrir allan (árs)reikninginn.



The auditor's report where (among other) audit objectives, scope and findings of the audit are described. The report on audit of financial statements contains a clear written audit opinion on the financial statements as a whole.

Endurskoðunarþjónusta = Audit services

Felur í sér að faglegur endurskoðandi með viðeigandi löggildingu framkvæmi endurskoðun, þ.e. annaðhvort Ríkisendurskoðun eða sjálfstæður, löggiltur endurskoðandi. Endurskoðun skal framkvæmd samkvæmt alþjóðlegum, faglegum stöðlum sem eiga við viðkomandi fagaðila.



Must be provided by a professional auditor with applicable certification for carrying out the audit, i.e. either the Auditor General in the country or a professional accountant in public practice. Audit must be carried out according to the professional (international) auditing standards applicable for the engaged professional.

Færniuppbygging = Capacity building

Færniuppbygging er ferli sem felur í sér að einstaklingar, skipuheildir og samfélög þrói hæfni sína til að leiða til lykta þau viðfangsefni sem takast þarf á við. Færni byggir á mörgum þáttum. Þar á meðal er kunnátta, geta til að leiða, tengjast öðrum og meta, en einnig þau kerfi og ferlar sem eru umlykjandi, þar á meðal valdakerfi, norm og gildi. Grundvallarmarkmið færniuppbyggingar er að bæta getu sína til að fjalla um, leggja mat á og taka ákvarðir um mikilvægar spurningar sem tengjast vali á hvað skuli gera og hvernig. Skilningur á þörfum þeirra sem um ræðir og á möguleikum og takmörkunum í stöðunni er þar lykilatriði.



Capacity building is a process where individuals, organisations and communities develop their ability to complete the subject matters that need to be tackled. Capacity is based on many factors, including knowledge and an ability to lead, connect with others and evaluate but also the systems and processes that are all around, including power structures, norms and values. The main objective of capacity building is to enhance one's ability to discuss, evaluate and decide on important questions linked to choosing what to do and how. An understanding of the needs of those in question as well as of the possibilities and restrictions of the situation is key. 

Fjárlagastuðningur – almennur = General budget support

Undirflokkur beins fjárlagastuðnings. Í viðræðum gjafa og stjórnvalda samstarfslands er lögð áhersla á almenna stefnu og forgangsröðun.



Sub-category of direct budget support. Dialogue between donors and partner governments focuses on overall policy and budget priorities.

Fjárlagastuðningur – beinn = Direct budget support

Fjárlög samstarfslands eru fjármögnuð með fjárframlögum beint frá gjafa inn í ríkissjóð samstarfslandsins, þ.e. fjármagni er ráðstafað í samræmi við reglur viðtökuríkisins um gerð og framkvæmd fjárlaga. Hér er undanskilið eyrnamerkt fjármagn sem rennur í ríkissjóð ef ætlunin er að nýta féð til ákveðinna nota, þ.e. í tiltekið verkefni eða verkefnastoð.



A method of financing a partner country's budget through a transfer of resources from a donor to the partner government's national treasury. The funds thus transferred are managed in accordance with the recipient budgetary procedures. Excluded are funds transferred to the national treasury, with the intention of earmarking the resources for specific uses (programmes or projects).

Fjárlagastuðningur við tiltekna geira = Sector (budget) support

Undirflokkur beins fjárlagastuðnings. Í viðræðum stjórnvalda og þeirra sem veita þróunaraðstoðina er lögð áhersla á einstaka geira frekar en almenna stefnu og forgangsröðun stjórnvalda.



Sub-category of direct budget support. Dialogue between donors and partner governments focuses on sector specific concerns rather than on overall policy and budget priorities.

Fjármál = Financial

Mál sem tengjast tekjum, kostnaði, fjárfestingum og fjármögnun.



Issues related to revenue, costs, investments and funding.

Fjármálastjórnun = Financial management

Nær bæði yfir aðfangastjórnun og fjármálaumsýslu.



Financial management encompasses the two core processes of resource management and finance operations.

Fjármögnunaráætlun = Financial plan

Áætlun sem sýnir framlög ýmissa aðila.



Plan showing contributions from various sources.

 

Forsendur (Rökrammi) = Assumptions (Logical Framework)

Tilgátur um áhættuþætti sem gætu haft áhrif á framvindu eða árangur verkefnis/verkefnastoðar.



Hypotheses about factors or risks which could affect the progress or success of a project/programme.

Framlag = Contribution

Fjárhagslegur og/eða faglegur stuðningur við verkefni eða verkefnastoð.



The financial and/or professional support to a project/programme.

Frammistaða, afköst = Performance

Að hve miklu leyti þróunaríhlutun eða samstarfsaðili starfar í samræmi við staðla eða viðmiðunarreglur eða nær árangri í samræmi við sett markmið og fyrirætlanir.



The degree to which a development intervention or a development partner operates according to specific criteria/standards /guidelines or achieves results in accordance with stated goals or plans.

Framvinduskýrsla = Progress report

Reglubundin skýrslugerð fyrir framkvæmd verkefna eða verkefnastoða. Framvinduskýrslur eru vettvangur til að bera saman afrakstur, miðað við áætlanir.



Regular management reporting mechanism of achievements within projects or programmes (description of outputs compared to work plans).

Fyrirsjáanleiki = Predictability (of aid)

Veitendur þróunaraðstoðar gefa upplýsingar um áætluð framlög til samstarfslands næstu 3-5 árin.



Donors will provide 3-5 year forward information on their planned aid to partner countries.

Gæðatrygging = Quality assurance

Í gæðatryggingu felast aðgerðir sem varða mat og endurbætur á verðleika eða gildi verkefnastoðar eða fylgni hennar við settar kröfur. Liðir í gæðatryggingu eru mat, árangursstjórnun, rýni meðan á framkvæmd stendur, úttektir o.s.frv.



Quality assurance encompasses any activity that is concerned with assessing and improving the merit or the worth of a programme or its compliance with given standards. Examples of quality assurance activities include appraisals, result based management, reviews during implementation, evaluations etc.

Gagnaöflun = Data Collection Tools

Aðferðafræði sem notuð er við auðkenningu upplýsinga og söfnun þeirra, t.d. við úttektir..



Methodologies used to identify information sources and collect information for example during an evaluation.

Gagnsæi = Transparency

Hugtakið vísar til þess að einfalt og aðgengilegt sé fyrir hinn almenna borgara að nálgast þau gögn og upplýsingar sem ákvarðanir er varða þeirra hag byggja á og að verklag sé í takt við lög og reglur. Gagnsæi í opinberri stjórnsýslu felur í sér að almenningur hafi aðgang að öllum þeim upplýsingum sem hann þarf til að geta veitt stjórnsýslunni nauðsynlegt aðhald og til að taka upplýstar ákvarðanir.



The concept refers to an easy access for private citizens to data and information that decisions that affect their well-being are based on and that procedures are carried out in accordance with laws and regulations. Transparency in public administration means that the public has access to all of the information it needs to be able to provide the administration with necessary restraint and to make enlightened decisions.

Geiranálgun = Sector Wide Approach (SWAp)

Aðferð við framkvæmd verkefnastoða sem tekur til alls geirans.



Programme-based approach operating at the level of an entire sector.

Gögn, þ.e. áreiðanleiki þeirra = Reliability of data

Hversu mikið samræmi er í mælingum.



How consistent is the measure.

 

Gögn, þ.e. réttmæti þeirra = Validity of data

Hversu vel gögn og rannsóknir mæla það sem þeim er ætlað að mæla. Réttmæti skiptist í réttmæti hugsmíðar, innra réttmæti, ytra réttmæti og áreiðanleika.



The extent to which the data and research measure what they are supposed to measure. Validity can be divided into construct validity, internal and external validity, and reliability.